Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 9:24

Ερώτηση 218. Ποια σύνεση οφείλουμε να ζητούμε από τον Θεό, ή πώς μπορούμε να αξιωθούμε αυτής; Απόκριση. Τη σύνεση τη μαθαίνουμε από τον ίδιο τον Θεό μέσω του προφήτη, ο οποίος λέει: «Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του, και ας μην καυχάται ο ισχυρός για την ισχύ του, και ας μην καυχάται ο πλούσιος για τον πλούτο του· αλλά σε τούτο ας καυχάται όποιος καυχάται, στο να έχει σύνεση και να γνωρίζει τον Κύριο»· και μέσω του Αποστόλου που είπε: «Αλλά κατανοώντας ποιο είναι το θέλημα του Κυρίου». Μπορούμε δε να αξιωθούμε αυτής, εάν πράξουμε το γεγραμμένο: «Ησυχάστε και γνωρίστε ότι εγώ είμαι ο Θεός»· και εάν πιστέψουμε ότι κάθε λόγος του Θεού είναι αληθινός· διότι, λέει: «Εάν δεν πιστέψετε, δεν πρόκειται ούτε να αποκτήσετε σύνεση».

Στον Κύριο θα επαινεθεί η ψυχή μου. Κανείς, λέγει, ας μην επαινεί τη δική μου επινόηση, διά της οποίας διασώθηκα από τους κινδύνους. Διότι η σωτηρία δεν έγκειται σε δύναμη ανθρώπου, ούτε σε σοφία, αλλά στη χάρη του Θεού. Ας μην καυχάται, λέγει, ο πλούσιος για τον πλούτο του, ούτε ο σοφός για τη σοφία του, ούτε ο ισχυρός για την ισχύ του· αλλά σε τούτο ας καυχάται αυτός που καυχάται, στο να κατανοεί και να γνωρίζει τον Κύριο τον Θεό του.

Αλλά ποιο είναι το αληθινό καύχημα; Και σε τι συνίσταται το μεγαλείο του ανθρώπου; Σε αυτό, λέει, ας καυχάται εκείνος που καυχάται, στο να κατανοεί και να γνωρίζει ότι εγώ είμαι ο Κύριος. Αυτό είναι το ύψος του ανθρώπου, αυτή είναι η δόξα και η μεγαλειότητα, το να γνωρίσει αληθινά το μέγα, και σε αυτό να προσκολληθεί, και να αναζητεί τη δόξα από τον Κύριο της δόξης. Λέει δε ο Απόστολος: Εκείνος που καυχάται, ας καυχάται εν Κυρίω, λέγοντας ότι ο Χριστός έγινε για εμάς σοφία από τον Θεό, δικαιοσύνη, αγιασμός και απολύτρωση· ώστε, καθώς είναι γραμμένο, εκείνος που καυχάται, ας καυχάται εν Κυρίω. Διότι αυτή είναι πράγματι η τέλεια και ολοκληρωμένη καύχηση στον Θεό, όταν κανείς δεν υπερηφανεύεται για τη δική του δικαιοσύνη, αλλά έχει επίγνωση ότι ο ίδιος στερείται την αληθινή δικαιοσύνη και ότι έχει δικαιωθεί μόνο με την πίστη στον Χριστό. Και ο Παύλος καυχάται για το ότι περιφρόνησε τη δική του δικαιοσύνη, και αναζητεί εκείνη που αποκτάται διά του Χριστού, τη δικαιοσύνη που προέρχεται από τον Θεό και βασίζεται στην πίστη, για να γνωρίσει Αυτόν και τη δύναμη της αναστάσεώς Του, καθώς και την κοινωνία των παθημάτων Του, γινόμενος σύμμορφος με τον θάνατό Του, μήπως και κατορθώσει να φθάσει στην εξανάσταση από τους νεκρούς. Εδώ έχει καταπέσει κάθε ύψος υπερηφάνειας.

Αυτά και τα παρόμοιά τους είναι καρποί της μετανοίας, και στεφάνι και καύχημα και δόξα των Χριστιανών. Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του, ούτε ο δυνατός για τη δύναμή του· αλλά κάθε ένας που καυχάται, ας καυχάται εν Κυρίω. Καύχημα δε των Χριστιανών είναι η εντολή Του. Καύχημα των Χριστιανών είναι οι διδασκαλίες των Αποστόλων και των Προφητών. Καύχημα των Χριστιανών είναι η ταπεινοφροσύνη, η πνευματική πτωχεία και η υπακοή. Καύχημα των Χριστιανών είναι η ψαλμωδία με κατάνυξη.

Αυτό παρήγγειλε και ο θείος Απόστολος: «Εκείνος που καυχάται», λέει, «εν Κυρίω ας καυχάται· διότι δεν είναι δόκιμος εκείνος που συνιστά τον εαυτό του, αλλά εκείνος τον οποίο συνιστά ο Κύριος». Αυτά εκθέτουν αναλυτικά και ο Ιερεμίας και η σοφότατη Άννα: «Ας μην καυχάται ο σοφός για τη σοφία του, και ας μην καυχάται ο ισχυρός για τη δύναμή του, και ας μην καυχάται ο πλούσιος για τον πλούτο του· αλλά σε τούτο ας καυχάται αυτός που καυχάται, στο να κατανοεί και να γνωρίζει ότι εγώ είμαι ο Κύριος που πράττω έλεος και δικαιοσύνη πάνω στη γη». «Ας ευφρανθεί η καρδιά εκείνων που ζητούν τον Κύριο»· δηλαδή, εκείνων που τον επικαλούνται για βοήθεια, ή εκείνων που μέσω της αρετής πορεύονται προς αυτόν, στους οποίους και ευρίσκεται. Διδάσκει, εξάλλου, πόσο όφελος θα προκύψει από την εξομολόγηση.

Το να κατανοεί και να γνωρίζει κανείς. Τι άλλο σημαίνει η γνώση του Θεού, παρά η επιμέλεια ενός θαυμαστού βίου; *Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα κρίνω όλους τους περιτμημένους ως προς την ακροβυστία τους, στην Αίγυπτο, και στον Ιούδα, και στους υιούς του Αμμών.*