Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:13

Πώς λοιπόν δεν θέλεις να διαχωρίζεται ο Λόγος από την ανθρωπότητα ως προς τις ζωτικές, λογικές και παθητικές κινήσεις; Άραγε, όταν αυξανόταν, με θεϊκή κίνηση αυξανόταν θεϊκώς από ηλικία σε ηλικία; Και όταν πρόκοβε στη σοφία, πρόκοβε θεϊκώς; Και όταν λυπόταν και αγωνιούσε και ταρασσόταν, μήπως λυπόταν και αγωνιούσε και ταρασσόταν και κοπίαζε και έπασχε θεϊκώς; Μη γένοιτο! Αλλ' όπως ακριβώς το σώμα που προήλθε από τη Μαρία, ο Θεός Λόγος το ονόμαζε δικό Του σώμα, παρόλο που δεν ήταν της ίδιας ουσίας με τη θεότητα· έτσι και τα πάθη και τη ζωτική και λογική αύξηση τα ονομάζει δικά Του, οικειοποιούμενος τα πάντα της ανθρωπότητας με την ευδοκία της χάριτος. Ομοίως θεωρεί και τη σάρκα ως όργανο ζωής εναρμονισμένο με τις θείες βουλές. Διότι, για να φτύσει, χρησιμοποίησε το σώμα ως όργανο· για να ταφεί, ομοίως το σώμα· ενώ για να πάθει εκουσίως και για να σκυλεύσει τον άδη, χρησιμοποίησε την ψυχή, την οποία έλεγε ότι παραδίδει υπέρ των προβάτων.

Αποδιώκει τους νόθους και συγκεντρώνει την αλήθεια στον εαυτό του. Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός. Μάθε ποιος είναι ο ποιμένας και ποιος είναι ο καλός. Ο ίδιος το ερμηνεύει. Ο αληθινός ποιμένας προσφέρει τη ζωή του υπέρ των προβάτων· ενώ ο μισθωτός, ο οποίος δεν είναι ποιμένας και στον οποίο δεν ανήκουν τα πρόβατα, αδιαφορεί όταν δει τον λύκο να έρχεται.

Και τώρα λέγω: μέσα σε τρία έτη (έτη μισθωτού) θα ατιμαστεί η δόξα του Μωάβ σε όλο του τον μεγάλο πλούτο, και θα απομείνει ελάχιστος και χωρίς καμία τιμή. Μέσα από αυτά τα λόγια μου φαίνεται ότι καθορίζει τον χρόνο της τιμωρίας για τον Μωάβ, τον οποίο ονόμασε τρία έτη μισθωτού. Επειδή, λοιπόν, σε τρία μέρη διαιρείται ολόκληρη η φύση του χρόνου, θέλοντας να παραστήσει την τελειότητα του χρόνου, είπε τρία έτη. Μέσα σε τρία έτη, λοιπόν, έτη μισθωτού, θα ατιμαστεί η δόξα του Μωάβ. —Ο μισθωτός, εξάλλου, κατακρίνεται και στο Ευαγγέλιο από τον Σωτήρα, όταν λέγει: «Ο δε μισθωτός, που δεν είναι ποιμένας και δεν είναι δικά του τα πρόβατα, βλέπει τον λύκο να έρχεται και φεύγει, διότι είναι μισθωτός και δεν νοιάζεται για τα πρόβατα». Επίσης, ο πάροικος και ο μισθωτός του ιερέα δεν επιτρέπεται να φάνε τα άγια, σύμφωνα με τον νόμο.

Γι' αυτό ακριβώς τον λόγο και ο ίδιος λέει μέσω του προφήτη Ησαΐα γι' αυτούς: «Αλίμονο σε αυτούς, διότι απομακρύνθηκαν από εμένα· είναι άθλιοι, διότι ασέβησαν σε εμένα· εγώ τους λύτρωσα, αυτοί όμως είπαν ψέματα εναντίον μου». Και πάλι: «Θα πέσουν από ρομφαία οι άρχοντές τους εξαιτίας της απαιδευσίας της γλώσσας τους». Διότι πώς δεν είναι άξιοι κάθε τιμωρίας αυτοί που χρησιμοποίησαν με τόσο ανόητο τρόπο μια τόσο αιχμηρή γλώσσα, ώστε να τολμήσουν να πουν εκείνα τα λόγια κατά του Χριστού, τα οποία σε εμάς δεν ταιριάζει καθόλου, παρά μόνο σε εκείνους που τους μοιάζουν αρμόζει να τα δεχθούν στις ακοές τους και να τα ξεστομίσουν ριψοκίνδυνα; <Ο καλός ποιμένας δίνει τη ζωή του για τα πρόβατα· ενώ ο μισθωτός, που δεν είναι ποιμένας και στον οποίο δεν ανήκουν τα πρόβατα, βλέπει τον λύκο να έρχεται και αφήνει τα πρόβατα και φεύγει· και ο λύκος τα αρπάζει και τα σκορπίζει· επειδή είναι μισθωτός και δεν νοιάζεται για τα πρόβατα.> Αφού αντιπαρέβαλε έντεχνα στις φλυαρίες και στα άνομα τολμήματα ορισμένων τη λαμπρότητα που προέρχεται από τα δικά του έργα, και αφού ανακήρυξε και ονόμασε εκείνους ληστές και κλέφτες που εισπηδούν από αλλού στην αυλή των προβάτων, ενώ τον εαυτό του τον όντως αγαθό ποιμένα, στρέφεται πλέον προς τους ίδιους τους καθοδηγητές των Ιουδαίων, και αποδεικνύει ότι η δική του ηγεσία είναι ανώτερη από εκείνη των Φαρισαίων. Και κάνει πάλι την απόδειξη γι' αυτούς ολοφάνερη μέσω της σύγκρισης.

«Και θα ποιμάνω τα πρόβατα της σφαγής προς τη Χαναναία». Απειλεί τα ποίμνια ταυτόχρονα με όλεθρο, εξορία και τις συμφορές του πολέμου, διότι, αν και είχαν τη δυνατότητα να καταφύγουν υπό το χέρι του αρχιποίμενα των πάντων, δηλαδή του Χριστού, και να βρεθούν υπό την προστασία του, αυτοί αντίθετα προσχώρησαν από άγνοια σε εκείνους που τους σφαγιάζουν και τους πουλούν. Διότι ο Μονογενής Λόγος του Θεού έγινε άνθρωπος, και μάλιστα έλεγε ξεκάθαρα, καταδεικνύοντας αφενός τη δική τους φαυλότητα και αφετέρου τη γνησιότητα της θείας οικονομίας προς εμάς: «Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός. Ο ποιμένας ο καλός δίνει τη ζωή του για τα πρόβατα· ενώ ο μισθωτός και εκείνος που δεν είναι ποιμένας, του οποίου τα πρόβατα δεν είναι δικά του, βλέπει τον λύκο να έρχεται και αφήνει τα πρόβατα και φεύγει· και ο λύκος τα αρπάζει και τα σκορπίζει· διότι είναι μισθωτός, και δεν νοιάζεται για τα πρόβατα. Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός». Οι άθλιοι Ιουδαίοι, όμως, αν και έπρεπε να καταδικάσουν τους μισθωτούς ποιμένες, δεν έπραξαν αυτό, αλλά τον αγαθό ποιμένα, που έδωσε την ψυχή του ως αντάλλαγμα για τη ζωή όλων, τον λύπησαν με αναρίθμητους τρόπους, λιθοβολώντας τον, χλευάζοντάς τον, και τέλος, ανοίγοντας εναντίον του αχαλίνωτο στόμα. Διότι κραύγασαν μαζί με τους δικούς τους καθοδηγητές, λέγοντας στον Πιλάτο: «Άρε, άρε, σταύρωσον αυτόν», και επισώρευσαν το δίκαιο αυτό αίμα στα δικά τους κεφάλια.

Αλλά το μεν ένα προσέφερε, για το άλλο δείξε προθυμία, και για το άλλο παρακάλεσε να δοθεί συγγνώμη στην αδυναμία. «Δεν θα εμφανιστείς», λέγει, «ενώπιόν μου με άδεια χέρια». Κανείς ας μην είναι κενός, ούτε άκαρπος, ούτε καμία ψυχή να είναι στείρα και άγονη. Ο καθένας από τους παρόντες ας προσφέρει καρπούς στον Θεό, από τα δικά του: ο αμαρτωλός τη μεταστροφή, αυτός που αγωνίζεται καλά τη σταθερότητα, ο νέος την εγκράτεια, ο ηλικιωμένος τη φρόνηση, ο πλούσιος τη μεταδοτικότητα, ο φτωχός την ευχαριστία, ο άρχοντας την απουσία αλαζονείας, ο φοροεισπράκτορας την ηπιότητα. Οι ιερείς, ενδυθείτε τη δικαιοσύνη ή, για να πω το αληθέστερο, ας την ενδυθούμε· ας μη διασκορπίζουμε τα πρόβατα της νομής ούτε να τα καταστρέφουμε, υπέρ των οποίων έδωσε τη ζωή Του ο Καλός Ποιμένας, Εκείνος που γνωρίζει τα δικά Του και αναγνωρίζεται από τα δικά Του, και τα καλεί με το όνομά τους, και τα εισάγει και τα εξάγει, από την απιστία στην πίστη και από την παρούσα ζωή στην επέκεινα ανάπαυση.

Ότι είναι σατανική απανθρωπία το να βδελύσσεται κανείς τον γάμο. Αλλά ούτε ο Μαρκίων ούτε ο Ουαλεντίνος ούτε ο Μάνης ανέχθηκαν αυτό το μέτρο. Διότι δεν είχαν τον Χριστό να ομιλεί μέσα τους, ο Οποίος σπλαχνίζεται τα δικά Του πρόβατα και προσφέρει τη ζωή Του υπέρ αυτών, αλλά τον ανθρωποκτόνο, τον πατέρα του ψεύδους. Γι' αυτό ακριβώς κατέστρεψαν και όλους όσους τους πίστεψαν, φορτώνοντάς τους εδώ, από τη μία, με ανώφελους και αβάσταχτους κόπους, και παρασύροντάς τους μαζί τους εκεί, από την άλλη, στο πυρ που έχει ετοιμαστεί για αυτούς.

Όσο μεγάλο είναι το ύψος και το αξίωμα, τόσο μεγάλος είναι και ο κίνδυνος. Ιερείς, ενδυθείτε τη δικαιοσύνη. Ας μη διασκορπίζουμε και ας μη διαφθείρουμε τα πρόβατα της νομής, για τα οποία έθεσε την ψυχή του ο Καλός Ποιμένας, ο οποίος γνωρίζει τα δικά του και αναγνωρίζεται από τα δικά του, και τα καλεί με το όνομά τους, και τα εισάγει και τα εξάγει, από την απιστία προς την πίστη, και από την παρούσα ζωή στην εκεί ανάπαυση. Ας φοβηθούμε μήπως από εμάς αρχίσει η κρίση και η απειλή· μήπως λάβουμε από το χέρι του Κυρίου διπλάσια την τιμωρία για τα αμαρτήματα, εφόσον ούτε εμείς οι ίδιοι εισερχόμαστε, αλλά και εμποδίζουμε όσους έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν.

Αλλά βέβαια οι υιοί της απειθείας, ώστε να μη βρουν αφορμή για αντιλογία και για να τους αφαιρεθεί κάθε πρόφαση, δεν θα ακούσουν κανέναν άλλον παρά τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος λέει στα Ευαγγέλια: «Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας, που θυσιάζει τη ζωή του για τα πρόβατα, και γνωρίζω τα δικά μου, και γνωρίζομαι από τα δικά μου· και έχω και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν είναι από αυτήν την αυλή, και εκείνα πρέπει να τα οδηγήσω, και θα ακούσουν τη φωνή μου, και θα γίνει μία ποίμνη, ένας ποιμένας». Ποιος είναι τόσο αντίπαλος της αλήθειας; Ποιος είναι τόσο αντίθετος και πολέμιος του Χριστού και των λόγων Του, ώστε να αντιτάσσεται και να διαμάχεται αναίσχυντα προς τα ευαγγελικά διδάγματα; Από αυτά λοιπόν καθίσταται φανερό ότι κήρυξαν πόλεμο όχι εναντίον ανθρώπων, αλλά εναντίον του ίδιου του Ποιητή και δημιουργού των πάντων· και επιπλέον λέει: «Θα συνάψω μαζί τους διαθήκη ειρήνης, και θα είναι διαθήκη αιώνια με αυτούς».

Και εξάλλου: Επειδή ο άνθρωπος είναι διπλός για εμάς, αποκαλούμενος από τον Παύλο εσωτερικός και εξωτερικός, θα μπορούσε να λεχθεί ότι εισέρχεται εκείνος που φροντίζει τον εσωτερικό άνθρωπο· και ότι εξέρχεται πάλι, εκείνος που νεκρώνει τα επίγεια μέλη του και θανατώνει τις πράξεις του σώματος εν Χριστώ. Ένας τέτοιος άνθρωπος, λοιπόν, «και βοσκή θα βρει» στον μέλλοντα αιώνα, σύμφωνα με το: «Ο Κύριος με ποιμαίνει, και τίποτα δεν θα μου λείψει», και τα εξής. «Ο κλέφτης δεν έρχεται παρά μόνο για να κλέψει, να σφάξει και να καταστρέψει. Εγώ ήρθα για να έχουν ζωή, και να την έχουν σε αφθονία. Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός. Ο ποιμένας ο καλός θυσιάζει τη ζωή του για τα πρόβατα· ενώ ο μισθωτός, που δεν είναι ποιμένας και του οποίου τα πρόβατα δεν είναι δικά του, βλέπει τον λύκο να έρχεται, εγκαταλείπει τα πρόβατα και φεύγει, και ο λύκος τα αρπάζει και σκορπίζει τα πρόβατα. Ο μισθωτός φεύγει, επειδή είναι μισθωτός και δεν νοιάζεται για τα πρόβατα.» Επειδή όσοι παρασύρθηκαν από τον Θευδά, τον Ιούδα και τους υπόλοιπους αποστάτες σφαγιάστηκαν και χάθηκαν, γι' αυτό πρόσθεσε λέγοντας: «Ο κλέφτης δεν έρχεται παρά μόνο για να κλέψει, να σφάξει και να καταστρέψει», αποκαλώντας κλέφτες εκείνους και τους όμοιούς τους. «Εγώ όμως», λέει, «ήρθα για να έχουν ζωή.»