Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 5:14

Είπε δε κάπου και ο Θεός των όλων προς τον προφήτη Ιερεμία: «Ιδού, έδωσα τους λόγους μου στο στόμα σου ως πυρ, και τον λαό αυτόν ως ξύλα». Και πάλι: «Δεν είναι οι λόγοι μου σαν πυρ, λέει ο Κύριος;» Τι δε άλλο θα μπορούσε να θεωρηθεί από εμάς και ο άνθρακας που άγγιξε τα χείλη του προφήτη Ησαΐα, και τον καθάρισε από κάθε αμαρτία; Είναι προφανώς το σωτήριο κήρυγμα, και η ομολογία της πίστης στον Χριστό, την οποία εάν κάποιος λάβει στο στόμα του, καθαρίζεται πλήρως και οπωσδήποτε. Και αυτό το επιβεβαιώνει ο Παύλος λέγοντας: «Εάν πεις με το στόμα σου, Κύριος Ιησούς, και πιστέψεις στην καρδιά σου, ότι ο Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς, θα σωθείς». Επομένως, λέμε ότι η δύναμη του θείου κηρύγματος μοιάζει με άνθρακα και πυρ, του οποίου το άναμμα επισπεύδει ο Κύριος· διότι ήδη πίστευαν κάποιοι από τον Ισραήλ, των οποίων απαρχή υπήρξαν οι θεσπέσιοι μαθητές. Και αφού άναψε μια φορά το πυρ, επρόκειτο να καταλάβει όλη την υπ' ουρανόν, με την ολοκλήρωση όλης της οικονομίας· και αυτό διδάσκει λέγοντας: «Έχω δε να βαπτιστώ με ένα βάπτισμα, και πόσο πιέζομαι μέχρις ότου τελεστεί;» <Νομίζετε ότι ήρθα για να δώσω ειρήνη στη γη; (A f. 186, B f. 129, C f. 136) Καίτοι ο Χριστός είναι η ειρήνη μας σύμφωνα με τις Γραφές: «Αυτός συνένωσε τους δύο λαούς, σε έναν καινούργιο άνθρωπο, φέρνοντας ειρήνη, και συμφιλιώνοντας και τους δύο σε ένα σώμα με τον Πατέρα»· αυτός συνένωσε τα επίγεια με τα επουράνια.

Γιατί λοιπόν, πες μου, παραβλέποντας τις γειτονικές περιοχές, αποστέλλει τον Προφήτη στη Νινευή, η οποία βρίσκεται στο πιο μακρινό σημείο, όπου μάλιστα, όπως ήδη προείπα, υπήρχε άγριο πλήθος ανθρώπων που είχαν ρέψει ασυγκράτητα στο να προσκυνούν τον ήλιο, τα άστρα και τη φωτιά; Διότι είχε παρασυρθεί πέρα από κάθε λογική στη θεομίσητη μαγεία. Έχει ειπωθεί γι' αυτήν μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Πόρνη ωραία και χαριτωμένη, κυρίαρχη των μαγειών». Νομίζω λοιπόν εγώ ότι ο παντογνώστης Θεός θέλησε επωφελώς να αποδείξει και σε εκείνους τους αρχαιότερους, ότι ακόμη και οι πλέον εκτροχιασμένοι και παγιδευμένοι στα δίχτυα της πλάνης, θα ελκυσθούν με τον καιρό προς την επίγνωση της αλήθειας, έστω κι αν είναι εξαιρετικά δεινοί και σκληροτράχηλοι και έχουν προχωρήσει πάρα πολύ στην απείθεια. Διότι ο λόγος του Θεού δεν στερείται της ικανότητας να τρέφει τον νου και να τον πείθει να μάθει εκείνα μέσω των οποίων θα γίνει σοφός. Θα τον ακούσεις μάλιστα να λέει προς τον Ιερεμία, άλλοτε μεν ότι «Ιδού, έδωσα τους λόγους μου στο στόμα σου ως φωτιά, και τον λαό τούτο ως ξύλα, και θα τους καταφάει», και άλλοτε πάλι: «Μήπως οι λόγοι μου δεν είναι σαν φλεγόμενη φωτιά, λέει ο Κύριος, και σαν πέλεκυς που κόβει πέτρα;» Αποστελλόταν λοιπόν προς τους Νινευίτες όχι μάταια ο θεσπέσιος Ιωνάς, αλλά για να αποτελέσει μια προαπόδειξη της πραότητας που ενυπάρχει στον Θεό, η οποία επρόκειτο να δοθεί κατά καιρούς και σε αυτούς που είχαν πλανηθεί από αμάθεια.

Αυτή δε αγάλλεται για το πλήθος εκείνων που την κατοικούν, και σχεδόν εκπλησσόμενη για την ομήγυρη των δικών της τέκνων, λέει: «Εγώ ήμουν άτεκνη και χήρα, αυτούς ποιος μου τους γέννησε, και αυτοί πού βρίσκονταν;» <Εκείνη την ημέρα θα κάνω τους χιλιάρχους του Ιούδα σαν αναμμένο δαυλό φωτιάς ανάμεσα σε ξύλα και σαν λαμπάδα φωτιάς μέσα σε καλαμιές, και θα καταφάγουν από τα δεξιά και από τα αριστερά όλους τους λαούς ολόγυρα.> Χιλιάρχους βέβαια του Ιούδα, όπως ήδη προείπα, ονομάζει τους αγίους αποστόλους, ή και γενικά όλους τους ηγέτες των αγίων εκκλησιών. Και είπε ότι ο λόγος τους, δηλαδή η μυσταγωγία, θα κυριαρχήσει τόσο πολύ στις καρδιές των εθνών, ώστε να φαίνεται σαν δαυλός που έχει πέσει σε ξύλα, και σαν λαμπάδα σε καλαμιά που καίγεται εύκολα. Διότι, λέει, θα καταφάγουν όλους τους λαούς από τα δεξιά και από τα αριστερά ολόγυρα, δηλαδή, όπου κι αν θελήσουν να πάνε, με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε θα το κατορθώσουν, καλώντας σε επίγνωση και θερμαίνοντας τους παγωμένους σαν με θεία και νοητή φωτιά. Κάτι τέτοιο είπε ο Θεός των όλων και προς τον μακάριο προφήτη Ιερεμία: «Ιδού, έκανα τα λόγια μου στο στόμα σου φωτιά, και τον λαό τούτο ξύλα, και θα τους καταφάγει», αντί του: Θα τους καλέσει σε επίγνωση και, ενώ είναι παγωμένοι στην αμαρτία, θα τους κάνει και πάλι θερμούς στο πνεύμα.

Γι' αυτό. Ιδού, εγώ έδωσα τους λόγους μου στο στόμα σου ως πυρ. Η ταχύτητα καταδεικνύει ότι τα πάντα υποχωρούν στο πυρ. Και ιδού, εγώ επιφέρω εναντίον σας ένα έθνος από μακριά. Ώστε ούτε μέσω ικεσίας να μην είναι δυνατόν να προσελκύσει κανείς κάποιο έλεος.