Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 23:5

Μία δε αρχή, κατά πάντων και επί πάντων, τέθηκε, ο Χριστός, και ανεβήκαμε από τη γη, δηλαδή, διδαχθήκαμε να φρονούμε τα άνω. Διότι «μεγάλη είναι αληθινά η ημέρα του Ιεζραέλ», δηλαδή της σποράς του Θεού, ήτοι του Υιού. Αυτήν δε την ημέρα μάς υπενθύμισε και ο θεσπέσιος Δαβίδ λέγοντας: «Αυτή είναι η ημέρα την οποία εποίησε ο Κύριος, ας αγαλλιαστούμε και ας ευφρανθούμε κατ' αυτήν.» Και επιπροσθέτως ο σοφότατος Παύλος μάς λέει: «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού τώρα ημέρα σωτηρίας», κατά την οποία προφανώς και σωθήκαμε, καθώς ο Χριστός μάς καλεί σε αυτό. Όπως άλλωστε έχει πει ο σοφός μαθητής: «Δεν υπάρχει άλλο όνομα κάτω από τον ουρανό, το οποίο να έχει δοθεί στους ανθρώπους, μέσω του οποίου πρέπει εμείς να σωθούμε.» Θα πληροφορηθείς δε και τον Ιερεμία να λέει με σαφήνεια: «Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα αναστήσω στον Δαβίδ ανατολή δίκαιη· θα βασιλεύσει ως βασιλιάς και θα δείξει σύνεση, και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Κατά τις ημέρες του θα σωθεί ο Ιούδας, και ο Ισραήλ θα κατοικήσει με ασφάλεια.»

Η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί. Στο βιβλίο του Ιερεμία: Ιδού, έρχονται ημέρες, λέει ο Κύριος, και θα αναδείξω στον Δαβίδ μια δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει ένας βασιλιάς, και θα επιδείξει σύνεση, και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη.

Και ο Ιερεμίας λέγει: Πνεύμα προ του προσώπου μας είναι ο Χριστός Κύριος. Και πάλι: Θυμήσου με, Κύριε, και επισκέψου με· και αθώωσέ με από αυτούς που με καταδιώκουν. Και πάλι: Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, έρχονται, και θα αναδείξω στον Δαβίδ δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει βασιλιάς, και θα κυβερνήσει με σύνεση, και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη επί της γης· στις ημέρες του θα σωθεί ο Ιούδας και ο Ισραήλ θα κατοικήσει έχοντας εμπιστοσύνη σε αυτόν· και αυτό είναι το όνομά του, με το οποίο θα τον καλέσει ο Ιωσεδέκ, και αυτός συγκαταλέγεται στους προφήτες.

Και πάλι ο Ιερεμίας λέει: Ιδού, έρχονται ημέρες, λέει ο Κύριος, που θα αναστήσω για τον Δαβίδ μια δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει ως βασιλιάς και θα επιδείξει σύνεση και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Στις ημέρες του θα σωθεί ο Ισραήλ και ο Ιούδας θα κατασκηνώσει με ασφάλεια σε αυτόν. 〈η〉 Ότι, δηλαδή, θα προέλθει από παρθένο— ο μέγας και ένδοξος Ησαΐας πρώτος αναφωνεί λέγοντας: Ιδού, η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ, το οποίο ερμηνεύεται «μαζί μας είναι ο Θεός». 〈θ〉 Ότι μετά τη γέννησή του θα διαφυλάξει εκείνη που τον γέννησε παρθένο— ο Ιεζεκιήλ λέει: Μου είπε ο Κύριος: Υιέ ανθρώπου, αυτή η πύλη θα παραμείνει κλειστή, κανείς δεν θα περάσει μέσα από αυτήν παρά μόνο ο Κύριος ο Θεός, και θα εισέλθει και θα καθίσει, διότι αυτός είναι ο άρχοντας, και θα εξέλθει και θα κλείσει τις θύρες πίσω του, και η πύλη θα παραμείνει κλειστή στους αιώνες των αιώνων. 〈ι〉 Ότι η μήτρα είναι πύλη— ο Ιώβ λέει: Γιατί δεν μου έκλεισες τις πύλες της κοιλιάς της μητέρας μου; 〈ια〉 Ότι η παρθένος θα γεννήσει χωρίς ωδίνες— ο Ησαΐας αναφωνεί λέγοντας: Πριν γεννήσει αυτή που επρόκειτο να νιώσει ωδίνες, πριν έρθουν οι πόνοι των ωδινών, απέφυγε τον πόνο και γέννησε άρρεν. 〈ιβ〉 Ότι χρίστηκε— ο Δαβίδ λέει στον 〈μδ〉 ψαλμό: Γι' αυτό ο Θεός, ο Θεός σου, σε έχρισε με έλαιο αγαλλιάσεως περισσότερο από τους μετόχους σου.

Ψ. Του ιδίου. ΛΣΤ΄. Ιδού, έρχονται ημέρες, λέει ο Κύριος, και θα αναστήσω στον Δαβίδ δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει βασιλιάς, ο οποίος θα ενεργήσει με σύνεση, και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Στις ημέρες του θα σωθεί και ο Ιούδας, και ο Ισραήλ θα κατασκηνώσει με ασφάλεια, και αυτό είναι το όνομα με το οποίο θα τους καλέσει ο Κύριος: Ιωσεδέκ, μεταξύ των προφητών.

Και πάλι λίγο πιο κάτω αναφέρεται: «Αυτά λέει ο Κύριος: Εάν δεν έθεσα τη διαθήκη μου για την ημέρα και τη νύχτα, και τις διατάξεις του ουρανού και της γης, τότε θα απορρίψω και το σπέρμα του Ιακώβ και τον δούλο μου τον Δαβίδ, ώστε να μην λάβω άρχοντα από το σπέρμα του». Και ποια θα μπορούσε να είναι αυτή η ανατολή που θα αναστηθεί από τον Κύριο για τον Δαβίδ; Ο θείος Λόγος, για τον οποίο έχει ειπωθεί και σε άλλα χωρία: «Ιδού ένας άνδρας, ανατολή είναι το όνομά του»· ο οποίος προφητεύεται ότι θα βασιλεύσει, θα ενεργήσει με σύνεση και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Αυτός, μάλιστα, θα ανατείλει φως και στις ψυχές που κάθονται στο σκοτάδι, σύμφωνα με την επουράνια βασιλεία του. Όταν δε, κατά τον απόστολο, εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε και όλος ο αληθινός Ισραήλ μαζί με τον πνευματικό Ιούδα θα σωθεί· αυτούς ο Κύριος θα τους καλέσει ονομαστικά, αυτούς που θα κρίνει άξιους, με το όνομα Ιωσεδεκίν, το οποίο ερμηνεύεται ως «οι δίκαιοι του Θεού». Κατά την ημέρα εκείνη, αφού ο Θεός ελευθερώσει τους προαναφερθέντες από την αιχμαλωσία κάτω από τον διάβολο, ώστε να μην λατρεύουν πλέον εκείνον αλλά μόνο τον Κύριο τον Θεό τους, ο Θεός υπόσχεται ότι θα αναστήσει σε αυτούς ως βασιλιά τον Δαβίδ, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον Σωτήρα μας που γεννήθηκε από το σπέρμα του Δαβίδ, τον οποίο οι Γραφές ονόμασαν με διάφορους τρόπους, αποδίδοντάς του και αυτό το όνομα.

Διότι, όπως δεν είναι δυνατόν να ερμηνευθούν αυτά διαφορετικά παρά μόνο μέσω αλληγορικής αποδόσεως, με τον ίδιο τρόπο έπεται ότι πρέπει να εκλαμβάνονται και τα σχετικά με τα ζώα που ονομάζονται κατά τόπους. 〈θ΄.〉 〈Από τον Ιερεμία〉. «Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα αναστήσω στον Δαβίδ δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει βασιλιάς και θα επιδείξει σύνεση και θα επιτελέσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Στις ημέρες του θα σωθεί ο Ιούδας, και ο Ισραήλ θα κατοικήσει με ασφάλεια, και αυτό είναι το όνομα με το οποίο θα τον καλέσει ο Κύριος: Ιωσεδεκείμ στους προφήτες». «Εκείνη την ημέρα, είπε ο Κύριος, θα συντρίψω τον ζυγό από τον τράχηλό τους, και θα διαρρήξω τα δεσμά τους, και δεν θα υπηρετούν πλέον άλλους θεούς, αλλά θα υπηρετούν τον Κύριο τον Θεό τους, και θα αναστήσω σε αυτούς τον Δαβίδ τον βασιλιά τους».

Έπειτα από πάρα πολύ χρόνο μετά τον θάνατο του Δαβίδ, αλλά και του Σολομώντα, αυτά προφητεύει και ο Ιερεμίας περί του βασιλιά που πρόκειται να εγερθεί από το σπέρμα του Δαβίδ, τον οποίο πρώτα μεν ονομάζει «Ανατολή», και όχι απλώς ανατολή αλλά «δίκαιη», ως προερχόμενο από τον ήλιο της δικαιοσύνης. Περί αυτού έχουμε πραγματευθεί στις αποδείξεις για το δεύτερο Αίτιο, στις οποίες αποδείξαμε ότι ο προαιώνιος Λόγος του Θεού, αν και φέρει αμέτρητες επωνυμίες, ονομάζεται και ήλιος της δικαιοσύνης, παραθέτοντας την προφητεία που λέει: «σε όσους δε με φοβούνται, θα ανατείλει ήλιος δικαιοσύνης». Όπως λοιπόν προφητεύεται «ήλιος δικαιοσύνης», έτσι και στην προκειμένη περίπτωση ο λόγος της Γραφής προφητεύει ότι θα εγείρει για τον Δαβίδ «δίκαιη ανατολή». Και προλέγει ότι αυτός ο ίδιος βασιλιάς θα είναι συνετός και θα επιτελεί «κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη». Έπειτα, τον ονομάζει με το ίδιο όνομα του προ πολλού τεθνεώτος Δαβίδ· διότι πρόσεξε επιμελώς στο προηγούμενο εδάφιο το «και θα εγείρω για τον Δαβίδ δίκαιη ανατολή», και σε αυτό που προστίθεται στο τέλος, «και θα του αναστήσω τον Δαβίδ τον βασιλιά του». Σε ποιον όμως αναφέρεται το «του» (σε αυτόν), παρά στον Δαβίδ; Διότι σε αυτόν είπε ότι θα εγείρει τη δίκαιη ανατολή. Αλλά και ο Ζαχαρίας, προφητεύοντας περί του ιδίου, ομοίως τον ονομάζει Ανατολή, λέγοντας: «Ιδού ένας άνδρας, το όνομά του είναι Ανατολή, και κάτω από αυτόν θα ανατείλει δικαιοσύνη», και πάλι: «Θα καλέσω τον δούλο μου Ανατολή».

Αλλά βέβαια, κανείς μετά την εποχή του Ιερεμία, ούτε και μετά την εποχή του Ζαχαρία, δεν εμφανίστηκε τέτοιος μεταξύ των ανθρώπων της περιτομής, ώστε να ονομαστεί δίκαιη ανατολή και συνετός βασιλιάς που αποδίδει «κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη». Εάν δε πει κάποιος ότι με αυτά τα λόγια υποδηλώνεται ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσεδέκ, πρέπει να λεχθεί ότι ο ισχυρισμός του δεν ευσταθεί· διότι αυτός ούτε από το γένος του Δαβίδ καταγόταν ούτε βασίλευσε ως βασιλιάς. Και πώς είναι δυνατόν να αρμόζει σε εκείνον το «και θα αναστήσω σε αυτόν ως βασιλιά τον Δαβίδ», εφόσον ήταν μεν από τη φυλή του Λευί, αρχιερατικής τάξης και από διαφορετικό γένος από τον Δαβίδ, και δεν αναφέρεται πουθενά ιστορικά ότι έγινε βασιλιάς; Επομένως, εφόσον δεν βρίσκεται κανένας άλλος τέτοιος, είναι καιρός να ομολογήσουμε ότι ο προφητευόμενος και μέσα από αυτά είναι μόνο ο Σωτήρας και Κύριός μας, ο οποίος και σε άλλα σημεία έχει αναγορευθεί «φως του κόσμου» και «φως των εθνών». Αυτός, λοιπόν, θα μπορούσε να είναι και εδώ ο προφητευόμενος, και η προφητεία αποδεικνύεται αληθής· διότι μόνος αυτός από το σπέρμα του Δαβίδ, έχοντας φέρει το ίδιο όνομα με τον προπάτορά του κατά τη σημασία (επειδή ερμηνεύεται ως «δυνατός στο χέρι»), κήρυξε «κρίση και δικαιοσύνη» μέσω της διδασκαλίας του σε όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, και μόνος αυτός από όλους ποτέ δεν βασίλευσε σε ένα μέρος της οικουμένης, αλλά σε ολόκληρη τη γη, και μόνος αυτός ανέτειλε δικαιοσύνη, σε συμφωνία και με όσα λέγονται γι' αυτόν στον ψαλμό: «Θα ανατείλει στις ημέρες του δικαιοσύνη και πλήθος ειρήνης». «

Δες παντού το δίκαιο. *«Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα αναδείξω στον Δαβίδ δίκαιη ανατολή, και θα βασιλεύσει δίκαιος βασιλιάς».* Αναφέρεται στον Ζοροβάβελ. Ο Σύμμαχος αναφέρει αντί του «δίκαιη Ανατολή», «δίκαιο Βλάστημα»· αυτό έχει λεχθεί περί του Χριστού, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, με τρόπο συγκεκαλυμμένο. Ιστορικά όμως αναφέρεται στον Ιωσεδέκ. Και σε κατάλληλο χρόνο δίδει τους αγαθούς άρχοντες, αφού πρώτα, μέσα από την τιμωρία, τους κατέστησε πιο συνετούς, ώστε να γίνει ευπρόσδεκτη η ωφέλεια, εφόσον θα έχει πλέον εξαλειφθεί η ραθυμία και η αλαζονεία.

«Ιδού, έρχεται ημέρα, λέει ο Κύριος, και θα αναδείξω στον Δαβίδ δίκαιη ανατολή· και θα βασιλεύσει βασιλιάς, και θα επιδείξει σύνεση, και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Στις ημέρες του θα σωθεί ο λαός, και θα κατοικήσει με ασφάλεια.» «Ο φρόνιμος βασιλιάς αποτελεί σταθερότητα για τον λαό.» «Θα λάβει ως πανοπλία τον ζήλο του, θα ενδυθεί τον θώρακα της δικαιοσύνης, και θα φορέσει ως περικεφαλαία την ανυπόκριτη κρίση· θα λάβει ως ακαταμάχητη ασπίδα την οσιότητα.» «Ενώπιον του βασιλιά μην προσποιείσαι τον σοφό.» «Ο σοφός κριτής θα διαπαιδαγωγήσει τον λαό του, και η ηγεμονία του συνετού θα είναι εύτακτη.» Οι βασιλείς, να σέβεστε την αλουργίδα. Διότι ο λόγος θα νομοθετήσει και για τους νομοθέτες. Να έχετε επίγνωση του τι σας έχει εμπιστευθεί, και ποιο είναι το μεγάλο μυστήριο γύρω από εσάς. Ολόκληρος ο κόσμος βρίσκεται υπό την εξουσία σας, κυβερνώμενος από ένα μικρό διάδημα και ένα μικρό κομμάτι ύφασμα. Τα μεν άνω ανήκουν μόνο στον Θεό, τα δε κάτω ανήκουν και σε εσάς. Γίνεστε θεοί για εκείνους που βρίσκονται υπό την εξουσία σας, για να πω και κάτι πιο τολμηρό. «Η καρδιά του βασιλιά βρίσκεται στο χέρι του Θεού», και έχει ειπωθεί, και έχει γίνει πιστευτό.