Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 3:9

Σου λέει η Γραφή: «Μην κάνεις κακά, και δεν θα σε βρουν κακά». Διότι, επειδή υπάρχει πνεύμα πορνείας και πνεύμα μοιχείας—για το πνεύμα πορνείας λέει ο Ωσηέ: «Από πνεύμα πορνείας πλανήθηκαν», για το πνεύμα μοιχείας: «Και μοίχευσαν με την πέτρα και το ξύλο», εξαιτίας των πνευμάτων που ενεργούν μέσα σε αυτά, και πνεύμα φιλαργυρίας, αυτό που λέει: «Όλα αυτά θα σου τα δώσω, εάν πέσεις και με προσκυνήσεις»—, το καθένα από τα πονηρά πνεύματα παρακολουθεί πάντοτε την οδό του καθενός, και σε όποια οδό αμαρτίας κλίνει κάποιος, το πνεύμα εκείνης της αμαρτίας τον ακολουθεί και συμπορεύεται με αυτόν που αμαρτάνει.

«δεν είναι εδώ· ελάτε να δείτε τον τόπο του». Εσείς όμως, που τολμήσατε να πράξετε παρόμοια με εκείνα που καταγγέλθηκαν παλαιότερα από τους προφήτες του Θεού, οι αληθινά τυφλωμένοι και σκύλοι βουβοί και αναιδείς, «πλησιάστε εδώ» (ή «ζυγώστε εδώ» σύμφωνα με τους άλλους ερμηνευτές), υιοί άνομοι και σπέρμα μοιχών και πόρνης· διότι δεν σας αξίζει να ονομάζεστε τέκνα του Αβραάμ και της Σάρρας· «γιατί αν ήσασταν τέκνα του Αβραάμ, θα κάνατε τα έργα του Αβραάμ». Ο θείος λόγος, εξάλλου, συνηθίζει να ονομάζει «μοιχοὺς» εκείνους που παλαιότερα ειδωλολατρούσαν, για τους οποίους έχει ειπωθεί: «και μοίχευσαν με το ξύλο και με την πέτρα», ενώ «πόρνη» ονομάζει την Ιερουσαλήμ, όπως το φανέρωσε πρωτύτερα ο παρών προφήτης λέγοντας: «Πώς έγινε πόρνη η πιστή πόλη Σιών;»· γι' αυτό, σύμφωνα με τη μετάφραση του Συμμάχου, ονομάστηκαν «σπέρμα μοιχών και γυναίκας που πόρνευσε», έτσι ώστε, ακόμα κι αν τα τέκνα των Ιουδαίων δεν ειδωλολατρούν επί του παρόντος, αποτελούν ωστόσο σπέρμα μοιχών και πόρνης. Γι' αυτό τους λέει ο λόγος: σπέρμα μοιχών και πόρνης, πλησιάστε εδώ, και αφού έρθετε κοντά πείτε μου· ποιον εμπαίξατε; ή κατά τον Σύμμαχο: ποιον καταχλευάσατε και εναντίον ποιου ανοίξατε διάπλατα το στόμα, και βγάλατε έξω τη γλώσσα; Διότι κατηγορεί προπάντων τη γλώσσα και το στόμα τους εξαιτίας των κραυγών τους εναντίον του Σωτήρα και των βλασφημιών που μέχρι και σήμερα εκστομίζουν εναντίον του. Γι' αυτό λέει: εναντίον ποιου ανοίξατε το στόμα σας και εναντίον ποιου αφήσατε ελεύθερη τη γλώσσα σας;

Τέταρτον, έρχεται ως «κριτής ζώντων και νεκρών», τη δόξα του οποίου σύμπασα η κτίση δεν θα μπορέσει να βαστάξει. Για να μας διδάξει λοιπόν ο μακάριος Σολομών το προκείμενο, πρόσθεσε λέγοντας: «Εάν δούλος γίνει βασιλιάς και άφρονας χορτάσει από φαγητά και εάν δούλη διώξει την κυρία της, και μισητή γυναίκα εάν βρει καλό άνδρα». «Εάν δούλος», λέει, «γίνει βασιλιάς». Ποιος άλλος από τον λαό των υιών του Ισραήλ; Αφού έγινε δούλος στη γη της Αιγύπτου και έπειτα βασίλευσε στη δική του γη, επαναστάτησε κατά του Χριστού. «Και άφρονας χορτάσει από φαγητά». Διότι, «έφαγε και χόρτασε και κλώτσησε ο αγαπημένος». «Και εάν δούλη διώξει την κυρία της». Δηλαδή η επίγεια Ιερουσαλήμ· αφού έγινε δούλη όλων των εθνών, έδιωξε την κυρία της, την αγία σάρκα του Κυρίου, και έγινε κυριοκτόνος. «Και μισητή γυναίκα εάν βρει καλό άνδρα». Ποια λοιπόν είναι η μισητή, παρά η συναγωγή που δεν αγάπησε τον Χριστό, τον παρθενικό της άνδρα, αλλά πάντοτε περιπλανιόταν γύρω από τα είδωλα, πορνεύοντας με αυτά; Διότι λέει μέσω του προφήτη: «Μοίχευσε με το ξύλο και την πέτρα η ασύνετη Ιουδαία». «Εάν δούλος γίνει βασιλιάς». Είναι ο λαός που προέρχεται από τα έθνη, ο οποίος πρωτύτερα ήταν δούλος της αμαρτίας και του διαβόλου. Έτσι: «Με ένα ασύνετο έθνος θα σας παροργίσω». «Και άφρονας χορτάσει από φαγητά». Εννοώντας της ζωής. «Και μισητή γυναίκα εάν βρει καλό άνδρα». Που σημαίνει την πόρνη· διότι πόρνη ήταν η εκκλησία από τα έθνη, όταν πορευόταν πίσω από ξένους θεούς.

Αυτό ακριβώς ονομάζει πλήρη αποκαθαρισμό των ρυτίδων και εξαφάνιση εκείνων των στιγμάτων, το οποίο αποδεχόμενη με πίστη η Εκκλησία του Χριστού, έχει την πεποίθηση ότι δεν έπραξε τίποτα το άτοπο, έχοντας εξασφαλίσει μέσω του λουτρού τη συγχώρεση των προηγουμένων. Ότι δε ο Κύριος ονομάζει «μοιχαλίδα» κάθε άπιστο φρόνημα που είναι αντίθετο στις εντολές Του, θα το βρεις σε πολλά σημεία των θείων λογίων, όπως στο: «Μοίχευσαν με το ξύλο και την πέτρα», και στο: «Γενεά πονηρή και μοιχαλίδα ζητεί σημείο».

«Και μισητή γυναίκα, αν τύχει αγαθού συζύγου». Ποια είναι λοιπόν η μισητή γυναίκα, παρά η Συναγωγή των Ιουδαίων, η οποία δεν αγάπησε τον Χριστό τον Θεό, τον παρθενικό της σύζυγο; Αλλά περιπλανιόταν πάντοτε γύρω από τα είδωλα, πορνεύοντας με αυτά· διότι λέει μέσω του προφήτη: «Εμοίχευσε με το ξύλο και την πέτρα η ασύνετη Ιουδαία». Δες λοιπόν την αγαθότητα και την ευσπλαχνία του Χριστού: «Και είπα», αναφέρει, «αφού αυτή πόρνευσε: Επίστρεψε σε μένα, λέει ο Κύριος». «Εάν ένας δούλος γίνει βασιλιάς»· αν και ο ίδιος είπε ότι «ένας δούλος θα εξουσιάσει άφρονες κυρίους». Αλλά εδώ δεν εννοεί τον συνετό δούλο, παρά απλώς τον δούλο· επειδή, λόγω της ανοησίας του, πράττει πέρα από την αξία του· και γι' αυτό είναι υπαίτιοι εκείνοι που τον ανέδειξαν· διότι δεν γνωρίζει, λέει, πώς να διαχειριστεί την εξουσία. Επειδή, αν η εξουσία οδηγεί στον εκτραχηλισμό εκείνους που ανατράφηκαν ως ελεύθεροι, πολύ περισσότερο οδηγεί αυτούς· τίποτα δεν είναι τόσο κατάλληλο για την εξουσία, όσο η ταπεινοφροσύνη. Έγινε βασιλιάς ένας δούλος, ο Ιεροβοάμ, και δες πόσα κακά έκανε, όσα κανείς από όσους υπήρξαν πριν από αυτόν αλλά και στην εποχή του.

Υπέθετε, λέγει, ότι δεν έπραττε τίποτα το παράνομο, ονομάζει όμως πορνεία την ειδωλολατρία· διότι, αφού εγκατέλειψαν τον Θεό, ο οποίος ονομαζόταν νυμφίος τους, λάτρευαν τα είδωλα, και μόλυναν με φόνους τη γη θυσιάζοντας τα τέκνα τους στους δαίμονες. Και διέπραξε μοιχεία με το ξύλο και τον λίθο. Έτσι, κατέστησε σαφή την κατηγορία της πορνείας.