Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 1:42

Και επειδή λέει «Η ώρα ήταν περίπου δεκάτη», λέμε και ως προς αυτό ακριβώς, εφαρμόζοντας τον χρήσιμο και οικείο στον καθένα λόγο, ότι πάλι ο συγγραφέας μάς διδάσκει τη θεολογία μέσω αυτής της τόσο λεπτής παρατήρησης, ότι δηλαδή το μέγα μυστήριο του Σωτήρος μας δεν φανερώθηκε στην αρχή αυτού του αιώνα, αλλά στο τέλος, όταν πια ο καιρός τελείωνε· διότι στις έσχατες ημέρες, όπως είναι γραμμένο, όλοι έχουμε αναδειχθεί διδακτοί του Θεού. Δέξου, λοιπόν, πάλι την εικόνα των λεγομένων σχετικά με τη δεκάτη ώρα, ότι δηλαδή οι μαθητές παρέμειναν κοντά στον Σωτήρα, για τους οποίους ο άγιος Ευαγγελιστής λέει ότι, αφού κατέλυσαν μια φορά, παρέμειναν μαζί του· ώστε πάλι να μαθαίνουν όσοι μέσω της πίστεως εισέρχονται στον θείο οίκο και προστρέχουν στον ίδιο τον Χριστό, ότι πρέπει να παραμένουν κοντά του, και να μην αγαπούν πάλι την αποξένωση, είτε εκτρεπόμενοι προς την αμαρτία είτε παλινδρομώντας προς την απιστία. <Ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ήταν ένας από τους δύο που άκουσαν τον Ιωάννη και τον ακολούθησαν· αυτός βρίσκει πρώτος τον αδελφό του τον Σίμωνα, και του λέει: Βρήκαμε τον Μεσσία, και τον οδήγησε στον Ιησού.> Αυτοί, μόλις έλαβαν το τάλαντο, αμέσως εφαρμόζουν την εργασία του ταλάντου και την προσφέρουν στον δεσπότη.

Διότι τέτοιες πραγματικά διακρίνονται να είναι οι φιλήκοες και φιλομαθείς ψυχές, οι οποίες δεν έχουν ανάγκη από μακροσκελή λόγια για να ωφεληθούν, ούτε καρποφορούν το αποτέλεσμα της διδασκαλίας έπειτα από κύκλους μηνών ή ετών, αλλά μαζί με τις αρχές των μαθημάτων επιτυγχάνουν και το τελικό αποτέλεσμα της συνέσεως. «Διότι δίνε αφορμή στον σοφό, και θα γίνει σοφότερος», λέει· «δίδασκε τον δίκαιο, και θα αυξήσει τη δεκτικότητά του». Έτσι λοιπόν ο Ανδρέας προσελκύει στη σωτηρία τον αδελφό του· και αυτός ήταν ο Πέτρος· φανερώνοντας όλο το μέγα μυστήριο με λίγα λόγια. Διότι «βρήκαμε», λέει, τον Ιησού σαν «θησαυρό κρυμμένο σε χωράφι», ή σαν «ένα πολύτιμο μαργαριτάρι», σύμφωνα με τις παραβολές στα ευαγγέλια. <Ο Ιησούς, αφού τον κοίταξε, είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος.> Τον ατενίζει με θεοπρεπή τρόπο Εκείνος που ερευνά τις καρδιές και τα εσώψυχα· και βλέπει σε πόση ευλάβεια θα ανέλθει ο μαθητής, ποιας αρετής θα γίνει κάτοχος, και σε ποιο τέλος θα καταλήξει. Διότι δεν αγνοεί τίποτα «Εκείνος που γνωρίζει τα πάντα πριν από τη γένεσή τους». Με αυτό το γεγονός διδάσκει μάλιστα τον προσκεκλημένο, ότι, όντας αληθινός Θεός, κατέχει τη γνώση αδίδακτα. Διότι, χωρίς να χρειαστεί καθόλου λόγια, ούτε καν να ζητήσει να μάθει ποιος είναι ή από πού έρχεται σε αυτόν ο άνθρωπος, του λέει από ποιον πατέρα γεννήθηκε και πώς ονομάζεται ο ίδιος.

Το δοχείο λοιπόν της σοφίας και της θεότητας, ο Χριστός, μεσιτεύοντας «συνδιαλλάσσει τα πάντα με τον Θεό μέσω του εαυτού του, μη καταλογίζοντας αμαρτίες», εκπληρώνοντας απόκρυφα μυστήρια με την πίστη της διαθήκης του που είχε προεπαγγελθεί από τον νόμο και τους προφήτες, κηρυσσόμενος Υιός Θεού και ονομαζόμενος υιός Δαβίδ· διότι είναι και τα δύο, Θεός και άνθρωπος, «μεσίτης Θεού και ανθρώπων», αληθινός «οίκος Θεού», «ιεράτευμα άγιο», χορηγός του Αγίου Πνεύματος, το οποίο αναγεννά και ανακαινίζει πάλι τα πάντα για τον Θεό· διότι «ο Λόγος έγινε σάρκα, και κατοίκησε ανάμεσά μας» και «είδαμε τη δόξα του, δόξα ως μονογενούς από τον Πατέρα». Όπως η βροχή, όταν ενσωματώνεται στα δέντρα και στα φυτά, διαμορφώνει σώμα και τον κάθε καρπό σύμφωνα με το είδος του, και στη μεν ελιά γίνεται πλούσιο λάδι, προσλαμβάνοντας από αυτήν το ουσιώδες, στο δε αμπέλι παίρνει τη χροιά του γλυκού κρασιού, στη συκιά γλυκαίνει ως σύκο και σε καθένα από τα σπέρματα αυξάνει τη βλάστηση ανάλογα με το είδος του· έτσι φρονώ ότι ο Λόγος του Θεού στο πρόσωπο της Μαρίας έγινε σάρκα και στο σπέρμα του Αβραάμ βρέθηκε ως άνθρωπος σύμφωνα με την επαγγελία. «Διότι βρήκαμε τον Μεσσία, για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής».

Και την επομένη, «η ώρα ήταν περίπου η δεκάτη», ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ήταν ένας από τους δύο που τον είχαν ακολουθήσει· αυτός βρίσκει πρώτος τον δικό του αδελφό, τον Σίμωνα, και του λέει: «Βρήκαμε τον Μεσσία» (το οποίο μεταφράζεται Χριστός). Αυτός τον οδήγησε στον Ιησού. Ο Ιησούς, αφού τον κοίταξε, είπε: «Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς» (το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος). Την επόμενη ημέρα, ο Ιησούς θέλησε να αναχωρήσει για τη Γαλιλαία, και βρίσκει τον Φίλιππο και του λέει: «Ακολούθησέ με». Ο Φίλιππος καταγόταν από τη Βηθσαϊδά, από την πόλη του Ανδρέα και του Πέτρου. Βρίσκει ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ και του λέει: «Αυτόν για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής στον Νόμο και οι προφήτες, τον βρήκαμε, τον Ιησού, τον υιό του Ιωσήφ από τη Ναζαρέτ». Και του είπε ο Ναθαναήλ: «Από τη Ναζαρέτ είναι δυνατόν να προέλθει κάτι καλό;» Του λέει ο Φίλιππος: «Έλα και δες». Όταν ο Ιησούς είδε τον Ναθαναήλ να έρχεται προς αυτόν, λέει γι' αυτόν: «Ιδού ένας αληθινός Ισραηλίτης, στον οποίο δεν υπάρχει δόλος». Του λέει ο Ναθαναήλ: «Από πού με γνωρίζεις;» Αποκρίθηκε ο Ιησούς και του είπε: «Προτού σε φωνάξει ο Φίλιππος, ενώ ήσουν κάτω από τη συκιά, σε είδα». Αποκρίθηκε σε αυτόν ο Ναθαναήλ και είπε: «Ραββί, εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ». Αποκρίθηκε σε αυτόν ο Ιησούς και του είπε: «Επειδή σου είπα ότι σε είδα κάτω από τη συκιά πιστεύεις; Μεγαλύτερα από αυτά θα δεις».

Αυτή δε ήταν η δέκατη όγδοη ημέρα μετά τον πειρασμό, καθώς προείπαμε, και η πρώτη κατά τον Ιωάννη, όταν ακολούθησαν τον Ιησού ο Ανδρέας και οι συν αυτώ και έμειναν κοντά Του εκείνη την ημέρα (η ώρα ήταν περίπου η δέκατη), όταν ο Ανδρέας, αφού βρήκε τον αδελφό του Σίμωνα, τον οδήγησε στον Ιησού. Έπειτα το Ευαγγέλιο λέγει: «την επομένη θέλησε να αναχωρήσει για τη Γαλιλαία και βρίσκει τον Φίλιππο και του λέγει ο Κύριος: ακολούθησέ με». Αυτή δε ήταν η δέκατη ένατη ημέρα μετά τον πειρασμό, όπως προκύπτει από τη σειρά του Ευαγγελίου, σχετικά με την κλήση του Φιλίππου και του Ναθαναήλ. Και λοιπόν την τρίτη ημέρα, λέγει, έγινε γάμος στην Κανά της Γαλιλαίας, μετά τις δύο προαναφερθείσες ημέρες από τον Ιωάννη. Με την προσθήκη, λοιπόν, των είκοσι ημερών στις σαράντα ημέρες του πειρασμού συμπληρώνονται δύο μήνες, οι οποίοι όταν συνενωθούν με τους δέκα μήνες συμπληρώνουν ένα έτος, το οποίο συνιστά τη συμπλήρωση τριάντα ετών από τη γέννηση του Κυρίου, και έτσι διαπιστώνεται ότι ο Χριστός τέλεσε το πρώτο σημείο της μεταβολής του ύδατος σε οίνο στο τέλος του τριακοστού έτους, πράγμα που πρέπει να γίνει αντιληπτό από εσένα προσέχοντας με ακρίβεια τη σειρά των Ευαγγελίων.

Στη συνέχεια, λοιπόν, από αυτό το πρώτο σημείο επιτελεί και τα υπόλοιπα σημεία και διδάσκει το κήρυγμα, φανερώνοντας σε όλους τους ανθρώπους τη θαυμαστή και άρρητη φιλανθρωπία του και την ευαγγελική θαυματουργία, όπως πολλές φορές αναγκάστηκα να πω εξαιτίας της άγνοιας των πλανεμένων, οι οποίοι τολμούν να αντιλέγουν στην ακρίβεια των Ευαγγελίων, η οποία έχει εκτεθεί με αλληλουχία από το Άγιο Πνεύμα. 17. Διότι μια τόσο ακριβής απόδειξη δεν θα αφήσει περιθώριο σε εκείνους που αντιφάσκουν με τον ίδιο τους τον εαυτό· διότι δεν λέω ότι εναντιώνονται στην αλήθεια, επειδή ούτε καν το μπορούν. Καθίσταται γαρ φανερό ότι η αρχή της υπόλοιπης εξιστόρησης έγινε από το βάπτισμα· καθώς έτσι αποδεικνύεται πώς ο Κύριος, μετά την ημέρα του βαπτίσματος, βρέθηκε στον πειρασμό των σαράντα ημερών στην έρημο, γεγονότα για τα οποία το Άγιο Πνεύμα δεν μερίμνησε να τα αναφέρει μέσω του Ιωάννη· διότι αυτό είχε ήδη επισημανθεί μέσω των τριών Ευαγγελιστών. Και πάλι, στους άλλους Ευαγγελιστές δεν υπήρξε μέριμνα για τα υπόλοιπα, προκειμένου ο καθένας να βοηθείται από τον άλλον. Διότι η αλήθεια, όταν συλλέγεται από όλους, αποδεικνύεται ότι είναι μία και δεν βρίσκεται σε σύγκρουση με τον εαυτό της. Διότι αμέσως από εκεί, από τον πειρασμό, όπως είπα, έρχεται στη Ναζαρέτ και μένει εκεί, χωρίς να είναι ακόμη μαζί του κανένας μαθητής. Και από εκεί κατεβαίνει προς τον Ιωάννη, οπότε αμέσως καλείται ο Πέτρος μέσω του Ανδρέα, έπειτα ο Φίλιππος, και μέσω του Φιλίππου ο Ναθαναήλ.

Και ενώ στην ελιά παράγεται πλούσιο έλαιο, προσλαμβάνοντας από αυτήν το ουσιώδες, στο αμπέλι αποκτά το χρώμα του ο γλυκύς οίνος, στη συκιά γλυκαίνει το σύκο, και σε καθένα από τα σπέρματα αναπτύσσεται η βλάστηση σύμφωνα με το είδος του· έτσι, νομίζω, ο Λόγος του Θεού μέσα στη Μαρία έγινε σάρκα και μέσα στο σπέρμα του Αβραάμ βρέθηκε ως άνθρωπος, σύμφωνα με την υπόσχεση: «διότι βρήκαμε τον Μεσσία, για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής». Όπως δε είπε ο Μωυσής: «Ας κατέλθει σαν βροχή ο λόγος μου», και ο Δαβίδ: «Ας κατέλθει σαν δροσιά πάνω σε μαλλί προβάτου, και σαν σταγόνες που στάζουν πάνω στη γη», (όπως δηλαδή το μαλλί δεχόμενο τη δροσιά αυξάνει την παραγωγή του, και η γη δεχόμενη τη βροχή αυξάνει τον καρπό που ελπίζουν οι γεωργοί, αποδεχόμενη το πρόσταγμα του Δεσπότη, παρέχοντας πρόθυμα τη φύση της, επιδεικνύοντας δε μεγαλύτερη σπουδή στο να λαμβάνει από Αυτόν), έτσι ακριβώς και η παρθένος Μαρία, όταν λέει «πώς θα γνωρίσω ότι θα μου συμβεί αυτό;», άκουσε: «Πνεύμα Κυρίου θα έλθει επάνω σου και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει· γι' αυτό και το γεννώμενο από εσένα θα είναι άγιο και θα ονομαστεί Υιός Υψίστου». Ο Χριστός λαλεί μέσω του αγγέλου, και ο Δεσπότης αναπλάθει τον Εαυτό Του μέσα στο δικό Του πλάσμα, «αφού έλαβε μορφή δούλου»· και η μεν Μαρία αντλεί τον Λόγο για σύλληψη, όπως η γη τη βροχή, ενώ ο Λόγος του Θεού αναδεικνύει τον Εαυτό Του ως άγιο καρπό, προσλαμβάνοντας τη θνητή φύση.

Εξήντα είναι οι βασίλισσες και ογδόντα οι παλλακίδες, και νεάνιδες των οποίων δεν υπάρχει αριθμός. Μία είναι η περιστερά μου, η τέλειά μου· είναι η μοναδική για τη μητέρα της, η εκλεκτή για εκείνην που τη γέννησε. Ο απόστολος Φίλιππος, για τον οποίο μαρτυρείται ότι κατάγεται από την πόλη του Ανδρέα και του Πέτρου (διότι θεωρώ ότι αποτελεί εγκώμιο για τον Φίλιππο το ότι υπήρξε συμπολίτης εκείνων των αδελφών που είχαν ήδη θαυμαστεί στο Ευαγγέλιο μέσα από την ιστορία τους)· επειδή ο μεν Ανδρέας, όταν ο Βαπτιστής τού υπέδειξε ποιος είναι ο αμνός που αίρει την αμαρτία του κόσμου, κατενόησε ο ίδιος το μυστήριο, ακολουθώντας εκείνον που του υποδείχθηκε, και μαθαίνοντας πού διαμένει, ευαγγελίζεται στον ίδιο του τον αδελφό ότι είναι παρών αυτός που είχε προαναγγελθεί από την προφητεία· ο δε, έχοντας προλάβει σχεδόν την ακοή με την πίστη, παραδίδεται με όλη του την ψυχή στον αμνό και, μέσω της αλλαγής του ονόματός του, μεταπλάθεται από τον Κύριο προς το θειότερο, καθώς ονομάστηκε και έγινε Πέτρος αντί για Σίμων. Μολονότι στον Αβραάμ και τη Σάρρα, μετά από πολλά χρόνια και ύστερα από πολλές θεοφάνειες, μετέδωσε ο Κύριος την ευλογία μέσω των ονομάτων, καθιστώντας δια της μεταβολής των ονομάτων τον μεν πατέρα, την δε άρχουσα. Ομοίως δε και ο Ιακώβ, μετά την ολονύκτια πάλη, αξιώνεται της επωνυμίας και της δυνάμεως του Ισραήλ.

Λύση. Και οι δύο κλήσεις είναι αληθινές, καθώς έγιναν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Διότι ο Πέτρος, παρακινημένος από τα λόγια του Ανδρέα, πήγε στον Κύριο και, αφού άκουσε από αυτόν: «Εσύ θα ονομαστείς Κηφάς» και τα εξής, ασχολήθηκε και πάλι με την αλιεία. Έπειτα, σύμφωνα με τον Ματθαίο, ενώ ετοίμαζαν τα δίχτυα, ο ίδιος και ο Ανδρέας, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, κλήθηκαν από τον Χριστό.

Κοιτάζοντάς τον δε ο Ιησούς είπε: «Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς», το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος. Βλέπετε; Μήπως δεν κατανοείτε το λεχθέν; Μήπως δεν γνωρίζετε τη συνάφεια, για ποιον λόγο ειπώθηκε; Διότι το εισήγαγα χωρίς προοίμιο, πράττοντας το ίδιο ακριβώς με κάποιον που θα εισήγαγε στο θέατρο έναν άνθρωπο καλυμμένο από παντού. Εμπρός λοιπόν, ας τον αποκαλύψουμε τώρα, αποδίδοντάς του το προοίμιο. Ο λόγος μας προηγουμένως εδώ αφορούσε τον Παύλο, όταν συζητούσαμε για τα ονόματα και διερευνούσαμε για ποιο λόγο πρώτα ονομαζόταν Σαύλος και μετέπειτα Παύλος. Από εκεί προχωρήσαμε στην παλαιά ιστορία και εξετάσαμε όλους όσους έλαβαν επωνυμίες. Έπειτα, με αυτήν την αφορμή θυμηθήκαμε και τον Σίμωνα, και τη φωνή του Χριστού που του έλεγε: «Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς», το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος. Είδες πώς αυτό που πριν από λίγο φαινόταν να προκαλεί μεγάλη απορία, τώρα έγινε πιο κατανοητό; Διότι, όπως ακριβώς το σώμα έχει ανάγκη από κεφαλή, το δέντρο από ρίζα, και ο ποταμός από πηγή, έτσι και ο λόγος έχει ανάγκη από προοίμια. Επειδή, λοιπόν, σας φέραμε στην ίδια την αρχή του δρόμου και σας δείξαμε τη συνάφεια, ας καταπιαστούμε πλέον με την ίδια την ιστορία του προοιμίου: «Ο Σαύλος δε, πνέοντας ακόμη απειλή και φόνο εναντίον των μαθητών του Κυρίου».

Ομιλία ΙΘ΄. Βρίσκει αυτός πρώτος τον δικό του αδελφό, τον Σίμωνα, και του λέγει: «Βρήκαμε τον Μεσσία», το οποίο μεταφράζεται Χριστός· και τον οδήγησε στον Ιησού. α΄. Ο Θεός, δημιουργώντας τον άνθρωπο στην αρχή, δεν τον άφησε να είναι μόνος, αλλά του έδωσε ως βοηθό τη γυναίκα και όρισε να συγκατοικούν, γνωρίζοντας ότι από αυτή τη συμβίωση θα προέκυπτε μεγάλο όφελος. Διότι τι σημασία έχει εάν η γυναίκα δεν έκανε την πρέπουσα χρήση αυτής της ευεργεσίας;

Αυτό είναι γνώρισμα αδελφικής εύνοιας, αυτό είναι γνώρισμα συγγενικής φιλίας, αυτό ειλικρινούς διαθέσεως: το να προθυμοποιούνται στα πνευματικά ζητήματα να τείνουν το χέρι ο ένας στον άλλον. Άκουσε δε και αυτόν που ομιλεί με την προσθήκη του άρθρου. Διότι δεν είπε «Μεσσία», αλλά «τον Μεσσία»· με αυτόν τον τρόπο προσδοκούσαν έναν μοναδικό Χριστό, ο οποίος δεν θα είχε τίποτε το κοινό με τους άλλους. Παρατήρησε δε από την ίδια κιόλας την αρχή την υπάκουη και εύπλαστη διάνοια του Πέτρου. Διότι αμέσως έσπευσε χωρίς καμία αναβολή. Διότι «τον οδήγησε», λέει, «προς τον Ιησού». Αλλά ας μην τον κατακρίνει κανείς για επιπολαιότητα, επειδή αποδέχθηκε έτσι τον λόγο χωρίς να ερευνήσει πολλά. Διότι είναι φυσικό να του τα εξέθεσε αυτά ο αδελφός του με μεγαλύτερη ακρίβεια και πιο εκτενώς· αλλά οι ευαγγελιστές παντού περικόπτουν πολλά, καθώς μεριμνούν για τη συντομία του λόγου. Εξάλλου, δεν αναφέρεται ότι πίστεψε απλώς, αλλά ότι «τον οδήγησε προς τον Ιησού», με σκοπό πλέον να τον παραδώσει σε Εκείνον, ώστε να διδαχθεί τα πάντα από Εκείνον· διότι και ο έτερος μαθητής ήταν παρών και συνέβαλε σε αυτά. Εάν δε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, αφού είπε ότι Εκείνος είναι ο Αμνός και ότι βαπτίζει εν Πνεύματι, παραχώρησε να μάθουν τη σαφέστερη διδασκαλία περί αυτού από τον Ίδιο, πολύ περισσότερο θα έπραττε τούτο ο Ανδρέας· διότι δεν θεωρούσε τον εαυτό του επαρκή ώστε να παράσχει ολόκληρη την εξήγηση, αλλά τον οδηγούσε στην ίδια την πηγή του φωτός με τόση προθυμία και χαρά, ώστε ούτε στο ελάχιστο να μην αναβάλει ή να διστάσει εκείνος.

Και αφού τον ατένισε ο Ιησούς, λέει, είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά· εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος. Αρχίζει λοιπόν εδώ να αποκαλύπτει τα της θεότητος και σταδιακά να την φανερώνει μέσα από τις προρρήσεις.

Το ίδιο έπραξε και στην περίπτωση του Ναθαναήλ, καθώς και της γυναίκας της Σαμαρείτιδας. Διότι οι προφητείες δεν προσελκύουν λιγότερο από τα θαύματα, και έχουν το χαρακτηριστικό ότι στερούνται αλαζονείας. Διότι τα μεν θαύματα ίσως και να συκοφαντηθούν από τους ανόητους (επειδή έλεγαν: «Με τη δύναμη του Βεελζεβούλ εκβάλλει τα δαιμόνια»), για την προφητεία όμως ποτέ δεν ειπώθηκε κάτι τέτοιο. Στην περίπτωση, λοιπόν, του Σίμωνα και του Ναθαναήλ χρησιμοποίησε αυτόν τον τρόπο διδασκαλίας· ενώ στην περίπτωση του Ανδρέα και του Φιλίππου δεν έπραξε το ίδιο. Γιατί άραγε; Επειδή εκείνοι μεν είχαν τη μαρτυρία του Ιωάννη, η οποία δεν ήταν μικρή προετοιμασία, ο δε Φίλιππος, βλέποντας τους παρόντες, αποκτούσε ένα αξιόπιστο τεκμήριο πίστεως. Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος.

Και εκεί μεν ο Ανδρέας καλεί τον Πέτρο· εδώ όμως και τους δύο τους καλεί ο Ιησούς. Και ο μεν Ιωάννης λέει ότι: «Όταν είδε ο Ιησούς τον Σίμωνα να έρχεται, του είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά· εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος». Ο δε Ματθαίος λέει ότι έφερε ήδη αυτό το όνομα· διότι: «Είδε, λέει, τον Σίμωνα, τον λεγόμενο Πέτρο». Και από τον τόπο, δε, από τον οποίο κλήθηκαν, και από πολλά άλλα σημεία θα μπορούσε κανείς να το συμπεράνει αυτό, καθώς και από το γεγονός ότι υπάκουσαν πρόθυμα και εγκατέλειψαν τα πάντα. Διότι ήταν ήδη καλώς προπαιδευμένοι. Επειδή εκεί μεν φαίνεται ο Ανδρέας να εισέρχεται στην οικία και να ακούει πολλά· εδώ όμως, ακούγοντας έναν απλό λόγο, αμέσως ακολούθησαν. Διότι ήταν φυσικό, αφού τον ακολούθησαν στην αρχή, να απομακρυνθούν πάλι, βλέποντας τον Ιωάννη να φυλακίζεται και τον ίδιο τον Ιησού να αναχωρεί, και έτσι να επιστρέψουν πάλι στο δικό τους επάγγελμα. Γι' αυτό άλλωστε τους βρίσκει να αλιεύουν. Εκείνος όμως ούτε τους εμπόδισε στην αρχή όταν ήθελαν να αναχωρήσουν, ούτε τους εγκατέλειψε οριστικά αφότου αναχώρησαν· αλλά, επιδεικνύοντας συγκατάβαση όταν απομακρύνθηκαν, έρχεται πάλι για να τους ανακτήσει· πράγμα που αποτελεί τον μέγιστο τρόπο αλιείας.

Διότι, για να μη φανεί στους πολλούς, επειδή αγαπούσε θερμά τον Χριστό, ότι τα λόγια του προέρχονταν από φιλία και κολακεία και από μια διάθεση χαριστική προς εκείνον, φέρνει στο μέσο Εκείνον που ενέπνευσε την ψυχή του· για να μάθεις ότι ο Πέτρος μεν μίλησε, ο Πατέρας όμως υπαγόρευσε· και για να πιστέψεις πλέον ότι όσα ειπώθηκαν δεν αποτελούν ανθρώπινη γνώμη, αλλά θείο δόγμα. Και για ποιον λόγο δεν αποφαίνεται ο ίδιος, ούτε λέει: «Εγώ είμαι ο Χριστός», αλλά το προετοιμάζει αυτό μέσω της ερώτησης, οδηγώντας τους ίδιους να το ομολογήσουν; Διότι έτσι ήταν τότε και για τον ίδιο πιο ταιριαστό και αναγκαίο, και προσέλκυε εκείνους περισσότερο στην πίστη των όσων λέγονταν. Είδες πώς ο Πατέρας αποκαλύπτει τον Υιό; Πώς ο Υιός αποκαλύπτει τον Πατέρα; Διότι «κανείς δεν γνωρίζει τον Πατέρα», λέει, «παρά μόνο ο Υιός, και σε όποιον θέλει ο Υιός να τον αποκαλύψει». Επομένως, δεν είναι δυνατόν να μάθει κανείς για τον Υιό από άλλον, παρά από τον Πατέρα· ούτε να μάθει για τον Πατέρα από άλλον, παρά από τον Υιό. Ώστε και από αυτό καθίσταται φανερό το ομότιμο και το ομοούσιο. Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; «Εσύ είσαι ο Σίμων, ο υιός του Ιωνά· εσύ θα ονομαστείς Κηφάς». Διότι, αφού εσύ κήρυξες τον Πατέρα μου, λέει, κι εγώ αναφέρω το όνομα εκείνου που σε γέννησε· σαν να έλεγε σχεδόν ότι: «Όπως εσύ είσαι παιδί του Ιωνά, έτσι κι εγώ είμαι του Πατέρα μου».

Επειδή δεν θα βρούμε άλλη αιτία της μετονομασίας παρά μόνο αυτήν: το να αποτελεί υπενθύμιση αρετής. «Διότι εσύ», λέγει, «θα κληθείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος». Γιατί; Επειδή ομολόγησες. «Και εσύ θα κληθείς Αβραάμ». Γιατί; «Επειδή θα γίνεις πατέρας εθνών». Και Ισραήλ, επειδή είδε τον Θεό.

Γυμνός ανέβηκε στον σταυρό ο Χριστός· διότι, καθώς δεν είχε αμαρτία, δεν είχε ανάγκη από ενδύματα. Ήταν άμωμος και δεν όφειλε να κρύβεται. Τίποτα δεν ήταν απρεπές πάνω του· διότι αυτός καθιστά τα δικά μας απρεπή, ευπρεπή. Βρήκαν οι μυροφόροι αυτό που έχασαν εξαιτίας της Εύας· βρήκε το κέρδος εκείνη που είχε προσφέρει την αιτία της ζημιάς. «Θα έρθει σε εμάς σαν την πρώιμη και την όψιμη βροχή στη γη». Δες, λοιπόν, τον Κύριο μετά την ανάσταση να εμφανίζεται πρώιμα στις γυναίκες και όψιμα στους αποστόλους. Διότι το μεν πρωί προσφώνησε στις γυναίκες το «χαίρετε», το δε βράδυ στη Σιών απηύθυνε την ειρήνη στους μαθητές, στις μεν γυναίκες για να ακυρώσει την καταδίκη της λύπης, στους δε μαθητές για να καταλύσει την έχθρα, την οποία κατεργάστηκε ο δράκοντας. «Εσύ θα ονομαστείς Κηφάς».

Πρόσεξε δε, ότι ο Ιησούς στρέφεται προς αυτούς που τον ακολουθούν και τους δείχνει το πρόσωπό του. Διότι, εάν δεν ακολουθήσεις τον Ιησού διά της αγαθής πράξεως, δεν θα φτάσεις στη θεωρία του προσώπου του Κυρίου, ούτε θα μεταβείς στην κατοικία του, δηλαδή, δεν θα φτάσεις στον φωτισμό της θείας γνώσης· διότι κατοικία του Χριστού είναι το φως. «Διότι», λέει, «κατοικεί σε φως απρόσιτο.» Διότι εκείνος που δεν έχει καθαρίσει τον εαυτό του, και δεν τον έχει ακολουθήσει διά της καθάρσεως, πώς θα φωτιστεί στη γνώση; «Ήταν δε ο Ανδρέας, ο αδελφός του Σίμωνα Πέτρου, ο ένας από τους δύο που άκουσαν τα λόγια του Ιωάννη και τον ακολούθησαν. Αυτός βρίσκει πρώτα τον δικό του αδελφό, τον Σίμωνα, και του λέει: Βρήκαμε τον Μεσσία, που μεταφράζεται Χριστός· και τον οδήγησε στον Ιησού. Όταν τον κοίταξε ο Ιησούς, είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων, ο γιος του Ιωνά, εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, που ερμηνεύεται Πέτρος.» Το μεν όνομα του Ανδρέα μάς το κάνει γνωστό, του άλλου όμως καθόλου. Διότι μερικοί λένε ότι αυτός ήταν ο Ιωάννης, που γράφει αυτά· άλλοι δε, ότι εκείνος δεν συγκαταλεγόταν στους επιφανείς· και συνάμα δεν υπήρχε κάποιο όφελος από το να μαθευτεί το όνομα. Τον Ανδρέα όμως τον μνημονεύει, και ως επιφανή, αλλά και ως εκείνον που οδήγησε κοντά Του τον ίδιο του τον αδελφό.

Παρατήρησε όμως τη φιλαδελφία, πώς δεν απέκρυψε το αγαθό από τον αδελφό, αλλά μοιράζεται μαζί του τον θησαυρό, και βγάζει φωνή γεμάτη μεγάλη χαρά λέγοντας: «Εύρηκαμεν»· διότι, όπως φαίνεται, από πολύ καιρό ποθούσαν και ασχολούνταν με την αναζήτηση. Και δεν λέει απλώς, Μεσσία, αλλά, «τον Μεσσία», με το άρθρο, εκείνον ακριβώς που είναι ο κυρίως Χριστός. Διότι αυτός που περίμεναν ήταν ένας, αν και πολλοί ονομάζονταν χριστοί και υιοί του Θεού. Και τον οδήγησε προς τον Ιησού, όχι επειδή ήταν εύκολος στον χαρακτήρα και παρασυρόταν από κάθε λόγο, αλλά μάλλον ως άνθρωπο οξύ και θερμό, και που δέχθηκε με καλή διάθεση τους λόγους που του είπε ο αδελφός του για τον Χριστό. Διότι είναι φυσικό ο Ανδρέας να του συζήτησε περισσότερα, και να του ανήγγειλε με ακρίβεια τα περί του Χριστού, εφόσον είχε μείνει κοντά στον Χριστό και είχε διδαχθεί κάποια πιο μυστικά πράγματα. Αν όμως κάποιος επιμένει να κατακρίνει τον Πέτρο για ευπιστία, ας μάθει και τούτο, ότι ούτε καν έχει γραφεί ότι πίστεψε αμέσως στον Ανδρέα, αλλά ότι «τον οδήγησε προς τον Ιησού», το οποίο είναι μάλλον γνώρισμα σταθερής διάνοιας και όχι ανθρώπου που άγεται και φέρεται. Διότι δεν παραδέχθηκε απλώς τα λόγια του Ανδρέα, αλλά θέλησε να δει και τον Χριστό· ώστε αν βρει κάτι αξιόλογο, να τον ακολουθήσει, αν όμως όχι, να κάνει πίσω· επομένως, το ότι οδηγήθηκε προς τον Ιησού δεν είναι γνώρισμα αφέλειας, αλλά εξεταστικής ακρίβειας. Τι κάνει λοιπόν ο Κύριος; Αρχίζει να του αποκαλύπτει τον εαυτό Του με το να προφητεύσει γι' αυτόν.

Επειδή, λοιπόν, οι προφητείες πείθουν τους ανθρώπους όχι λιγότερο από τα θαύματα, αν όχι και περισσότερο, προφητεύει για τον Πέτρο: «Εσύ», λέει, «είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά» έπειτα προλέγει και το μέλλον: «Εσύ θα ονομαστείς Κηφάς». Διότι, με το να πει το παρόν, επιβεβαιώνει και το μέλλον. Δεν είπε όμως ότι «Εγώ θα σε ονομάσω Πέτρο», αλλά «θα ονομαστείς». Διότι δεν ήθελε από την αρχή να επιδείξει την αυθεντία του, επειδή δεν είχαν ακόμη σταθερή πίστη σε αυτόν.