Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 3:1

12 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ΕΑΝ ἐξαποστείλῃ ἀνὴρ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἀπέλθῃ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ γένηται ἀνδρί ἑτέρῳ, μὴ ἀνακάμπτουσα ἀνακάμψει πρὸς αὐτὸν ἔτι; οὐ μιαινομένη μιανθήσεται ἡ γυνὴ ἐκείνη; καὶ σὺ ἐξεπόρνευσας ἐν ποιμέσι πολλοῖς· καὶ ἀνέκαμπτες πρός με; λέγει Κύριος.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–12 από 12

Μέγας Αθανάσιος Εἰς τὸ «Πορεύθητε εἰς τὴν κώμην»
Τούτων δὲ καὶ ἡμεῖς ἐμνημονεύσαμεν οὐκ ἐκπεσόντες τοῦ προκειμένου. ἀνεγνώσθη γὰρ ἡμῖν, ὡς ἠκούσατε, εὐαγγέλιον τὸ κατὰ Ματθαῖον. ἡ δὲ περιοχὴ τῆς γραφῆς ἐστιν αὕτη· «τότε ὁ Ἰησοῦς ἀπέστειλε δύο μαθητὰς λέγων αὐτοῖς· πορεύθητε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ πῶλον μετ᾽ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι.» ἤδη προειρήκαμεν, ὅτι αὕτη ἡ ὄνος ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία ἐτύγχανεν, ὁ δὲ πῶλος ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀδάμ ἐστιν, ὃν ἔδησεν ὁ σατανᾶς ταῖς ἑαυτοῦ πανουργίαις. αὕτη γὰρ ἡ ὄνος ἀκάθαρτον ζῷον ἐχρημάτιζε, μὴ ἀνάγουσα μήτε κατάγουσα μηρυκισμόν. ἥτις ἐστὶν ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία. ἐμιαίνετο γὰρ πρὸ τούτου ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς καὶ ἐμολύνετο ἐν τοῖς ἀκαθάρτοις αἵμασιν. ὡς λέγεσθαι πρὸς αὐτὴν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου· «ἐμοιχεύσω ἐν ποιμέσι πολλοῖς.» ἀλλ᾽ ὁ φιλάνθρωπος τοῦ θεοῦ υἱὸς ἐπεδήμησε πρὸς ἡμᾶς «καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ.» οὐ γὰρ ἦν ἀγγέλων τὸ σῶσαι κτίσιν θεοῦ ἀλλὰ λόγου θεοῦ, θεοῦ τοῦ καταβάντος «μεσίτου θεοῦ καὶ ἀνθρώπων.» αὐτῷ γὰρ καὶ ἐχρεωστεῖτο τῷ καὶ κτίστῃ εἰρημένῳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά τα αναφέραμε και εμείς, χωρίς να ξεφύγουμε από το προκείμενο. Διότι μας αναγνώσθηκε, όπως ακούσατε, το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Και το περιεχόμενο της περικοπής της Γραφής είναι το εξής: «Τότε ο Ιησούς απέστειλε δύο μαθητές, λέγοντάς τους: Πηγαίνετε στο χωριό που βρίσκεται απέναντί σας, και αμέσως θα βρείτε μια δεμένη όνο και ένα πουλάρι μαζί της· αφού τα λύσετε, φέρτε τα σε μένα». Ήδη έχουμε προαναφέρει ότι αυτή η όνος τύγχανε να είναι η εξ εθνών Εκκλησία, ενώ το πουλάρι είναι ο πατέρας μας Αδάμ, τον οποίο έδεσε ο σατανάς με τις δικές του πανουργίες. Διότι αυτή η όνος θεωρούνταν ακάθαρτο ζώο, επειδή δεν μηρυκάζει την τροφή της. Αυτή είναι η εξ εθνών Εκκλησία. Διότι προηγουμένως μιαίνονταν με τα είδωλά της και μολυνόταν μέσα στα ακάθαρτα αίματα. Ώστε να λέγεται προς αυτήν μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Εμοίχευσες με πολλούς ποιμένες». Αλλά ο φιλάνθρωπος Υιός του Θεού επεδήμησε σε εμάς «και, αφού βρέθηκε κατά το σχήμα ως άνθρωπος, ταπείνωσε τον εαυτό Του και έγινε υπήκοος μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού». Διότι δεν ήταν έργο αγγέλων το να σώσουν την κτίση του Θεού, αλλά του Λόγου του Θεού, του Θεού που κατέβηκε ως «μεσίτης Θεού και ανθρώπων». Διότι σε Αυτόν ακριβώς οφειλόταν το έργο αυτό, σε Αυτόν που αποκαλείται και Κτίστης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ἐπιστολαί
Ἡ δὲ τοῦ Κυρίου ἀπόφασις, κατὰ μὲν τὴν τῆς ἐννοίας ἀκολουθίαν, ἐξ ἴσου καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιξὶν ἁρμόζει, περὶ τοῦ μὴ ἐξεῖναι γάμου ἐξίστασθαι παρεκτὸς λόγου πορνείας. Ἡ δὲ συνήθεια οὐχ οὕτως ἔχει, ἀλλ᾽ ἐπὶ μὲν τῶν γυναικῶν πολλὴν εὑρίσκομεν τὴν ἀκριβολογίαν, τοῦ μὲν Ἀποστόλου λέγοντος ὅτι· «Ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστι», τοῦ δὲ Ἱερεμίου ὅτι· «Ἐὰν γένηται γυνὴ ἀνδρὶ ἑτέρῳ, οὐκ ἐπιστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς, ἀλλὰ μιαινομένη μιανθήσεται», καὶ πάλιν· «Ὁ ἔχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής». Ἡ δὲ συνήθεια καὶ μοιχεύοντας ἄνδρας καὶ ἐν πορνείαις ὄντας κατέχεσθαι ὑπὸ γυναικῶν προστάσσει. Ὥστε ἡ τῷ ἀφειμένῳ ἀνδρὶ συνοικοῦσα οὐκ οἶδα εἰ δύναται μοιχαλὶς χρηματίζειν. Τὸ γὰρ ἔγκλημα ἐνταῦθα τῆς ἀπολυσάσης τὸν ἄνδρα ἅπτεται κατὰ ποίαν αἰτίαν ἀπέστη τοῦ γάμου. Εἴτε γὰρ τυπτομένη μὴ φέρουσα τὰς πληγάς, ὑπομένειν ἐχρῆν μᾶλλον ἢ διαζευχθῆναι τοῦ συνοικοῦντος· εἴτε τὴν εἰς χρήματα ζημίαν μὴ φέρουσα, οὐδὲ αὕτη ἡ πρόφασις ἀξιόλογος. Εἰ δὲ διὰ τὸ ἐν πορνείᾳ αὐτὸν ζῆν, οὐκ ἔχομεν τοῦτο ἐν τῇ συνηθείᾳ τῇ ἐκκλησιαστικῇ τὸ παρατήρημα, ἀλλὰ καὶ ἀπίστου ἀνδρὸς χωρίζεσθαι οὐ προσετάχθη γυνή, ἀλλὰ παραμένειν διὰ τὸ ἄδηλον τῆς ἐκβάσεως. «Τί γὰρ οἶδας, γύναι, εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις;» Ὥστε ἡ καταλιποῦσα μοιχαλίς, εἰ ἐπ᾽ ἄλλον ἦλθεν ἄνδρα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Η απόφαση του Κυρίου, σύμφωνα με τη λογική ακολουθία του νοήματός της, αρμόζει εξίσου και στους άνδρες και στις γυναίκες, σχετικά με το ότι δεν επιτρέπεται η απομάκρυνση από τον γάμο παρά μόνο για λόγο πορνείας. Η συνήθεια όμως δεν είναι τέτοια, αλλά ως προς τις γυναίκες βρίσκουμε μεγάλη αυστηρότητα, καθώς ο μεν Απόστολος λέει ότι: «Εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη είναι ένα σώμα μαζί της», ο δε Ιερεμίας λέει ότι: «Εάν μια γυναίκα γίνει σύζυγος άλλου άνδρα, δεν θα επιστρέψει στον άνδρα της, αλλά θα μιανθεί απολύτως», και πάλι: «Εκείνος που διατηρεί μοιχαλίδα είναι άφρων και ασεβής». Η συνήθεια, αντιθέτως, επιτάσσει οι άνδρες να διατηρούνται από τις γυναίκες τους, ακόμη και όταν μοιχεύουν και ζουν μέσα σε πορνεία. Ώστε, η γυναίκα που συνοικεί με άνδρα ο οποίος έχει εγκαταλειφθεί από τη σύζυγό του, δεν γνωρίζω εάν μπορεί να χαρακτηριστεί μοιχαλίδα. Διότι το έγκλημα εδώ βαρύνει εκείνην που άφησε τον άνδρα της, ανάλογα με την αιτία για την οποία απομακρύνθηκε από τον γάμο. Διότι, είτε επειδή κακοποιούνταν και δεν άντεχε τα χτυπήματα, όφειλε μάλλον να τα υπομείνει παρά να χωριστεί από αυτόν με τον οποίο συνοικούσε· είτε επειδή δεν άντεχε την οικονομική ζημία, ούτε αυτή η πρόφαση είναι αξιόλογη. Εάν πάλι τον εγκατέλειψε επειδή αυτός ζούσε σε πορνεία, δεν έχουμε τέτοιον κανόνα στην εκκλησιαστική παράδοση, αλλά ούτε και από άπιστο άνδρα διατάχθηκε η γυναίκα να χωρίζεται, αλλά να παραμένει μαζί του, επειδή είναι άδηλη η έκβαση των πραγμάτων. «Διότι, τι γνωρίζεις, γυναίκα, μήπως σώσεις τον άνδρα σου;» Επομένως, εκείνη που τον εγκατέλειψε καθίσταται μοιχαλίδα, εάν συνήψε σχέση με άλλον άνδρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ἐπιστολαί
Εἰ ἀνὴρ γυναικὶ συνοικῶν, ἐπειδάν, μὴ ἀρκεσθεὶς τῷ γάμῳ, εἰς πορνείαν ἐκπέσῃ, πόρνον κρίνομεν τὸν τοιοῦτον καὶ πλεῖον αὐτὸν παρατείνομεν ἐν τοῖς ἐπιτιμίοις· οὐ μέντοι ἔχομεν κανόνα τῷ τῆς μοιχείας αὐτὸν ὑπαγαγεῖν ἐγκλήματι, ἐὰν εἰς ἐλευθέραν γάμου ἡ ἁμαρτία γένηται· διότι ἡ μοιχαλὶς μὲν «Μιαινομένη, φησί, μιανθήσεται», καὶ οὐκ ἀναστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ «Ὁ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής»· ὁ μέντοι πορνεύσας οὐκ ἀποκλεισθήσεται τῆς πρὸς τὴν γυναῖκα ἑαυτοῦ συνοικήσεως. Ὥστε ἡ μὲν γυνὴ ἀπὸ πορνείας ἐπανιόντα τὸν ἄνδρα αὐτῆς παραδέξεται, ὁ δὲ ἀνὴρ τὴν μιανθεῖσαν τῶν οἴκων ἑαυτοῦ ἀποπέμψει. Καὶ τούτων δὲ ὁ λόγος οὐ ῥᾴδιος, ἡ δὲ συνήθεια οὕτω κεκράτηκε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν ένας άνδρας, ο οποίος συζεί με γυναίκα, μη αρκούμενος στον γάμο του, ξεπέσει σε πορνεία, τον κρίνουμε ως πόρνο και παρατείνουμε περισσότερο τον χρόνο των επιτιμίων του. Ωστόσο, δεν έχουμε κανόνα για να τον υπαγάγουμε στο έγκλημα της μοιχείας, εάν η αμαρτία διαπραχθεί με γυναίκα ελεύθερη γάμου. Διότι για μεν τη μοιχαλίδα λέγει: «Μολυνόμενη, θα μιανθεί», και δεν θα επιστρέψει στον άνδρα της, και «Εκείνος που κρατάει μοιχαλίδα είναι άφρων και ασεβής». Ο άνδρας, όμως, που διέπραξε πορνεία δεν θα αποκλειστεί από τη συμβίωση με τη γυναίκα του. Ώστε η μεν γυναίκα θα δεχθεί τον άνδρα της που επιστρέφει από την πορνεία, ο δε άνδρας θα αποπέμψει από το σπίτι του τη γυναίκα που μιάνθηκε. Και η εξήγηση αυτών δεν είναι εύκολη, όμως η συνήθεια έχει επικρατήσει με αυτόν τον τρόπο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Γλαφυρά εἰς τὴν Πεντάτευχον
Ἔφη γάρ που πάλιν περὶ αὐτῆς, ὅτι «Αὕτη οὐ γυνή μου· καὶ ἐγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς.» Καὶ πάλιν· «Ἔδωκα αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς.» Ἀποβέβληται γὰρ ὡς πεπορνευμένη, καὶ ἐπὶ τοῖς ἄγαν ἀπηχεστάτοις κατεγνωσμένη. Ἔφη γάρ που περὶ αὐτῆς· «Ἐὰν ἐξαποστείλῃ ἀνὴρ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἀπέλθῃ ἀπ᾽ αὐτοῦ, καὶ γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ, μὴ ἀνακάμπτουσα ἀνακάμψει πρὸς αὐτὸν ἔτι; οὐ μιαινομένη μιανθήσεται ἡ γυνὴ ἐκείνη; Καὶ σὺ ἐξεπόρνευσας ἐν ποιμέσι πολλοῖς, καὶ ἀνάκαμπτε πρός με, λέγει Κύριος. Ἆρον εἰς εὐθεῖαν τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἴδε ποῦ ἐξεφύρθης. Ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς ἐκάθισας αὐταῖς ὡσεὶ κορώνη ἠρημωμένη, καὶ ἐμίανας τὴν γῆν ἐν ταῖς πορνείαις σου, καὶ ἐν ταῖς κακίαις σου, καὶ ἔσχες ποιμένας πολλοὺς εἰς πρόσκομμα σαυτῇ. Ὄψις πόρνης ἐγένετό σοι ἀπηναισχύντησας πρὸς πάντας. Οὐχ ὡς οἰκεῖόν με ἐκάλεσας καὶ πατέρα καὶ ἀρχηγὸν τῆς παρθενίας σου· μὴ διαμενεῖ εἰς τὸν αἰῶνα;» Ἀλλ᾽ ἐν τούτοις μὲν ἡ πρεσβυτέρα· Ῥαχὴλ δὲ τὴν νεωτέραν, τουτέστι, τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίαν, ἑαυτῷ μνηστεύεται, καὶ τοῦτο διηνεκῶς. Τὸ δὲ ἐμαυτῷ, νοείσθω κατὰ τοιόνδε τρόπον. Ἐμνηστεύσατο μὲν γὰρ τὴν Ἰουδαίων Συναγωγὴν, ἀλλὰ διὰ μεσίτου Μωσέως. Συνήφθη δὲ ὥσπερ τῇ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίᾳ, φωναῖς ἰδίαις αὐτὴν εἰς τοῦτο καλῶν, καὶ καθ᾽ ἕνα τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ὁρώμενος ἄνθρωπος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι είπε κάπου πάλι για αυτήν ότι: «Αυτή δεν είναι γυναίκα μου, και εγώ δεν είμαι άνδρας της.» Και πάλι: «Της έδωσα το βιβλίο του διαζυγίου στα χέρια της.» Διότι έχει αποβληθεί ως πεπορνευμένη και έχει καταδικαστεί για τα πιο απεχθή έργα. Είπε μάλιστα κάπου για αυτήν: «Εάν ένας άνδρας διώξει τη γυναίκα του και εκείνη φύγει από αυτόν και γίνει γυναίκα άλλου άνδρα, μήπως θα επιστρέψει πάλι σε αυτόν; Δεν θα έχει μιανθεί εντελώς εκείνη η γυναίκα; Και εσύ πόρνευσες με πολλούς ποιμένες, και όμως επίστρεψε σε εμένα, λέει ο Κύριος. Σήκωσε τα μάτια σου ευθεία και δες πού διαφθάρηκες. Κάθισες στους δρόμους περιμένοντάς τους σαν ερημωμένο κοράκι, και μόλυνας τη γη με τις πορνείες σου και με τις κακίες σου, και απέκτησες πολλούς ποιμένες ως πρόσκομμα στον εαυτό σου. Απέκτησες όψη πόρνης, φέρθηκες ξεδιάντροπα προς όλους. Δεν με κάλεσες ως δικό σου, ως πατέρα και αρχηγό της παρθενίας σου; Μήπως θα διαρκέσει αυτό για πάντα;» Αλλά σε αυτά μεν βρίσκεται η πρεσβύτερη· ενώ τη νεότερη Ραχήλ, δηλαδή την Εκκλησία που προέρχεται από τα έθνη, τη μνηστεύεται για τον εαυτό Του, και αυτό διηνεκώς. Το «για τον εαυτό Μου» ας νοηθεί με τον εξής τρόπο. Μνηστεύθηκε βέβαια τη Συναγωγή των Ιουδαίων, αλλά μέσω του Μωυσή ως μεσίτη. Ενώ συνδέθηκε με την εξ εθνών Εκκλησία καλώντας την προς τούτο με τις δικές Του φωνές, και αφού εμφανίστηκε στη γη ως ένας από τους ανθρώπους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Γλαφυρά εἰς τὴν Πεντάτευχον
Ἀδόκιμος γὰρ ἀληθῶς ὁ λόγος τῶν ἀναπειθόντων αὐτὴν ἑλέσθαι τιμᾷν διδασκαλίας καὶ ἐντάλματα ἀνθρώπων. Κεκαπηλευμένη δὲ ὥσπερ καὶ τοῦ χείρονος οὐκ ἀσυμμιγὴς, ἡ παρ᾽ ἐκείνων ἀφήγησις. Τοῦτο γὰρ, οἶμαι, ἐστὶ τὸ ἀναμεμίχθαι λέγειν τὸν οἶνον ὕδατι. Ὅτι δὲ τὸ χρῆμα τὸν τῶν ὅλων ἐλύπει Θεὸν, καὶ ὡς πεπορνευμένην εἰκότως κατῃτιᾶτο τὴν Ἱερουσαλὴμ, ἄκουε σαφῶς ὁτὲ μὲν λέγοντος διὰ τῆς Ἱερεμίου φωνῆς· «Ἆρον εἰς εὐθεῖαν τὸν ὀφθαλμόν σου, καὶ ἴδε ποῦ ἐξεφύρθης. Ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς ἐκάθισας αὐταῖς ὡσεὶ κορώνη ἠρημουμένη, καὶ ἐμίανας τὴν γῆν ἐν ταῖς πορνίαις σου, καὶ ἔσχες ποιμένας πολλοὺς εἰς πρόσκομμα σεαυτῇ. Ὅψις πόρνης ἐγένετό σοι, ἀπηναισχύντησας πρὸς πάντας· οὐχ ὡς σύνοικόν με ἐκάλεσας, καὶ πατέρα καὶ ἀρχηγὸν τῆς παρθενίας σου·» καὶ αὖθις ὁτὲ δὲ αὖ· «Ἐὰν ἐξαποστέλλῃ ἀνὴρ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἀπέλθῃ ἀπ᾽ αὐτοῦ, καὶ γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ, μὴ ἀνακάμπτουσα ἀνακάμψει πρὸς αὐτὸν ἔτι; Οὐ μιαινομένη μιανθήσεται ἡ γυνὴ ἐκείνη; Καὶ σὺ ἐξεπόρνευσας ἐν ποιμέσι πολλοῖς, καὶ ἀνέκαμπτες πρός με; λέγει Κύριος.» Τὸν δέ γε τῆς ἐπὶ τούτῳ πορνείας τρόπον καὶ αὐτὸς ἡμῖν ὁ Σωτὴρ ὑπέδειξεν ἐναργῶς. Οἱ μὲν γὰρ φιλαίτιοί τε ἀεὶ καὶ ἀσύνετοι Φαρισαῖοι προσῄεσαν λέγοντες· «Διατί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσι τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; Οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας, ὅταν ἄρτον ἐσθίωσι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι είναι πραγματικά αδόκιμος ο λόγος εκείνων που την πείθουν να επιλέξει να τιμά διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων. Η δε διδασκαλία τους είναι νοθευμένη και καθόλου αμιγής, αναμεμειγμένη με το χειρότερο στοιχείο. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το να λέει κανείς ότι το κρασί έχει αναμειχθεί με νερό. Το ότι δε αυτό το γεγονός λυπούσε τον Θεό των όλων, και δικαιολογημένα κατηγορούσε την Ιερουσαλήμ ως εκπορνευμένη, άκουσέ το σαφώς, άλλοτε μεν να το λέει μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Σήκωσε ευθεία το βλέμμα σου και δες πού μολύνθηκες. Στους δρόμους κάθισες γι' αυτούς σαν ερημωμένη κορώνη, και μόλυνες τη γη με τις πορνείες σου, και απέκτησες πολλούς ποιμένες ως πρόσκομμα για τον εαυτό σου. Πήρες όψη πόρνης, φέρθηκες ξεδιάντροπα προς όλους· δεν με κάλεσες ως σύνοικό σου, ούτε ως πατέρα και αρχηγό της παρθενίας σου·» και πάλι, άλλοτε λέει: «Εάν ένας άνδρας διώξει τη γυναίκα του, και εκείνη φύγει από αυτόν και υπανδρευτεί άλλον άνδρα, μήπως είναι δυνατόν να επιστρέψει ξανά σε αυτόν; Δεν θα μιανθεί ολοκληρωτικά η γυναίκα εκείνη; Και εσύ εκπορνεύτηκες με πολλούς ποιμένες, και έπειτα επέστρεφες σε εμένα; λέει ο Κύριος.» Τον τρόπο δε αυτής της πορνείας μάς τον υπέδειξε ολοκάθαρα και ο ίδιος ο Σωτήρας. Διότι οι πάντοτε επικριτικοί και ασύνετοι Φαρισαίοι προσήλθαν λέγοντας: «Γιατί οι μαθητές σου παραβαίνουν την παράδοση των πρεσβυτέρων; Διότι δεν πλένουν τα χέρια τους όταν τρώνε άρτο.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Ἔοικε δὲ ὁ λόγος, καὶ τῆς Ἰουδαίων Συναγωγῆς τὴν συμφορὰν ὑπαινίττεσθαι, ἢν ὅτι πεπόρνευκεν εἰς ποιμένας πολλοὺς, κατὰ τὸ γεγραμμένον, οὐ προσήκατο Χριστὸς εἰς πνευματικὴν κοινωνίαν, ὁ πάναγνος ἱερεὺς, ὁ δῶρον ὥσπερ τι ἐξαίρετον ἑαυτὸν ἀνατιθεὶς ὑπὲρ ἡμῶν τῷ Πατρὶ, ὁ μεθ᾽ ἡμῶν ἅγιος κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, καίτοι πᾶσαν αὐτὸς ἁγιάζων τὴν κτίσιν, ὡς ἐκ Θεοῦ καὶ Θεός. Σαφεστέραν δὲ τοῦ μυστηρίου τὴν δήλωσιν ἀπετέλει λέγων· «Καὶ θυγάτηρ ἀνθρώπου ἱερέως, ἐὰν βεβηλωθῇ τοῦ ἐκπορνεῦσαι, τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτῆς αὐτὴ βεβηλοῖ, ἐπὶ πυρὸς κατακαυθήσεται.» Δέδοται γὰρ εἰς φλόγα, ὡς ἀνοσία καὶ βέβηλος, ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ, ταῖς τῶν Γραμματέων καὶ Φαρισαίων ἀκολουθοῦσα γνώμαις, καὶ τοῖς ἀνθρώπων ἐντάλμασιν ὅλον ἑαυτῆς ἀναθεῖσα τὸν νοῦν. Τοιγάρτοι καὶ σφόδρα δικαίως ἤκουε τοῦ προφήτου λέγοντος· «Πῶς ἐγένου πόρνη, πόλις πιστὴ Σιὼν, πλήρης κρίσεως;» Ἐκπεπορνευμένη τοίνυν, καὶ ἀλογήσασα παντελῶς τοῦ ἄνωθέν τε καὶ πνευματικοῦ νυμφίου, πυρὸς γέγονε τροφή. Τοιγάρτοι πικρὸν ἐπ᾽ αὐτῇ καταστάζων δάκρυον καὶ ὁ προφήτης Ἱερεμίας φησίν· «Ἐλαίαν ὡραίαν εὔσκιον τῷ εἴδει ἐκάλεσε Κύριος τὸ ὄνομά σου· εἰς φωνὴν περιτομῆς αὐτῆς, ἀνήφθη πῦρ ἐπ᾽ αὐτήν· μεγάλη ἡ θλίψις ἐπὶ σέ. Ἠχρειώθησαν οἱ κλάδοι αὐτῆς, καὶ Κύριος τῶν δυνάμεων ὁ καταφυτεύσας σε, ἐλάλησεν ἐπὶ σὲ κακά.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φαίνεται δε ότι ο λόγος υπαινίσσεται και τη συμφορά της Συναγωγής των Ιουδαίων, την οποία, επειδή εκπορνεύθηκε με πολλούς ποιμένες, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, δεν δέχθηκε σε πνευματική κοινωνία ο Χριστός, ο πάναγνος ιερέας, που πρόσφερε τον εαυτό του υπέρ ημών στον Πατέρα σαν ένα εξαίρετο δώρο, αυτός που είναι άγιος μαζί μας κατά την ανθρώπινη φύση, μολονότι ο ίδιος αγιάζει όλη την κτίση, ως Θεός προερχόμενος από τον Θεό. Ακόμη πιο σαφή δήλωση του μυστηρίου έκανε λέγοντας: «Και κόρη ανθρώπου ιερέα, εάν βεβηλωθεί εκπορνευόμενη, βεβηλώνει το όνομα του πατέρα της, θα κατακαεί στη φωτιά». Διότι παραδόθηκε στις φλόγες, ως ανόσια και βέβηλη, η Συναγωγή των Ιουδαίων, ακολουθώντας τις γνώμες των Γραμματέων και των Φαρισαίων και υποτάσσοντας όλο τον νου της στα ανθρώπινα εντάλματα. Γι' αυτό, άλλωστε, πολύ δίκαια άκουγε τον προφήτη να λέει: «Πώς έγινες πόρνη, πιστή πόλη Σιών, γεμάτη δικαιοσύνη;» Έχοντας λοιπόν εκπορνευθεί και περιφρονήσει εντελώς τον άνωθεν πνευματικό νυμφίο, έγινε τροφή της φωτιάς. Γι' αυτό ακριβώς, στάζοντας πικρό δάκρυ γι' αυτήν, και ο προφήτης Ιερεμίας λέει: «Ελιά ωραία, εύσκια στην όψη σε ονόμασε ο Κύριος· με τον θόρυβο της αποκοπής της, άναψε φωτιά πάνω της· μεγάλη η θλίψη επάνω σου. Καταστράφηκαν τα κλαδιά της, και ο Κύριος των δυνάμεων, που σε φύτεψε, εξήγγειλε για σένα κακά».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἱερεμίαν (ἀποσπάσματα)
ΚΕΦΑΛ. Γʹ. Ἐὰν ἐξαποστείλῃ ἀνὴρ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ. Τί βούλεται τὸ ὑπόδειγμα; Ἓν πρῶτον, καὶ μέγα, ὅτι Ὅπερ ἀνὴρ οὐκ ἀνέχεται, τοῦτο ἠνεσχόμην ἐγὼ, γιγνομένοις ὑμῖν ἀνδράσιν ἑτέροις, πάλιν ἐκάλουν, πάλιν ἐδεχόμην. Καίτοι ἐκεῖ τοῦ ἀνδρός ἐστιν ἡ ἀποστολὴ, αὐτοῦ μισοῦντος, ἐνταῦθα δὲ οὐχὶ τοῦ ἀνδρὸς, ἀλλὰ τῆς γυναικὸς, ὥστε οὐδὲ ἴσον τὸ ὑπόδειγμα· οὐ γὰρ αὐτὸς αὐτὴν ἐξαπέστειλεν, ἀλλ᾽ αὐτὴ αὐτὸν ἐγκατέλιπεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο Γ΄. Εάν αποπέμψει ο άνδρας τη γυναίκα του. Τι σκοπό έχει το παράδειγμα; Έναν πρώτο, και σπουδαιότερο, ότι αυτό που δεν ανέχεται κανένας άνδρας, το ανέχθηκα εγώ: ενώ εσείς παραδοθήκατε σε άλλους άνδρες, εγώ πάλι σας καλούσα, πάλι σας δεχόμουν. Καίτοι εκεί η αποπομπή προέρχεται από τον άνδρα, επειδή αυτός τη μισεί, εδώ όμως δεν προέρχεται από τον άνδρα, αλλά από τη γυναίκα, ώστε το παράδειγμα να μην είναι καν ισοδύναμο· διότι δεν την απέπεμψε αυτός, αλλά αυτή τον εγκατέλειψε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Ἱερεμίαν (ἀποσπάσματα)
Καὶ σὺ ἐξεπόρνευσας ἐν ποιμέσι πολλοῖς ... λέγει Κύριος. Τὸ λέγει, Οὐ πρὸς τὸ ἄνω ἀναγνωστέον ἀλλὰ πρὸς τὸ κάτω, τουτέστι, λέγει Κύριος πρὸς ὑμᾶς. Τέθεικε δὲ τὸν παρὰ Μωσέως τεθέντα λόγον, ἐὰν ἡ μὴ καθ᾽ ἡδονὴν οὖσα γυνὴ ἀπολυθείη τοῦ ἀνδρὸς, εἶτα γενήσεται ἑτέρῳ, καὶ μισηθεῖσα αὖθις κἀκείνου ἀναχωρήσει, μὴ ἐξεῖναι τῷ προτέρῳ λαμβάνειν αὐτήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Και εσύ εκπόρνευσες με πολλούς ποιμένες... λέγει ο Κύριος.» Το «λέγει» δεν πρέπει να αναγνωσθεί σε σύνδεση με τα προηγούμενα, αλλά με τα επόμενα, δηλαδή: «λέγει ο Κύριος προς εσάς». Παραθέτει δε τον νόμο που θεσπίστηκε από τον Μωυσή, ότι εάν η γυναίκα που δεν είναι πλέον αρεστή απολυθεί από τον άνδρα της, και έπειτα υπανδρευθεί άλλον, και αφού μισηθεί πάλι, χωρίσει και από εκείνον, δεν επιτρέπεται στον πρώτο της άνδρα να την λάβει ξανά.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Δέκα ὁμιλίαι
Ἄξιόν ἐστιν ἐνταῦθα διαπορῆσαι, μᾶλλον δὲ διερευνῆσαι τὴν πολλὴν ταύτην διαφοράν, τὴν μεταξὺ δηλαδὴ τῆς πορνείας καὶ τῆς μοιχείας καὶ αὖθις τῆς πιστῆς καὶ ἀπίστου, πῶς τὴν ἄπιστον συνοικεῖν τῷ πιστῷ συγχωρεῖ καὶ τὸν ἄπιστον τῇ πιστῇ, τὴν μοιχαλίδα δὲ ἐκβάλλειν προτρέπεται καὶ ὅτι «μιαινομένη», φησί, «μιανθήσεται» καὶ οὐκ ἐπιστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ «ὁ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής» κατὰ τὸν ἅγιον προφήτην Ἠσαΐαν, ἐξ οὗ ταῦτα ἐκλεξάμενος ὁ μέγας ἐν τοῖς αὐτοῦ Κανόσιν ἔφη Βασίλειος. Ὅτε δὲ τὸν Χριστὸν ἐπείραζον οἱ Ἰουδαῖοι, εἰ ἔξεστιν ἀπολύειν τὰς γυναῖκας κατὰ πᾶσαν αἰτίαν, οὐδὲ τότε εἶπεν ἀπολύειν αὐτὰς κατὰ πᾶσαν αἰτίαν, ἵνα μὴ λάβωσιν ἀφορμὴν οἱ ἄνθρωποι καὶ τότε καὶ νῦν εἰς τὸ ἀπολύειν τὰς γυναῖκας κατὰ πᾶσαν αἰτίαν καὶ δι’ ἔρωτα δαιμονιώδη ἑτέρας λαμβάνωσι. Καὶ μετὰ πολλὰ ἕτερα ἐξεῖπε καὶ τοῦτο, ὅτι «οὓς ὁ Θεὸς ἕνωσεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω». Καὶ διατί, ἔφησαν ἐκεῖνοι, Μωσῆς ἔγραψεν ἐν τῷ νόμῳ βιβλίον ἀποστασίου γράφειν καὶ ἀπολύειν αὐτήν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αξίζει εδώ να απορήσουμε, ή μάλλον να διερευνήσουμε αυτή τη μεγάλη διαφορά, δηλαδή αυτή μεταξύ της πορνείας και της μοιχείας, και έπειτα μεταξύ της πιστής και της άπιστης: πώς συγχωρεί να συνοικεί η άπιστη με τον πιστό και ο άπιστος με την πιστή, ενώ προτρέπει να αποπέμπεται η μοιχαλίδα, και ότι «έχοντας μιανθεί», λέει, «θα παραμείνει μιασμένη» και δεν θα επιστρέψει στον άνδρα της, και «εκείνος που κρατά μοιχαλίδα είναι άφρων και ασεβής», σύμφωνα με τον άγιο προφήτη Ησαΐα, από τον οποίο αντλώντας αυτά, τα ανέφερε ο μέγας Βασίλειος στους Κανόνες του. Όταν δε οι Ιουδαίοι έθεταν σε πειρασμό τον Χριστό, ερωτώντας αν επιτρέπεται να απολύουν τις γυναίκες τους για οποιαδήποτε αιτία, ούτε τότε είπε να τις απολύουν για κάθε αιτία, για να μη λάβουν αφορμή οι άνθρωποι, και τότε και τώρα, στο να απολύουν τις γυναίκες για οποιαδήποτε αιτία και να λαμβάνουν άλλες εξαιτίας δαιμονικού έρωτα. Και μετά από πολλά άλλα, είπε και τούτο, ότι «αυτούς που ο Θεός ένωσε, άνθρωπος να μην τους χωρίζει». Και γιατί, είπαν εκείνοι, ο Μωυσής έγραψε στον νόμο να συντάσσεται βιβλίο αποστασίου και να απολύεται η γυναίκα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης Σχόλια εἰς τοὺς κανόνας τῶν ἁγίων πατέρων
ΚΑΝΩΝ Θʹ «Ἡ τοῦ Κυρίου ἀπόφασις κατὰ μὲν τὴν τῆς ἐννοίας ἀκολουθίαν ἐξίσου ἀνδράσι καὶ γυναιξὶν ἁρμόζει, περὶ τοῦ μὴ ἐξεῖναι γάμου ἐξίστασθαι, παρεκτὸς λόγου πορνείας. Ἡ δὲ συνήθεια οὐχ οὕτως ἔχει, ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν γυναικῶν πολλὴν εὑρίσκομεν τὴν ἀκριβολογίαν, τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος, ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστι, τοῦ δὲ Ἱερεμίου, ὅτι, ἐὰν γένηται γυνὴ ἀνδρὶ ἑτέρῳ, οὐκ ἐπιστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς, ἀλλὰ μιαινομένη μιανθήσεται· καὶ πάλιν, Ὁ ἔχων μοιχαλίδα, ἄφρων καὶ ἀσεβής, ἡ δὲ συνήθεια καὶ μοιχεύοντας ἄνδρας καὶ ἐν πορνείαις ὄντας, κατέχεσθαι ὑπὸ τῶν γυναικῶν προστάσσει, ὥστε ἡ τῷ ἀφειμένῳ ἀνδρὶ συνοικοῦσα, οὐκ οἶδα, εἰ δύναται μοιχαλὶς χρηματίσαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΑΝΩΝ Θʹ «Η απόφαση του Κυρίου, σύμφωνα με τη λογική ακολουθία του νοήματος, εφαρμόζεται εξίσου σε άνδρες και γυναίκες ως προς το ότι δεν επιτρέπεται η διάλυση του γάμου, παρά μόνο για λόγο πορνείας. Η συνήθεια όμως δεν το αντιμετωπίζει έτσι, αλλά ως προς μεν τις γυναίκες διαπιστώνουμε πολλή αυστηρότητα, καθώς ο Απόστολος λέει ότι εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη αποτελεί ένα σώμα μαζί της, και ο Ιερεμίας ότι, εάν μια γυναίκα γίνει γυναίκα άλλου άνδρα, δεν θα επιστρέψει στον σύζυγό της, αλλά θα θεωρείται εντελώς μιασμένη· και πάλι, εκείνος που συζεί με μοιχαλίδα είναι άφρων και ασεβής. Η συνήθεια, αντίθετα, προστάζει οι γυναίκες να κρατούν τους άνδρες τους ακόμη και αν αυτοί μοιχεύουν και ζουν μέσα στην πορνεία, ώστε η γυναίκα που συνοικεί με διαζευγμένο άνδρα δεν γνωρίζω εάν μπορεί να χαρακτηριστεί μοιχαλίδα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης Σχόλια εἰς τοὺς συνοδικοὺς κανόνας
ΚΑΝΩΝ ΠΖʹ. Ἡ τὸν ἄνδρα καταλιποῦσα, μοιχαλίς ἐστιν, εἰ ἐπ’ ἄλλον ἦλθεν, κατὰ τὸν ἱερὸν καὶ Θεῖον Βασίλειον, ἐκ τῆς Ἱερεμίου προφητείας ἄριστα τοῦτο ἀναλεξάμενον, ὅτι ἐὰν γένηται γυνὴ ἀνδρὶ ἑτέρῳ, οὐκ ἐπιστρέψει πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς, ἀλλὰ μιαινομένη μιανθήσεται· καὶ πάλιν, Ὁ ἔχων μοιχαλίδα, ἄφρων καὶ ἀσεβής. Εἰ οὖν φανῇ τοῦ ἀνδρὸς ἀλόγως ἀναχωρήσασα, ὁ μὲν συγγνώμης ἐστὶν ἄξιος, ἡ δὲ ἐπιτιμίου. Ἡ δὲ συγγνώμη τούτῳ πρὸς τὸ κοινωνεῖν τῇ Ἐκκλησίᾳ δοθήσεται. Ὁ μέντοι καταλιμπάνων τὴν νομίμως συναφθεῖσαν αὐτῷ γυναῖκα, καὶ ἑτέραν ἀγόμενος, κατὰ τὴν τοῦ φασιν, τῷ τῆς μοιχείας ὑπόκειται κρίματι. Κεκανόνισται δὲ παρὰ τῶν Πατέρων ἡμῶν, τοὺς τοιούτους ἐνιαυτὸν προσκλαίειν, διετίαν ἐπακροᾶσθαι, τριετίαν ὑποπίπτειν, καὶ τῷ ἑβδόμῳ συνίστασθαι τοῖς πιστοῖς, καὶ οὕτω τῆς προσφορᾶς καταξιοῦσθαι, ἐὰν δὴ μετὰ δακρύων μετανοήσωσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΑΝΟΝΑΣ ΠΖʹ. Η γυναίκα που εγκαταλείπει τον άνδρα της είναι μοιχαλίδα, εάν πάει με άλλον, σύμφωνα με τον ιερό και θείο Βασίλειο, ο οποίος το συμπέρανε άριστα αυτό από την προφητεία του Ιερεμία, ότι εάν μια γυναίκα γίνει σύζυγος άλλου άνδρα, δεν θα επιστρέψει στον δικό της άνδρα, αλλά θα μιανθεί ολοκληρωτικά· και πάλι: Όποιος κρατά μοιχαλίδα, είναι άφρων και ασεβής. Εάν λοιπόν φανεί ότι απομακρύνθηκε από τον άνδρα της χωρίς εύλογη αιτία, αυτός μεν είναι άξιος συγγνώμης, εκείνη δε επιτιμίου. Η συγγνώμη σε αυτόν θα δοθεί ώστε να μπορεί να κοινωνεί στην Εκκλησία. Εκείνος όμως που εγκαταλείπει τη νόμιμα συζευγμένη με αυτόν γυναίκα, και παίρνει άλλη, σύμφωνα με τα λεγόμενα, υπόκειται στο κρίμα της μοιχείας. Έχει θεσπιστεί δε από τους Πατέρες μας, τέτοιοι άνθρωποι να προσκλαίουν για ένα έτος, να ακροώνται για δύο έτη, να υποπίπτουν για τρία έτη, και το έβδομο έτος να στέκονται μαζί με τους πιστούς, και έτσι να καταξιώνονται της προσφοράς, εάν βεβαίως μετανοήσουν με δάκρυα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης Σχόλια εἰς τοὺς συνοδικοὺς κανόνας
Ἑρμηνεία. Ὁ παρὼν Κανὼν εἶναι συντεθειμένος ἀπὸ τρεῖς Κανόνας τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, καὶ ἡ μὲν ἀρχὴ τούτου εἶναι ἐρανισμένη ἀπὸ τὸν θʹ. Βασιλείου, λέγουσα, ἡ γυνὴ ἐκείνη ὁποῦ ἀφήσῃ τὸν ἄνδρα της καὶ πάρῃ ἄλλον, εἶναι μοιχαλίς, καθὼς καὶ ὁ θεῖος Βασίλειος σοφῶς ἐσυμπέρανε τοῦτο, καὶ ἀπὸ τὴν προφητείαν τοῦ Ἱερεμίου, ὅστις λέγει· Ἀνίσως γυνὴ πάρῃ ἄλλον ἄνδρα, δὲν δύναται πλέον νὰ ἐπιστρέψῃ πρὸς τὸν πρῶτον ἄνδρα αὐτῆς (χωρὶς νὰ τὴν θέλῃ ἐκεῖνος δηλ. κατὰ τὸν Ζωναρᾶν) ἐπειδὴ καὶ ἐμολύνθη. Καὶ ἀπὸ τὰς Παροιμίας τοῦ Σολομῶντος λέγοντος, ὅτι εἶναι ἀσεβὴς καὶ ἄγνωστος, ἐκεῖνος ὁποῦ κρατεῖ εἰς τὸν οἶκόν του τὴν παρ’ ἑτέρου ἀνδρὸς μοιχευθεῖσαν γυναῖκά του. (Τὸ δὲ ἑξῆς τοῦ Κανόνος τούτου εἶναι ἐρανισμένον ἀπὸ τὸν λεʹ. Βασιλείου: λέγει δέ)· Ἂν λοιπὸν φανερωθῇ, ὅτι ἀλόγως καὶ ἀναιτίως ἡ γυνὴ ἀπὸ τὸν ἄνδρα της ἀνεχώρησε (χωρὶς δηλ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ερμηνεία. Ο παρών Κανόνας είναι συντεθειμένος από τρεις Κανόνες του Μεγάλου Βασιλείου, και η μεν αρχή του είναι ερανισμένη από τον θ΄ Κανόνα του Βασιλείου, η οποία λέει ότι η γυναίκα εκείνη που θα αφήσει τον άνδρα της και θα πάρει άλλον, είναι μοιχαλίδα, όπως ακριβώς και ο θείος Βασίλειος σοφά το συμπεράνε αυτό, και από την προφητεία του Ιερεμία, ο οποίος λέει: Αν τυχόν γυναίκα πάρει άλλον άνδρα, δεν μπορεί πλέον να επιστρέψει στον πρώτο της άνδρα (χωρίς δηλαδή να την θέλει εκείνος, κατά τον Ζωναρά) επειδή μολύνθηκε. Και από τις Παροιμίες του Σολομώντος, που λέει ότι είναι ασεβής και άφρων εκείνος που κρατάει στον οίκο του τη γυναίκα του, η οποία έχει μοιχευθεί από άλλον άνδρα. (Το δε επόμενο μέρος αυτού του Κανόνα είναι ερανισμένο από τον λε΄ Κανόνα του Βασιλείου: και λέει)· Αν λοιπόν φανερωθεί ότι αλόγως και αναιτίως η γυναίκα αναχώρησε από τον άνδρα της (χωρίς δηλαδή
Περισσότερα
Λεπτομέρειες