Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 1:40

Και επειδή λέει «Η ώρα ήταν περίπου δεκάτη», λέμε και ως προς αυτό ακριβώς, εφαρμόζοντας τον χρήσιμο και οικείο στον καθένα λόγο, ότι πάλι ο συγγραφέας μάς διδάσκει τη θεολογία μέσω αυτής της τόσο λεπτής παρατήρησης, ότι δηλαδή το μέγα μυστήριο του Σωτήρος μας δεν φανερώθηκε στην αρχή αυτού του αιώνα, αλλά στο τέλος, όταν πια ο καιρός τελείωνε· διότι στις έσχατες ημέρες, όπως είναι γραμμένο, όλοι έχουμε αναδειχθεί διδακτοί του Θεού. Δέξου, λοιπόν, πάλι την εικόνα των λεγομένων σχετικά με τη δεκάτη ώρα, ότι δηλαδή οι μαθητές παρέμειναν κοντά στον Σωτήρα, για τους οποίους ο άγιος Ευαγγελιστής λέει ότι, αφού κατέλυσαν μια φορά, παρέμειναν μαζί του· ώστε πάλι να μαθαίνουν όσοι μέσω της πίστεως εισέρχονται στον θείο οίκο και προστρέχουν στον ίδιο τον Χριστό, ότι πρέπει να παραμένουν κοντά του, και να μην αγαπούν πάλι την αποξένωση, είτε εκτρεπόμενοι προς την αμαρτία είτε παλινδρομώντας προς την απιστία. <Ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ήταν ένας από τους δύο που άκουσαν τον Ιωάννη και τον ακολούθησαν· αυτός βρίσκει πρώτος τον αδελφό του τον Σίμωνα, και του λέει: Βρήκαμε τον Μεσσία, και τον οδήγησε στον Ιησού.> Αυτοί, μόλις έλαβαν το τάλαντο, αμέσως εφαρμόζουν την εργασία του ταλάντου και την προσφέρουν στον δεσπότη.

Και την επομένη, «η ώρα ήταν περίπου η δεκάτη», ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ήταν ένας από τους δύο που τον είχαν ακολουθήσει· αυτός βρίσκει πρώτος τον δικό του αδελφό, τον Σίμωνα, και του λέει: «Βρήκαμε τον Μεσσία» (το οποίο μεταφράζεται Χριστός). Αυτός τον οδήγησε στον Ιησού. Ο Ιησούς, αφού τον κοίταξε, είπε: «Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς» (το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος). Την επόμενη ημέρα, ο Ιησούς θέλησε να αναχωρήσει για τη Γαλιλαία, και βρίσκει τον Φίλιππο και του λέει: «Ακολούθησέ με». Ο Φίλιππος καταγόταν από τη Βηθσαϊδά, από την πόλη του Ανδρέα και του Πέτρου. Βρίσκει ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ και του λέει: «Αυτόν για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής στον Νόμο και οι προφήτες, τον βρήκαμε, τον Ιησού, τον υιό του Ιωσήφ από τη Ναζαρέτ». Και του είπε ο Ναθαναήλ: «Από τη Ναζαρέτ είναι δυνατόν να προέλθει κάτι καλό;» Του λέει ο Φίλιππος: «Έλα και δες». Όταν ο Ιησούς είδε τον Ναθαναήλ να έρχεται προς αυτόν, λέει γι' αυτόν: «Ιδού ένας αληθινός Ισραηλίτης, στον οποίο δεν υπάρχει δόλος». Του λέει ο Ναθαναήλ: «Από πού με γνωρίζεις;» Αποκρίθηκε ο Ιησούς και του είπε: «Προτού σε φωνάξει ο Φίλιππος, ενώ ήσουν κάτω από τη συκιά, σε είδα». Αποκρίθηκε σε αυτόν ο Ναθαναήλ και είπε: «Ραββί, εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ». Αποκρίθηκε σε αυτόν ο Ιησούς και του είπε: «Επειδή σου είπα ότι σε είδα κάτω από τη συκιά πιστεύεις; Μεγαλύτερα από αυτά θα δεις».

Και βλέπεις ότι μας δίνει να κατανοήσουμε τούτο, ότι δηλαδή από τους δύο που τον ακολούθησαν, ενώ ήταν μαθητές του Ιωάννη, ανέφερε το όνομα μόνο του ενός, ότι ήταν ο Ανδρέας, ενώ του άλλου δεν το ανέφερε· ώστε να σκεφτούμε εμείς ότι αυτός, του οποίου το όνομα δεν ανέφερε, εξαιτίας του ότι προέρχονταν από τον ίδιο τόπο, συγκατοικούσαν, ασκούσαν την ίδια τέχνη και έκαναν την ίδια εργασία, ήταν είτε ο Ιωάννης είτε ο Ιάκωβος, ένας από τους υιούς του Ζεβεδαίου. Διότι έπρεπε αυτοί να κληθούν πρώτοι, και έπειτα ο Φίλιππος, σύμφωνα με την ακολουθία όπως έχει καθοριστεί στα ευαγγέλια: πρώτος ο Πέτρος, έπειτα ο Ανδρέας, κατόπιν ο Ιάκωβος, κατόπιν ο Ιωάννης, και μετά από αυτούς ο Φίλιππος. Αλλά ας αφήσουμε προς το παρόν να μιλάμε γι' αυτά· διότι η συνέχεια αυτής της διαπραγμάτευσης είναι εκτενής. 15. Πρέπει όμως να επανέλθουμε στο εξεταζόμενο ζήτημα * το οποίο είναι να κατανοήσουμε ότι, όπως ακριβώς ενώ ήταν ήδη μαθητές του Ιωάννη * και ασκούσαν την δική τους τέχνη και παρέμεναν αφοσιωμένοι στη μαθητεία, παρομοίως, αφού πέρασαν την πρώτη ημέρα κοντά στον Ιησού, την επομένη αναχώρησαν και ασχολούνταν πάλι με την αλιεία, όπως παραδίδουν οι διηγήσεις των άλλων ευαγγελίων. Διότι, μετά την αναχώρηση του Ιησού την επόμενη ημέρα, αμέσως η ακολουθία της αφήγησης αναφέρει ότι «την τρίτη ημέρα έγινε γάμος στην Κανά της Γαλιλαίας και ήταν εκεί η μητέρα του Ιησού· προσκλήθηκε δε και ο Ιησούς και οι μαθητές του στον γάμο».

Εκείνος δε είπε: «Μην φοβάσαι», ενθαρρύνοντάς τον ότι δεν έχει απορριφθεί, αλλά ότι μπορεί ακόμη να ανταποκριθεί στην κλήση, διότι, λέει, από τώρα και στο εξής θα αλιεύεις ανθρώπους· τότε που έκαναν νόημα και στους συνεταίρους τους στο άλλο πλοίο να έλθουν για να βοηθήσουν στη σύλληψη της ίδιας ψαριάς. Διότι ήταν συνεργάτες του Σίμωνα, όπως λέει· όπως ακριβώς και προηγουμένως έχει δηλωθεί από εμένα μέσα από αυτήν την πραγμάτευση, ότι δηλαδή δύο τον ακολούθησαν έχοντας ακούσει από τον Ιωάννη, εκ των οποίων των δύο ο ένας ήταν ο Ανδρέας, όπως είπαμε, έχοντας συμπεράνει με τον καλύτερο τρόπο ότι ο άλλος ήταν πάλι ίσως ένας από τους γιους του Ζεβεδαίου, εξαιτίας του ότι ήταν συνεργάτης, μέτοχος και συνεταίρος. Και τελικά μετά από όλα αυτά, αφού εγκατέλειψαν οι τέσσερις τα πλοία και γενικώς τα πάντα, όπως λέει, αφήνοντάς τα στη στεριά τον ακολούθησαν, όπως αναφέρει η μαρτυρία του Λουκά. Ώστε αποδεικνύεται πλήρως ότι καμία στρεβλότητα ούτε αντίφαση δεν βρίσκεται στα άγια Ευαγγέλια ούτε από την πλευρά των ευαγγελιστών, αλλά τα πάντα είναι σαφή. Υπάρχουν, ωστόσο, χρονικά διαστήματα· διότι από εκείνο το σημείο και έπειτα, αφού ο Πέτρος και ο Ιωάννης με τους συν αυτοίς ενώθηκαν μαζί του και τον ακολουθούσαν, άρχισε να διδάσκει σε όλη τη Γαλιλαία και στην Ιουδαία, και καθώς πλέον το κήρυγμα εξαπλωνόταν, επιτελούσε τα επόμενα θεία σημεία. Ώστε η ακολουθία των γεγονότων έχει εξάπαντος ως εξής: 16.

Αυτή δε ήταν η δέκατη όγδοη ημέρα μετά τον πειρασμό, καθώς προείπαμε, και η πρώτη κατά τον Ιωάννη, όταν ακολούθησαν τον Ιησού ο Ανδρέας και οι συν αυτώ και έμειναν κοντά Του εκείνη την ημέρα (η ώρα ήταν περίπου η δέκατη), όταν ο Ανδρέας, αφού βρήκε τον αδελφό του Σίμωνα, τον οδήγησε στον Ιησού. Έπειτα το Ευαγγέλιο λέγει: «την επομένη θέλησε να αναχωρήσει για τη Γαλιλαία και βρίσκει τον Φίλιππο και του λέγει ο Κύριος: ακολούθησέ με». Αυτή δε ήταν η δέκατη ένατη ημέρα μετά τον πειρασμό, όπως προκύπτει από τη σειρά του Ευαγγελίου, σχετικά με την κλήση του Φιλίππου και του Ναθαναήλ. Και λοιπόν την τρίτη ημέρα, λέγει, έγινε γάμος στην Κανά της Γαλιλαίας, μετά τις δύο προαναφερθείσες ημέρες από τον Ιωάννη. Με την προσθήκη, λοιπόν, των είκοσι ημερών στις σαράντα ημέρες του πειρασμού συμπληρώνονται δύο μήνες, οι οποίοι όταν συνενωθούν με τους δέκα μήνες συμπληρώνουν ένα έτος, το οποίο συνιστά τη συμπλήρωση τριάντα ετών από τη γέννηση του Κυρίου, και έτσι διαπιστώνεται ότι ο Χριστός τέλεσε το πρώτο σημείο της μεταβολής του ύδατος σε οίνο στο τέλος του τριακοστού έτους, πράγμα που πρέπει να γίνει αντιληπτό από εσένα προσέχοντας με ακρίβεια τη σειρά των Ευαγγελίων.

Στη συνέχεια, λοιπόν, από αυτό το πρώτο σημείο επιτελεί και τα υπόλοιπα σημεία και διδάσκει το κήρυγμα, φανερώνοντας σε όλους τους ανθρώπους τη θαυμαστή και άρρητη φιλανθρωπία του και την ευαγγελική θαυματουργία, όπως πολλές φορές αναγκάστηκα να πω εξαιτίας της άγνοιας των πλανεμένων, οι οποίοι τολμούν να αντιλέγουν στην ακρίβεια των Ευαγγελίων, η οποία έχει εκτεθεί με αλληλουχία από το Άγιο Πνεύμα. 17. Διότι μια τόσο ακριβής απόδειξη δεν θα αφήσει περιθώριο σε εκείνους που αντιφάσκουν με τον ίδιο τους τον εαυτό· διότι δεν λέω ότι εναντιώνονται στην αλήθεια, επειδή ούτε καν το μπορούν. Καθίσταται γαρ φανερό ότι η αρχή της υπόλοιπης εξιστόρησης έγινε από το βάπτισμα· καθώς έτσι αποδεικνύεται πώς ο Κύριος, μετά την ημέρα του βαπτίσματος, βρέθηκε στον πειρασμό των σαράντα ημερών στην έρημο, γεγονότα για τα οποία το Άγιο Πνεύμα δεν μερίμνησε να τα αναφέρει μέσω του Ιωάννη· διότι αυτό είχε ήδη επισημανθεί μέσω των τριών Ευαγγελιστών. Και πάλι, στους άλλους Ευαγγελιστές δεν υπήρξε μέριμνα για τα υπόλοιπα, προκειμένου ο καθένας να βοηθείται από τον άλλον. Διότι η αλήθεια, όταν συλλέγεται από όλους, αποδεικνύεται ότι είναι μία και δεν βρίσκεται σε σύγκρουση με τον εαυτό της. Διότι αμέσως από εκεί, από τον πειρασμό, όπως είπα, έρχεται στη Ναζαρέτ και μένει εκεί, χωρίς να είναι ακόμη μαζί του κανένας μαθητής. Και από εκεί κατεβαίνει προς τον Ιωάννη, οπότε αμέσως καλείται ο Πέτρος μέσω του Ανδρέα, έπειτα ο Φίλιππος, και μέσω του Φιλίππου ο Ναθαναήλ.

Επομένως, και από την αρχή τότε πολλοί τον ακολουθούσαν. Δες, λοιπόν, πώς το δηλώνει αυτό, όταν λέει: «Ήταν ένας από τους δύο που άκουσαν από τον Ιωάννη και ακολούθησαν τον Ιησού». «Καθ' όλον τον χρόνο», λέει, «κατά τον οποίο εισήλθε και εξήλθε ανάμεσά μας ο Κύριος Ιησούς, αρχίζοντας από το βάπτισμα του Ιωάννη».

Και παρατήρησε την προθυμία που εκδηλώνεται με σεβασμό. Διότι δεν πλησίασαν αμέσως να ρωτήσουν τον Ιησού για αναγκαία και ύψιστα ζητήματα, ούτε δημόσια ενώπιον όλων, απλώς και όπως έτυχε, αλλά επεδίωκαν να συνομιλήσουν μαζί του κατ' ιδίαν. Διότι γνώριζαν ότι τα λόγια του διδασκάλου δεν οφείλονταν σε ταπεινοφροσύνη, αλλά ήταν λόγια αληθείας. «Ήταν ο Ανδρέας», λέγει, «ο αδελφός του Σίμωνος Πέτρου, ο ένας από τους δύο που άκουσαν τον Ιωάννη και τον ακολούθησαν». Για ποιον λόγο, λοιπόν, δεν έκανε γνωστό και το όνομα του άλλου; Κάποιοι λένε επειδή εκείνος που τον ακολούθησε ήταν ο ίδιος ο συγγραφέας· κάποιοι άλλοι όμως όχι, αλλά επειδή εκείνος δεν συγκαταλεγόταν στους επιφανείς. Δεν έπρεπε, λοιπόν, να λέγεται τίποτα περισσότερο από τα αναγκαία. Διότι ποιο θα ήταν το όφελος να μάθει κανείς το όνομα εκείνου, αφού ούτε των εβδομήκοντα δύο τα ονόματα δεν αναφέρει; Αυτό μπορεί να το διαπιστώσει κανείς και στον Παύλο: «Διότι στείλαμε μαζί του», λέγει, «τον αδελφό, ο οποίος πολλές φορές και σε πολλά αποδείχθηκε πρόθυμος, του οποίου ο έπαινος είναι γνωστός στο Ευαγγέλιο». Τον Ανδρέα, όμως, τον μνημονεύει και για μία άλλη αιτία. Για ποια, λοιπόν; Ώστε, όταν ακούσεις ότι ο Σίμων, αφού άκουσε μαζί του το «Ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων», δεν αμφέβαλε καθόλου μπροστά σε αυτήν την παράδοξη υπόσχεση, να μάθεις ότι ο αδελφός του είχε ήδη θέσει από πριν τα θεμέλια της πίστεως.

Πρόσεξε δε, ότι ο Ιησούς στρέφεται προς αυτούς που τον ακολουθούν και τους δείχνει το πρόσωπό του. Διότι, εάν δεν ακολουθήσεις τον Ιησού διά της αγαθής πράξεως, δεν θα φτάσεις στη θεωρία του προσώπου του Κυρίου, ούτε θα μεταβείς στην κατοικία του, δηλαδή, δεν θα φτάσεις στον φωτισμό της θείας γνώσης· διότι κατοικία του Χριστού είναι το φως. «Διότι», λέει, «κατοικεί σε φως απρόσιτο.» Διότι εκείνος που δεν έχει καθαρίσει τον εαυτό του, και δεν τον έχει ακολουθήσει διά της καθάρσεως, πώς θα φωτιστεί στη γνώση; «Ήταν δε ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ο ένας από τους δύο που άκουσαν τα λόγια του Ιωάννη και τον ακολούθησαν. Αυτός βρίσκει πρώτα τον δικό του αδελφό, τον Σίμωνα, και του λέει: Βρήκαμε τον Μεσσία, που μεταφράζεται Χριστός· και τον οδήγησε στον Ιησού. Όταν τον κοίταξε ο Ιησούς, είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων, ο γιος του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, που ερμηνεύεται Πέτρος.» Το μεν όνομα του Ανδρέα μάς το κάνει γνωστό, του άλλου όμως καθόλου. Διότι μερικοί λένε ότι αυτός ήταν ο Ιωάννης, που γράφει αυτά· άλλοι δε, ότι εκείνος δεν συγκαταλεγόταν στους επιφανείς· και συνάμα δεν υπήρχε κάποιο όφελος από το να μαθευτεί το όνομα. Τον Ανδρέα όμως τον μνημονεύει, και ως επιφανή, αλλά και ως εκείνον που οδήγησε κοντά Του τον ίδιο του τον αδελφό.