Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 3:16

Γι' αυτό ακριβώς, εφόσον αποπέμπονται από τη φιλία τους προς αυτόν, δικαίως ακούνε: «Εμίσησα, απώθησα τις εορτές σας, και δεν θα αποδεχθώ καμία οσμή ευωδίας στις πανηγύρεις σας. Διότι, ακόμη και αν μου προσφέρετε ολοκαυτώματα και θυσίες, δεν θα τα δεχθώ, και δεν θα επιβλέψω στις εμφανίσεις των σωτηρίων θυσιών σας. Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και δεν θα ακούσω ψαλμωδία από τα όργανά σου.» Διότι ο Θεός, που αγάπησε την αλήθεια, δεν έκρινε ότι πρέπει να ευαρεστείται στις τυπικές τιμές· αντίθετα, προανήγγειλε ότι πολύ σύντομα πρόκειται να αναδειχθεί ο καιρός της εν πνεύματι λατρείας, εισάγοντας την ανατροπή των αρχαίων εθίμων, και αντί αυτών, θα δωρίσει τα καλύτερα. Γι' αυτό, άλλωστε, σαφέστατα διαμέσου κάποιου από τους προφήτες βροντοφωνάζει τούτο: «Και θα συμβεί τις ημέρες εκείνες, δεν θα πουν πλέον: Κιβωτός διαθήκης του Αγίου του Ισραήλ· δεν θα αναβεί στην καρδιά τους, ούτε θα ονομαστεί· ούτε θα την αναζητήσουν, και δεν θα κατασκευαστεί πλέον.» Εάν δε κάποιος ήθελε να μάθει τον καιρό που φανέρωνε ο προφήτης, κατά τον οποίο διισχυρίζεται ότι η κιβωτός δεν θα αναβεί στην καρδιά ούτε θα ονομαστεί πλέον, ας δει τα τωρινά πράγματα, σε ποια κατάσταση βρίσκονται, και ας εξετάσει τα μυστήρια των Χριστιανών.

Θαύμασε το πλήθος των πιστών που ξεπερνά κάθε αριθμό, και παρατήρησε πώς έχει εκπληρωθεί πλήρως αυτό που υμνήθηκε προς αυτόν μέσω της φωνής του Δαβίδ: «Όλα τα έθνη που δημιούργησες θα έρθουν και θα προσκυνήσουν ενώπιόν σου, Κύριε». Το ότι, με την έλευση του Χριστού, η ισχύς της λατρείας σύμφωνα με τον νόμο -αναφέρομαι σε αυτήν που τελείτο εν σκιαίς και τύποις- επρόκειτο να αποδειχθεί μάταιη ακόμη και σε αυτούς που κατάγονται από τον Ισραήλ, το βεβαιώνει ο Θεός ομιλώντας διά της φωνής των αγίων: άλλοτε μεν λέγοντας, «Διότι πολλές ημέρες θα παραμείνουν οι υιοί του Ισραήλ χωρίς να υπάρχει βασιλιάς, ούτε άρχοντας, χωρίς να υπάρχει θυσία, ούτε θυσιαστήριο, ούτε ιερατείο, ούτε δήλοι»· και πάλι, απευθυνόμενος στο πλήθος των πιστών: «Και θα συμβεί, λέει, όταν πληθυνθείτε πάνω στη γη, λέει ο Κύριος, εκείνες τις ημέρες δεν θα λένε πλέον, 'Κιβωτός της Διαθήκης του Αγίου του Ισραήλ'· δεν θα έρθει στον νου τους, ούτε θα την αναζητήσουν, ούτε θα την ονομάσουν, και δεν θα κατασκευαστεί ποτέ πια». Αλλά θα ήταν βέβαια πολύ φυσικό, αν ο Ισραήλ τα κατανοούσε αυτά, να τιμήσει με την πίστη του τον Εμμανουήλ.

Διαβεβαίωνε δε σαφώς μέσω του Ιωήλ ότι θα καταργηθούν και οι ίδιες οι θυσίες του νόμου, λέγοντας: «Ζωσθείτε και κοπετάτε οι ιερείς, θρηνείτε εσείς που λειτουργείτε στο θυσιαστήριο, εισέλθετε, περάστε τη νύχτα φορώντας σάκους εσείς που λειτουργείτε στον Θεό· διότι αφαιρέθηκε από τον οίκο του Θεού σας η θυσία και η σπονδή.» Και πάλι μέσω του ίδιου προφήτη: «Έχει αφαιρεθεί η θυσία και η σπονδή από τον οίκο του Κυρίου· πενθείτε οι ιερείς που λειτουργείτε στο θυσιαστήριο.» Και επιπροσθέτως, υποσχόταν ότι θα απομακρυνθεί και η ίδια η σκηνή, λέγοντας: «Και θα συμβεί, όταν πληθυνθείτε και αυξηθείτε επί της γης, λέει ο Κύριος, τις ημέρες εκείνες δεν θα πουν πλέον, Κιβωτός της διαθήκης του Κυρίου, του Αγίου του Ισραήλ, ούτε θα έλθει στον νου, ούτε θα ονομαστεί, ούτε θα την αναζητήσουν, και δεν θα κατασκευαστεί πλέον.» Διότι, αφού καταργήθηκε εντελώς η τυπική και με αίματα θυσία, ήταν κατά κάποιον τρόπο ανάγκη να παραμεριστεί και η ίδια η σκηνή, εφόσον ανεγέρθηκε στη θέση της η αληθέστερη, δηλαδή η Εκκλησία, για την οποία και ο ίδιος ο Χριστός είπε: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα.»

«Επιστρέψτε, υιοί αποστάτες, λέγει ο Κύριος, διότι εγώ θα γίνω κύριός σας, και θα σας πάρω, έναν από κάθε πόλη και δύο από κάθε πατριά, και θα σας φέρω στη Σιών, και θα σας δώσω ποιμένες σύμφωνα με την καρδιά μου, και θα σας ποιμάνουν ποιμαίνοντάς σας με σύνεση. Και θα συμβεί, όταν πληθυνθείτε και αυξηθείτε, λέγει ο Κύριος, τις ημέρες εκείνες δεν θα πουν πλέον "κιβωτός της διαθήκης του Κυρίου του Ισραήλ", ούτε θα ανεβεί στην καρδιά τους, ούτε θα μνημονευθεί ούτε θα κατασκευαστεί πλέον». Ομοίως και με αυτά προφητεύει την επιστροφή του Ισραήλ, η οποία πρόκειται να συμβεί κατά την παρουσία του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, κατά την οποία, αφού επέλεξε «έναν από κάθε πόλη και δύο από κάθε πατριά» ως ποιμένες των εθνών που πίστεψαν σε αυτόν —εξαιρετικά λιγοστούς και μικρούς στον αριθμό— και τα οποία αυξήθηκαν πάνω στη γη μέσω της κλήσης των εθνών που πρόκειται να πραγματοποιηθεί από αυτούς, «δεν θα πουν πια», λέγει, «κιβωτός της διαθήκης του Κυρίου». Διότι δεν θα ανατρέξουν πλέον στις πιο σωματικές θρησκευτικές πρακτικές του Μωυσή, καθώς θα τους παραδοθεί η Καινή Διαθήκη. 〈νε΄〉. «Επλήθυναν τις ασέβειές τους, ενισχύθηκαν στις αποστασίες τους. Για ποιο από αυτά να σου γίνω ίλεως; Οι υιοί σου με εγκατέλειψαν και ορκίζονταν σε ανύπαρκτους θεούς· και τους χόρτασα, και αυτοί μοίχευαν και κατέλυαν σε οίκους πορνών. Έγιναν ίπποι θηλυμανείς, ο καθένας χρεμέτιζε για τη γυναίκα του πλησίον του. Μήπως για αυτά δεν θα επιτιμήσω;»

«Και θα συμβεί, εάν πληθυνθείτε». Διότι, επειδή τους λυπούσε το «ένας από κάθε πόλη και δύο από κάθε πατριά», πρόσθεσε το «Ότι θα πληθυνθείτε». Μεγαλύτερη χαρά προσφέρει το να γίνουν πολλοί στην πατρίδα τους μετά την επιστροφή τους, παρά να επιστρέψουν εξαρχής ως μεγάλο πλήθος.

«Τις ημέρες εκείνες δεν θα πουν πλέον». Αυτό μου φαίνεται ασαφές. Κάποιοι μεν λένε ότι δεν θα είναι φοβερή, άλλοι δε λένε ότι δεν θα έχουν ανάγκη τον νόμο, όπως όταν λέει: «Καρδιά καινή, και θα αφαιρέσω την πέτρινη καρδιά», δηλαδή, το Πνεύμα θα υπάρχει σε εσάς, αντί για όλα τα άλλα αυτό θα διδάξει και θα μας καθοδηγήσει, ούτε καν θα αναφερθεί. *Δεν θα αναβεί στον νου, δηλαδή η κιβωτός. Ούτε θα ονομαστεί μέσα σε αυτήν, δηλαδή ο νόμος. Ούτε θα επισκεφθεί πλέον, δηλαδή ούτε θα βασταχθεί.

Και δεν θα κατασκευαστεί πλέον, δηλαδή, όπως στο παρελθόν, όταν οι ιερείς την περιέφεραν παντού βαστάζοντάς την. Για να πει: Σε εσάς που μετανοείτε θα παράσχω την άνοδο από τη Βαβυλώνα πιο ένδοξη από την έξοδο της Αιγύπτου. Και θα συναχθούν σε αυτήν όλα τα έθνη, και δεν θα πορευθούν πλέον.