Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 1:33

Μακεδ. Και ο ίδιος ο Πατέρας είναι Πνεύμα· και όταν λέει, «Θα θέσω το Πνεύμα μου επάνω του», εννοεί τη δύναμή του. Ορθ. Όταν λοιπόν λέει, «Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει επάνω του», εννοεί τη δύναμή του; Μακεδ. Όχι, αλλά εννοεί το ίδιο το Πνεύμα, τον Παράκλητο. Ορθ. Άλλο πράγμα λοιπόν είπε στον προφήτη ότι θα θέσει επάνω του, και άλλο στον Ιωάννη.

Μακεδ. Αυτό είναι ο Θεός. Ορθ. Αν και βέβαια είχε πει στον Ιωάννη: «Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι και να παραμένει πάνω του»· και, αφού ο Ιωάννης το είδε, εξέφερε τη φωνή που αναφέρεται στον προφήτη: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευδόκησε η ψυχή μου». Βλέπεις ότι παρατίθενται τα ίδια λόγια, ώστε να μην εννοήσουμε άλλο Πνεύμα μέσω του προφήτη και άλλο αυτό που ειπώθηκε στον Ιωάννη; Έπειτα, μάθε και τι έχει γραφτεί από τον Λουκά. Ότι, αφού κατήλθε το Πνεύμα και παρέμεινε πάνω του, και αφού ακούστηκε η φωνή, λέει: «Ο δε Ιησούς, πλήρης Αγίου Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη, και οδηγούνταν μέσω του Πνεύματος στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο». Μακεδ. Το Άγιο Πνεύμα, λοιπόν, είναι η πλήρωση του Χριστού;

Περί του ότι το Πνεύμα κάθεται. Από το βιβλίο του Μωυσή αποδεικνύεται ότι το Άγιο Πνεύμα όχι μόνο κάθεται, αλλά και συγκαθείται με τον Πατέρα και τον Υιό. Ας δούμε, επομένως, τη σχετική διήγηση. Έχω ως αφετηρία τον Αβραάμ: «Εμφανίστηκε ο Θεός στον Αβραάμ, και ιδού τρεις άνδρες, τους οποίους φιλοξένησε κάτω από τη βελανιδιά, οι οποίοι σηκώθηκαν, ατενίζοντας προς την πλευρά των Σοδόμων». Το δε «σηκώθηκαν» υποδηλώνει εκείνους που προηγουμένως κάθονταν. Πες μου, λοιπόν, στο τραπέζι οι τρεις κάθισαν ή όχι; Λέει, κάθισαν. Το να κάθονται λοιπόν στο ίδιο μέρος σημαίνει ότι κάθονται μαζί. Στο δε βιβλίο του Δανιήλ, όταν η Σωσάννα οδηγούνταν στον θάνατο, η Γραφή λέει: «Εξήγειρε ο Θεός το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού, που ονομαζόταν Δανιήλ». Η λέξη λοιπόν «έγερση» δεν χρησιμοποιείται για εκείνον που στέκεται όρθιος, αλλά για εκείνον που κάθεται ή κοιμάται· όπως λέει και στον ψαλμό: «Εξηγέρθη ο Κύριος σαν αυτόν που κοιμάται, σαν τον δυνατό που έχει συνέλθει από το κρασί»· και το, «Εξηγέρθη ο Κύριος από τα άγια νέφη Του». Θα υπενθυμίσω και μια άλλη διήγηση για τον Πατέρα του Κυρίου, που λέει προς τον Ιωάννη: «Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του». Ο Κύριος είπε: «Αν και ο Πατέρας, που μένει σε εμένα, αυτός επιτελεί τα έργα». Πες μου, λοιπόν, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο Πατέρας και το Πνεύμα μένουν στον Υιό ή όχι; Απαντά, μένουν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄. Ότι το Άγιο Πνεύμα δεν υπάρχει στον Υιό κατά μετοχή ούτε ως κάτι το επείσακτο, αλλά ενυπάρχει σε αυτόν ουσιωδώς και κατά φύση. <Και μαρτύρησε ο Ιωάννης, λέγοντας ότι: έχω δει το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό, και έμεινε πάνω του. Και εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα.> Λέγοντας προηγουμένως ότι δεν τον γνώριζε, επεξηγεί ωφέλιμα το ζήτημα και αποκαλύπτει το θείο μυστήριο, υποδεικνύοντας τον Θεό Πατέρα που του το φανέρωσε, και εξηγώντας ανοιχτά ποιος ήταν ο τρόπος της φανέρωσης. Και με όλα αυτά ωφελεί τον νου των ακροατών, και μέσω αυτών που λέει ότι διδάχθηκε από τον Θεό για το μυστήριο του Χριστού στους ανθρώπους, αποδεικνύει ότι όσοι του εναντιώνονται πολεμούν τις θεϊκές αποφάσεις, και απερίσκεπτα αντιπράττουν στη μεγάλη βουλή του Πατέρα. Και αυτό το έκανε για να τους πείσει επιδέξια να απέχουν από τη μάταιη απόφασή τους, και να αποδεχθούν αυτόν που με την ευδοκία του Πατέρα ήλθε για τη σωτηρία των πάντων. Μαρτυρεί, λοιπόν, ότι είδε το πνεύμα να κατεβαίνει από τον ουρανό, με μορφή περιστεριού, και ότι έμεινε πάνω του.

Έπειτα, επιπλέον αυτού, λέει ότι έγινε και αυτήκοος μάρτυρας εκείνου που τον έστειλε να βαπτίζει με νερό, ότι εκείνος είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα, σε όποιον δηλαδή κατέλθει και παραμείνει το Πνεύμα. Αξιοπιστότατος, λοιπόν, είναι ο μάρτυρας, υπερφυές το σημείο, και υπεράνω όλων ο Πατέρας που το φανέρωσε.

Θα μπορούσε κανείς, και μάλιστα πολύ εύλογα, να θαυμάσει τον άγιο Ευαγγελιστή, ο οποίος διασώζει παντού με πολλή προσοχή τα όσα αρμόζουν στη θεία φύση. Διότι, επειδή είπε προηγουμένως ότι «Κανείς δεν έχει δει ποτέ τον Θεό», και τώρα λέει ότι ο μακάριος Βαπτιστής είδε το Πνεύμα να κατεβαίνει πάνω στον Υιό από τον ουρανό, προσθέτει αναγκαστικά το ότι «Έχω δει το Πνεύμα», αλλά με μορφή περιστεριού, όχι αυτό καθαυτό όπως υπάρχει κατά φύση γυμνό, αλλά έχοντας λάβει το σχήμα του πιο πράου ζώου· για να φανεί και πάλι και μέσω αυτού ότι διατηρεί τη φυσική οικειότητα και ομοιότητα προς τον Υιό, ο οποίος λέει: «Μάθετε από εμένα, ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά». Επομένως, το Πνεύμα δεν εκπίπτει από το να είναι Θεός κατά φύση· διότι διατηρήθηκε σε αυτό το να μην έχει θεαθεί ποτέ, παρά μόνο στον σχηματισμό του περιστεριού, για την ανάγκη αυτού που μαθαίνει. Διότι ο μακάριος Βαπτιστής λέει ότι η κάθοδος του Πνεύματος του δόθηκε ως σημείο και γνώρισμα, προσθέτοντας στις μαρτυρίες περί του Σωτήρος μας ότι: «Εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, Εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο».

Διότι τους ευαγγελιζόταν λέγοντας: «Οπίσω μου έρχεται άνδρας ο οποίος έχει τεθεί εμπρός μου, διότι ήταν πριν από εμένα, και εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει από τον ουρανό και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο, και εγώ είδα και εμαρτύρησα ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού». Και δεν είπε «μαζί με αυτόν είναι ο Υιός του Θεού», ούτε «μέσα σε αυτόν είναι», αλλά ότι «αυτός είναι».

Αλλά, ναι, ισχυρίζεται κάποιος, ο Λόγος επιτέλεσε τα θεοπρεπή έργα μέσω εκείνου που προήλθε από το σπέρμα του Δαβίδ. Λοιπόν, σε σένα που τα λες αυτά, θα αντιτάξουμε τα λόγια του Ιωάννη, διότι είπε κάπου προς τους Ιουδαίους: «Πίσω μου έρχεται άνδρας ο οποίος έχει προηγηθεί από εμένα, διότι υπήρχε πριν από εμένα, και εγώ δεν τον γνώριζα. Αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, αυτός μου είπε: Πάνω σε όποιον δεις να κατεβαίνει το Πνεύμα και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα. Και εγώ είδα και μαρτύρησα ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού». Ιδού λοιπόν, ενώ σαφώς τον ονομάζει άνδρα, λέει ότι υπήρξε πριν από αυτόν και ότι είναι πρώτος από αυτόν, προϋπάρχοντας δηλαδή θεϊκά, σύμφωνα βέβαια με αυτό που ειπώθηκε σαφώς από τον ίδιο προς τα πλήθη των Ιουδαίων: «Αλήθεια σας λέω, πριν γεννηθεί ο Αβραάμ, εγώ είμαι». Έπειτα, επιπλέον αυτού, λέει ότι κατέβηκε πάνω του το Πνεύμα από τον ουρανό. Άραγε ισχυρίζονται ότι το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε πάνω στον γυμνό και ακόμη άσαρκο Λόγο του Θεού, και αναδεικνύουν τον χορηγό του Πνεύματος σε μέτοχο του δικού του Πνεύματος;

Κατηγορείς, πες μου, τον νομοθέτη για την κατάργηση του νόμου, και ότι δεν ακολούθησε τις δικές του εντολές; Αλλά ο Θεός είναι υπεράνω κάθε νόμου· διότι εκείνος που θέσπισε τους νόμους, όχι για τον εαυτό του αλλά για εμάς, μεταβάλλει κατά καιρούς τα διατεταγμένα όπως ο ίδιος βούλεται, ανυψώνοντάς τα σε κάτι καλύτερο. Ήταν λοιπόν καιρός να παύσουν οι τύποι και να αναδειχθούν τα ανώτερα. Γι' αυτό και είπε κάπου ο Θεός μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Και θα αφανιστούν τα νομικά προστάγματα του λαού μου». Διότι ο παλαιός νόμος αδράνησε όταν αναδείχθηκε η νέα εντολή, την οποία μας εξέφρασε ο ίδιος ο Υιός. Σύμφωνα με αυτά, και σε αυτούς που ρωτούσαν: «Με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά;» ο Σωτήρας ανταπάντησε με τα σχετικά με το βάπτισμα του Ιωάννη. Αυτοί όμως αποφεύγουν την αλήθεια, και ενώ ασεβούν δεν φρίττουν. Διότι ο μεν Θεός και Πατέρας απέστειλε εκ των προτέρων τον μακάριο Βαπτιστή να ανακράζει: «Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις τρίβους του Θεού μας». Για τον οποίο λέει και ο σοφότατος ευαγγελιστής: «Αυτός ήρθε για μαρτυρία, για να μαρτυρήσει περί του φωτός». Και μαρτύρησε λέγοντας ότι «Αυτός είναι που βαπτίζει εν Αγίω Πνεύματι» και ότι «Αυτός είναι ο Υιός του Θεού». Είναι λοιπόν αξιόπιστος στη μαρτυρία του για τον Χριστό, όντας μέγας, ο μακάριος Βαπτιστής.

Γνωρίζουμε δε ότι ο ιερότατος Παύλος έχει γράψει ότι πρέπει «να καθαιρούμε λογισμούς, και κάθε ύψωμα που επαίρεται κατά της γνώσεως του Θεού, και να αιχμαλωτίζουμε κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού». Όμως, λοιπόν, μπορείς άραγε να αναφέρεις εκείνα στα οποία σκανδαλίζονται, και σκοντάφτουν στον λίθο του προσκόμματος με ιουδαϊκό τρόπο; Β— Θα μπορούσα, πώς όχι άλλωστε; Και είναι πάρα πολλά αυτά. Θα αναλυθεί όμως το καθένα με τη σειρά του. Ισχυρίζονται λοιπόν ότι ο Χριστός αγιάσθηκε από τον Πατέρα. Διότι έχει γραφτεί: «Και μαρτύρησε ο Ιωάννης λέγοντας ότι, έχω δει το Πνεύμα να καταβαίνει από τον ουρανό, και έμεινε πάνω σε αυτόν, και εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να καταβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο. Και εγώ έχω δει και έχω μαρτυρήσει ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού». Έγραψε δε και ο Παύλος για αυτόν: «Διότι και αυτός που αγιάζει και εκείνοι που αγιάζονται προέρχονται όλοι από έναν». Επειδή ο Λόγος, όντας Θεός και άγιος κατά φύση, επ' ουδενί θα μπορούσε να αγιαστεί. Απομένει λοιπόν να πούμε ότι αγιάσθηκε ο άνθρωπος που προσλήφθηκε από αυτόν κατά συνάφεια. Α— Τότε πώς αυτός που βαπτίσθηκε και έλαβε τη φανερή κάθοδο του Πνεύματος βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα, και εκτελεί αυτά που πρέπουν και αρμόζουν αποκλειστικά στη θεία φύση;

Είναι προφανές, βεβαίως, ότι εννοεί τον Πατέρα, ο οποίος έλεγε στον Ιωάννη: «Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο»· τότε που ακούστηκε και από ψηλά η φωνή του Πατέρα να λέει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Εφόσον, λοιπόν, ο Θεός και Πατέρας τον αποκαλεί Υιό, και επιβεβαιώνει ως αληθινή αυτή τη μαρτυρία για εκείνον, ποιος είναι αυτός που τον αποκαλεί κτίσμα και δεν αντιτάσσεται ρητώς στη γνώση που έχει ο Κυρίαρχος των πάντων για το δικό του γέννημα;

Με τη μορφή του πυρός απεικονίζεται η θεία και απόρρητη φύση. Φαίνεται δε ότι ο λόγος υποδηλώνει πολύ καλά και κάτι το μυστικό. ΠΑΛΛ. Τι ακριβώς εννοείς; ΚΥΡ. Δεν λέγαμε, λοιπόν, ότι ο ίδιος ο Εμμανουήλ είναι, ως τύπος, το θείο θυσιαστήριο, μέσω του οποίου προσερχόμαστε στον Θεό και Πατέρα, προσφέροντας λογική λατρεία, και σχεδόν θυσιάζοντας την ευωδία των αρετών και τον αγιασμό της ευαγγελικής πολιτείας; «Να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, που είναι η λογική σας λατρεία.» ΠΑΛΛ. Το λέγαμε· διότι το θυμάμαι. ΚΥΡ. Παρατήρησε, λοιπόν, ότι το πυρ που κατέβηκε από τον ουρανό πάνω στο θυσιαστήριο δεν αφήνεται να σταματήσει, ούτε να απομακρυνθεί αφού σβήσει, αλλά υπάρχει σε αυτό παντοτινά και παραμένει ακατάπαυστα. Μαρτύρησε δε και ο Βαπτιστής Ιωάννης για τον Χριστό: «Είδα το Πνεύμα να κατεβαίνει από τον ουρανό με μορφή περιστεράς, και έμεινε πάνω του. Και εγώ», λέει, «δεν τον γνώριζα· αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω, αυτός μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει από τον ουρανό και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα.» Προτυπωνόταν, λοιπόν, σαν σε σκιές ακόμη το Άγιο Πνεύμα, να κατεβαίνει με μορφή πυρός πάνω στον Χριστό και να μένει πάντοτε πάνω του. Διότι το πυρ του θυσιαστηρίου είναι εντελώς ακοίμητο και άσβεστο.

Ο Ιησούς Χριστός ήταν Υιός του Θεού· αλλά δεν κήρυξε το Ευαγγέλιο πριν από το βάπτισμα· αν ο ίδιος ο Δεσπότης ακολούθησε με τάξη τον κατάλληλο καιρό, άραγε εμείς οι δούλοι οφείλουμε να τολμούμε να ενεργούμε άτακτα; Από τότε άρχισε ο Ιησούς να κηρύσσει, όταν κατήλθε επ' αυτόν το Άγιο Πνεύμα με σωματική μορφή σαν περιστέρι· όχι για να το δει αυτό πρώτος ο Ιησούς (διότι το γνώριζε και πριν έλθει σωματικά), αλλά για να το δει ο Ιωάννης που βάπτιζε. Διότι, λέει, «Εγώ δεν τον γνώριζα· αλλ' εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω στο νερό, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει επάνω του, αυτός είναι». Εάν και εσύ έχεις ανυπόκριτη ευλάβεια, κατέρχεται και σε εσένα το Άγιο Πνεύμα, και πατρική φωνή αντηχεί σε εσένα από ψηλά· όχι, «αυτός είναι ο υιός μου», αλλά «αυτός τώρα έγινε υιός μου». Διότι για εκείνον μεν ισχύει το «είναι»· επειδή εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος· για εκείνον ισχύει το «είναι», επειδή είναι πάντοτε Υιός του Θεού· για εσένα όμως ισχύει το «τώρα έγινε»· επειδή δεν το έχεις εκ φύσεως, αλλά λαμβάνεις την υιοθεσία κατά θέσιν· εκείνος είναι αιώνιος· εσύ όμως λαμβάνεις τη χάρη μέσα από την πνευματική προκοπή.

Αυτό το Άγιο Πνεύμα κατήλθε κατά τη βάπτιση του Κυρίου, για να μη μείνει άγνωστη η αξία του βαπτιζομένου, όπως λέει ο Ιωάννης: αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: πάνω σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο.

Διότι αυτήν τη σειρά γεγονότων εξέθεσε ο Ματθαίος, ο οποίος λέει: «όταν άκουσε ο Ιησούς ότι ο Ιωάννης παραδόθηκε, ήλθε στη Γαλιλαία». Ο Λουκάς, όμως, έχοντας δηλώσει με ακρίβεια και την αναχώρηση από το όρος, πρώτα μιλώντας για το όρος και τα βασίλεια που έδειξε στον Κύριο ο διάβολος, ύστερα μιλάει για το πτερύγιο και την Ιερουσαλήμ, και ότι επέστρεψε στη Γαλιλαία και τη Ναζαρέτ. Σε συμφωνία με αυτά και ο Ματθαίος λέει: «αφήνοντας τη Ναζαρέτ ήλθε στην Καπερναούμ». Διότι είχε έλθει στη Ναζαρέτ και από εκεί στον Ιορδάνη προς τον Ιωάννη, και αφού πέρασε τον Ιορδάνη, κατευθύνθηκε πάλι προς τον οικείο τόπο όπου είχε ανατραφεί, προς τη μητέρα του στη Ναζαρέτ, και αφού παρέμεινε εκεί δύο ημέρες, όταν και εκείνοι που ήταν μαζί με τον Ανδρέα έμειναν κοντά του, στη συνέχεια επειγόταν να αρχίσει το κήρυγμα για χάρη της σωτηρίας των ανθρώπων. Και έμεινε μεν δύο ημέρες επειδή είχε να έλθει καιρό, έχοντας μαζί του τους μαθητές που είχε ήδη παραλάβει, και αφού άφησε τους δύο που τον είχαν ακολουθήσει, αμέσως αναχώρησε για τη Γαλιλαία για το κήρυγμα και για το έργο του θεοσημείου που επιτελέστηκε στον γάμο. Διότι, πρόσεξε πώς μας βεβαιώνει ο λόγος, καθώς ο Ιωάννης ο Βαπτιστής μαρτυρεί, λέγοντας με το σκεπτικό ότι είχε ήδη συντελεστεί το έργο, ότι «ούτε εγώ τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω μου είπε: σε όποιον δεις το Πνεύμα να καταβαίνει εν είδει περιστεράς, αυτός είναι».

Διότι, επειδή και ο ίδιος ο Κύριος στα Ευαγγέλια είπε ότι με το πνεύμα του Θεού εκβάλλει τα δαιμόνια, και ο πατήρ Χρυσόστομος, λέγοντας εδώ ότι η χάρη είναι αυτή που κατήλθε επί της σαρκός, παρέθεσε τον λόγο που ειπώθηκε από τον Θεό προς τον Βαπτιστή: «σε όποιον δεις το πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι και να μένει επάνω του, αυτός είναι ο Υιός του Θεού, διότι όλη η χάρη εξεχύθη σε εκείνον τον ναό», αυτό ακριβώς το Άγιο Πνεύμα ήταν η χάρη που εξεχύθη σε εκείνη τη σάρκα. Κατά τον Ακίνδυνο, αντίθετα, πρόκειται για την ίδια την ουσία και την υπόσταση του Παναγίου Πνεύματος, και όχι για τη χάρη και την ενέργεια. Διότι αυτός υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει άκτιστο ή ενεργό πνεύμα ή ενέργεια που να διαφέρει καθ' οιονδήποτε τρόπο από εκείνη την ουσία.

Οφείλουμε, λοιπόν, να αναζητήσουμε αν το Πνεύμα, που προέρχεται από τον Πατέρα σύμφωνα με αυτή την ανέκφραστη και ακατανόητη κίνηση, έχει, σύμφωνα με τις Γραφές, και εκείνον «στον οποίο αναπαύεται» με τρόπο θεοπρεπή. Ερευνώντας, λοιπόν, βρίσκουμε ότι ο Πατέρας του Μονογενούς Θεού ευδόκησε να διδάξει και να αποκαλύψει αυτό πρώτα στον Ιωάννη, τον Πρόδρομο και Βαπτιστή του Κυρίου, ο οποίος λέει: «Κι εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα». Γι' αυτό «και μαρτύρησε ο Ιωάννης, λέγοντας ότι είδα το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό και έμεινε πάνω του».

Στο μεταξύ, ο Δεσπότης προχωρούσε ακολουθώντας την κοινή προσέλευση του πλήθους, χωρίς να είναι γνωστός στον Ιωάννη. «Διότι εγώ», αναφέρει, «δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου το είπε». Η χάρη όμως του Πνεύματος, αγγίζοντας μυστικά την καρδιά του Βαπτιστή, του φανέρωσε την αξία του παρισταμένου. Και ο Ιωάννης, όταν αντιλήφθηκε τη δεσποτική παρουσία, αποτράβηξε το χέρι του και υπέκλινε το κεφάλι του· εγκαταλείποντας τον ρόλο αυτού που βαπτίζει, αναλάμβανε τη θέση αυτού που βαπτίζεται. Από αυτό το σημείο γεννήθηκε διάλογος, καθώς ο Ιωάννης έκρυβε το χέρι του, ενώ ο Χριστός επέμενε στο βάπτισμα, με τον έναν να λέει «Βάπτισέ με» και τον άλλον να φέρνει αντιρρήσεις, με τον έναν να φρίττει μπροστά στο άγγιγμα, και τον Δεσπότη να τον προστάζει να λάβει θάρρος.

Και δεν είπε: «Πεισθείτε», αλλά: «Ακούσατε», πράγμα που δεν ήταν επαχθές. Και παρατήρησε πώς δεν λέει τίποτα από τα υψηλά, αλλά αρχίζει από τα πάρα πολύ ταπεινά. «Τον Ιησού», λέει, «τον Ναζωραίο». Αναφέρει αμέσως την πατρίδα, η οποία φαινόταν να είναι ευτελής. Και προς το παρόν δεν λέει τίποτα το μεγαλειώδες για αυτόν, ούτε καν όσα θα έλεγε κάποιος για έναν προφήτη. «Τον Ιησού», λέει, «τον Ναζωραίο, άνδρα τον οποίο ο Θεός απέδειξε σε εσάς». Παρατήρησε πόσο σπουδαίο ήταν αυτό, το να πει ότι απεστάλη από τον Θεό. Διότι αυτό ακριβώς πασχίζαν με κάθε τρόπο να αποδείξουν και ο ίδιος και ο Ιωάννης και οι απόστολοι. Διότι άκου τον Ιωάννη να λέει: «Εκείνος μου είπε, σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει πάνω του, αυτός είναι». Ο ίδιος δε ο Χριστός το πράττει αυτό στον μέγιστο βαθμό, λέγοντας: «Δεν ήρθα από τον εαυτό μου, εκείνος με έστειλε». Και παντού στις Γραφές αυτό είναι κυρίως που επιδιώκεται. Γι' αυτόν τον λόγο και ο άγιος αυτός, ο κορυφαίος του μακάριου χορού, ο εραστής του Χριστού, ο φλογερός μαθητής, εκείνος στον οποίο εμπιστεύθηκαν τα κλειδιά των ουρανών, εκείνος που δέχθηκε την πνευματική αποκάλυψη, αφού πρώτα τους κατεύνασε με τον φόβο και έδειξε ότι αξιώθηκαν μεγάλων δωρεών και τους κατέστησε αξιόπιστους, τότε πλέον ομιλεί και περί Εκείνου.

Και τι το αξιοθαύμαστο αν άλλοι τον αγνοούσαν, εφόσον και ο ίδιος ο Βαπτιστής τον αγνοούσε μέχρι την ημέρα εκείνη; Διότι, λέει, ούτε εγώ τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με ύδωρ, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατέρχεται και να παραμένει επάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο. Ότι λοιπόν οι επιφάνειες είναι δύο, είναι φανερό από αυτά. Για ποιον λόγο όμως προσέρχεται στο βάπτισμα ο Χριστός, είναι αναγκαίο να το πούμε, καθώς και σε τι είδους βάπτισμα προσέρχεται· διότι και αυτό είναι αναγκαίο να το γνωρίζουμε, όπως ακριβώς και το προηγούμενο. Και αυτό πρέπει πρώτα να διδάξω στην αγάπη σας· διότι από αυτό θα κατανοήσουμε και το άλλο. Το ιουδαϊκό βάπτισμα ήταν τέτοιο που απάλλασσε από τους σωματικούς ρύπους, και όχι από τα αμαρτήματα της συνειδήσεως. Διότι αν κάποιος διέπραξε μοιχεία, ή αν κάποιος τόλμησε κλοπή, ή αν κάποιος παρανόμησε σε οτιδήποτε άλλο παρόμοιο, δεν τον απάλλασσε από τα εγκλήματα· αλλά αν κάποιος άγγιξε νεκρά οστά, αν κάποιος γεύθηκε μη επιτρεπόμενη τροφή, αν κάποιος προήλθε από μόλυνση, αν κάποιος συναναστράφηκε λεπρούς, τότε λουζόταν, παρέμενε ακάθαρτος μέχρι το βράδυ, και έπειτα καθαριζόταν.

Γι' αυτό λέει: «Και εγώ δεν τον γνώριζα». Από πού, λοιπόν, το έμαθες; «Εκείνος που με έστειλε», λέει, «να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε». Τι σου είπε; «Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατέρχεται σαν περιστέρι και να παραμένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο». Βλέπεις ότι γι' αυτό τον λόγο ήλθε το Άγιο Πνεύμα, όχι επειδή επιφοίτησε τότε για πρώτη φορά, αλλά για να υποδείξει εκείνον που κηρυττόταν, καθιστώντας τον γνωστό σε όλους με την πτήση του, σαν να τον έδειχνε με κάποιο δάχτυλο; Γι' αυτό τον λόγο, λοιπόν, προσήλθε στο βάπτισμα.

Δ΄. Και ποια δικαιοσύνη, λέγει, είναι το να βαπτισθεί; Δικαιοσύνη ήταν το να υπακούσει στον προφήτη. Όπως λοιπόν περιτμήθηκε, και πρόσφερε θυσία, και τήρησε τα σάββατα, και εκπλήρωσε τις ιουδαϊκές εορτές, έτσι πρόσθεσε και τούτο που υπολειπόταν, το να υπακούσει δηλαδή στον προφήτη που βάπτιζε. Διότι, ότι ήταν θέλημα του Θεού να βαπτίζονται όλοι τότε, άκουσε τι λέγει ο Ιωάννης: «Εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό»· και πάλι ο Χριστός λέγει: «Οι τελώνες και το πλήθος δικαίωσαν τον Θεό, αφού βαπτίσθηκαν με το βάπτισμα του Ιωάννη· οι δε Φαρισαίοι και οι γραμματείς αθέτησαν τη βουλή του Θεού, μη έχοντας βαπτισθεί από αυτόν».

Διότι εκείνοι μεν που είχαν υπερβεί την αδυναμία του λαού και είχαν απαλλαγεί από όλα τα αισθητά πράγματα, μπορούσαν να ακούν την άνωθεν φωνή, και δεν είχαν ιδιαίτερη ανάγκη την ανθρώπινη, εφόσον υπάκουαν σε όλα σε εκείνη και καθοδηγούνταν από αυτήν· εκείνοι δε που κινούνταν ακόμη στα χαμηλά και ήταν σκεπασμένοι με πολλά παραπετάσματα, είχαν ανάγκη από αυτή την πιο ταπεινή διδασκαλία. Έτσι λοιπόν και ο Ιωάννης, επειδή είχε απογυμνώσει πλήρως τον εαυτό του από τα αισθητά, δεν είχε ανάγκη από ανθρώπους διδασκάλους, αλλά εκπαιδευόταν από τους ουρανούς. Διότι, «Εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό», λέει, «εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα του Θεού να καταβαίνει, αυτός είναι». Οι Ιουδαίοι, όμως, που ήταν ακόμη πνευματικά νήπια και δεν μπορούσαν ακόμη να φτάσουν σε εκείνο το ύψος, είχαν άνθρωπο για διδάσκαλο, ο οποίος δεν τους έλεγε δικά του πράγματα, αλλά τους ανήγγελλε τα άνωθεν. Τι λέει λοιπόν αυτός; Αυτός μαρτυρεί για εκείνον, και αναφωνεί λέγοντας. Τι σημαίνει το «αναφωνεί»; Με παρρησία, λέει, με ελευθερία, χωρίς καμία απολύτως υποστολή ανακηρύσσει.

Πώς λοιπόν εσύ τον γνώρισες; Δια της καθόδου του Πνεύματος, λέγει. Για να μη νομίσει όμως πάλι κανείς ότι είχε ανάγκη από το Πνεύμα, όπως ακριβώς εμείς, άκουσε πώς αναιρεί και αυτήν την υποψία, αποδεικνύοντας ότι η κάθοδος του Πνεύματος έγινε μόνο για να κηρυχθεί ο Χριστός. Διότι, αφού είπε, «Ούτε εγώ τον γνώριζα», πρόσθεσε: «Αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει πάνω του, εκείνος είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα». Βλέπεις ότι αυτό ήταν το έργο του Πνεύματος, το να φανερώσει τον Χριστό; Βεβαίως και η μαρτυρία του Ιωάννη ήταν υπεράνω κάθε υποψίας.

Και μαρτύρησε ο Ιωάννης, λέγοντας: Είδα το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι και να παραμένει πάνω του. Και εγώ δεν τον γνώριζα· αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με ύδωρ, εκείνος μου είπε: Επάνω σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει πάνω του, αυτός είναι εκείνος που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο.

γ'. Από αυτό, λοιπόν, μας γίνεται φανερό ότι και εκείνα τα θαύματα, τα οποία υποστηρίζουν ότι έκανε ο Χριστός κατά την παιδική του ηλικία, είναι ψευδή και επινοήματα κάποιων που τα παρενέβαλαν. Διότι, εάν είχε αρχίσει να θαυματουργεί από την πρώτη παιδική του ηλικία, ούτε ο Ιωάννης θα τον αγνοούσε, ούτε το υπόλοιπο πλήθος θα είχε ανάγκη από διδάσκαλο που θα τους τον φανέρωνε. Τώρα όμως ο ίδιος λέει ότι για αυτόν τον λόγο παρουσιάστηκε, «για να φανερωθεί στον Ισραήλ»· και για αυτό έλεγε πάλι: «Εγώ έχω ανάγκη να βαπτιστώ από εσένα». Αργότερα δε, επειδή πληροφορήθηκε σαφέστερα, τον κήρυττε στα πλήθη λέγοντας: «Αυτός ήταν για τον οποίο είπα: Οπίσω μου έρχεται άνδρας, ο οποίος έχει προηγηθεί από εμένα», διότι «Εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό» –και με έστειλε ακριβώς για αυτόν τον λόγο, «για να φανερωθεί στον Ισραήλ»– ο Ίδιος του τον αποκάλυψε και πριν από την κάθοδο του Πνεύματος. Γι' αυτό και προτού εμφανιστεί, έλεγε: «Οπίσω μου έρχεται Εκείνος, ο οποίος έχει προηγηθεί από εμένα». Δεν τον γνώριζε, λοιπόν, προτού να έλθει στον Ιορδάνη και να τους βαπτίζει όλους, αλλά όταν επρόκειτο να βαπτιστεί, τότε τον αναγνώρισε· και τούτο, διότι ο Πατέρας τον αποκάλυψε στον Προφήτη, και το Πνεύμα τον υπέδειξε, την ώρα που βαπτιζόταν, στους Ιουδαίους, για χάρη των οποίων άλλωστε πραγματοποιήθηκε και η κάθοδος του Πνεύματος.

Διότι, το ότι αυτό ήταν το τελευταίο του κατόρθωμα ως προς την εκπλήρωση του νόμου, άκουσε τι λέει: «Διότι έτσι πρέπει σε εμάς να εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη». Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: εκτελέσαμε όλα όσα ορίζει ο νόμος, ούτε μία εντολή δεν παραβήκαμε. Επειδή λοιπόν μόνο αυτό υπολείπεται, πρέπει να προσθέσουμε και αυτό, και έτσι θα εκπληρώσουμε κάθε δικαιοσύνη. Διότι ως δικαιοσύνη εδώ ονομάζει την εκπλήρωση όλων των εντολών. Το ότι, βεβαίως, ο Χριστός γι' αυτόν τον λόγο προσήλθε στο βάπτισμα, είναι φανερό από αυτό. Αλλά για ποιον λόγο επινοήθηκε το βάπτισμα αυτό; Διότι, το ότι ο γιος του Ζαχαρία δεν προσήλθε σε αυτό από δική του πρωτοβουλία, αλλά επειδή τον παρακίνησε ο Θεός, το δηλώνει και ο Λουκάς λέγοντας: «Έγινε ρήμα Κυρίου προς αυτόν», δηλαδή πρόσταγμα. Αλλά και ο ίδιος λέει: «Εκείνος που με απέστειλε να βαπτίζω με ύδωρ, εκείνος μου είπε: σε όποιον δεις το Πνεύμα να καταβαίνει σαν περιστέρι και να μένει επάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο». Για ποιον λόγο λοιπόν στάλθηκε να βαπτίζει;

Γι' αυτό ακριβώς και ο Πατέρας, στέλνοντας τον Ιωάννη, του έδωσε αυτό ως πρώτο δείγμα της αξίας Εκείνου που είχε έλθει, λέγοντας: «Πάνω σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο». Γι' αυτό και ο ίδιος λέει: «Εγώ είδα και έχω μαρτυρήσει ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού»· ώστε μέσα από αυτό, πλέον, να επιβεβαιώνεται σαφώς και το άλλο. Έπειτα, επειδή είπε τα ευχάριστα και ανακούφισε τον ακροατή και τον χαλάρωσε, τον θέτει πάλι σε εγρήγορση, ώστε να μην γίνει ράθυμος. Διότι τέτοιο ήταν το ιουδαϊκό γένος: με τα καλά εφησύχαζαν εύκολα και γίνονταν χειρότεροι. Γι' αυτό πάλι προσθέτει τα φοβερά, λέγοντας: «Του οποίου το λιχνιστήρι βρίσκεται στο χέρι του». Διότι πιο πάνω μεν μίλησε για την κόλαση, εδώ όμως υποδεικνύει και τον Κριτή, και παρουσιάζει την τιμωρία ως αιώνια: «Διότι θα κατακάψει», λέει, «το άχυρο με πυρ άσβεστο».

Διότι εκείνος που πρόκειται να δώσει μαρτυρία για άλλους, πρέπει πρώτα ο ίδιος να είναι αξιόπιστος. Εσύ δεν έλεγες: «Δεν είμαι ικανός να λύσω τον ιμάντα του υποδήματός του»; Εσύ δεν έλεγες: «Δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Πάνω σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει σε αυτόν, αυτός είναι που βαπτίζει εν Πνεύματι Αγίω»; Δεν είδες το Πνεύμα με μορφή περιστεράς; Δεν άκουσες τη φωνή; Δεν τον εμπόδιζες λέγοντας: «Εγώ έχω ανάγκη να βαπτιστώ από εσένα»; Δεν έλεγες και στους μαθητές: «Εκείνος πρέπει να αυξάνεται, ενώ εγώ να ελαττώνομαι»;

Ποια είναι όμως αυτή η χάρη; Εκείνη διά της οποίας δίδασκε, διά της οποίας θαυματουργούσε. Εδώ αναφέρεται στη χάρη που ήλθε πάνω στη σάρκα: «Σε όποιον δεις το Πνεύμα», λέγει, «να καταβαίνει σαν περιστέρι και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει». Διότι όλη η χάρη εκχύθηκε στον ναό εκείνο. Επειδή σε αυτόν δεν δίδει το Πνεύμα με το μέτρο· διότι εμείς μεν λάβαμε από το πλήρωμά του, ο ναός όμως εκείνος έλαβε ολόκληρη τη χάρη. Αυτό ακριβώς φανερώνοντας και ο Ησαΐας έλεγε: «Θα αναπαυθεί πάνω του Πνεύμα σοφίας και συνέσεως, Πνεύμα βουλής και ισχύος, Πνεῦμα γνώσεως και ευσεβείας. Πνεύμα φόβου Θεού θα τον γεμίσει». Αλλά εκεί μεν βρίσκεται ολόκληρη η χάρη, στους ανθρώπους όμως δίδεται κάτι μικρό, σαν μια σταγόνα από εκείνη τη χάρη. Γι' αυτό δεν είπε, «Δίνω το Πνεύμα», αλλά, «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα».

Αλλά και ο Ιωάννης ο Βαπτιστής στον Ιορδάνη κήρυττε με παρρησία στους Ιουδαίους λέγοντας: «Εγώ μεν σας βαπτίζω με νερό, για μετάνοια· εκείνος όμως που έρχεται οπίσω μου είναι ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάξω τα υποδήματα· αυτός θα σας βαπτίσει με Πνεύμα Άγιο και πυρ». Και πάλι, «στους ίδιους ο ίδιος μαρτύρησε λέγοντας, ότι έχω δει το Πνεύμα να καταβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό και να μένει πάνω του· και εγώ δεν τον γνώριζα, αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: σε όποιον δεις το Πνεύμα να καταβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Πνεύμα Άγιο». Και πάλι, «διότι ο Πατέρας δεν δίνει με το μέτρο το Πνεύμα σε εκείνον, μιλώντας περί του Υιού». Και οι ευαγγελιστές αναφέρουν: «Αφού βαπτίστηκε ο Ιησούς, ανέβηκε αμέσως από το νερό, και ιδού του ανοίχτηκαν οι ουρανοί, και είδε το Πνεύμα του Θεού να καταβαίνει σαν περιστέρι και να έρχεται πάνω του· και τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε στην έρημο από το Πνεύμα· και ο Ιησούς πλήρης Πνεύματος Αγίου επέστρεψε από τον Ιορδάνη· και συνέβη, όταν βαπτίστηκε όλος ο λαός και ενώ ο Ιησούς είχε βαπτιστεί και προσευχόταν, να ανοίξει ο ουρανός και να καταβεί το Άγιο Πνεύμα πάνω του με σωματική μορφή σαν περιστέρι». Και αυτό το έλεγε περί του Πνεύματος το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πίστευαν σε αυτόν.

Εκείνος δε, «Εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό», λέει, «αυτός μου είπε: σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να μένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα. Και εγώ είδα και μαρτύρησα ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού».

Έτσι, από πολλές πλευρές προβάλλουν οι μαρτυρίες, μέσω των οποίων η πίστη διακηρύσσει με παρρησία ότι το βάπτισμα του Ιωάννη παρείχε άφεση αμαρτιών σε όσους βαπτίζονταν· και μάλιστα επειδή ούτε ο ίδιος ανέθεσε αυτή την πράξη στον εαυτό του, αλλά επιτελούσε αυτή την ιερουργία υπακούοντας στο θείο πρόσταγμα. Διότι, όπως λέει ο Λουκάς, «απευθύνθηκε λόγος Θεού προς αυτόν»· αλλά και ο ίδιος ο κήρυκας της αλήθειας λέει: «εκείνος που με απέστειλε να βαπτίζω». Όλα αυτά αποδεικνύουν σαφώς ότι το βάπτισμα του Προδρόμου είναι δώρο της θείας εύνοιας, και ανώτερο από τους ιουδαϊκούς ραντισμούς, τις θυσίες και τις τελετές, μέσω των οποίων εκείνοι αξιώνονταν τυπικά την κάθαρση των αμαρτημάτων. Εάν λοιπόν αυτό είναι ανώτερο από εκείνα, είναι φανερό ότι χάριζε και άφεση αμαρτιών· διότι αυτό που υπήρχε στο κατώτερο, πώς δεν θα ενυπάρχει κατά πολύ περισσότερο στο ανώτερο;

85. Αυτή την ιερολογία ο Πρόδρομος πρώτος από αυτούς που βρίσκονται στη χάρη τη διακήρυξε, και το πλήθος των πιστών μυήθηκε από αυτόν, και η ευσέβεια φαίνεται να λαμπρύνεται πάντοτε από αυτήν. Διότι εκείνος, ο άνθρωπος που κοντεύω να πω ότι ξεπερνά τον άνθρωπο, βαπτίζοντας στα ρείθρα του Ιορδάνη την πηγή της ζωής και της αθανασίας, τον Δεσπότη και Δημιουργό των πάντων, το καθάρσιο του κόσμου, και βλέποντας τους ουρανούς ανοιγμένους, ένα θαύμα που μαρτυρείται από θαύματα, είδε το πανάγιο Πνεύμα να κατέρχεται με μορφή περιστεράς. Και εξέβαλε φωνή η αληθινή φωνή του Λόγου βλέποντας τα αθέατα: Είδα το Πνεύμα να κατέρχεται σαν περιστέρι και να μένει πάνω του. Μένει λοιπόν το Πνεύμα κατερχόμενο από τον Πατέρα πάνω στον Υιό. Και αν θέλεις, και μέσα στον Υιό. Διότι καμία διαφοροποίηση δεν εισάγει εδώ η διαφορά των πτώσεων.

Ο Ιωάννης αποσύρεται ευθύς από τα σπάργανα, από το φανερό στο πιο αφανές, σαν λύχνος υπό το μόδιο, διαβιώντας υπερφυώς στην έρημο, και εκεί ακούει θείες φωνές και αξιώνεται θεοπτίας, μυσταγωγούμενος σε άρρητα μυστήρια και διδασκόμενος, όπως ακριβώς και όταν ήταν ακόμη έμβρυο, για το ποιος είναι ο Ιησούς, ότι δηλαδή είναι Υιός Θεού, και ότι αυτός επί του οποίου θα φανεί το σημείο της πνευματοειδούς περιστεράς, αυτός είναι που θα βαπτίσει εν Πνεύματι Αγίω.

Και μαρτύρησε ο Ιωάννης λέγοντας ότι: Είδα το Πνεύμα να κατεβαίνει σαν περιστέρι από τον ουρανό, και έμεινε πάνω του. Και εγώ δεν τον γνώριζα· αλλά εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω με νερό, εκείνος μου είπε: Πάνω σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει και να παραμένει πάνω του, αυτός είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα.

Διότι, πριν βαπτιστεί, ούτε θαύματα έκανε ούτε ήταν γνωστός. «Αλλ' εκείνος που με έστειλε να βαπτίζω, εκείνος μου είπε: Σε όποιον δεις το Πνεύμα να κατεβαίνει, εκείνος είναι που βαπτίζει με Άγιο Πνεύμα.» Καθιστώντας, όπως είπα, αδιάβλητη τη μαρτυρία του για τον Χριστό, ο Ιωάννης ανάγει τη μαρτυρία αυτή στον Θεό και Πατέρα. Διότι εγώ μεν, λέει, δεν τον γνώριζα, ο Πατέρας όμως μου τον αποκάλυψε κατά το βάπτισμα. Αλλά θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος: