Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 37:9

Κατά την ημέρα εκείνη, είπε ο Κύριος, θα συντρίψω τον ζυγό από τον τράχηλό τους, και θα διαρρήξω τα δεσμά τους, και δεν θα δουλεύουν πλέον σε ξένους, αλλά θα δουλεύουν στον Κύριο τον Θεό τους, και θα τους αναστήσω τον Δαβίδ ως βασιλιά τους. Παρόμοια με αυτά έχουν ειπωθεί και σε άλλο σημείο του ίδιου προφήτη ως εξής: Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα εκπληρώσω τον αγαθό μου λόγο, τον οποίο μίλησα για τον οίκο της Ιερουσαλήμ και για τον οίκο του Ιούδα· τις ημέρες εκείνες και τον καιρό εκείνο θα ανατείλω για τον Δαβίδ μια δίκαιη ανατολή. Στα οποία στη συνέχεια προσθέτει ότι αυτά λέγει ο Κύριος: Δεν θα εκλείψει από τον Δαβίδ άνδρας που να κάθεται στον θρόνο του οίκου Ισραήλ· και για τους Λευίτες ιερείς: δεν θα εκλείψει άνδρας από το πρόσωπό μου που να προσφέρει ολοκαυτώματα και να τελεί θυσίες και προσφορές όλες τις ημέρες. Και πάλι: Αυτά λέγει ο Κύριος: Εάν μπορέσετε να καταργήσετε τη διαθήκη μου για την ημέρα και τη διαθήκη μου για τη νύχτα, ώστε να μην υπάρχει ημέρα και νύχτα στον καιρό τους, τότε μόνο θα καταργηθεί και η διαθήκη μου με τον Δαβίδ τον δούλο μου, ώστε να μην έχει γιο που να βασιλεύει στον θρόνο του, καθώς και με τους Λευίτες ιερείς που με λειτουργούν· όπως δεν μπορεί να εξαριθμηθεί η δύναμη του ουρανού, ούτε να μετρηθεί η άμμος της θάλασσας, έτσι θα πληθύνω το σπέρμα του Δαβίδ του δούλου μου και τους Λευίτες που με λειτουργούν.

Και πάλι λίγο πιο κάτω αναφέρεται: «Αυτά λέει ο Κύριος: Εάν δεν έθεσα τη διαθήκη μου για την ημέρα και τη νύχτα, και τις διατάξεις του ουρανού και της γης, τότε θα απορρίψω και το σπέρμα του Ιακώβ και τον δούλο μου τον Δαβίδ, ώστε να μην λάβω άρχοντα από το σπέρμα του». Και ποια θα μπορούσε να είναι αυτή η ανατολή που θα αναστηθεί από τον Κύριο για τον Δαβίδ; Ο θείος Λόγος, για τον οποίο έχει ειπωθεί και σε άλλα χωρία: «Ιδού ένας άνδρας, ανατολή είναι το όνομά του»· ο οποίος προφητεύεται ότι θα βασιλεύσει, θα ενεργήσει με σύνεση και θα εφαρμόσει κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη. Αυτός, μάλιστα, θα ανατείλει φως και στις ψυχές που κάθονται στο σκοτάδι, σύμφωνα με την επουράνια βασιλεία του. Όταν δε, κατά τον απόστολο, εισέλθει το πλήρωμα των εθνών, τότε και όλος ο αληθινός Ισραήλ μαζί με τον πνευματικό Ιούδα θα σωθεί· αυτούς ο Κύριος θα τους καλέσει ονομαστικά, αυτούς που θα κρίνει άξιους, με το όνομα Ιωσεδεκίν, το οποίο ερμηνεύεται ως «οι δίκαιοι του Θεού». Κατά την ημέρα εκείνη, αφού ο Θεός ελευθερώσει τους προαναφερθέντες από την αιχμαλωσία κάτω από τον διάβολο, ώστε να μην λατρεύουν πλέον εκείνον αλλά μόνο τον Κύριο τον Θεό τους, ο Θεός υπόσχεται ότι θα αναστήσει σε αυτούς ως βασιλιά τον Δαβίδ, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον Σωτήρα μας που γεννήθηκε από το σπέρμα του Δαβίδ, τον οποίο οι Γραφές ονόμασαν με διάφορους τρόπους, αποδίδοντάς του και αυτό το όνομα.

Έπειτα από πάρα πολύ χρόνο μετά τον θάνατο του Δαβίδ, αλλά και του Σολομώντα, αυτά προφητεύει και ο Ιερεμίας περί του βασιλιά που πρόκειται να εγερθεί από το σπέρμα του Δαβίδ, τον οποίο πρώτα μεν ονομάζει «Ανατολή», και όχι απλώς ανατολή αλλά «δίκαιη», ως προερχόμενο από τον ήλιο της δικαιοσύνης. Περί αυτού έχουμε πραγματευθεί στις αποδείξεις για το δεύτερο Αίτιο, στις οποίες αποδείξαμε ότι ο προαιώνιος Λόγος του Θεού, αν και φέρει αμέτρητες επωνυμίες, ονομάζεται και ήλιος της δικαιοσύνης, παραθέτοντας την προφητεία που λέει: «σε όσους δε με φοβούνται, θα ανατείλει ήλιος δικαιοσύνης». Όπως λοιπόν προφητεύεται «ήλιος δικαιοσύνης», έτσι και στην προκειμένη περίπτωση ο λόγος της Γραφής προφητεύει ότι θα εγείρει για τον Δαβίδ «δίκαιη ανατολή». Και προλέγει ότι αυτός ο ίδιος βασιλιάς θα είναι συνετός και θα επιτελεί «κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη». Έπειτα, τον ονομάζει με το ίδιο όνομα του προ πολλού τεθνεώτος Δαβίδ· διότι πρόσεξε επιμελώς στο προηγούμενο εδάφιο το «και θα εγείρω για τον Δαβίδ δίκαιη ανατολή», και σε αυτό που προστίθεται στο τέλος, «και θα του αναστήσω τον Δαβίδ τον βασιλιά του». Σε ποιον όμως αναφέρεται το «του» (σε αυτόν), παρά στον Δαβίδ; Διότι σε αυτόν είπε ότι θα εγείρει τη δίκαιη ανατολή. Αλλά και ο Ζαχαρίας, προφητεύοντας περί του ιδίου, ομοίως τον ονομάζει Ανατολή, λέγοντας: «Ιδού ένας άνδρας, το όνομά του είναι Ανατολή, και κάτω από αυτόν θα ανατείλει δικαιοσύνη», και πάλι: «Θα καλέσω τον δούλο μου Ανατολή».

Αλλά βέβαια, κανείς μετά την εποχή του Ιερεμία, ούτε και μετά την εποχή του Ζαχαρία, δεν εμφανίστηκε τέτοιος μεταξύ των ανθρώπων της περιτομής, ώστε να ονομαστεί δίκαιη ανατολή και συνετός βασιλιάς που αποδίδει «κρίση και δικαιοσύνη πάνω στη γη». Εάν δε πει κάποιος ότι με αυτά τα λόγια υποδηλώνεται ο Ιησούς, ο γιος του Ιωσεδέκ, πρέπει να λεχθεί ότι ο ισχυρισμός του δεν ευσταθεί· διότι αυτός ούτε από το γένος του Δαβίδ καταγόταν ούτε βασίλευσε ως βασιλιάς. Και πώς είναι δυνατόν να αρμόζει σε εκείνον το «και θα αναστήσω σε αυτόν ως βασιλιά τον Δαβίδ», εφόσον ήταν μεν από τη φυλή του Λευί, αρχιερατικής τάξης και από διαφορετικό γένος από τον Δαβίδ, και δεν αναφέρεται πουθενά ιστορικά ότι έγινε βασιλιάς; Επομένως, εφόσον δεν βρίσκεται κανένας άλλος τέτοιος, είναι καιρός να ομολογήσουμε ότι ο προφητευόμενος και μέσα από αυτά είναι μόνο ο Σωτήρας και Κύριός μας, ο οποίος και σε άλλα σημεία έχει αναγορευθεί «φως του κόσμου» και «φως των εθνών». Αυτός, λοιπόν, θα μπορούσε να είναι και εδώ ο προφητευόμενος, και η προφητεία αποδεικνύεται αληθής· διότι μόνος αυτός από το σπέρμα του Δαβίδ, έχοντας φέρει το ίδιο όνομα με τον προπάτορά του κατά τη σημασία (επειδή ερμηνεύεται ως «δυνατός στο χέρι»), κήρυξε «κρίση και δικαιοσύνη» μέσω της διδασκαλίας του σε όλους τους ανθρώπους πάνω στη γη, και μόνος αυτός από όλους ποτέ δεν βασίλευσε σε ένα μέρος της οικουμένης, αλλά σε ολόκληρη τη γη, και μόνος αυτός ανέτειλε δικαιοσύνη, σε συμφωνία και με όσα λέγονται γι' αυτόν στον ψαλμό: «Θα ανατείλει στις ημέρες του δικαιοσύνη και πλήθος ειρήνης». «

Ο λαός, όντας πνευματικά ο Ιούδας και ο Ισραήλ, θα ονομαστεί από τον Ιωσουέ Ιωσεδεκείμ. Και με αυτήν ακριβώς την προσωνυμία, λέγει, θα αποκαλούνται όχι από τους ανθρώπους, αλλά από τον ίδιο τον Θεό και από τους προφήτες Του. Διότι πρόσεξε επιμελώς τον λόγο που λέγει: «και αυτό είναι το όνομα με το οποίο θα τους καλέσει ο Κύριος, Ιωσεδεκείμ στους προφήτες». Μεταφράζεται δε το όνομα αυτό, όπως είπα, στην ελληνική γλώσσα ως «οι δίκαιοι του Θεού». Καθώς λοιπόν αυτοί θα σωθούν κατ' αυτόν τον τρόπο, ο Θεός υπόσχεται ότι θα συντρίψει τον παλαιό και βαρύ ζυγό των πικρών δαιμόνων και θα διαρρήξει τα δεσμά των ασεβημάτων με τα οποία προηγουμένως κρατούνταν δέσμιοι, ώστε να μην δουλεύουν πλέον σε ξένους θεούς, αλλά να καρποφορούν ευάρεστα μόνο σε Αυτόν. Παράβαλε προς αυτά το λόγιο του δεύτερου ψαλμού, το οποίο αναφέρεται στην παρουσία του Χριστού και στην κλήση των εθνών: «ας διαρρήξουμε τα δεσμά τους, και ας απορρίψουμε από εμάς τον ζυγό τους». Με το οποίο θεωρώ ότι είναι συγγενές το προκείμενο χωρίο που λέγει: «εκείνη την ημέρα, είπε ο Κύριος, θα συντρίψω τον ζυγό από τον τράχηλό τους και θα διαρρήξω τα δεσμά τους, και δεν θα υπηρετούν πλέον ξένους θεούς, αλλά θα υπηρετούν τον Κύριο τον Θεό τους».