Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:19

Όταν, λοιπόν, είπε αυτά ο Κύριος, δημιουργήθηκε σχίσμα μεταξύ τους. Οι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο»· άλλοι έλεγαν: «Ο δαίμονας δεν δύναται να κάνει τα μάτια των τυφλών να βλέπουν». Βλέπεις πόσο παλαιό είναι το πάθος του σχίσματος; Διότι αμέσως το πτύον ξεχωρίζει το άχυρο από το σιτάρι· και το μεν ελαφρύ και άστατο αποχωρίζεται από το θρεπτικό, το δε κατάλληλο για πνευματική τροφή παραμένει σε εκείνους που το καλλιεργούν. Για τον λόγο αυτόν δημιουργήθηκε σχίσμα, και άλλοι διαφωνούσαν με τον έναν τρόπο και άλλοι με τον άλλον. Στους Ιουδαίους ταιριάζει ο διχασμός· η Εκκλησία του Θεού όμως, η οποία έλαβε τον άρραφο χιτώνα, τον υφασμένο εξ ολοκλήρου από πάνω, τον άσχιστο που διαφυλάχθηκε από τους στρατιώτες, αυτή που ενδύθηκε τον Χριστό, ας μην σχίζει το ιμάτιο. «Και γνωρίζω τα δικά μου, και τα δικά μου με γνωρίζουν». Το άρπαξε αυτό ο αιρετικός για τη δική του κατασκευή της βλασφημίας. Ιδού, λέει, έχει ειπωθεί ότι: «Με γνωρίζουν τα δικά μου, και γνωρίζω τα δικά μου». Λέγοντας, άραγε, «γνωρίζω», τι εννοεί; Το να κατανοεί την ουσία; Το να καταμετρά το μέγεθος; Το να κατανοούνται άραγε εκείνα περί της θεότητας, τα οποία εσύ με τη δική σου θρασυστομία διατείνεσαι;

Επειδή δε όσα ο Πατέρας έδωσε ως εντολή στον Υιό, αυτά λαλεί· και λέει «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», είναι ανάγκη να πεις, είτε ότι ο Πατέρας έδωσε εντολή στον Υιό να λέει την αλήθεια, είτε ότι του έδωσε εντολή να ψεύδεται. Διότι αυτά που ο Υιός έλαβε ως εντολή να λαλήσει, αυτά λαλεί· «Διότι ο Πατέρας», λέει, «που με έστειλε, μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω». Εάν δε είπε επίσης «Ότι ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», αυτό δεν είναι καθόλου αντίθετο. Διότι, κατά το ότι είναι εκ φύσεως Θεός, είναι ίσος με τον Πατέρα· κατά το ότι όμως έγινε άνθρωπος και ταπείνωσε τον εαυτό του, λαλεί τα λόγια που ταιριάζουν στην ανθρώπινη φύση, κατά θεία οικονομία. Όμως, η λέξη «εντολή», επειδή βρίσκεται έξω από την ουσία, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει κατηγορία κατά της ουσίας. Διότι το είναι του Υιού δεν συνίσταται στο να δίνει εντολές ο Πατέρας, ούτε αυτό θα μπορούσε ποτέ να γίνει όρος της ουσίας. Γνωρίζει λοιπόν ο Υιός, ως βουλή και σοφία του Πατέρα, εκείνο που έχει αποφασιστεί αμετάκλητα από αυτόν· εάν δε το δέχεται ως εντολή, μην απορείς. Διότι με ανθρώπινους λόγους εκφράζονται τα υπέρλογα, και τα άρρητα για τις δικές μας φωνές συγκατέβησαν στον δικό μας λόγο, ώστε να μπορέσουμε να τα κατανοήσουμε. Ας κατηγορήσουμε λοιπόν, όχι το άτοπο του πράγματος, αλλά την αδυναμία των λέξεων, οι οποίες δεν μπορούν να φτάσουν, με τον τρόπο που θα έπρεπε, στην ποιότητα και την ακριβή ερμηνεία των πραγμάτων. <Σχίσμα πάλι έγινε μεταξύ των Ιουδαίων εξαιτίας αυτών των λόγων· και πολλοί από αυτούς έλεγαν: Δαιμόνιο έχει και παραφρονεί· γιατί τον ακούτε;>

Άλλοι έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν είναι δαιμονισμένου· μήπως μπορεί δαιμόνιο να ανοίξει μάτια τυφλών;». Ο λόγος του Σωτήρα κατέρχεται στις καρδιές των ακροατών, και όταν τις βρει πιο τρυφερές, τις αναπλάθει αμέσως και τις μεταβάλλει σε αγαθή κατάσταση. Όταν όμως συναντήσει σκληρές, απομακρύνεται και κατά κάποιον τρόπο αποστρέφεται. Επομένως, εκείνος που έχει τον νου του κάπως έτοιμο προς την ευγνωμοσύνη, θα αποδεχθεί μετά χαράς τον σωτήριο λόγο, ενώ εκείνος που δεν είναι τέτοιος, όχι πλέον. Κάτι τέτοιο συνέβη να πάθουν τα πλήθη των Ιουδαίων. Διότι, αφού άκουσαν τους λόγους του Σωτήρα, διασπώνται σε διχόνοια, και οι μεν πιο ευαίσθητοι ρέπουν ήδη προς την αρχή της σωτηρίας, ενώ οι σκληροί νοσούν χειρότερα από ό,τι νοσούσαν στην αρχή. Εκπλήσσεται δε τρόπον τινά ο θεσπέσιος Ευαγγελιστής, που εξαιτίας αυτών των λόγων συνέβη να διχαστούν τα πλήθη των Ιουδαίων. Διότι νομίζω ότι το λέει με μεγάλη έμφαση, εκφράζοντας την απορία του για τη σκληρότητα αυτών που απείθησαν, ότι δηλαδή έγινε σχίσμα εξαιτίας αυτών των λόγων, από τους οποίους, λέει, έπρεπε οι Ιουδαίοι να πειστούν ακράδαντα ότι Αυτός είναι ο Χριστός. Τόσο θαυμαστοί ήσαν οι λόγοι του Σωτήρα. Αλλά, παρότι τους ειπώθηκαν αυτά, με τα οποία ήταν επόμενο να σαγηνευτεί προς την υπακοή ακόμη και ο πιο δυσθήρατος, συνέβη σχίσμα μεταξύ τους. Απορεί λοιπόν εξαιρετικά με αυτούς που ανοσίως εκτράπηκαν σε αναίσχυντη παρακοή.

Αν όμως αυτό ισχύει για τους ανθρώπους, πολύ περισσότερο ισχύει για τον Θεό. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε, ότι κένωσε τον Εαυτό Του. Τίποτε άλλο, λοιπόν, δεν σκοπεύει η εντολή που αναφέρεται εδώ, παρά να δείξει την ομόνοια με τον Πατέρα. Αν όμως τα λόγια αυτά εκφράστηκαν τόσο ταπεινά και ανθρώπινα, η αιτία είναι η πνευματική αδυναμία των ακροατών. Έγινε, λοιπόν, σχίσμα ανάμεσα στους Ιουδαίους. Και άλλοι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι δε έλεγαν ότι: «Τα λόγια αυτά δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, τα λεγόμενά Του ήταν ανώτερα από τα ανθρώπινα και ξεπερνούσαν τη συνηθισμένη εμπειρία, έλεγαν ότι δαιμονίζεται, προσφωνώντας Τον έτσι ήδη για τέταρτη φορά (διότι και προηγουμένως έλεγαν: «Έχεις δαιμόνιο· ποιος ζητά να σε σκοτώσει;» και πάλι: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά, ότι εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο;» και εδώ: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;»)· μάλλον όμως δεν ήταν η τέταρτη φορά, αλλά πρέπει να το είχε ακούσει πολλές φορές. Διότι το να λένε: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά ότι έχεις δαιμόνιο;» είναι απόδειξη όχι του ότι το είπαν για δεύτερη ή τρίτη φορά, αλλά του ότι το είχαν πει επανειλημμένα. Οι άλλοι δε έλεγαν, αναφέρει: «Αυτά τα λόγια δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, δεν μπορούσαν να τους αποστομώσουν με επιχειρήματα από τα λόγια, αντλούσαν πλέον την απόδειξη από τα ίδια τα έργα.

Προκλήθηκε λοιπόν πάλι σχίσμα μεταξύ των Ιουδαίων εξαιτίας των λόγων αυτών. Πολλοί δε από αυτούς έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και έχει παραφρονήσει· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε δαιμονισμένο.»