Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 6:19

Επομένως, ταυτόχρονα ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ελέγχει τον αλαζονικό λαό των Ιουδαίων, επειδή μάχεται και τον ίδιο τον Θεό και Πατέρα, και μέσα από το γεγονός ότι λέει πως έχει λάβει εντολή από Αυτόν και δεν μιλάει από τον εαυτό Του, αποδεικνύει σαφώς ότι Αυτός είναι ο προφήτης που αναγγελλόταν από τον νόμο και είχε προκηρυχθεί από τη φωνή του Θεού και Πατέρα από τα πολύ παλιά χρόνια. Τους καλεί επίσης σε υπενθύμιση, αν και είναι νωθροί στη σκέψη, ότι, αν δεν θελήσουν να πειστούν στα δικά Του λόγια, θα υποβληθούν οπωσδήποτε σε αναπόφευκτη τιμωρία και θα υποστούν όσα είπε ο Θεός. Διότι εκείνοι που παραβλέπουν τη θεία εντολή του Θεού και Πατέρα, και απωθούν τον ζωοποιό λόγο του Θεού, του Σωτήρα μας Χριστού, πώς δεν θα βρεθούν στα έσχατα δεινά ή πώς δεν θα παραμείνουν αμέτοχοι της ζωής που προέρχεται από Αυτόν, ακούγοντας εύλογα αυτό που ειπώθηκε μέσω της φωνής του προφήτη: «Γη, γη, άκουγε, άκουγε τον λόγο του Κυρίου· ιδού εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστροφής του, διότι δεν πρόσεξαν τον νόμο μου και απώθησαν τον λόγο μου».

Σε καμία περίπτωση· διότι είπε μάλλον προς εκείνους που αρέσκονταν στις κατηγορίες, αποστομώνοντάς τους, ότι: «Εάν αυτοί σιωπήσουν, οι λίθοι θα κραυγάσουν.» Βλέπεις πώς προσέθεσε ως μαρτυρία στον εαυτό του τη δόξα της θεότητας, αυτός που επιβαίνει στο πουλάρι και είναι κατά σάρκα υιός του Δαβίδ; Αλλά δεν ήταν κοινωνός ξένης δόξας, όπως ισχυρίζονται οι χριστομάχοι, ούτε μεταγενέστερος από τον εκ του Θεού Πατρός Λόγο ως Υιός κατ' ιδίαν· γι' αυτό και ονομάζεται Θεός, και Κύριος, και Ύψιστος. <Και όταν πλησίασε, βλέποντας την πόλη, έκλαψε γι' αυτήν, λέγοντας, κ.τ.λ.> (A f. 260 b) Είπε κάπου ο Θεός των όλων μέσω της φωνής του Ιερεμία για τους Ιουδαίους: «Ονομάστε τους άργυρο αποδοκιμασμένο, διότι τους αποδοκίμασε ο Κύριος.» Και πάλι: «Άκουε, γη, ιδού εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστασίας τους, διότι δεν πρόσεξαν τον λόγο μου και απέρριψαν τον νόμο μου.» Καρποί λοιπόν της αποστασίας τους έγιναν, προφανώς, τα θλιβερά γεγονότα που τους συνέβησαν· πλην όμως, παρόλο που είχαν τέτοιο φρόνημα, ο Χριστός τους σπλαχνίζεται, «Ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας.» Γι' αυτό λοιπόν λέει, βλέποντας την πόλη έκλαψε, ώστε μέσω αυτού να μάθουμε ότι λυπήθηκε· αν βέβαια επιτρέπεται καθόλου να πούμε κάτι τέτοιο για τον Θεό, ο οποίος βρίσκεται υπεράνω όλων.

Και, λοιπόν, κάπου λέει κάτι τέτοιο προς αυτούς ο Θεός: «Κατέστησα πάνω σας σκοπούς και είπα: Ακούστε τη φωνή της σάλπιγγας. Αλλά εκείνοι είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό, άκουσαν τα έθνη, και όσοι ποιμαίνουν τα ποίμνια ανάμεσά τους. Άκου, γη: ιδού εγώ φέρνω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό των πράξεών τους, διότι δεν πρόσεξαν τον νόμο μου και απέρριψαν τον λόγο μου.» Διότι όντως απέρριψαν τον λόγο του Θεού, ούτε αναγνωρίζοντας ότι αρμόζει να ακολουθούν τα κηρύγματα των αγίων αποστόλων, ούτε θεωρώντας ότι πρέπει να στρέφουν τον νου τους στα παλαιότερα βιβλία. Θα έπρεπε βεβαίως, εάν πράγματι η ωφέλειά τους ήταν γι' αυτούς το πλέον σπουδαίο, να μην επιτρέπουν στον νου τους να εξαπατάται, φουσκώνοντας από αλαζονεία με το όνομα της νομομάθειας, και από ντροπή μήπως φανεί ότι υστερούν στην ακρίβεια, να υφίστανται τη ζημία από αυτήν, αλλά μάλλον να εξετάζουν όσα λέγονται για τον Σωτήρα μέσω των αγίων, ή και όσα προδιατυπώνονται με μορφή συμβόλων και τύπων. Διότι θα μπορούσε κανείς να δει στα λόγια του Πνεύματος πολλές εικόνες πραγμάτων, οι οποίες περιέχουν την πιο ξεκάθαρη περιγραφή της ελεύσεως του Σωτήρα μας. Αλλά ήδη ανατέλλουν στον νου μου ποικίλοι τρόποι πνευματικών θεωριών, και καθώς ανακαλώ στη μνήμη μου την Αγία Γραφή, εισέρχεται μέσα μου ένα τεράστιο πλήθος νοημάτων. Θεωρώ όμως ότι πρέπει να κάνω την αρχή του λόγου από τα παλαιότερα γεγονότα.

Και αυτό ήταν λοιπόν εκείνο που προαναγγέλθηκε μέσω της φωνής των προφητών προς τους προερχόμενους από τον Ισραήλ: «Εγκατέστησα πάνω σας σκοπούς. Ακούστε τη φωνή της σάλπιγγας· και εκείνοι είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό άκουσαν τα έθνη, και εκείνοι που ποιμαίνουν τα ποίμνιά τους. Άκου, γη: Ιδού εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστασίας τους, διότι δεν πρόσεξαν τον λόγο μου, και απέρριψαν τον νόμο μου». Παρατήρησε, λοιπόν, παρατήρησε ολοφάνερα το μυστήριο, όπως ακριβώς και στα όσα αφορούν τον Μωυσή, καθώς ανέφερα προ ολίγου. Ο θεσπέσιος Μωυσής, βέβαια, προήλθε από τη φυλή και το αίμα του Λευί.

Αντήχησε δε και η σάλπιγγα, φανερώνοντας την εύηχη φωνή των ευαγγελικών θεσπισμάτων. Και λοιπόν είπε κάπου ο Θεός μέσω της φωνής των προφητών προς τα πλήθη των Ιουδαίων: «Κατέστησα πάνω σας σκοπούς. Ακούστε τη φωνή της σάλπιγγας. Και είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό άκουσαν τα έθνη και εκείνοι που ποιμαίνουν τα ποίμνια ανάμεσά τους. Άκου, γη: Ιδού, εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστασίας τους, διότι δεν πρόσεξαν τον λόγο μου και απέρριψαν τον νόμο μου.» Διότι ήχησε σε αυτούς η σάλπιγγα μέσω των σκοπών του Θεού, δηλαδή των αγίων αποστόλων. Επειδή έχουν χειροτονηθεί ως σκοποί για εμάς. «Αλλά είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό άκουσαν τα έθνη.» Και θα βρούμε ότι οι ίδιοι οι άγιοι μαθητές είναι αυτοί που είπαν ανοιχτά στους λαούς των Ιουδαίων: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να λαληθεί πρώτα ο λόγος του Θεού. Επειδή όμως τον απορρίπτετε και κρίνετε τους εαυτούς σας ανάξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη. Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος.» Με σάλπιγγα παρομοιάζει την ευφωνία των κηρυγμάτων του Χριστού και ο μακάριος Ησαΐας, λέγοντας για τον καιρό της παρουσίας Του: «Και θα συμβεί, εκείνη την ημέρα, θα σαλπίσουν με τη μεγάλη σάλπιγγα.» Διότι σάλπιγγα ήταν και ο νόμος, αλλά είχε αδύναμη φωνή και ήταν βραδύγλωσσος. Γι' αυτό και ο Μωυσής, επειδή μόλις και μετά βίας ηχούσε μόνο στην Ιουδαία, όπου και έγινε γνωστός ο Θεός.

Τόσο χρήσιμοι ήταν, τόσο ωφέλιμοι, ώστε να τους ακούσουν ακόμη και εκείνοι που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση. Σε εσάς δόθηκαν, εσείς δεν τα παραβήκατε, και άλλοι τα άκουσαν. Άκου, γη. Βλέπεις πώς, όταν αυτοί δεν ακούν, συνομιλεί με τα στοιχεία της φύσεως; Διότι, επειδή είπαν: «Δεν πρόκειται να ακούσουμε», λέει: «Άκου, γη». Δεν την επιφέρει σε αυτούς προηγουμένως, αλλά οι ίδιοι επισύρουν πάνω τους την κακία.

Ιδού εγώ. Διότι δεν έδωσαν προσοχή στον λόγο μου. Παρατήρησε παντού, ότι όχι μόνο το να μην πράττονται τα νόμιμα, αλλά και το να μην εισακούγονται, επιφέρει τιμωρία. Διότι ποια δαπάνη χρημάτων, ποιος σωματικός κόπος απαιτείται για να ακούσει κανείς; Προς τι μου φέρνεις λιβάνι από τη Σαβά, και κιννάμωμο από μακρινή γη;

Θέλει να πει ότι δεν έχω ανάγκη από τις προσφορές, ούτε χρειάζονται κόποι, αλλά μόνο η διάθεση προς το αγαθό. Η δε Σαβά είναι χώρα των Ινδών. Επειδή είπε ότι «Τον νόμο μου τον απέρριψαν», για να μην αντιτείνουν: «Και πώς απορρίψαμε τον νόμο, εφόσον καθημερινά προσφέρουμε θυσίες και θυμιατίζουμε με λιβάνι;», ως προς αυτά λέγει: «Αλλά ίσως θα πεις ότι φέρνεις λιβάνι· δεν ζητώ δώρα, αλλά την ευωδία της ψυχής. Εκείνο το άρωμα μού είναι ευάρεστο». Διότι ο Θεός δεν οσφραίνεται σώματα, ούτε την αισθητή ευωδία, αλλά τη νοερή ευωδία της ψυχής, η οποία είναι πιο ευωδιαστή από κάθε θυμίαμα, και αυτή είναι η ψυχή εκείνου που προσφέρει.