Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:21

«Αν αυτός δεν προερχόταν από τον Θεό, δεν θα μπορούσε να κάνει τίποτα»· και τα πλήθη, θαυμάζοντας για όσα γίνονταν από τον Κύριο, έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε δαιμονισμένο· μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίγει τα μάτια τυφλών;». Όμως εκείνοι που θεωρούνταν σπουδαίοι στον νόμο, οι Φαρισαίοι, οι οποίοι πλάταιναν τα κράσπεδα των ενδυμάτων τους και καυχιούνταν ότι γνωρίζουν κάτι περισσότερο από τους άλλους, ούτε έτσι ντρέπονταν· αλλά, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, οι άθλιοι θυσίαζαν σε δαιμόνιο και όχι στον Θεό, λέγοντας ότι ο Κύριος έχει δαιμόνιο και ότι τα έργα του Θεού είναι έργα δαιμόνων. Και το πάθαιναν αυτό για κανέναν άλλο λόγο, παρά μόνο για να αρνηθούν ότι εκείνος που τα πράττει αυτά είναι Θεός και Υιός του Θεού. Διότι, αν η λήψη τροφής και η όψη του σώματος τον αναδείκνυαν και ως άνθρωπο, γιατί δεν έβλεπαν μέσα από τα έργα του ότι αυτός βρίσκεται μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας βρίσκεται μέσα σε αυτόν; Αλλά δεν ήθελαν· μάλλον οι ίδιοι είχαν μέσα τους τον Βεελζεβούλ να ομιλεί, έτσι ώστε, από τη μια πλευρά, με βάση τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά να τον ονομάζουν μόνο άνθρωπο, και από την άλλη, με βάση τα έργα του, τα οποία ήταν κατεξοχήν έργα του Θεού, να μην τον ομολογούν πλέον ως Θεό, αλλά να θεοποιούν στη θέση του τον Βεελζεβούλ που βρισκόταν μέσα τους, ώστε τελικά να κολάζονται αιώνια μαζί του μέσα στο πυρ.

Όταν, λοιπόν, είπε αυτά ο Κύριος, δημιουργήθηκε σχίσμα μεταξύ τους. Οι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο»· άλλοι έλεγαν: «Ο δαίμονας δεν δύναται να κάνει τα μάτια των τυφλών να βλέπουν». Βλέπεις πόσο παλαιό είναι το πάθος του σχίσματος; Διότι αμέσως το πτύον ξεχωρίζει το άχυρο από το σιτάρι· και το μεν ελαφρύ και άστατο αποχωρίζεται από το θρεπτικό, το δε κατάλληλο για πνευματική τροφή παραμένει σε εκείνους που το καλλιεργούν. Για τον λόγο αυτόν δημιουργήθηκε σχίσμα, και άλλοι διαφωνούσαν με τον έναν τρόπο και άλλοι με τον άλλον. Στους Ιουδαίους ταιριάζει ο διχασμός· η Εκκλησία του Θεού όμως, η οποία έλαβε τον άρραφο χιτώνα, τον υφασμένο εξ ολοκλήρου από πάνω, τον άσχιστο που διαφυλάχθηκε από τους στρατιώτες, αυτή που ενδύθηκε τον Χριστό, ας μην σχίζει το ιμάτιο. «Και γνωρίζω τα δικά μου, και τα δικά μου με γνωρίζουν». Το άρπαξε αυτό ο αιρετικός για τη δική του κατασκευή της βλασφημίας. Ιδού, λέει, έχει ειπωθεί ότι: «Με γνωρίζουν τα δικά μου, και γνωρίζω τα δικά μου». Λέγοντας, άραγε, «γνωρίζω», τι εννοεί; Το να κατανοεί την ουσία; Το να καταμετρά το μέγεθος; Το να κατανοούνται άραγε εκείνα περί της θεότητας, τα οποία εσύ με τη δική σου θρασυστομία διατείνεσαι;

Άλλοι έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν είναι δαιμονισμένου· μήπως μπορεί δαιμόνιο να ανοίξει μάτια τυφλών;». Ο λόγος του Σωτήρα κατέρχεται στις καρδιές των ακροατών, και όταν τις βρει πιο τρυφερές, τις αναπλάθει αμέσως και τις μεταβάλλει σε αγαθή κατάσταση. Όταν όμως συναντήσει σκληρές, απομακρύνεται και κατά κάποιον τρόπο αποστρέφεται. Επομένως, εκείνος που έχει τον νου του κάπως έτοιμο προς την ευγνωμοσύνη, θα αποδεχθεί μετά χαράς τον σωτήριο λόγο, ενώ εκείνος που δεν είναι τέτοιος, όχι πλέον. Κάτι τέτοιο συνέβη να πάθουν τα πλήθη των Ιουδαίων. Διότι, αφού άκουσαν τους λόγους του Σωτήρα, διασπώνται σε διχόνοια, και οι μεν πιο ευαίσθητοι ρέπουν ήδη προς την αρχή της σωτηρίας, ενώ οι σκληροί νοσούν χειρότερα από ό,τι νοσούσαν στην αρχή. Εκπλήσσεται δε τρόπον τινά ο θεσπέσιος Ευαγγελιστής, που εξαιτίας αυτών των λόγων συνέβη να διχαστούν τα πλήθη των Ιουδαίων. Διότι νομίζω ότι το λέει με μεγάλη έμφαση, εκφράζοντας την απορία του για τη σκληρότητα αυτών που απείθησαν, ότι δηλαδή έγινε σχίσμα εξαιτίας αυτών των λόγων, από τους οποίους, λέει, έπρεπε οι Ιουδαίοι να πειστούν ακράδαντα ότι Αυτός είναι ο Χριστός. Τόσο θαυμαστοί ήσαν οι λόγοι του Σωτήρα. Αλλά, παρότι τους ειπώθηκαν αυτά, με τα οποία ήταν επόμενο να σαγηνευτεί προς την υπακοή ακόμη και ο πιο δυσθήρατος, συνέβη σχίσμα μεταξύ τους. Απορεί λοιπόν εξαιρετικά με αυτούς που ανοσίως εκτράπηκαν σε αναίσχυντη παρακοή.

Διότι είναι συνήθεια εκείνων, όταν παραλογίζονται, να λένε ό,τι τους κατέβει. Οι Φαρισαίοι, λοιπόν, ήταν μάλλον οι δαιμονισμένοι, αυτοί που αποκαλούσαν έτσι εκείνον που ήταν απολύτως ελεύθερος από κάθε πάθος· και χωρίς να το καταλάβουν, ομολογούσαν τη νόσο που υπήρχε μέσα τους και από άγνοια δεν απέφευγαν να φανερώνουν το κακό που τους κατείχε. Εγώ δε νομίζω ότι με μεγάλη κακεντρέχεια έλεγαν ότι ο Κύριος δαιμονίζεται. Διότι, επειδή τους κατηγορούσε ως ποιμένες δειλούς και μισθωτούς, που εγκατέλειψαν τα πρόβατα στον λύκο και ελάχιστα φρόντισαν το κοπάδι, επειδή φοβούνταν υπερβολικά μήπως τα πλήθη, κατανοώντας τα λεγόμενα, αρνηθούν πλέον να ποιμαίνονται από αυτούς και προστρέξουν στη μαθητεία του Χριστού, για τον λόγο αυτόν, εξαπατώντας τον νου του πλήθους, έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο, γιατί τον ακούτε;» Αλλά, αν και εκείνοι τα έλεγαν αυτά από κακουργία, το σχέδιό τους είχε τα αντίθετα αποτελέσματα. Άλλοι πάλι, από την ποιότητα των λόγων, κρίνουν ότι οι λόγοι του Κυρίου είναι ορθοί, καθώς τέτοιοι λόγοι δεν προέρχονται από δαιμονισμένο· όμως οι θαυματουργίες, λέει, παρέχουν ακαταμάχητη μαρτυρία. Διότι, ακόμη κι αν κατηγορείτε τους λόγους του ως μη ορθούς, είναι αδύνατον ταυτόχρονα κάποιος και να έχει δαιμόνιο και να κάνει εκείνα τα οποία μόνο ο Θεός μπορεί να κάνει.

Ιω. 10, 20-21 «Άλλοι έλεγαν: Αυτά τα λόγια δεν είναι δαιμονισμένου ανθρώπου» και τα εξής. Από την ποιότητα των λόγων εκφέρουν σωστή κρίση. Διότι θα ήταν γνώρισμα μανίας να πουν για αυτόν που διδάσκει ότι «ο καλός ποιμένας» θα πεθάνει χωρίς δισταγμό και θα κινδυνεύσει πρόθυμα για τα δικά του πρόβατα, ενώ «ο μισθωτός και εκείνος που δεν είναι αληθινός ποιμένας» θα τραπεί σε φυγή παραλύοντας από φόβο και μόνο στη θέα του λύκου, ότι «έχει δαιμόνιο και είναι τρελός. Γιατί τον ακούτε;».

Αν όμως αυτό ισχύει για τους ανθρώπους, πολύ περισσότερο ισχύει για τον Θεό. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε, ότι κένωσε τον Εαυτό Του. Τίποτε άλλο, λοιπόν, δεν σκοπεύει η εντολή που αναφέρεται εδώ, παρά να δείξει την ομόνοια με τον Πατέρα. Αν όμως τα λόγια αυτά εκφράστηκαν τόσο ταπεινά και ανθρώπινα, η αιτία είναι η πνευματική αδυναμία των ακροατών. Έγινε, λοιπόν, σχίσμα ανάμεσα στους Ιουδαίους. Και άλλοι μεν έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι δε έλεγαν ότι: «Τα λόγια αυτά δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, τα λεγόμενά Του ήταν ανώτερα από τα ανθρώπινα και ξεπερνούσαν τη συνηθισμένη εμπειρία, έλεγαν ότι δαιμονίζεται, προσφωνώντας Τον έτσι ήδη για τέταρτη φορά (διότι και προηγουμένως έλεγαν: «Έχεις δαιμόνιο· ποιος ζητά να σε σκοτώσει;» και πάλι: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά, ότι εσύ είσαι Σαμαρείτης και έχεις δαιμόνιο;» και εδώ: «Έχει δαιμόνιο και μαίνεται· γιατί τον ακούτε;»)· μάλλον όμως δεν ήταν η τέταρτη φορά, αλλά πρέπει να το είχε ακούσει πολλές φορές. Διότι το να λένε: «Δεν λέγαμε εμείς σωστά ότι έχεις δαιμόνιο;» είναι απόδειξη όχι του ότι το είπαν για δεύτερη ή τρίτη φορά, αλλά του ότι το είχαν πει επανειλημμένα. Οι άλλοι δε έλεγαν, αναφέρει: «Αυτά τα λόγια δεν είναι ανθρώπου δαιμονισμένου. Μήπως μπορεί ένα δαιμόνιο να ανοίξει τα μάτια τυφλών;» Επειδή, δηλαδή, δεν μπορούσαν να τους αποστομώσουν με επιχειρήματα από τα λόγια, αντλούσαν πλέον την απόδειξη από τα ίδια τα έργα.

Προκλήθηκε λοιπόν πάλι σχίσμα μεταξύ των Ιουδαίων εξαιτίας των λόγων αυτών. Πολλοί δε από αυτούς έλεγαν: «Έχει δαιμόνιο και έχει παραφρονήσει· γιατί τον ακούτε;» Άλλοι έλεγαν: «Αυτά τα λόγια δεν ανήκουν σε δαιμονισμένο.»

«Μήπως μπορεί δαιμόνιο να ανοίγει μάτια τυφλών;» Επειδή τον αποκαλούσαν αποξενωμένο από τον Πατέρα, πλάνο και καταστροφέα, και όχι Σωτήρα των ψυχών, αποδεικνύει με όσα λέει ότι: Δεν είμαι καταστροφέας σας, αλλά είμαι έτοιμος να υποστώ τα πάντα για εσάς· και αν όχι για κάτι άλλο, τουλάχιστον διότι τόσο πολύ σας αγαπά ο Θεός, ώστε κι εγώ να αγαπιέμαι από αυτόν για τον λόγο αυτόν, επειδή πεθαίνω για εσάς. Πώς λοιπόν θα πλανήσω εσάς, τους οποίους γνωρίζω ως αγαπητούς στον Θεό, και δεν θα σπεύσω μάλλον να πεθάνω για εσάς, ώστε αν όχι για κάτι άλλο, τουλάχιστον για αυτό να αγαπηθώ περισσότερο από τον Πατέρα μου; Αυτά τα τόσο ταπεινά τα λέει δείχνοντας συγκατάβαση, επειδή οι ακροατές του δεν τον αποδέχονταν όταν έλεγε τα υψηλά για τον εαυτό του· διότι, αν εξεταστεί διαφορετικά, η φράση θα φανεί άτοπη. Τι δηλαδή; Τον προηγούμενο καιρό δεν αγαπιόταν, αλλά τώρα άρχισε ο Πατέρας να τον αγαπά, και ο υπέρ ημών θάνατος έγινε σε αυτόν η αιτία αυτής της αγάπης;