Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 5:30

Ποιος, βλέποντας αυτά ή έστω μόνο ακούγοντάς τα, δεν εξίσταται και ο ίδιος και δεν θα κραυγάσει προς τον Κύριο λέγοντας: «Μήπως άραγε θα προχωρήσεις σε πλήρη εξάλειψη του Ισραήλ;» Ποιος, κατανοώντας αυτά, δεν θα αναφωνήσει και αυτός ευλόγως λέγοντας: «Έκσταση και φρικτά γεγονότα συνέβησαν πάνω στη γη» και «εξεπλάγη ο ουρανός για αυτό και η γη έφριξε ακόμη περισσότερο»; Οι πατέρες των λαών και διδάσκαλοι της πίστεως απομακρύνονται και οι ασεβείς εισάγονται στις εκκλησίες. Ποιος, όταν εξορίστηκε ο Λιβέριος, ο επίσκοπος Ρώμης, και ο πατέρας των επισκόπων, ο μέγας Όσιος, [βλέποντάς τους να πάσχουν έτσι, ή ποιος] βλέποντας τόσους επισκόπους από την Ισπανία και από τα άλλα μέρη να εξορίζονται, δεν αντιλήφθηκε, αν έχει έστω και λίγη συναίσθηση, ότι και τα όσα στρέφονται κατά του Αθανασίου και των άλλων είναι ψευδείς προφάσεις και όλα είναι γεμάτα συκοφαντίες; Διότι γι' αυτόν τον λόγο και εκείνοι υπέμειναν να τα πάθουν όλα, αντιλαμβανόμενοι την επιβουλή που προήλθε από τη συκοφαντία εκείνων. Επειδή, ποιο έγκλημα βαρύνει τον Λιβέριο; Ή ποια κατηγορία υπάρχει κατά του γέροντα Οσίου; Ποιος είπε έστω και ένα ψέμα κατά του Παυλίνου, του Λουκιφέρου, του Διονυσίου και του Ευσεβίου; Ή ποιο αμάρτημα αποδόθηκε στους άλλους εξόριστους επισκόπους, πρεσβυτέρους και διακόνους;

Διότι άλλοτε μεν σημαίνει την κατάπληξη, όπως για παράδειγμα όταν λέγεται σχετικά με τα αμαρτήματα όσων προέρχονται από τον Ισραήλ: «Έφριξε ο ουρανός γι' αυτό»· και πάλι: «Έκσταση και φρικτά πράγματα έγιναν πάνω στη γη»· άλλοτε πάλι σημαίνει τη μετάβαση από το γήινο φρόνημα σε κάποια θεία και πνευματική κατάσταση των ηθών και του βίου. Και πράγματι, ο θεσπέσιος Παύλος στέλνει επιστολή σε κάποιους και λέει: «Διότι, είτε βρισκόμαστε σε έκσταση, είναι για τον Θεό, είτε σωφρονούμε, είναι για εσάς». Όπως ακριβώς, λοιπόν, τη μεταστροφή από τα αισχρότερα προς τα καλύτερα λέμε ότι είναι έκσταση αγαπητή στον Θεό, έτσι και τη μεταβολή από τα ωφέλιμα προς τα αισχρότερα διαβεβαιώνουμε ότι είναι έκσταση φαύλη και κατακριτέα.

<ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ> ΟΤΙ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΥΣΙΟ ΨΕΥΔΟΣ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΑ ΑΝΤΙΘΕΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΟ ΤΟΜΟ, ΓΙ' ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΥΣΕΒΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΥΣΕΒΟΥΣ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΣΕΒΕΙΑΣ, ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΜΩΣ ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΚΕΙΝΟΥ ΠΟΥ ΤΗΝ ΕΓΡΑΨΕ, ΕΠΕΙΔΗ ΕΞΑΠΑΤΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΑΡΛΑΑΜΙΤΕΣ. Είναι καιρός λοιπόν να θυμηθώ τη φωνή του Ιερεμία, λέγοντας και εγώ τώρα μαζί του: «κατάπληξη και φρικτά πράγματα έγιναν πάνω στη γη· οι προφήτες προφήτευσαν άδικα και οι ιερείς χειροκρότησαν με τα χέρια τους». Αλλά και τα όσα ειπώθηκαν μέσω αυτού από τον Θεό, «ότι οι ποιμένες ενέργησαν άφρονα», «πολλοί ποιμένες κατέστρεψαν τον αμπελώνα μου, μόλυναν τη μερίδα μου, ντρόπιασαν την επιθυμητή μερίδα, την παρέδωσαν στην απώλεια». Διότι αυτός που καυχιέται ότι είναι πατριάρχης και πρόεδρος της Θεουπόλεως, ευρισκόμενος παρών απέναντι στον Κωνσταντινουπόλεως, συντάσσει και του απευθύνει επιστολές, και μαρτυρεί ότι και εκείνος έπραξε και έγραψε πράγματα που ωθούν στην απώλεια τις ψυχές που βρίσκονται υπό την εξουσία του, καθώς είναι γεμάτα από έσχατη ασέβεια και αδικία, και κατάμεστα από κάθε ψεύδος και σχεδόν από κάθε είδος συκοφαντίας.

Έκπληξη και φρικτά γεγονότα συνέβησαν. Παρατήρησε την αμαρτία να εισχωρεί παντού: άλλοι μεν έπραξαν τα πονηρά, άλλοι δε επαίνεσαν τα γενόμενα. Γι' αυτό και ο Παύλος δεν κολάζει μόνο εκείνους που τα τολμούν, ούτε μόνο εκείνους που πράττουν τα πονηρά, αλλά και εκείνους που τα επιδοκιμάζουν.

ΠΡΟΣ ΑΠΙΣΤΟ ΠΑΤΕΡΑ, ΛΟΓΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ αʹ. Αρκούν, λοιπόν, και αυτά για να προκαλέσουν κατάπληξη και φρίκη· και αν κανείς αναφωνήσει τώρα γι' αυτά τα γεγονότα εκείνο το προφητικό ρητό, ότι «Έφριξε ο ουρανός γι' αυτό και η γη συνταράχτηκε πάρα πολύ» και ότι «Κατάπληξη και φρικτά πράγματα συνέβησαν πάνω στη γη», πολύ εύστοχα θα τα πει όλα αυτά. Το χειρότερο όμως από αυτά είναι ότι δεν αγανακτούν και δυσανασχετούν για τέτοια πράγματα μόνο κάποιοι ξένοι, οι οποίοι δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με αυτούς που δέχονται τις συμβουλές, αλλά και οι ίδιοι οι συγγενείς και οι πατέρες έμαθαν να οργίζονται εξαιτίας αυτών.