Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 42:7

Τώρα λοιπόν και εσείς, αγαπητοί αδελφοί, μην ολιγωρήσετε, μηδέ να γίνετε όμοιοι με τον λαό της εποχής του Μωυσή, ο οποίος παρεκτράπηκε μέσα σε σαράντα μόνο ημέρες, ενώ εκείνος ανέβαινε για να λάβει τον θείο νόμο. Και εξαιτίας αυτού κατέστησαν ένοχοι και έπεσαν στην έρημο. Αλλά ας γίνουμε όμοιοι με τον Μωυσή, ο οποίος επί σαράντα ημέρες και νύχτες νήστευε, χωρίς τροφή και ποτό. Και όχι μόνο αυτές, αλλά και άλλες σαράντα, έχοντας την καρδιά, τα μάτια και τη σάρκα του προσηλωμένα προς τον Θεό. Ας μην παρασυρθούμε από επιθυμίες, όπως εκείνοι που επιθύμησαν τότε κρέατα και έπεσαν στην έρημο. Ενώ η τροφή βρισκόταν ακόμη στο στόμα τους, όπως λέει ο ψαλμός, η οργή του Θεού υψώθηκε εναντίον τους. Αντιθέτως, ας διατηρήσουμε την πίστη μας σε Αυτόν που έδωσε τις εντολές, όπως οι υιοί του Ιωναδάβ, στους οποίους ο Θεός έδωσε υπόσχεση λέγοντας: «Δεν θα εκλείψει ποτέ άνδρας από τους υιούς του Ιωναδάβ, ο οποίος να παρίσταται ενώπιόν μου όλες τις ημέρες της ζωής του». Αυτοί, οι οποίοι δεν οικοδόμησαν σπίτι για τους εαυτούς τους, ούτε φύτεψαν αμπελώνες, έγιναν αφορμή ελέγχου για τον λαό. Και ο μεν λαός, αν και αποτελούσε πλήθος, αιχμαλωτίστηκε· αυτοί δε, αν και ήταν λίγοι, διαφυλάχθηκαν από τον Θεό. Και εσείς λοιπόν, οι οποίοι τηρείτε την οδό των πατέρων, λογίζεστε ως υιοί των υιών του Ιωναδάβ.

Και ενώ τον λιθοβολούσαν έτσι, ένας από τους ιερείς των υιών του Ρηχάβ, γιου του Ραχαβείμ, για τους οποίους μαρτυρεί ο προφήτης Ιερεμίας, φώναξε λέγοντας: «Σταματήστε· τι κάνετε; Ο δίκαιος προσεύχεται για εσάς». Και παίρνοντας κάποιος από αυτούς, ένας από τους γναφείς, το ξύλο με το οποίο στραγγίζει τα ιμάτια, τον χτύπησε στο κεφάλι του δικαίου, και με αυτόν τον τρόπο μαρτύρησε. Και τον έθαψαν στον ίδιο τόπο δίπλα στον ναό, και η στήλη του παραμένει ακόμη δίπλα στον ναό. Αυτός έχει γίνει αληθινός μάρτυρας σε Ιουδαίους και Έλληνες ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός. Και αμέσως ο Ουεσπασιανός τους πολιορκεί». Αυτά τα εκθέτει εκτενώς ο Ηγήσιππος, σε απόλυτη συμφωνία με τον Κλήμεντα. Τόσο θαυμαστός ήταν λοιπόν ο Ιάκωβος και τόσο φημισμένος σε όλους τους άλλους για τη δικαιοσύνη του, ώστε ακόμη και οι συνετοί από τους Ιουδαίους πίστευαν ότι αυτή ήταν η αιτία της πολιορκίας της Ιερουσαλήμ αμέσως μετά το μαρτύριό του, η οποία δεν τους συνέβη για κανέναν άλλο λόγο, παρά μόνο εξαιτίας του ανοσιουργήματος που τόλμησαν να διαπράξουν εναντίον του. Μάλιστα, ο Ιώσηπος δεν δίστασε να το επιβεβαιώσει αυτό και εγγράφως με τα εξής λόγια: «Αυτά συνέβησαν στους Ιουδαίους ως εκδίκηση για τον Ιάκωβο τον δίκαιο, ο οποίος ήταν αδελφός του Ιησού του λεγόμενου Χριστού, επειδή οι Ιουδαίοι τον σκότωσαν, αν και ήταν δικαιότατος».

«Να μην κατοικήσετε σε σπίτι φτιαγμένο από ανθρώπινα χέρια, ούτε να οργώσετε τη γη. Και τι όφελος άλλωστε σας προσφέρει το αμπέλι; Σε σκηνές να κατοικείτε, και μεθυστικό και γλυκό ποτό ποτέ, τέκνα μου, να μη χύσετε στον λαιμό σας. Αλλά να ζείτε για τον Θεό, και ως μοναδικό σας πλούτο να έχετε τον Θεό, ο οποίος ζει αιώνια, είναι αναλλοίωτος και ασάλευτος». Έτσι λοιπόν είπε· και τα παιδιά εκπλήρωσαν την εντολή του πατέρα τους.

Διότι ο άριστος κλήρος γι' αυτούς ήταν ο Θεός. Ο δε Ιωναδάβ, διδάσκοντας κάποτε στα παιδιά του την ακτημοσύνη και τον υψηλό βίο (διότι γνώριζε, γνώριζε καλά να φιλοσοφεί, παρόλο που τότε η πενία δεν θεωρούνταν ακόμη αξιοθαύμαστη), είπε τα εξής, ως λόγο ενός εξαιρετικά αγαθού πατέρα: «Παιδιά μου, πόσο σπουδαίο και υπερβολικά μεγάλο κλήρο σας εξασφαλίζω, τέτοιον που κανένας πατέρας δεν έχει δώσει μέχρι τώρα στα παιδιά του, ούτε καν ο πιο εύπορος· να αποφεύγετε κάθε κλήρο, να έχετε βίο ελεύθερο από βάρη, χωρίς να δεσμεύεστε από κανέναν απολύτως δεσμό».

«Να κατοικείτε σε σκηνές, σε μετακινούμενες οικίες. Τη γη ας την οργώνει κάποιος άλλος, και το αμπέλι ας το φυτεύει εκείνος που θα τον ευφράνει το κρασί. Για εσάς όμως ο βίος ας είναι άοινος και εγκρατής. Ζώντας με αυτόν τον τρόπο, θα ζήσετε με ασφάλεια ενώπιόν μου». Αυτός λοιπόν ήταν ένας τέτοιος άνθρωπος. Και τον Ηλία πού να τον κατατάξουμε; Αυτόν που τον έτρεφε το μέγα όρος Κάρμηλος με τα κοράκια και τον χείμαρρο, μέσα από τη διψασμένη γη;

Είχα κατά νου τον Ηλία τον Θεσβίτη και το μέγα όρος Κάρμηλο ή την παράδοξη τροφή, την έρημο που αποτελούσε το κτήμα του Προδρόμου, καθώς και τον ακτήμονα βίο των υιών του Ιωναδάβ. Από την άλλη πλευρά, με κυρίευε πάλι ο πόθος των θείων Γραφών και το φως του Πνεύματος μέσα από τη θεωρία του Λόγου, πράγμα που δεν αποτελεί έργο της ερήμου ούτε της ησυχίας — έως ότου, έχοντας πολλές φορές ταλαντευθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις, στο τέλος συμβιβάζω τους πόθους μου με αυτόν τον τρόπο και σταμάτησα συνετά την περιπλάνηση του νου. Διότι, βλέποντας ότι, αφενός, όσοι τέρπονται από τον πρακτικό βίο είναι μεν χρήσιμοι στους άλλους μέσα στην κοινωνία, αλλά είναι άχρηστοι για τον εαυτό τους και στροβιλίζονται μέσα σε δυσχέρειες που κλυδωνίζουν τον ήπιο χαρακτήρα τους, και, αφετέρου, ότι όσοι ζουν εκτός του κόσμου είναι μεν κάπως πιο ευσταθείς και ατενίζουν τον Θεό με ήσυχο νου, αλλά καθίστανται χρήσιμοι μόνο στον εαυτό τους με μια στενή αγάπη και ζουν έναν βίο αποξενωμένο και τραχύ, ακολούθησα τελικά μία μέση οδό μεταξύ των ερημιτών και των ανθρώπων της κοινωνίας, λαμβάνοντας από τους μεν τη στοχαστικότητα και από τους δε τη χρηστότητα.