Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:2

Έχεις τη θύρα του νόμου, απόφυγε το παράθυρο της ανομίας· «Εκείνος που δεν εισέρχεται από τη θύρα, αλλά μπαίνει από αλλού, είναι κλέφτης και ληστής»· κλέφτης, επειδή ενεργεί κρυφά πορνεύοντας· ληστής, επειδή διαρρηγνύει ξένο γάμο. «Ενώ εκείνος που εισέρχεται από τη θύρα» του νόμιμου γάμου, «είναι ποιμένας των προβάτων», είναι πατέρας των γνήσιων τέκνων· κάτω μεν αφήνοντας κληρονόμους, πάνω δε γινόμενος κληρονόμος. «Εις το τέλος, υπέρ της κληρονομούσης» ...

Κεφάλαιο Ε΄. ΙΩΑΝΝΗΣ. Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εκείνος που δεν εισέρχεται από τη θύρα στην αυλή των προβάτων, αλλά αναβαίνει από άλλο μέρος, εκείνος είναι κλέφτης και ληστής. Εκείνος όμως που εισέρχεται από τη θύρα, είναι ο ποιμένας των προβάτων. Και λίγο παρακάτω: Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων.

Αυτοκατάκριτοι είναι λοιπόν οι Ιουδαίοι, επειδή διαβεβαιώνουν ότι βλέπουν, ενώ δεν πράττουν απολύτως τίποτα από όσα έπρεπε να πράττουν, και μάλιστα με μεγάλη επιμονή, και ενώ γνωρίζουν το θέλημα του Κυρίου, το περιφρονούν τόσο πολύ ώστε να εναντιώνονται ακόμη και στα πιο εξαίρετα θαύματα. «Αλήθεια, αλήθεια σας λέγω, εκείνος που δεν μπαίνει από τη θύρα στην αυλή των προβάτων, αλλά αναβαίνει από αλλού, εκείνος είναι κλέφτης και ληστής· ενώ εκείνος που μπαίνει από τη θύρα είναι ο ποιμένας των προβάτων. Σε αυτόν ο θυρωρός ανοίγει, και τα πρόβατα ακούνε τη φωνή του, και τα δικά του πρόβατα τα φωνάζει με το όνομά τους και τα βγάζει έξω. Όταν βγάλει όλα τα δικά του, πορεύεται μπροστά τους, και τα πρόβατα τον ακολουθούν, επειδή γνωρίζουν τη φωνή του. Ξένον όμως δεν πρόκειται να τον ακολουθήσουν, αλλά θα φύγουν μακριά του, επειδή δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων». Θα φαινόταν βέβαια, και πολύ λογικά, σε όσους ακούνε χωρίς να εμβαθύνουν, ότι δεν εισήχθη και πολύ επίκαιρα ο λόγος της προκείμενης παραβολής· διότι, ενώ μιλούσε για τύφλωση και ανάβλεψη, αμέσως κάνει λόγο για πρόβατα, για αυλή και για θύρα. Αλλά σε όποιον κατοικεί σοφός νους, και έχει φροντίσει να προσεγγίζει με μεγαλύτερη εμβάθυνση τα νοήματα, θα διαπιστώσει πάλι ότι ο λόγος προχωρά σε ευθεία γραμμή και δεν έχει ξεφύγει καθόλου από το πρέπον. Αυτό που έχω πει πολλές φορές, θα το επαναλάβω και πάλι.

Σύμφωνα δε με τον υπολογισμό άλλων αντιγράφων, από την ηλικία του Σημ, από τότε δηλαδή που γεννήθηκε ο ίδιος ο Σημ, έως τον προαναφερθέντα χρόνο της συνάντησης του Αβραάμ με τον Μελχισεδέκ, η οποία συνέβη στο ογδοηκοστό όγδοο ή ενενηκοστό έτος της ζωής του, προκύπτουν εξακόσια είκοσι οκτώ έτη, λίγο έως πολύ, ώστε να είναι εξάπαντος αδύνατον να φτάσει ο Σημ μέχρι τον προαναφερθέντα χρόνο του Αβραάμ, για να θεωρηθεί ότι αυτός είναι ο Μελχισεδέκ. Έτσι κατέρρευσε από παντού και η χυδαιολογία των Σαμαρειτών. 7. Οι Ιουδαίοι πάλι ισχυρίζονται ότι ο άνθρωπος αυτός ήταν μεν δίκαιος, αγαθός και ιερέας του Υψίστου, όπως αναφέρει η θεία Γραφή, αλλά επειδή ήταν γιος πόρνης, όπως λένε, δεν έχει καταγραφεί η μητέρα του ούτε είναι γνωστός ο πατέρας του. Όμως κατέπεσε και αυτών ο ανόητος ισχυρισμός. Διότι και η Ραάβ ήταν πόρνη και έχει καταγραφεί, και ο Ζαμβρί που πόρνευσε έχει καταγραφεί, όπως και η Χασβιεί μαζί του, αν και ήταν αλλοεθνής και δεν καταγόταν από το γένος του Ισραήλ. * Και «καθένας που δεν εισέρχεται από τη θύρα, όπως είπε το άγιο Ευαγγέλιο, είναι ληστής και όχι ποιμένας».

Ζʹ. Αυτά, λοιπόν, προς εσάς από αυτόν τον σεμνό Αβραάμ, τον πατριάρχη, την τίμια και σεβαστή κεφαλή, το κατοικητήριο όλων των αγαθών, τον κανόνα της αρετής, την τελείωση της ιεροσύνης, αυτόν που προσφέρει σήμερα στον Κύριο την εκούσια θυσία, τον μονογενή, αυτόν που προήλθε από την υπόσχεση. Εσείς, από την άλλη πλευρά, οφείλετε να καρποφορείτε, τόσο για τον Θεό όσο και για εμάς, την ορθή ποίμανσή σας, κατασκηνώνοντας σε τόπο χλοερό και τρεφόμενοι κοντά σε ύδωρ αναπαύσεως, γνωρίζοντας καλά τον ποιμένα και όντας γνωστοί σε αυτόν, και ακολουθώντας εκείνον που σας καλεί ποιμαντικά και ελεύθερα μέσα από τη θύρα. Να μην ακολουθείτε τον ξένο που υπερπηδά τον φράχτη της αυλής με τρόπο ληστρικό και δόλιο, ούτε να ακούτε ξένη φωνή, η οποία σας κλέβει κρυφά και σας διασκορπίζει μακριά από την αλήθεια σε όρη, σε ερημιές, σε βάραθρα και σε τόπους που δεν επιβλέπει ο Κύριος· φωνή η οποία σας απομακρύνει από την υγιή πίστη στον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, στη μία Θεότητα και δύναμη –της οποίας τη φωνή πάντοτε άκουγαν και είθε να ακούν τα δικά μου πρόβατα– και με λόγια κίβδηλα και διεφθαρμένα σας παρασύρει και σας αποσπά από τον αληθινό και πρώτο ποιμένα. Από αυτά τα λόγια είθε όλοι εμείς, ποιμένες και ποίμνιο, και όσοι ποιμαίνονται και όσοι ποιμαίνουν, να μείνουμε μακριά, σαν από νοσηρό και θανατηφόρο χορτάρι, και να είμαστε όλοι ένα εν Χριστώ Ιησού, και τώρα και στη μέλλουσα ανάπαυση· στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος στους αιώνες. Αμήν.

Τι λέει λοιπόν ο Σωτήρας; Εκείνος που εισέρχεται από τη θύρα, είναι ο ποιμένας. Και όταν βγάλει έξω τα δικά του πρόβατα, πορεύεται μπροστά τους, και τα πρόβατα τον ακολουθούν, επειδή γνωρίζουν τη φωνή του. Ξένο όμως δεν πρόκειται να ακολουθήσουν, αλλά θα τραπούν σε φυγή μακριά του, επειδή δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων. Έπειτα πάλι: Εγώ είμαι η θύρα. Αν κάποιος εισέλθει δι' εμού, θα σωθεί και θα εισέρχεται και θα εξέρχεται, και θα βρει βοσκή. Τι κάνουν όμως οι παράφρονες; Παρουσιάζουν έναν τέτοιο ποιμένα ως άρρωστο και αδύναμο, και τελείως άπειρο στην ποιμαντική, είτε λόγω αδυναμίας να κατευθύνει τα πρόβατα, είτε επειδή τα άρπαξε παρά τη θέλησή του ο λύκος, είτε επειδή εγκατέλειψε θεληματικά το ποίμνιο. Και μάταια, όπως φαίνεται, έχει τοποθετηθεί η θύρα, αφού δεν παρέχει καμία απολύτως ασφάλεια, ούτε έχει την ικανότητα να σώσει κάποιον, είτε εισέλθει δι' αυτής είτε εξέλθει. Το να φλυαρούν όμως και να λένε τέτοια πράγματα, ποιας κόλασης και καταστροφής δεν θα επιφέρει την ποινή; Έπειτα: Εγώ είμαι ο ποιμένας ο καλός, και γνωρίζω τα δικά μου, και γνωρίζομαι από τα δικά μου, και δίνω τη ζωή μου υπέρ των προβάτων.

Τι κάνει λοιπόν ο καλός ποιμένας; Επιστρέφει μόνος στο μοναστήρι, με τα σπλάχνα του να σπαράζουν για τη στέρηση των προβάτων του Χριστού και κατακλυσμένος από δάκρυα. Και πρόσεξε την ακεραιότητα της άγιας ψυχής και την ανεξικακία του δίκαιου άνδρα· διότι, επειδή δεν του ήταν ανεκτό να βλέπει άδεια την αυλή των προβάτων, τι κάνει ο πάνσοφος και γενναίος, για να συμφιλιώσει το ποίμνιο με τον εαυτό του και με τον Θεό και να το συγκεντρώσει κοντά του; Ερευνά τα μέρη της πόλης όπου ο καθένας τους διέμενε ζώντας κατά το δικό του θέλημα, και αφού τα μαθαίνει, στέλνει στον καθένα τα απαραίτητα για τις ανάγκες του, μαλακώνοντας τη σκληρότητα της καρδιάς τους με παρηγορητικά λόγια. Καθώς δε αυτό γινόταν για πολλές ημέρες, και ο πραγματικά καλός ποιμένας, πηγαίνοντας με ταπεινό σχήμα, καθόταν μαζί με τον καθένα από αυτούς, και τους μιλούσε με αγάπη και ζητούσε την επιστροφή τους ζητώντας συγγνώμη, σαν κάποιος που τους είχε αδικήσει μάλλον παρά είχε αδικηθεί από αυτούς, μαλάκωσε την αντίσταση και τη σκληρότητα της καρδιάς τους με διδακτικούς λόγους, και σε λίγο χρόνο τους συγκέντρωσε όλους ο καλός ποιμένας, αυτός που εισήλθε στην αυλή των προβάτων από τη θύρα του Ιησού και όχι ανεβαίνοντας από αλλού σαν κλέφτης, και γέμισε ξανά τη δική του αυλή με τα ήμερα πρόβατα που πριν από λίγο είχαν αγριέψει.

«Όλοι όσοι ήλθαν και έρχονται όχι μέσω εμού, αλλά εισέρχονται από αλλού, είναι κλέφτες και ληστές». Μην πλανάσθε, λοιπόν, αδελφοί, εκείνος που ζει στο σκοτάδι βρίσκεται έξω από τη θύρα, και εκείνος που νομίζει ότι εισήλθε, αλλά δεν εισήλθε δια του φωτός, βρίσκεται και αυτός έξω από τη μάνδρα. Διότι, εάν ο Χριστός είναι το φως του κόσμου και η θύρα, είναι οπωσδήποτε φωτεινή θύρα και όχι απλώς μία θύρα, και εκείνος που έχει βρεθεί σε αυτήν, έχει βρεθεί στο φως του κόσμου. Είναι δε φως του κόσμου όχι επειδή οράται αισθητώς, αλλά επειδή θεωρείται νοερώς.

Σε τέτοιους ανθρώπους, λοιπόν, ανήκει το να δεσμεύουν και να λύνουν, να ιερουργούν και να διδάσκουν, και όχι σε εκείνους που λαμβάνουν μόνο την ψήφο και τη χειροτονία από τους ανθρώπους. Διότι κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή, παρά μόνο αυτός που καλείται από τον Κύριο. Δεν είπε: εκείνος που δέχεται την ψήφο από τους ανθρώπους, αλλά: εκείνος που έχει προοριστεί και προχειριστεί γι' αυτό από τον Θεό. Επειδή όσοι προέρχονται από ανθρώπους και αναδεικνύονται μέσω ανθρώπων, είναι κλέφτες και ληστές, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος: Εγώ είμαι η θύρα. Όλοι όσοι ήρθαν και έρχονται όχι δι' εμού, αλλά εισέρχονται από αλλού, είναι κλέφτες και ληστές.

«Εκείνος δε που εισέρχεται από τη θύρα, είναι ποιμένας των προβάτων. Σε αυτόν ο θυρωρός ανοίγει, και τα πρόβατα ακούνε τη φωνή του· και τα δικά του πρόβατα τα φωνάζει με το όνομά τους, και τα βγάζει έξω. Και όταν βγάλει έξω τα δικά του πρόβατα, προπορεύεται αυτών, και τα πρόβατα τον ακολουθούν, διότι γνωρίζουν τη φωνή του. Ξένον όμως δεν θα ακολουθήσουν, αλλά θα τραπούν σε φυγή από αυτόν, διότι δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων.» Επειδή τους κατηγόρησε για απιστία λέγοντας, ότι «Είστε όντως τυφλοί κατά την ψυχή», εξαιτίας αυτού ακριβώς του πάθους της απιστίας, για να μην μπορούν να πουν, ότι «Δεν σε αποστρεφόμαστε επειδή είμαστε τυφλοί, αλλά σε αποφεύγουμε ως απατεώνα», για τον λόγο αυτόν λοιπόν κάνει εκτενή λόγο. Και τι κάνει; Παραθέτει τα γνωρίσματα τόσο του αληθινού ποιμένα, όσο και του λύκου και του καταστροφέα, και έτσι αποδεικνύει ότι ο ίδιος ανήκει στην καλή μερίδα, αντλώντας τη μαρτυρία από τα ίδια τα πράγματα· και αρχικά παραθέτει τα χαρακτηριστικά του καταστροφέα. Διότι εκείνος, λέει, δεν εισέρχεται από τη θύρα, δηλαδή, μέσα από τις Γραφές· επειδή δεν χρησιμοποιεί τις Γραφές ως μάρτυρες, ούτε τους προφήτες. Διότι πράγματι οι Γραφές είναι θύρα· διότι μέσω αυτών οδηγούμαστε στον Θεό. Αυτές δεν αφήνουν τους λύκους να εισέλθουν· διότι εμποδίζουν τους αιρετικούς, τοποθετώντας μας σε ασφάλεια, και προσφέροντάς μας γνώση για όλα όσα τυχόν θα θέλαμε.