Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:20

Όταν, λοιπόν, είπε αυτά ο Κύριος, δημιουργήθηκε σχίσμα μεταξύ τους. Οι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο»· άλλοι έλεγαν: «Ο δαίμονας δεν δύναται να κάνει τα μάτια των τυφλών να βλέπουν». Βλέπεις πόσο παλαιό είναι το πάθος του σχίσματος; Διότι αμέσως το πτύον ξεχωρίζει το άχυρο από το σιτάρι· και το μεν ελαφρύ και άστατο αποχωρίζεται από το θρεπτικό, το δε κατάλληλο για πνευματική τροφή παραμένει σε εκείνους που το καλλιεργούν. Για τον λόγο αυτόν δημιουργήθηκε σχίσμα, και άλλοι διαφωνούσαν με τον έναν τρόπο και άλλοι με τον άλλον. Στους Ιουδαίους ταιριάζει ο διχασμός· η Εκκλησία του Θεού όμως, η οποία έλαβε τον άρραφο χιτώνα, τον υφασμένο εξ ολοκλήρου από πάνω, τον άσχιστο που διαφυλάχθηκε από τους στρατιώτες, αυτή που ενδύθηκε τον Χριστό, ας μην σχίζει το ιμάτιο. «Και γνωρίζω τα δικά μου, και τα δικά μου με γνωρίζουν». Το άρπαξε αυτό ο αιρετικός για τη δική του κατασκευή της βλασφημίας. Ιδού, λέει, έχει ειπωθεί ότι: «Με γνωρίζουν τα δικά μου, και γνωρίζω τα δικά μου». Λέγοντας, άραγε, «γνωρίζω», τι εννοεί; Το να κατανοεί την ουσία; Το να καταμετρά το μέγεθος; Το να κατανοούνται άραγε εκείνα περί της θεότητας, τα οποία εσύ με τη δική σου θρασυστομία διατείνεσαι;

Διότι «αλίμονο», λέει, «σε εκείνους που αποκαλούν το πονηρό καλό και το καλό πονηρό, σε εκείνους που αποκαλούν το γλυκό πικρό και το πικρό γλυκό, σε εκείνους που θεωρούν το φως σκοτάδι και το σκοτάδι φως». Ή μήπως δεν θα συλληφθούν να πράττουν αυτό ακριβώς, μετατρέποντας το αληθινό φως, δηλαδή τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, σε σκοτάδι, μέσω του να μην αρνούνται να κατατάσσουν τον καλό μας ποιμένα ανάμεσα στους ψευδώνυμους ποιμένες, και να τολμούν ίσως να τον τοποθετούν πιο πίσω από τη δική τους τιμή; Διότι εκείνους που απέδιδαν στους εαυτούς τους τον θείο λόγο και, με το όνομα της προφητείας, μηχανεύονταν να λεηλατήσουν τον νου του ποιμνίου και να τον απομακρύνουν από τον δρόμο προς την αλήθεια, παραπλανώντας τον κάπου προς αυτό που φαινόταν σωστό σε αυτούς, και όχι πάντως στον Θεό, τους περιέβαλλαν με μεγάλο σεβασμό εκείνοι που και τότε φαίνονταν να άρχουν. Ο Σαμαίας, για παράδειγμα, ο Σαλαμίτης, αντιπαραθέτοντας τη δική του ψευδολογία στους λόγους του Θεού, αποθρασυνόταν κατά της δόξας του Ιερεμία. Διότι ο ένας βρισκόταν στα δεσμά, ενώ ο άλλος απολάμβανε την τιμή από τον Σεδεκία ως έπαθλο της ψευδολογίας του. Οι Φαρισαίοι όμως τώρα, οι άθλιοι, προχωρώντας πολύ πέρα από την ασέβεια εκείνων και ασχημονώντας με μεγαλύτερη αυθάδεια, δεν αποδίδουν στον Χριστό ούτε καν αυτό που αποδόθηκε στους ψευδοδιδασκάλους. Διότι, τι λένε λοιπόν γι' αυτόν προς εκείνους που άκουγαν με μεγάλη ευχαρίστηση τον λόγο του; «Δαιμόνιο έχει και είναι τρελός· γιατί τον ακούτε;»

Επειδή δε όσα ο Πατέρας έδωσε ως εντολή στον Υιό, αυτά λαλεί· και λέει «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», είναι ανάγκη να πεις, είτε ότι ο Πατέρας έδωσε εντολή στον Υιό να λέει την αλήθεια, είτε ότι του έδωσε εντολή να ψεύδεται. Διότι αυτά που ο Υιός έλαβε ως εντολή να λαλήσει, αυτά λαλεί· «Διότι ο Πατέρας», λέει, «που με έστειλε, μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω». Εάν δε είπε επίσης «Ότι ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», αυτό δεν είναι καθόλου αντίθετο. Διότι, κατά το ότι είναι εκ φύσεως Θεός, είναι ίσος με τον Πατέρα· κατά το ότι όμως έγινε άνθρωπος και ταπείνωσε τον εαυτό του, λαλεί τα λόγια που ταιριάζουν στην ανθρώπινη φύση, κατά θεία οικονομία. Όμως, η λέξη «εντολή», επειδή βρίσκεται έξω από την ουσία, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει κατηγορία κατά της ουσίας. Διότι το είναι του Υιού δεν συνίσταται στο να δίνει εντολές ο Πατέρας, ούτε αυτό θα μπορούσε ποτέ να γίνει όρος της ουσίας. Γνωρίζει λοιπόν ο Υιός, ως βουλή και σοφία του Πατέρα, εκείνο που έχει αποφασιστεί αμετάκλητα από αυτόν· εάν δε το δέχεται ως εντολή, μην απορείς. Διότι με ανθρώπινους λόγους εκφράζονται τα υπέρλογα, και τα άρρητα για τις δικές μας φωνές συγκατέβησαν στον δικό μας λόγο, ώστε να μπορέσουμε να τα κατανοήσουμε. Ας κατηγορήσουμε λοιπόν, όχι το άτοπο του πράγματος, αλλά την αδυναμία των λέξεων, οι οποίες δεν μπορούν να φτάσουν, με τον τρόπο που θα έπρεπε, στην ποιότητα και την ακριβή ερμηνεία των πραγμάτων. <Σχίσμα πάλι έγινε μεταξύ των Ιουδαίων εξαιτίας αυτών των λόγων· και πολλοί από αυτούς έλεγαν: Δαιμόνιο έχει και παραφρονεί· γιατί τον ακούτε;>

Διότι είναι συνήθεια εκείνων, όταν παραλογίζονται, να λένε ό,τι τους κατέβει. Οι Φαρισαίοι, λοιπόν, ήταν μάλλον οι δαιμονισμένοι, αυτοί που αποκαλούσαν έτσι εκείνον που ήταν απολύτως ελεύθερος από κάθε πάθος· και χωρίς να το καταλάβουν, ομολογούσαν τη νόσο που υπήρχε μέσα τους και από άγνοια δεν απέφευγαν να φανερώνουν το κακό που τους κατείχε. Εγώ δε νομίζω ότι με μεγάλη κακεντρέχεια έλεγαν ότι ο Κύριος δαιμονίζεται. Διότι, επειδή τους κατηγορούσε ως ποιμένες δειλούς και μισθωτούς, που εγκατέλειψαν τα πρόβατα στον λύκο και ελάχιστα φρόντισαν το κοπάδι, επειδή φοβούνταν υπερβολικά μήπως τα πλήθη, κατανοώντας τα λεγόμενα, αρνηθούν πλέον να ποιμαίνονται από αυτούς και προστρέξουν στη μαθητεία του Χριστού, για τον λόγο αυτόν, εξαπατώντας τον νου του πλήθους, έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο, γιατί τον ακούτε;» Αλλά, αν και εκείνοι τα έλεγαν αυτά από κακουργία, το σχέδιό τους είχε τα αντίθετα αποτελέσματα. Άλλοι πάλι, από την ποιότητα των λόγων, κρίνουν ότι οι λόγοι του Κυρίου είναι ορθοί, καθώς τέτοιοι λόγοι δεν προέρχονται από δαιμονισμένο· όμως οι θαυματουργίες, λέει, παρέχουν ακαταμάχητη μαρτυρία. Διότι, ακόμη κι αν κατηγορείτε τους λόγους του ως μη ορθούς, είναι αδύνατον ταυτόχρονα κάποιος και να έχει δαιμόνιο και να κάνει εκείνα τα οποία μόνο ο Θεός μπορεί να κάνει.

Διότι οι άρχοντες των Ιουδαίων και επιπλέον οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι κατασπαράσσονταν από φθόνο για τα θαύματα του Σωτήρα, και, χτυπημένοι στην καρδιά από τα αμέτρητα θεϊκά σημεία σαν από πέτρες, έσκαγαν από τον φθόνο· και ενώ γνώριζαν ότι δεν είχαν τη δύναμη με κανέναν τρόπο να κάνουν κάτι εναντίον αυτών και να τον εμποδίσουν να θαυματουργεί, διασύροντας έτσι τα όσα παράδοξα είχαν γίνει και μειώνοντας τη δόξα του με απατηλά λόγια, διατρέχοντας άνω και κάτω τη χώρα των Ιουδαίων και την ίδια την Ιερουσαλήμ, άλλοτε μεν έλεγαν ότι αυτός επιτελεί τα σημεία με τη βοήθεια του Βεελζεβούλ, άλλοτε πάλι, παρακινούμενοι σε ακράτητη μανία, έλεγαν ότι είναι δαιμονισμένος και δεν ξέρει τι λέει. Διότι επέπλητταν τα πλήθη λέγοντας: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται, γιατί τον ακούτε;», αλλ..................... ....................... εγειρόμενος ανυπόφορα απέναντι στις δόξες, και το ποιος ήταν αυτός, αναγκαστικά θα το πω.

Ιω. 10, 20-21 «Άλλοι έλεγαν: Αυτά τα λόγια δεν είναι δαιμονισμένου ανθρώπου» και τα εξής. Από την ποιότητα των λόγων εκφέρουν σωστή κρίση. Διότι θα ήταν γνώρισμα μανίας να πουν για αυτόν που διδάσκει ότι «ο καλός ποιμένας» θα πεθάνει χωρίς δισταγμό και θα κινδυνεύσει πρόθυμα για τα δικά του πρόβατα, ενώ «ο μισθωτός και εκείνος που δεν είναι αληθινός ποιμένας» θα τραπεί σε φυγή παραλύοντας από φόβο και μόνο στη θέα του λύκου, ότι «έχει δαιμόνιο και είναι τρελός. Γιατί τον ακούτε;».

<Περιτρέξτε στους δρόμους της Ιερουσαλήμ.> Βλέπεις σε αυτά να οδυνάται για τους εξολοθρευμένους, και να θέλει πρόθυμα να ελεήσει την Ιερουσαλήμ, αλλά να εμποδίζεται κατά κάποιο τρόπο από τον εαυτό του, και σχεδόν να συγκρατεί τη θεοπρεπή γαληνότητα εξαιτίας του υπερβολικού μεγέθους της αμαρτίας· παρόλα αυτά όμως να αναζητά τρόπο να σπλαχνιστεί τις αμαρτίες, και για χάρη ενός μόνο να θέλει να καταλύσει τα αποτελέσματα της οργής; Διότι διέταξε όσους περιέτρεχαν να του υποδείξουν έστω έναν πιστό άνδρα μέσα σε αυτήν. <Και εγώ είπα: Ίσως είναι πτωχοί, διότι δεν μπόρεσαν, κ.τ.λ.> Το προέχον και ιερότερο τάγμα των Ιουδαίων ταλανίζεται μεν δικαιολογημένα, επέσυρε δε πάνω του την οργή σφοδρότερη. Και αυτό το διασαφηνίζει ο ίδιος ο Χριστός λέγοντας: Ουαί σε εσάς, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριτές, διότι περιέρχεστε τη θάλασσα και την ξηρά, για να κάνετε έναν προσήλυτο, κ.τ.λ. <Σε ποιον να μιλήσω και να διαμαρτυρηθώ;> Διότι χλεύαζαν τον λόγο του Χριστού, λέγοντας σε όσους τον άκουγαν τα εξής για αυτόν: Δαιμόνιο έχει και είναι παράφρων· γιατί τον ακούτε;

Σας εξαπατούν λοιπόν, λέει, αυτοί που σας μακαρίζουν, και ταράζουν τον δρόμο των ποδιών σας. Διότι δεν σας αφήνουν να βαδίζετε ορθά. Παρεκτρέποντάς σας, σαν από τον ευθύ δρόμο, σας οδηγούν σε γκρεμούς και λάκκους. Ο δρόμος δε ο ευθύς και ομαλός είναι η οικείωση με τον Χριστό μέσω της πίστης. Επειδή όμως γνώριζαν οι δάσκαλοι των Ιουδαίων ότι με την κατάργηση της εντολής που δόθηκε μέσω του Μωυσή θα βρεθούν εκτός κερδών και απολαβών, τάραζαν κατά κάποιον τρόπο τον δρόμο των ποδιών του λαού, νοθεύοντας τον λόγο του Χριστού και προστάζοντας να προσκολλούνται στις σκιές του νόμου. Διότι τόλμησαν να πουν οι άθλιοι: «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή μίλησε ο Θεός· αυτόν όμως δεν ξέρουμε από πού είναι»· και πάλι: «Αν αυτός ήταν άνθρωπος από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το Σάββατο». Και το ακόμη πιο ασεβές από αυτά: σε αυτούς που ήθελαν να ακούν τον Χριστό και να προσκολλούνται στα λόγια Του, ανόσια έλεγαν: «Δαιμόνιο έχει και είναι τρελός, τι τον ακούτε;» Πρέπει δε βέβαια, νομίζω, και με διαφορετική έννοια ο πνευματικός άνθρωπος και ο εργάτης της αρετής να αποστρέφεται με σφοδρότητα τους λογισμούς που εισέρχονται στον νου και την καρδιά και τον μακαρίζουν. Επειδή δηλαδή ο Σατανάς είναι ικανότατος στην κακουργία, όταν δεν μπορεί να καταστρέψει όσους ευδοκιμούν στην προσφιλέστατη σε αυτούς ζωή και πολιτεία, προσπαθεί να τους παραλύσει προς το δικό του θέλημα με διαφορετικό τρόπο.

«Ιδού, ο λόγος του Κυρίου έγινε σε αυτούς για ονειδισμό· δεν θα θελήσουν καθόλου να τον ακούσουν.» Διότι χλεύαζαν τον λόγο του Χριστού, λέγοντας σε όσους τον άκουγαν: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;» Επομένως, επειδή δεν θέλησαν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά παρόργισαν και τον λόγο του Αγίου του Ισραήλ, δηλαδή του Χριστού: «Θύμωσε», λέει, «με οργή και τους πάταξε, και παροξύνθηκαν τα όρη». Και ποια εννοεί εδώ ως όρη; Προφανώς τις ρωμαϊκές αρχές, εξαιτίας της περιφανούς τους δόξας και της υπεροψίας των αξιωμάτων τους. Και από το γεγονός ότι παροξύνθηκαν τα όρη, τα πτώματά τους έγιναν σαν κοπριά, δηλαδή οι νεκροί από τον πόλεμο, ριγμένοι παντού, και ίσως κείμενοι σωρηδόν, γεμίζοντας όλη τη χώρα τους. Αλλά (παροξύνονται) και με άλλον τρόπο εναντίον εκείνων που με την απείθεια παροργίζουν τον Σωτήρα Θεό των όλων. Διότι παροξύνονται τα νοητά όρη, δηλαδή οι αρχές και οι εξουσίες, και οι κοσμοκράτορες αυτού του σκότους. Και όταν συμβεί αυτό, είναι απόλυτη ανάγκη να υποστούν τον θάνατο της ψυχής εκείνοι που έχουν υποταχθεί σε αυτούς. Διότι, όταν βοηθά ο παντοδύναμος Θεός, ακόμη και αν παροξύνονται εναντίον μας τα όρη, δεν έχουν καμία απολύτως σημασία. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Άγγελος Κυρίου θα στρατοπεδεύσει γύρω από εκείνους που τον φοβούνται και θα τους λυτρώσει».

Διότι θα είναι και ελεύθεροι από την αμαρτία και πλήρεις αγιασμού, και ανώτεροι από τον θάνατο, και γεμάτοι από τις ελπίδες που προέρχονται από τον Θεό, μέτοχοι της διηνεκούς ευφροσύνης. <Εξέλιπε ο άνομος, και χάθηκε ο υπερήφανος, και εξολοθρεύτηκαν αυτοί που παρανομούν από κακία, και όσοι κάνουν τους ανθρώπους να αμαρτάνουν με τον λόγο τους· και θα βάλουν πρόσκομμα σε όλους όσους ελέγχουν στις πύλες, και παραγκώνισαν τον δίκαιο με άδικες κρίσεις.> Επειδή απομακρύνθηκαν και αποβλήθηκαν από την οικειότητα με τον Θεό όσοι προέρχονται από τον Ισραήλ, αν και όχι εξ ολοκλήρου· διότι έχει σωθεί το υπόλειμμα, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη. Λέει λοιπόν ότι εξέλιπε ο άνομος και ο υπερήφανος. Άνομοι μεν, διότι δεν τήρησαν ούτε τον ίδιο τον νόμο, αλλά στράφηκαν μάλλον σε διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων· υπερήφανοι δε πάρα πολύ και φοβερά αλαζόνες, διότι ατίμασαν τον Χριστό. Διότι άλλοτε μεν έλεγαν: «Δεν είναι αυτός ο γιος του ξυλουργού, του οποίου εμείς γνωρίζουμε τον πατέρα και τη μητέρα; Πώς λοιπόν λέει ότι κατέβηκε από τον ουρανό;» Άλλοτε πάλι έλεγαν: «Ο Αβραάμ πέθανε, και οι προφήτες πέθαναν, και εσύ λες, Εάν κάποιος ακούσει τον λόγο μου, δεν θα δει θάνατο στον αιώνα. Ποιον θεωρείς τον εαυτό σου;» Και βέβαια και αλλού θα μπορούσε κάποιος να δει τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους να λένε με τον πιο ανίερο τρόπο: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;»

Διότι θα επικρατήσω, ακόμη και παρά τη θέλησή σας, και θα γίνετε τροφή για τη φωτιά, σαν αγκάθι σε αγρό που έχει κατακαεί και απορριφθεί. Επειδή έχουν αναλωθεί, όπως είπα, σαν να έχουν πέσει σε παμφάγο φλόγα από τις εκφράσεις της θείας οργής. Διότι, όπως λέει ο μακάριος Μωυσής: «Ο Θεός μας είναι πυρ καταναλίσκον.» <Θα ακούσουν όσοι είναι μακριά αυτά που έκανα, θα γνωρίσουν όσοι πλησιάζουν τη δύναμή μου. Αποστάτησαν οι άνομοι στη Σιών, διότι τρόμος θα καταλάβει τους ασεβείς.> Απεστάλη βεβαίως από τον Θεό και Πατέρα ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός στα απολωλότα πρόβατα του οίκου Ισραήλ. Διότι δικές τους ήταν οι επαγγελίες, η νομοθεσία, η διαθήκη και οι πατέρες, και συνέχισε να καθιστά τον εαυτό του εμφανή σε όλους ανά την Ιουδαία· και αυτό, αφενός χρησιμοποιώντας διδασκαλίες ανώτερες από τον νόμο, αφετέρου καταπλήσσοντας με θεοσημείες που ξεπερνούν τη λογική. Αλλά το γεγονός κατέστη εντελώς ανώφελο για τους Ιουδαίους εξαιτίας της μεγάλης στρεβλότητας του νου τους. Επειδή δίδασκε ο Κύριος· οι Γραμματείς όμως και οι Φαρισαίοι, επιπλήττοντας τους ακροατές, έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;» Επιτιμούσε τα πονηρά και ακάθαρτα πνεύματα, και μάλιστα με εξουσία, ως Θεός· εκείνοι όμως, συκοφαντώντας την τόσο υπερφυή και ανέκφραστη δύναμη, τολμούσαν να λένε: Αυτός δεν εκβάλλει τα δαιμόνια παρά μόνο μέσω του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων.

Διότι ο Σωτήρας καλούσε μέσω των ευαγγελικών κηρυγμάτων σε καθαρισμό από τις αμαρτίες μέσω, εννοώ, της πίστης σε αυτόν, σε μέθεξη του Αγίου Πνεύματος, και σε καύχημα, και σε δόξα υιοθεσίας. Αλλά εσύ, λέει, ω Ισραήλ, ενώ εγώ υπάρχω δεν δίστασες να με περιφρονήσεις, και καταφρονώντας αυτόν που σε καλούσε στη ζωή, φοβήθηκες έναν φθαρτό άνθρωπο, και έναν υιό ανθρώπου, οι οποίοι ξεράθηκαν σαν χορτάρι. Έπειτα ξέχασες τον Θεό που σε δημιούργησε, που κατασκεύασε τον ουρανό και θεμελίωσε τη γη, και φοβήθηκες το πρόσωπο αυτού που σε θλίβει. Κατηγορεί δε ο Θεός σε αυτά τους καθοδηγητές των Ιουδαίων, οι οποίοι μέχρι τέλους συνέχισαν να εναντιώνονται στη δόξα του Σωτήρα, και, στο μέτρο που εξαρτιόταν από αυτούς, την παρουσίαζαν ως εντελώς ανύπαρκτη. Θαυματουργούσε μεν με πολλούς τρόπους, εκείνοι όμως εξέχεαν πικρούς λόγους ενάντια στις θαυμαστές θεοσημείες, διότι έλεγαν ότι εκβάλλει τα δαιμόνια μέσω του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων. Με τις διδασκαλίες του που ανύψωναν τον νόμο, έθελξε πολλές φορές τους ακροατές του, εκείνοι όμως κατρακύλησαν σε τέτοιο σημείο ασέβειας, ώστε να επιπλήττουν όσους τον επαινούσαν και να λένε: Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε; Φοβούνταν λοιπόν τις επιβουλές των Φαρισαίων, και θα το μαρτυρήσει αυτό λέγοντας ο μακάριος ευαγγελιστής: Γνώριζαν λοιπόν οι άρχοντες ότι αυτός είναι ο Χριστός, αλλά εξαιτίας των Φαρισαίων δεν τον ομολογούσαν.

Και δίδασκαν ως διδασκαλία εντάλματα ανθρώπων, και απομάκρυναν από τη γνώση του Χριστού τους υποταγμένους σε αυτούς, πότε λέγοντας: «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός, ενώ αυτόν δεν τον γνωρίζουμε από πού είναι», και πότε πάλι: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;». Διαμαρτυρήθηκε, λοιπόν, μέσω της φωνής των προφητών ο Θεός των όλων, λέγοντας τα εξής: «Οι ποιμένες φέρθηκαν ανόητα και δεν αναζήτησαν τον Κύριο. Γι' αυτό δεν συνέτισαν όλο το ποίμνιο και σκορπίστηκαν», και μάλιστα μέσω της φωνής του Ιεζεκιήλ: «Ω ποιμένες του Ισραήλ, μήπως οι ποιμένες βόσκουν τους εαυτούς τους; Δεν βόσκουν τα πρόβατα οι ποιμένες;»

Διότι τόλμησαν να πουν για τον Σωτήρα όλων μας Χριστό: «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός, αυτόν όμως δεν τον ξέρουμε από πού είναι.» Και πάλι: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;» Επομένως, επειδή ακριβώς δεν υπήρχε κανείς, λέει, για να βοηθήσει ή να συμπαρασταθεί, έσωσε εκείνους ο δικός μου βραχίονας, δηλαδή η δύναμη, διότι πάρα πολλοί, όπως είπα, από τους Ιουδαίους πίστεψαν. Σε όσους βέβαια δεν θέλησαν να βοηθήσουν επέπεσε ο θυμός μου, έγιναν καταπάτημα της οργής. Διότι κακοί όντες με κακό τρόπο καταστράφηκαν, και υπέστησαν τιμωρίες ανάλογες με τα παραπτώματά τους. <Το έλεος του Κυρίου θυμήθηκα, τις αρετές του Κυρίου σε όλα όσα ο Κύριος μας ανταποδίδει.

Διότι καθόλου δεν αποδέχθηκαν το σωτήριο κήρυγμα, «αλλά μάλλον ακολουθούσαν τις αμαρτίες τους,» δηλαδή, με ασυγκράτητη ορμή παρασύρονταν σε μια αμελή και εντελώς παράνομη ζωή, η οποία γινόταν πρόξενος της καταδίκης και του ολέθρου τους. Αυτό πάλι βρίσκεται να τους λέει ο Σωτήρας: «Αλήθεια σας λέω, εάν δεν πιστέψετε ότι εγώ είμαι, θα πεθάνετε μέσα στις αμαρτίες σας.» Διότι αντιδρούσαν όταν δέχονταν νουθεσίες, και παράγγελναν σε όσους βρίσκονταν υπό την εξουσία τους λέγοντας: «Έχει δαιμόνιο και είναι μανιακός, γιατί τον ακούτε;» Μάλιστα φώναζαν επιπλέον και εκείνο: «Δεν σε λιθοβολούμε για κάποιο καλό έργο, αλλά για βλασφημία, επειδή εσύ, αν και είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό.» <Αυτός ο λαός που με παροργίζει, βρίσκεται διαρκώς ενώπιόν μου. Θυσιάζουν στους κήπους και προσφέρουν θυμίαμα πάνω στους πλίνθους στα δαιμόνια, τα οποία δεν υπάρχουν. Και στα μνήματα και στα σπήλαια κοιμούνται για να δουν όνειρα, αυτοί που τρώνε χοιρινό κρέας και ζωμό από θυσίες, έχοντας μολυσμένα όλα τα σκεύη τους· αυτοί που λένε: Μείνε μακριά από εμένα, διότι είμαι καθαρός, μην με αγγίξεις.

«Και θα είναι ο άνθρωπος που θα κρύβει τους λόγους του, και θα κρύβεται σαν από ορμητικό νερό.» Το ότι δε ο λόγος του Σωτήρος ήταν πάντοτε κατά κάποιον τρόπο κρυμμένος, είναι φανερό. Έτσι και ο μακάριος Ψαλμωδός τον έχει παρουσιάσει σε εμάς να λέει: «Θα ανοίξω το στόμα μου με παραβολές.» Παρατήρησε λοιπόν ότι αυτό που ειπώθηκε από αυτόν έχει εκπληρωθεί πλήρως. Διότι πάρα πολύ πλήθος είχε συγκεντρωθεί γύρω του από ολόκληρη την Ιουδαία· και τους μιλούσε με παραβολές· αλλά σε εκείνους, επειδή δεν ήταν άξιοι να μάθουν τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών, ο λόγος ήταν ασαφής. Διότι δεν θεωρούσαν καθόλου άξιο λόγου το να αποδεχθούν την πίστη σε αυτόν, αλλά αντιδρούσαν με ανόσιο τρόπο και στα δικά του κηρύγματα. Μάλιστα, επέπλητταν εκείνους που ήθελαν να βρίσκονται κοντά του και που αναζητούσαν τη μυσταγωγία από αυτόν, ασεβώντας και λέγοντας: «Έχει δαιμόνιο και είναι τρελός, γιατί τον ακούτε;» Επομένως, δεν έχει δοθεί σε εκείνους το να γνωρίσουν τα μυστήρια της βασιλείας των ουρανών, αλλά μάλλον σε εμάς που είμαστε πιο έτοιμοι για την πίστη. Διότι ο ίδιος μας έχει δώσει τη δύναμη να κατανοούμε παραβολή και σκοτεινό λόγο, ρήσεις σοφών και αινίγματα. —(A f. 122).

Αλλά αυτό δεν το έπραξαν οι λεγόμενοι νομικοί. Αντιθέτως, αφαίρεσαν το κλειδί της γνώσεως. Για να κατανοήσεις την καθοδήγηση μέσω του νόμου, δηλαδή την πίστη, και προφανώς την πίστη στον Χριστό. Διότι μέσω της πίστεως προσκτάται η γνώση της αληθείας. Και γι' αυτό ο προφήτης Ησαΐας κάπου λέει: «Και αν δεν πιστέψετε, δεν πρόκειται να κατανοήσετε». Διότι «χωρίς πίστη, είναι αδύνατον να ευαρεστήσει ποτέ κανείς τον Θεό». Αφαίρεσαν λοιπόν οι νομικοί το κλειδί της γνώσεως. Διότι δεν άφηναν κανέναν να πιστέψει στον Σωτήρα των όλων Χριστό. Αυτός θαυματούργησε με πολλούς τρόπους. Εκείνοι όμως, αν και έπρεπε να τον θαυμάζουν για αυτά, χλεύαζαν τα θεία σημεία και σκανδαλίζοντας τους υποταγμένους σε αυτούς λαούς, έλεγαν: «Αυτός δεν εκβάλλει τα δαιμόνια, παρά μόνο με τη δύναμη του Βεελζεβούλ, του άρχοντα των δαιμονίων». Βλέπεις με αυτά πώς αφαιρούν το κλειδί της γνώσεως; Εδίδασκε στις συναγωγές, καθιστούσε φανερό στους ακροατές το θέλημα του Πατρός, το αγαθό και τέλειο και ευάρεστο. Αυτοί όμως βρίσκονται να μην αφήνουν ούτε αυτές τις μυσταγωγίες του ακατηγόρητες. Διότι φώναζαν προς τα πλήθη: «Δαιμόνιο έχει και είναι παράφρων. Τι τον ακούτε;» Αφαίρεσαν επομένως, στ' αλήθεια, το κλειδί της γνώσεως. Αυτοί δεν εισήλθαν, αλλά εμπόδισαν και τους άλλους. <Άρχισαν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι να τον εχθρεύονται φοβερά και να προσπαθούν να του αποσπάσουν λόγια για περισσότερα ζητήματα.> (A f. 165 b).

Αυτό θα ταίριαζε να πει κανείς ότι αληθεύει, εφόσον το επιθυμούσε, και για τους ίδιους τους ανόσιους Φαρισαίους. Διότι πότισαν τον πλησίον τους με θολερή ανατροπή· και αυτή υποστηρίζουμε ότι είναι η διδασκαλία τους, δηλαδή τα ανθρώπινα εντάλματα, και επιπροσθέτως η μανία τους εναντίον του Χριστού, και τα εγκλήματα της αθυροστομίας τους. Διότι Εκείνος μεν καλούσε προς τη ζωή, αυτοί δε κατρακύλησαν σε τέτοιο βαθμό παραφροσύνης, ώστε να λένε σε όσους τον άκουγαν: «Δαιμόνιο έχει και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;» Έπρατταν δε αυτό, προκειμένου, αποτινάσσοντας τον σωτήριο λόγο που καταλαμπρύνει τον νου, να στρέψουν το βλέμμα τους στα δικά τους σπήλαια, δηλαδή στις σκοτεινές, άφεγγες και νεκρές διδασκαλίες. Γι' αυτό λοιπόν χόρτασαν πίνοντας ατιμία, μολονότι παλαιότερα υπήρξαν λαμπροί και είχαν περιβληθεί με όχι μικρή δόξα. Διότι καθοδηγούσαν ποίμνια, και ήταν επίσης ιερείς και κριτές.

Έλεγαν βεβαίως και στα πλήθη για αυτόν: «Έχει δαιμόνιο και είναι μανιακός· γιατί τον ακούτε;» [<Βγάλε ρομφαία.> Διότι το ότι δεν έστειλε απλώς εναντίον τους ρομφαία, αλλά σαν να την εξέχεε σαν ρεύμα ποταμού, θα το δούμε εύκολα, αναλογιζόμενοι τις συμφορές των Ιουδαίων. Διότι, μετά τον σταυρό του Σωτήρα, έγιναν θύματα της ρομφαίας· διότι καταστράφηκαν από τα ξίφη εκείνων που έκαιγαν μαζί και πόλεις και χωριά. Και αυτό τους το είχε προμηνύσει ο Σωτήρας λέγοντας: «Όταν δείτε την Ιερουσαλήμ περικυκλωμένη από στρατόπεδα, τότε θα πείτε στα βουνά: Καλύψτε μας· και στους λόφους: Πέστε πάνω μας.» Διότι σε τόσο μεγάλη αθλιότητα και ανίατη συμφορά κατέπεσαν τα πράγματα των Ιουδαίων, ώστε θα ήταν πολύ καλύτερο για αυτούς να συνθλιβούν από πέτρες και βουνά, παρά να περιπέσουν στα άγρια ξίφη των φονιάδων. Το ότι δε και εγκλωβίστηκαν, δηλαδή πολιορκήθηκαν, πάλι θα μας το διδάξει η ιστορική αφήγηση γι' αυτούς. «Λοιπόν, εγκλώβισέ τους, λέει, απέναντι σε αυτούς που με καταδιώκουν.»] <Ας ντροπιαστούν και ας καταισχυνθούν αυτοί που ζητούν την ψυχή μου.> (B f. 113 b) Επειδή έστησαν στον Σωτήρα μια τόσο πικρή και, όσο εξαρτιόταν από αυτούς, αναπόφευκτη παγίδα, σαν να τον περιέβαλαν με τις θηλιές του θανάτου, ντροπιάστηκαν και καταισχύνθηκαν, όταν, αφού κατέρριψε ως Θεός το κράτος του θανάτου, ανέστησε τον δικό του ναό.

{ "chunk_id": "", "translation": "Διότι τρίζουν τα δόντια τους εναντίον εκείνων που θέλουν να ευδοκιμούν, και οι οποίοι υποτάσσουν πειθήνια τον αυχένα τους στους θείους νόμους. Όμως το τέλος των πραγμάτων δεν έρχεται πάντοτε σύμφωνα με αυτό που νομίζουν οι ίδιοι· διότι ο πανσθενής Λόγος του Θεού σώζει τους δικαίους. <Σηκώθηκαν εναντίον μου μάρτυρες άδικοι, με ρωτούσαν για πράγματα που δεν γνώριζα.> (B f. 115 b) Εδώ ο Χριστός μνημονεύει σαφώς την ιουδαϊκή ανοσιότητα, και κάνει έναν κατάλογο όσων τον έχουν υβρίσει και έχουν συμπεριφερθεί αλαζονικά εις βάρος του. Διότι τον συκοφάντησαν οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων προσάγοντάς τον στον Πιλάτο. Επειδή έφεραν κάποιους ψευδομάρτυρες: «Αυτός είπε, ότι Δύναμαι να καταλύσω τον ναό του Θεού, και σε τρεις ημέρες να τον οικοδομήσω». Και οι ίδιοι, όταν τους ζητήθηκε να πουν τις αιτίες για τις οποίες φώναζαν, «Πάρε, πάρε, σταύρωσέ τον», έλεγαν ψέματα εναντίον του λέγοντας, ότι «Εμποδίζει να δίνουν φόρους στον Καίσαρα, και ότι αναστατώνει τα πλήθη». Τον συκοφάντησαν όμως και πριν από τον τίμιο σταυρό, και με άλλους τρόπους· διότι έλεγαν στους λαούς που είχαν υπό την εξουσία τους: «Εάν αυτός ο άνθρωπος ήταν από τον Θεό, δεν θα κατέλυε το Σάββατο». Και ισχυρίζονταν ότι έχει δαιμόνιο και μαίνεται, και τον ονόμαζαν φάγο και οινοπότη, και ότι ενεργεί μέσω του Βεελζεβούλ. [Μου ανταπέδιδαν πονηρά." }

Διότι, ενώ τους ευεργετούσε, τον λοιδορούσαν, ενώ τους παρακαλούσε για τη σωτηρία τους, τον λιθοβολούσαν, ενώ τους νουθετούσε πάνσοφα και τους οδηγούσε στα μονοπάτια που φέρνουν στην ευσέβεια, οι άθλιοι τον ύβριζαν, και επιπλέον τον επιβουλεύονταν, ώστε να του προκαλέσουν ατεκνία. [Και ατεκνία στην ψυχή μου.] Είναι συνήθεια της Θείας Γραφής να ονομάζει υιούς όσους μαθητεύουν κοντά σε εκείνους που συνηθίζουν να μυσταγωγούν. Και βέβαια ο θεσπέσιος Παύλος, γράφοντας σε κάποιους, λέει: «Διότι εν Χριστώ Ιησού, μέσω του Ευαγγελίου, εγώ σας εγέννησα»· και επίσης στους Γαλάτες: «Παιδιά μου, για τα οποία πάλι δοκιμάζω ωδίνες, μέχρις ότου μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας». Ονομάζονταν επίσης υιοί των αγίων προφητών, εκείνοι που κατά τη διάθεση και τη μάθηση ήταν οικείοι και βρίσκονταν κοντά τους. Διότι το ότι εκείνοι που είχαν αναλάβει την ηγεσία των ιουδαϊκών ταγμάτων δεν επέτρεπαν σε κανέναν να μαθητεύσει κοντά στον Χριστό, μπορεί να γίνει σαφές από εδώ εύκολα. Επειδή φώναζαν, όπως είπα, στα πλήθη, ότι «Έχει δαιμόνιο και είναι τρελός· γιατί τον ακούτε;» Επίσης, χτυπούσαν πολλές φορές και τους αγίους αποστόλους μέσα στο συνέδριο, κατηγορώντας τους για τη μυσταγωγία. [«Εταπείνωσα με νηστεία την ψυχή μου».] Το ποιος είναι ο τρόπος του πένθους, τουλάχιστον για εκείνους που συνηθίζουν να κατορθώνουν τον άγιο βίο, αυτός ο στίχος το διασαφηνίζει πολύ καλά. «Διότι εταπείνωνα», λέει, «με νηστεία την ψυχή μου».

Βλέπεις το έπαθλο; Αυτό ακριβώς αναφέρει και ο Παύλος γράφοντας: «Γι’ αυτό και ο Θεός τον υπερύψωσε και του χάρισε όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα, ώστε στο όνομα του Ιησού Χριστού να καμφθεί κάθε γόνατο». Αυτό το λέει για την κατά σάρκα φύση του. Βεβαίως λοιπόν, ακόμη και αν δεν υπήρχε κανένα έπαθλο, το παράδειγμα θα ήταν αρκετό για να μας πείσει να τα υπομείνουμε όλα· τώρα όμως βρίσκονται μπροστά μας και έπαθλα, όχι τυχαία, αλλά μεγάλα και ανέκφραστα. Επομένως και εμείς, όταν υποστούμε κάτι παρόμοιο, πριν από τους αποστόλους ας φέρνουμε στον νου μας τον Χριστό. Γιατί; Διότι όλη του η ζωή ήταν γεμάτη από ύβρεις· επειδή συνεχώς άκουγε να τον αποκαλούν παράφρονα, λαοπλάνο και αγύρτη· και άλλοτε μεν οι Ιουδαίοι έλεγαν: «Αυτός δεν είναι από τον Θεό»· άλλοτε πάλι έλεγαν: «Όχι, αλλά πλανά το πλήθος»· και πάλι: «Εκείνος ο λαοπλάνος είπε, όσο ζούσε ακόμη: Μετά από τρεις ημέρες ανασταίνομαι». Τον συκοφαντούσαν επίσης για μαγεία λέγοντας: «Με τη δύναμη του Βεελζεβούλ εκβάλλει τα δαιμόνια»· και ότι παραφρονεί και έχει δαιμόνιο: «Δεν τα λέγαμε καλά», έλεγαν, «ότι έχει δαιμόνιο και είναι τρελός;» Και αυτά τα άκουγε από αυτούς, ενώ τους ευεργετούσε, θαυματουργούσε και επιδείκνυε τα έργα του Θεού. Διότι, αν τα άκουγε αυτά χωρίς να κάνει τίποτα, δεν θα ήταν τόσο παράδοξο· αν όμως, ενώ δίδασκε την αλήθεια, τον αποκαλούσαν λαοπλάνο, και ενώ εξέβαλλε δαίμονες, λεγόταν ότι έχει δαίμονα, και ενώ ανέτρεπε κάθε εναντίωση, τον αποκαλούσαν αγύρτη, τι είδους υπερβολή θαύματος δεν κρύβει αυτό; Διότι για αυτά ακριβώς τον κατηγορούσαν συνεχώς.

Πώς βρέθηκε Θεός που να ανασταίνεται από μόνος του; Έπαθε πολλά από πολλούς και δεν αμύνθηκε απέναντι σε κανέναν τους, ατιμάστηκε από τους δούλους και δεν έβλαψε κανέναν τους. Οι Ιουδαίοι κραύγαζαν και έλεγαν: «Δεν είναι αυτός ο γιος του τέκτονος;», και πάλι: «Έχει δαιμόνιο και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;», και πάλι: «Εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο»· και σε κανέναν δεν ανταπέδωσε κακό αντί κακού. Αυτά εξαπάτησαν την αφροσύνη μου, αυτά χλεύασαν εμένα τον άθλιο, μέσω αυτών αγκιστρώθηκα, μέσω αυτών δελεάστηκα. Καταδέχθηκε να τα υπομείνει όλα μέσω του σώματός του· εάν ποτέ φανέρωνε το μέγεθος της θεότητάς του, πετώντας με ταχύτατα βήματα οπισθοχωρούσα αόρατα. Πολλές φορές συγκάλυπτε τη θεότητά του με τα πάθη και δεν μπορούσα να υποφέρω την αχώρητη δύναμή του· γι' αυτό πολλές φορές, όταν αντίκριζα τα τεκμήρια της θεότητάς του, φώναζα και έλεγα μέσω των πονηρών δαιμόνων που με ακολουθούν: «Σε παρακαλώ, μην με βασανίσεις», και πάλι: «Τι σχέση υπάρχει μεταξύ μας και σε σένα, Υιέ του Θεού; Ήρθες πριν από την ώρα σου να μας βασανίσεις». Αλλά όταν τον άκουγα να αναφωνεί: «Περίλυπη είναι η ψυχή μου έως θανάτου», και: «Τώρα η ψυχή μου έχει ταραχθεί», όταν τον είδα να αγωνιά και να φωνάζει προς τον δικό του Πατέρα: «Πατέρα, εάν είναι δυνατόν, ας παρέλθει από εμένα αυτό το ποτήριον», όρμησα πάλι, θεωρώντας ότι πρόκειται για έναν κοινό άνθρωπο.

Αν όμως αυτό ισχύει για τους ανθρώπους, πολύ περισσότερο ισχύει για τον Θεό. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε, ότι κένωσε τον Εαυτό Του. Τίποτε άλλο, λοιπόν, δεν σκοπεύει η εντολή που αναφέρεται εδώ, παρά να δείξει την ομόνοια με τον Πατέρα. Αν όμως τα λόγια αυτά εκφράστηκαν τόσο ταπεινά και ανθρώπινα, η αιτία είναι η πνευματική αδυναμία των ακροατών. Έγινε, λοιπόν, σχίσμα ανάμεσα στους Ιουδαίους. Και άλλοι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι δε έλεγαν ότι: «Τα λόγια αυτά δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, τα λεγόμενά Του ήταν ανώτερα από τα ανθρώπινα και ξεπερνούσαν τη συνηθισμένη εμπειρία, έλεγαν ότι δαιμονίζεται, προσφωνώντας Τον έτσι ήδη για τέταρτη φορά (διότι και προηγουμένως έλεγαν: «Έχεις δαιμόνιο· ποιος ζητά να σε σκοτώσει;» και πάλι: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά, ότι εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο;» και εδώ: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;»)· μάλλον όμως δεν ήταν η τέταρτη φορά, αλλά πρέπει να το είχε ακούσει πολλές φορές. Διότι το να λένε: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά ότι έχεις δαιμόνιο;» είναι απόδειξη όχι του ότι το είπαν για δεύτερη ή τρίτη φορά, αλλά του ότι το είχαν πει επανειλημμένα. Οι άλλοι δε έλεγαν, αναφέρει: «Αυτά τα λόγια δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, δεν μπορούσαν να τους αποστομώσουν με επιχειρήματα από τα λόγια, αντλούσαν πλέον την απόδειξη από τα ίδια τα έργα.

Συνέβη όμως ακριβώς το αντίθετο· διότι σε ακόμη μεγαλύτερο ακροατήριο παρείχαν την απόδειξη της ανοησίας τους. Και παρατήρησε την κολακεία και τον κρυμμένο δόλο. «Γνωρίζουμε», λένε, «ότι είσαι αληθινός». Πώς λοιπόν λέγατε ότι είναι πλάνος, και ότι «Παραπλανά το πλήθος», και ότι «Έχει δαιμόνιο», και ότι «Δεν προέρχεται από τον Θεό»; Πώς πριν από λίγο σχεδιάζατε να τον θανατώσετε; Όλα όμως γίνονται όπως τα υπαγορεύει η επιβουλή. Διότι, επειδή πριν από λίγο, όταν ρώτησαν με αυθάδεια: «Με ποια εξουσία τα κάνεις αυτά;», δεν έλαβαν απάντηση στο ερώτημά τους, προσδοκούν τώρα να τον αποχαυνώσουν με την κολακεία και να τον πείσουν να πει κάτι εναντίον των ισχυόντων νόμων και αντίθετο προς την κρατούσα εξουσία.

«Ναι», λέει, «και έπρεπε λοιπόν να μην αποκαλείται υιός του ανθρώπου, αλλά υιός της παρθένου». Διότι, εάν αποκαλούνταν υιός της παρθένου, οι Ιουδαίοι θα έλεγαν πάλι ότι έχει δαιμόνιο. Επειδή, ποιος γνώρισε ποτέ υιό να λέει ότι έχει μητέρα παρθένο; Διότι ούτε εμφανίστηκε ποτέ παρθένος που να γέννησε υιό, ούτε πάλι φάνηκε νέα γυναίκα που να παρέμεινε παρθένος μετά τον τοκετό. Διότι, όταν τον άκουγαν να λέει, «πριν υπάρξει ο Αβραάμ, εγώ είμαι», πήραν πέτρες για να τον λιθοβολήσουν· «έχει δαιμόνιο», έλεγαν, «και είναι παράφρων· γιατί τον ακούτε;». Εάν δε ονόμαζε τον εαυτό του και υιό παρθένου μπροστά τους, τι δεν θα επιχειρούσαν να κάνουν «οι σκληροτράχηλοι και απερίτμητοι»; Φειδόμενος, λοιπόν, της κακοβουλίας τους, διαρκώς ονομάζει τον εαυτό του υιό του ανθρώπου, προκειμένου να επιβεβαιωθεί στους μεταγενέστερους ότι αληθώς σαρκώθηκε και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους ως υιός ανθρώπου.

Και τα περισσότερα σημεία του νόμου υποδήλωναν τον Χριστό. Ο νόμος, όμως, ήταν κλεισμένος με την ασάφεια του γράμματος, σαν με κάποια θύρα. Εάν, δε, σε κάποιον είχε ανατεθεί η διδασκαλία, αυτός είχε το κλειδί της γνώσεως. Και εάν ήθελε, θα άνοιγε, και ο ίδιος θα εισερχόταν, και θα γινόταν οδηγός σε άλλους, πράγμα το οποίο οι νομικοί δεν έπραξαν, αλλά αφαίρεσαν το κλειδί της γνώσεως, δηλαδή το απέκρυψαν, το εξαφάνισαν. Και έτσι, καθώς αφαιρέθηκε από τη μέση το κλειδί, δηλαδή η ερμηνεία του νόμου, η θύρα του παρέμεινε κλειστή. Μπορείς να εννοήσεις και την πίστη ως κλειδί της γνώσεως. Διότι μέσω της πίστεως αποκτάται η γνώση της αλήθειας. Γι' αυτό και ο προφήτης Ησαΐας λέει: «Εάν δεν πιστέψετε, δεν πρόκειται ούτε να κατανοήσετε». Οι νομικοί, λοιπόν, αφαίρεσαν από τη μέση και απέκρυψαν αυτό το κλειδί της, δηλαδή την πίστη. Διότι δεν άφηναν κανέναν να πιστέψει στον Σωτήρα των πάντων Χριστό. Εκείνος θαυματουργούσε, και ο λαός, πιστεύοντας μέσω των θαυμάτων, επρόκειτο να τον επιγνώσει ως Θεό. Αυτοί, όμως, έλεγαν ότι επιτελεί τα θαύματα με τον Βεελζεβούλ. Βλέπεις πώς αφαίρεσαν το κλειδί της γνώσεως, μη επιτρέποντας να πιστέψουν σε Εκείνον μέσω του οποίου επρόκειτο να αποκτήσουν τη γνώση; Δίδασκε στις Συναγωγές το θέλημα του Θεού, αλλά εκείνοι έλεγαν: «Δαιμόνιο έχει και είναι παράφρων, γιατί τον ακούτε;»

Προκλήθηκε λοιπόν πάλι σχίσμα μεταξύ των Ιουδαίων εξαιτίας των λόγων αυτών. Πολλοί δε από αυτούς έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και έχει παραφρονήσει· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε δαιμονισμένο.»