Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 6:30

Οι πονηρίες τους δεν έλειωσαν· ασήμι απορριπτέο ονομάστε τους, διότι τους απέρριψε ο Κύριος.» Σε εμάς όμως που έχουμε πιστέψει, δεν κοπίασε μάταια ο αργυροκόπος, ούτε βέβαια έλειψε ο φυσητήρας από τη φωτιά ή ο μόλυβδος, διότι έχουμε καθαριστεί με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως. Εάν όμως θελήσει κανείς να πει ότι η κάθαρση με πνεύμα καύσεως συνέβη στα πλήθη των Ιουδαίων, μέσω της συμφοράς από τον πόλεμο και όσων έχουν υπομείνει (διότι οι τιμωρίες καθαρίζουν, και η επιβολή ποινών από τον Κριτή των πάντων απαλλάσσει κάποιες φορές από πολλά αμαρτήματα)· και με αυτή την έννοια ο λόγος είναι αληθινός. <Και θα έλθει, και θα συμβεί, σε κάθε τόπο του όρους Σιών, και σε όλα τα περίχωρά του, να ρίχνει σκιά νεφέλη την ημέρα, και σαν καπνός, και σαν φως φωτιάς που καίει τη νύχτα, θα σκεπαστεί με κάθε δόξα.

Δεν είναι απίθανο, όπως νομίζω, να προσθέσουμε σε αυτά και το εξής. Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, καθώς και οι αρχηγοί των ιουδαϊκών ταγμάτων, έχοντας τη φήμη ότι γνωρίζουν καλά τον νόμο, θεωρούνταν από κάποιους ως σοφοί· αλλά επειδή στην πραγματικότητα δεν ήταν, ελέγχονταν από τα ίδια τα πράγματα. Γι' αυτό άλλωστε και ο προφήτης Ιερεμίας λέει κάπου προς αυτούς: «Πώς θα πείτε ότι Εμείς είμαστε σοφοί και ο λόγος του Κυρίου είναι μαζί μας; Μάταια γράφει η ψευδής γραφίδα των γραμματέων· ντροπιάστηκαν οι σοφοί, τρόμαξαν και αιχμαλωτίστηκαν· ποια σοφία υπάρχει σε αυτούς, αφού απέρριψαν τον λόγο του Κυρίου;» Επειδή, λοιπόν, αυτοί απέρριψαν τον λόγο του Σωτήρα, δηλαδή το ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα, δηλαδή τον Λόγο του Θεού και Πατέρα, ο οποίος έγινε άνθρωπος για χάρη μας, έγιναν οι ίδιοι αδόκιμοι. Είπε λοιπόν ο Ιερεμίας γι' αυτούς: «Ασήμι απορριφθέν να τους ονομάσετε, διότι τους απέρριψε ο Κύριος.» Έχει αποκρυφθεί και από αυτούς το μυστήριο του Χριστού· γι' αυτό και ο Κύριος είπε κάπου στους μαθητές του γι' αυτούς: «Σε εσάς έχει δοθεί να γνωρίσετε τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών· σε εκείνους όμως δεν έχει δοθεί.» Σε εσάς, όμως, ποιους;

Σε καμία περίπτωση· διότι είπε μάλλον προς εκείνους που αρέσκονταν στις κατηγορίες, αποστομώνοντάς τους, ότι: «Εάν αυτοί σιωπήσουν, οι λίθοι θα κραυγάσουν.» Βλέπεις πώς προσέθεσε ως μαρτυρία στον εαυτό του τη δόξα της θεότητας, αυτός που επιβαίνει στο πουλάρι και είναι κατά σάρκα υιός του Δαβίδ; Αλλά δεν ήταν κοινωνός ξένης δόξας, όπως ισχυρίζονται οι χριστομάχοι, ούτε μεταγενέστερος από τον εκ του Θεού Πατρός Λόγο ως Υιός κατ' ιδίαν· γι' αυτό και ονομάζεται Θεός, και Κύριος, και Ύψιστος. <Και όταν πλησίασε, βλέποντας την πόλη, έκλαψε γι' αυτήν, λέγοντας, κ.τ.λ.> (A f. 260 b) Είπε κάπου ο Θεός των όλων μέσω της φωνής του Ιερεμία για τους Ιουδαίους: «Ονομάστε τους άργυρο αποδοκιμασμένο, διότι τους αποδοκίμασε ο Κύριος.» Και πάλι: «Άκουε, γη, ιδού εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστασίας τους, διότι δεν πρόσεξαν τον λόγο μου και απέρριψαν τον νόμο μου.» Καρποί λοιπόν της αποστασίας τους έγιναν, προφανώς, τα θλιβερά γεγονότα που τους συνέβησαν· πλην όμως, παρόλο που είχαν τέτοιο φρόνημα, ο Χριστός τους σπλαχνίζεται, «Ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας.» Γι' αυτό λοιπόν λέει, βλέποντας την πόλη έκλαψε, ώστε μέσω αυτού να μάθουμε ότι λυπήθηκε· αν βέβαια επιτρέπεται καθόλου να πούμε κάτι τέτοιο για τον Θεό, ο οποίος βρίσκεται υπεράνω όλων.

Και ποιος είναι ο λόγος γι' αυτό, θα το εξηγήσω βεβαίως πάλι. Ο αδόκιμος άργυρος, όταν λιώνει αναμεμειγμένος με μόλυβδο, καθαρίζεται πάρα πολύ καλά, επειδή ο μόλυβδος που συγκαίγεται απορροφά φυσικά πάνω του τον ρύπο. Κάτι τέτοιο ακριβώς εκπλήρωσε και σε εμάς τους ίδιους ο Χριστός. Διότι, ενώ ήμασταν αδόκιμοι, ενώθηκε μαζί μας σωματικά και συνάμα πνευματικά, και έτσι λοιπόν έλιωσε τον ρύπο που υπήρχε μέσα μας. Διότι Εκείνος αίρει τις αμαρτίες μας, ώστε εμείς, εξαιτίας του και μέσω αυτού, να είμαστε καθαροί και λαμπρυσμένοι. Γι' αυτό εξάλλου και ο προφήτης Ιερεμίας, θρηνώντας για τα πλήθη των Ιουδαίων που δεν αποδέχονταν την κάθαρση μέσω του Χριστού, έλεγε: «Εξέλιπε ο φυσητήρας από τη φωτιά, εξέλιπε ο μόλυβδος, μάταια ο αργυροκόπος κατεργάζεται τον άργυρο, οι πονηρίες τους δεν έλιωσαν. Ονομάστε τους άργυρο αποδοκιμασμένο, διότι τους αποδοκίμασε ο Κύριος». Αντιλαμβάνεσαι λοιπόν ότι η θεία Γραφή δεν αγνοούσε πως η κάθαρση του αργύρου δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί χωρίς μόλυβδο.

Ασήμι αποδοκιμασμένο. Δηλαδή, που δεν επιδέχεται διόρθωση. Ως κίβδηλο νόμισμα που δεν έχει χαραχθεί νομίμως, δεν εισήχθη στα βασιλικά ταμεία· και γι' αυτόν τον λόγο δεν είναι σε τίποτα χρήσιμο, αν και φέρει βασιλικό τύπο και γράμματα, επειδή η ύλη του έχει αλλοιωθεί. Έτσι και αυτοί, έχουν τη μορφή της ευσέβειας, αλλά έχουν αρνηθεί την αλήθεια.