Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 23:1

Είναι, λοιπόν, πραγματικά πάρα πολύ δεινό το να νικιούνται από τη σωματική τρυφή εκείνοι που έλαχαν να ηγούνται χωρών, πόλεων ή λαών. Διότι, ενώ θα έπρεπε μάλλον, εφαρμόζοντας άριστα την πρέπουσα νήψη, να μεριμνούν για τα συμφέροντα, και να κατευθύνουν ευθέως στο σωστό αυτούς που βρίσκονται υπό την εξουσία τους, και με κάθε τρόπο να εξευμενίζουν τον Θεό που έχει λυπηθεί, πώς δεν αποτελεί απόλυτη παράκρουση το να διολισθαίνουν στις απολαύσεις και να μη θεωρούν τίποτε ανώτερο από τη βέβηλη φιλοσαρκία; Για τέτοιους ανθρώπους ίσως κάπου λέει μέσω της φωνής των αγίων: «Αλίμονο στους ποιμένες που διασκορπίζουν και καταστρέφουν τα πρόβατα της βοσκής».

Θα μπορούσε δε να νοηθεί, και πολύ εύλογα, και για το ποίμνιο των Ιουδαίων το «Αλίμονό τους». «Νύσταξαν οι ποιμένες σου, ο βασιλιάς των Ασσυρίων αποκοίμισε τους άρχοντές σου». Διότι όντως αλίμονο σε εκείνους που σκότωσαν και τον ίδιο τον Σωτήρα και Λυτρωτή των όλων, και που στα αίματα των αγίων πρόσθεσαν ανόσια και το ίδιο το Δεσποτικό. Και τους συνέβη να το πάθουν αυτό, επειδή ακριβώς παραδόθηκαν στον ύπνο της κακοβουλίας οι ηγέτες τους και εκείνοι που είχαν αναλάβει την τάξη των ποιμένων, τους γραμματείς δηλαδή εννοώ και τους Φαρισαίους και εκείνους που ήταν στεφανωμένοι με τα καυχήματα της ιερατείας, τους οποίους και αποκοίμισε νοητώς ο Ασσύριος βασιλιάς, δηλαδή ο σατανάς. Διότι η εξουσία των Βαβυλωνίων συχνά λαμβάνεται αλληγορικά στο πρόσωπό του. Ότι δε και νύσταξαν οι ποιμένες και οι άρχοντες ανάμεσά τους, πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς, αφού η θεόπνευστη Γραφή αποδίδει κατ' επανάληψη σε αυτούς την απώλεια των λαών; Διότι έχει γραφτεί: «Ω, οι ποιμένες που διασκορπίζετε και απολλύετε τα πρόβατα της νομής». Και πάλι: «Οι ιερείς δεν είπαν: Πού είναι ο Κύριος; Και αυτοί που κατείχαν τον νόμο δεν με γνώρισαν, και οι ποιμένες ασεβούσαν απέναντί μου, και οι προφήτες προφήτευαν στο όνομα του Βάαλ». Και ο Ησαΐας πάλι λέει: «Πώς έγινε πόρνη η πιστή πόλη Σιών που ήταν πλήρης δικαιοσύνης; Σε αυτήν κοιμήθηκε η δικαιοσύνη, ενώ τώρα (κατοικούν) φονιάδες».

Ότι δε, έχοντας φανεί εντελώς αμελείς απέναντι στα λογικά ποίμνια και παραδίδοντάς τα στα θηρία, θα μπορούσαν να ελεγχθούν, ή μάλλον ότι οι ίδιοι έχουν μεταβληθεί σε λύκους, θα μπορούσε κανείς εύκολα να το διαπιστώσει από όσα έχουν ειπωθεί δια στόματος των προφητών. Διότι ο ένας έλεγε, εκ μέρους του Θεού: «Αλίμονο στους ποιμένες, οι οποίοι διασκορπίζουν και καταστρέφουν τα πρόβατα της βοσκής τους», και κάποιος άλλος πάλι: «Αυτά λέει ο Κύριος, ο Κύριος: Αλίμονο στους ποιμένες του Ισραήλ. Μήπως οι ποιμένες βόσκουν τον εαυτό τους; Δεν βόσκουν τα πρόβατα οι ποιμένες; Ιδού, το γάλα καταναλώνετε και με το μαλλί ντύνεστε και το παχύ σφάζετε, αλλά τα πρόβατά μου δεν τα βόσκετε. Το αδύναμο δεν το ενισχύσατε, και το συντετριμμένο δεν το επιδέσατε, και το πλανημένο δεν το επαναφέρατε, και το χαμένο δεν το αναζητήσατε, και το δυνατό το καταπονήσατε με μόχθο· και διασκορπίστηκαν τα πρόβατά μου, επειδή δεν υπήρχαν ποιμένες, και έγιναν τροφή για όλα τα θηρία του αγρού και για τα πετεινά του ουρανού». Και προς αυτούς τους ίδιους τους ποιμένες λέει κάπου: «Ποιμαίνετε τα πρόβατα της σφαγής, τα οποία αυτοί που τα απέκτησαν τα έσφαζαν και δεν μετανόησαν· και αυτοί που τα πουλούσαν έλεγαν: Ευλογημένος ο Κύριος, διότι πλουτίσαμε». Επομένως, οι ποιμένες κατέστρεφαν τα κοπάδια των λογικών θρεμμάτων, χωρίς να έχουν ανάγκη τα θηρία, αλλά μάλλον μιμούμενοι οι ίδιοι τα θηρία.

Ως «σύμφυτο δρυμό», ο οποίος μάλιστα λέει ότι έχει καταστραφεί, θα κατανοήσεις εξίσου και το πλήθος που βρισκόταν μέσα στα ίδια τα Ιεροσόλυμα· διότι χάθηκαν από πείνα και πόλεμο, ενώ θρηνούσαν για αυτούς οι δρύες της Βασανίτιδος, δηλαδή οι άρχοντες. «Φωνή ποιμένων που θρηνούν, διότι ταλαιπωρήθηκε η μεγαλοπρέπειά τους· φωνή λεόντων που ωρύονται, διότι ταλαιπωρήθηκε το φρύαγμα του Ιορδάνου». Πιο φανερή μέσω αυτών, όπως ανέφερα μόλις τώρα, κάνει την αποκάλυψη. Διότι δεν ονομάζει πλέον πεύκο ή δρυ, αλλά απροκάλυπτα υποδηλώνει τους καθοδηγητές των ιουδαϊκών ταγμάτων, για τους οποίους λέει ότι ολοφύρονται και σχεδόν υψώνουν φωνές, θρηνώντας γοερά διότι ταλαιπωρήθηκε η μεγαλοπρέπειά τους. Διότι έγιναν οικτροί και καταβεβλημένοι, ελεεινοί και εντελώς ατιμασμένοι, αν και παλαιότερα είχαν πολύ λαμπρή δόξα. Αφού όμως αναδείχθηκαν οι ποιμένες του Χριστού, δηλαδή οι θεσπέσιοι μαθητές, εύλογα ταλαιπωρήθηκε η μεγαλοπρέπεια των ψευδοποιμένων. Διότι τους κατηγορούσε ο Δεσπότης της αγέλης μέσω των αγίων προφητών, λέγοντας τα εξής: «Ω, ποιμένες που διασκορπίζετε και αφανίζετε τα πρόβατα της βοσκής τους». Και πάλι: «Επειδή οι ποιμένες φέρθηκαν ανόητα και δεν αναζήτησαν τον Κύριο· για τον λόγο αυτό δεν απέκτησε σύνεση ολόκληρο το ποίμνιο και διασκορπίστηκε».

ΣΤ΄. Πες μου, σε ποιους βοσκότοπους πρέπει να τα οδηγήσουμε, σε ποιες πηγές πρέπει να πορευθούμε, και ποιες πρέπει να αποφεύγουμε, είτε πρόκειται για βοσκότοπους είτε για νάματα· ποια πρέπει να ποιμαίνουμε με τη ράβδο και ποια με τη σύριγγα· πότε πρέπει να τα οδηγούμε σε βοσκότοπους και πότε να τα ανακαλούμε από αυτούς· πώς πρέπει να πολεμούμε τους λύκους και πώς να μην πολεμούμε τους ποιμένες· και μάλιστα στη σημερινή εποχή, που οι ποιμένες συμπεριφέρθηκαν άφρονα και διασκόρπισαν τα πρόβατα της νομής, ώστε να οδύρομαι κι εγώ για τα ίδια μαζί με τους αγιωτάτους προφήτες. Πώς θα ενισχύσω το ασθενές, και θα ανορθώσω το πεπτωκός, και θα επαναφέρω το πλανημένο, και θα αναζητήσω το απολωλός, και θα διαφυλάξω το ισχυρό; Πώς και θα τα μάθω αυτά και θα τα τηρήσω σύμφωνα με τον ορθό λόγο της ποιμαντικής και τον δικό σας· ώστε να μη γίνω κακός ποιμένας, που καταναλώνει το γάλα, και ντύνεται με τα μαλλιά των προβάτων, και σφάζει ή εμπορεύεται τα παχύτερα, ενώ τα υπόλοιπα τα εγκαταλείπει στα θηρία και στους κρημνούς, ποιμαίνοντας τον εαυτό του και όχι τα πρόβατα, πράγμα για το οποίο ακριβώς επικρίνονταν οι παλαιοί προεστώτες του Ισραήλ.

Κεφάλαιο 23. «Ω, ποιμένες που καταστρέφετε και σκορπίζετε τα πρόβατα της νομής μου». Με τον ίδιο τρόπο, λέγει, και εσύ, Σεδεκία, συνεχίζεις να παρανομείς και γίνεσαι αίτιος της απώλειας του πλήθους. Και ο Ιεζεκιήλ αναφέρει πολλά εναντίον τους, καθώς και ο ίδιος ο Ιερεμίας, και παρατήρησε πόσο βαρύτερη είναι η τιμωρία τους. Διότι αυτοί μεν αφανίζονται σε ξένη γη· ενώ σε εκείνους που εξαπατήθηκαν, υπόσχεται έπειτα από αυτά την επιστροφή, την απαλλαγή από τα δεινά, και καθαρούς άρχοντες.