Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 24:2

Ίσως γι' αυτόν τον λόγο και η συκιά λαμβάνεται ως παράδειγμα, επειδή ρίχνει κάτω τους ατελείς καρπούς, οι οποίοι δεν έχουν ακόμη ωριμάσει από τον καύσωνα των πειρασμών και δεν έχουν γλυκαθεί από τη χάρη, όταν τινάζεται από τον διαβολικό άνεμο. Διότι γνωρίζουμε ότι αυτή εκλαμβάνεται με διττό τρόπο, τόσο για το καλό όσο και για το κακό, αφενός από τα δύο καλάθια με τα καλά και τα κακά σύκα που φανερώθηκαν στον Ιερεμία, αφετέρου από τη συκιά που ξεράθηκε από τον Χριστό και από εκείνη που αναφέρεται στο Άσμα. Το αν βέβαια αυτά πρόκειται να συμβούν και αισθητά, όταν ο Χριστός έρθει με δόξα ως κριτής, αυτό το γνωρίζει Εκείνος που κατέχει τους απόκρυφους θησαυρούς της σοφίας και της γνώσης.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΔʹ. Και μου έδειξε ο Κύριος δύο καλάθια με σύκα τοποθετημένα μπροστά στον ναό του Κυρίου, αφού ο Ναβουχοδονόσορ, ο βασιλιάς της Βαβυλώνας, εξόρισε τον Ιεχονία, τον γιο του Ιωακείμ, βασιλιά του Ιούδα. Έπειτα, λίγο παρακάτω: Το ένα καλάθι είχε σύκα πάρα πολύ καλά, σαν τα πρώιμα σύκα, και το άλλο καλάθι είχε σύκα πάρα πολύ κακά, τα οποία δεν μπορούσαν να φαγωθούν εξαιτίας της κακής τους ποιότητας, και τα εξής.

Αυτήν την έννοια έχει τούτο το όραμα του προφήτη. Ότι, λοιπόν, αυτό συνέβη την εποχή του Σεδεκία, είναι φανερό. Και το αποδεικνύουν τα λόγια. Όταν αιχμαλωτίστηκαν όσοι ήταν γύρω από τον Ιωακείμ, αυτοί που ζούσαν την εποχή του Σεδεκία έλεγαν: «Εμείς δεν πρόκειται να πάθουμε κανένα κακό από τους Βαβυλωνίους, εφόσον πράττουμε το δίκαιο, ενώ εκείνοι και οι προπάτορές μας έγιναν αιχμάλωτοι επειδή υπήρξαν κακοί και ασεβείς». Μέσω, λοιπόν, αυτού του οράματος ο Θεός αποδεικνύει ότι εκείνοι είναι καλύτεροι από τούτους. Και όπως ακριβώς, λέει, κάποιος θα εκτιμούσε πολύ τα καλά σύκα, μη θέλοντας να πετάξει ούτε να απορρίψει κανένα από αυτά, έτσι και ο Ίδιος διαφύλαξε αυτούς που αναχώρησαν στην εξορία· και ονομάζει «καλάθι με καλά σύκα» εκείνη τη μετοικεσία, διότι μαζί με το πλήθος παραλήφθηκαν και οι δίκαιοι, ο οίκος του Δανιήλ, οι τρεις παίδες, ο Ιεζεκιήλ και όποιος άλλος τύχαινε να είναι όμοιός τους. Και όπως ακριβώς, λέει, τα χαλασμένα σύκα πετιούνται επειδή είναι εντελώς άχρηστα, έτσι θα καταστρέψω και όλους όσους είναι άχρηστοι και έχουν εκτραπεί στην ασέβεια, μη κάνοντας πλέον απολύτως καμία μνεία του Δεσπότη τους.

Τους ονόμασε δε καλάθι με κακά σύκα, επειδή δεν βρέθηκε μεταξύ τους κανένας δίκαιος. Τι νόημα έχει η εικόνα των καλαθιών με τα σύκα, η οποία είναι υπερβολικά ευτελής; Όμως η αιτία της ευτέλειας είναι η ταπεινότητα των ανθρώπων εκείνης της εποχής· διότι και αλλού, θέλοντας να φανερώσει την αγάπη του προς αυτούς, δεν αναφέρει τίποτα από τα μεγάλα και όντως ποθητά, αλλά σύκα και σταφύλια: «Σαν σταφύλι βρήκα τον Ισραήλ μέσα στην έρημο, και σαν πρώιμο καρπό πάνω στη συκιά». Εδώ, λοιπόν, διαμέσου της εικόνας παριστάνει την αγάπη, την οποία πρόκειται να επιδείξει προς εκείνους, καθώς και το μίσος προς τούτους. Και αναφέρει «μπροστά στον ναό του Κυρίου», για να δείξει ότι η απόφαση έχει εκδοθεί από εκεί.

Εάν ο λαός ήθελε εκουσίως να παραδοθεί στον Ναβουχοδονόσορα, θα σωζόταν, και ο βασιλιάς δεν θα καταστρεφόταν, εάν, εγκαταλείποντας τη δική του κακία, αποφάσιζε να υπακούσει στα προστάγματα του Θεού. Ακολουθεί προφητεία εναντίον του Ιωακείμ και του Ιεχονία, καθώς και εναντίον των ποιμένων ενώπιον του Κυρίου, και κατηγορία κατά των ψευδοπροφητών. Προφητεύει αγαθά για τον Ιούδα. Στον δε λαό που είχε απομείνει στην Ιερουσαλήμ μαζί με τον Σεδεκία, προφητεύει μέσω του παραδείγματος των σύκων την έλευση του Ναβουχοδονόσορα, φανερώνοντας την καταστροφή όλων των εθνών μέσω αυτού του ποτηρίου. Προαναγγέλλει την καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Και ο Ιερεμίας συλλαμβάνεται από τους ιερείς με σκοπό να θανατωθεί, αλλά διαφεύγει τον κίνδυνο. Ο προφήτης λαμβάνει την εντολή να φορέσει ο ίδιος δεσμά και να πει στους πρέσβεις των αλλοφύλων να αναγγείλουν στους βασιλείς τους να υποταχθούν στον Ναβουχοδονόσορα· διότι ο Θεός απειλεί με θάνατο όσους δεν υποταχθούν σε αυτόν. Αυτήν την προτροπή απευθύνει επίσης στον Σεδεκία, στον λαό και στους ιερείς. Ο δε ψευδοπροφήτης Ανανίας αντιστεκόταν στον προφήτη Ιερεμία, λέγοντας ότι τα ιερά σκεύη θα επιστρέψουν, καθώς και ο Ιεχονίας, ο οποίος ήταν γιος του Ιωακείμ, αδελφού του Σεδεκία. Και συνέτριψε μάλιστα τους κλοιούς του προφήτη. Αποστέλλεται λοιπόν ο Ιερεμίας, προλέγοντάς του ότι θα πεθάνει το ίδιο εκείνο έτος, όπως ακριβώς και συνέβη.