Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:22

Από τους καρπούς, λοιπόν, οι καλοπροαίρετοι κριτές τον αναγνώριζαν, παράλληλα με το ότι θαύμαζαν τον λόγο του. <Έγιναν δε τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα και ήταν χειμώνας· και ο Ιησούς περιπατούσε στο ιερό, στη στοά του Σολομώντα.> Ο Κύριος παρευρισκόταν στις εορτές όχι για να συνεορτάσει· διότι πώς θα μπορούσε αυτός που είπε «Μίσησα και απώθησα τις εορτές σας»; Αλλά για να πει τους ωφέλιμους λόγους του παρουσία πολλών, καθιστώντας τον εαυτό του εμφανή στους Ιουδαίους και συναναστρεφόμενος μαζί τους αβίαστα. Ως εγκαίνια δε, πρέπει να θεωρήσουμε εδώ, είτε την πρώτη εορτή κατά την οποία ο Σολομών τέλεσε τα εγκαίνια, είτε όταν ο Ζοροβάβελ αργότερα, μαζί με τον Ιησού, μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα ανοικοδόμησε τον ναό. Επειδή δε επικρατούσε χειμώνας και βροχή εκείνον τον καιρό, ευλόγως όλοι έτρεχαν στη στοά· γι' αυτό και ο Χριστός πήγε εκεί, για να κάνει γνωστό τον εαυτό του σε όλους όσους ήθελαν να τον δουν, και να τους μεταδώσει ωφέλεια. Διότι όσοι τον έβλεπαν παροτρύνονταν στο να τον ρωτήσουν κάτι· καθώς μάλιστα στις ημέρες αργίας οι άνθρωποι συνηθίζουν να ανακινούν επιμελώς τέτοιες συζητήσεις. <Τον περικύκλωσαν λοιπόν οι Ιουδαίοι και του έλεγαν: Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία; Εάν εσύ είσαι ο Χριστός, πες το μας φανερά.> Τους στερεί μεν την οξεία προθυμία για πίστη ο φθόνος που τους ερεθίζει, εξαναγκάζονται όμως προς τον θαυμασμό από το μέγεθος των όσων επιτελούνταν.

Βʹ. Εγκαινιάζεται λοιπόν η σκηνή του μαρτυρίου, και μάλιστα με μεγάλη πολυτέλεια, αυτή που ο Θεός υπέδειξε, ο Βεσελεήλ ολοκλήρωσε και ο Μωυσής ανήγειρε. Εγκαινιάζεται δε και η βασιλεία του Δαβίδ, και όχι μόνο μία φορά, αλλά την πρώτη με το χρίσμα του και τη δεύτερη με την αναγόρευσή του. Έγιναν δε τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας, ο χειμώνας της απιστίας, και παρευρισκόταν ο Ιησούς, ο Θεός και ο ναός, Θεός αιώνιος, ναός πρόσφατος, αυτός που καταλύεται την ίδια ημέρα και ανασταίνεται την τρίτη ημέρα, και παραμένει στους αιώνες, ώστε να σωθώ εγώ, και να ανακληθώ από την παλαιά πτώση, και να γίνω καινή κτίση, αναπλαθόμενος μέσω αυτής της φιλανθρωπίας.

Ομιλία ΞΑ΄. «Έγιναν δε τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας. Και ο Ιησούς περπατούσε μέσα στο ιερό, στη στοά του Σολομώντα. Τον περικύκλωσαν λοιπόν οι Ιουδαίοι και του έλεγαν: "Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία;"» α΄. Κάθε αρετή είναι βέβαια καλό πράγμα, προπαντός όμως η επιείκεια και η πραότητα. Αυτό μας αναδεικνύει ως ανθρώπους, αυτό μας διαχωρίζει από τα θηρία, αυτό μας προετοιμάζει να συναγωνιζόμαστε τους αγγέλους. Γι' αυτό και ο Χριστός συνεχώς αφιερώνει πολλούς λόγους για αυτή την αρετή, προστάζοντας να είμαστε πράοι και επιεικείς. Και δεν αναλώνει μόνο λόγια, αλλά μας διδάσκει και με τα ίδια του τα έργα· πότε δεχόμενος ραπίσματα και υπομένοντάς τα, πότε δεχόμενος ύβρεις και επιβουλές, και έπειτα να παρουσιάζεται και πάλι μπροστά σε αυτούς που τον επιβουλεύονται. Διότι εκείνοι που τον είχαν αποκαλέσει δαιμονισμένο και Σαμαρείτη, και που πολλές φορές είχαν θελήσει να τον εξοντώσουν και τον είχαν λιθοβολήσει, αυτοί ακριβώς τον περικύκλωσαν και τον ρωτούσαν: «Είσαι εσύ ο Χριστός;» Και ούτε τότε δεν τους απέκρουσε, μετά από τόσες και τέτοιου είδους επιβουλές, αλλά τους αποκρίθηκε με πολλή επιείκεια· είναι όμως αναγκαίο να εξετάσουμε όλη τη διήγηση από την αρχή.

Διότι έγιναν, λέγει, τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας. Η εορτή αυτή ήταν μεγάλη και πάνδημη. Διότι την ημέρα κατά την οποία ανοικοδομήθηκε ο ναός, μετά την επιστροφή τους από τη μακρά αιχμαλωσία στην Περσία, την εόρταζαν με μεγάλο ζήλο. Σε αυτή την εορτή ήταν παρών και ο Χριστός.

Διότι πολλοί, αν και περιστοιχίζουν τον Ιησού, βρίσκονται μακριά του· και εκείνοι που απέχουν μακριά, βρίσκονται κοντά στη χάρη. Διότι αυτό ακριβώς μαρτυρεί και η θεία Γραφή λέγοντας: «Πολλοί θα έλθουν από την ανατολή και τη δύση και θα αναπαυθούν στον κόλπο του Αβραάμ· ενώ οι υιοί της βασιλείας θα εκβληθούν στο σκοτάδι το εξώτερο.» Γι' αυτό τον λόγο σήμερα ο μακάριος Ιωάννης αναφωνούσε λέγοντας: «Γίνονταν τότε τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας.» «Τότε.» Πότε; Όταν οι Ιουδαίοι, αν και είχαν οφθαλμούς, δεν έβλεπαν· όταν, ενώ ψηλαφούσαν τη ζωή, όδευαν προς τον θάνατο. «Τότε.» Πότε; Όταν, ενώ είχαν την ειρήνη, παροξύνονταν προς τον θάνατο· όταν, ενώ απολάμβαναν τη θεότητα, ενδύθηκαν τον διάβολο.

Έγιναν λοιπόν τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας, όχι σωματικός, αλλά ψυχικός· χειμώνας, όχι από τους ανέμους, αλλά από τους δαίμονες· χειμώνας, όχι από τον καιρό, αλλά από τον διάβολο· χειμώνας, όχι από την αλλαγή του καιρού, αλλά μάλλον από την ψυχική ταραχή. Διότι πάντοτε οι εκ περιτομής, ενώπιον της παρουσίας των αγαθών, ταράσσονται από τον διάβολο. Όταν, λοιπόν, ήλθαν Μάγοι από την Ανατολή ευαγγελιζόμενοι τον Χριστό και λέγοντας: «Πού είναι ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε τον αστέρα του στην Ανατολή και ήλθαμε για να τον προσκυνήσουμε», τότε αναφέρει η Γραφή: «Ταράχθηκε ο Ηρώδης, και ολόκληρα τα Ιεροσόλυμα μαζί του». Έτσι και τώρα, τελούν την εορτή μέσα στον χειμώνα, έχοντας αθετήσει τον κυβερνήτη του γένους των ανθρώπων.

Ήταν χειμώνας· και ο Ιησούς περπατούσε στη στοά του Σολομώντα. Ο Ιησούς που περπατά πάνω σε φτερά ανέμων, που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε ξηρά· και ο προφήτης έλεγε προς αυτόν: «Κύριε, μέσα στη θάλασσα είναι η οδός σου, και τα μονοπάτια σου μέσα σε πολλά νερά, και τα ίχνη σου δεν θα γίνουν γνωστά». Τον περικύκλωσαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι. Τον περικύκλωσαν όχι επειδή πίστευαν, αλλά τον περικύκλωσαν για να τον πειράξουν. Αυτό έλεγε και ο ίδιος ο προφήτης: «Με περικύκλωσαν σκυλιά πολλά, συναγωγή πονηρευομένων με περιέκλεισε». Και πάλι: «Με περικύκλωσαν σαν τις μέλισσες την κηρήθρα και φούντωσαν σαν φωτιά μέσα σε αγκάθια, και με το όνομα του Κυρίου τους απέκρουσα». Τον περικύκλωσαν, λοιπόν, και του έλεγαν: «Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία;» Απορούν μπροστά στην εξουσία των θαυμάτων του· αμφιβάλλουν μπροστά στην οικονομία της θεότητας· δεν έχουν την οξυδέρκεια να κατανοήσουν τη θαυματουργία των όσων γίνονται. «Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία; Δεν έχουμε από πού να σε κρίνουμε. Ενεργείς θαύματα, αλλά υπομένεις ταπεινώσεις. Όταν σε βλέπουμε να πεινάς, σκανδαλιζόμαστε· όταν σε βλέπουμε να τρέφεις πέντε χιλιάδες ανθρώπους με πέντε άρτους, καταπλησσόμαστε. Σε βλέπουμε να ζητάς να πιεις νερό από μια Σαμαρείτιδα γυναίκα, και καταρρέουμε. Όταν πάλι σε καταφρονήσουμε ως απλό άνθρωπο, σε βλέπουμε να χαρίζεις, μέσω του πηλού, μάτια σε έναν εκ γενετής τυφλό· και φέρνουμε στον νου μας τον κεραμέα του παραδείσου. Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία;»

Γι' αυτό ούτε οι θεοφιλείς αρχιερείς και ιερείς μας προσφέρουν θυσίες με κνίσα κατά την τάξη του Ααρών, αλλά κατά την τάξη του νέου Μελχισεδέκ, με άρτο και οίνο, κατ' ομοιότητα εκείνου του σεπτού και υπεραγίου μυστικού δείπνου. Σε ανάμνηση αυτού, προτρέποντας τον παριστάμενο λαό, προσφωνούν: «Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το σώμα μου» και τα υπόλοιπα ιερά φθέγματα. «Εορτάζονταν δε τότε τα Εγκαίνια στα Ιεροσόλυμα. Ήταν χειμώνας, και ο Ιησούς περπατούσε στο ιερό, στη στοά του Σολομώντα.»

Διότι ήταν ικανοί να τους αποστομώσουν, και ήταν πιο αξιόπιστοι εκείνοι που τους εναντιώνονταν και απολογούνταν υπέρ αυτού. Επειδή, λοιπόν, στέκονταν ο ένας εναντίον του άλλου έχοντας διχαστεί, τι ανάγκη υπήρχε πλέον να αντικρούσει και ο ίδιος εκείνους που τον διέβαλαν, και μάλιστα όταν δεν επρόκειτο να θεωρηθεί τόσο αξιόπιστος; «Έγινε δε η εορτή των Εγκαινίων στα Ιεροσόλυμα, και ήταν χειμώνας. Και περπατούσε ο Ιησούς μέσα στο ιερό, στη στοά του Σολομώντα. Τον περικύκλωσαν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι και του έλεγαν: Έως πότε θα κρατάς την ψυχή μας σε αγωνία; Αν εσύ είσαι ο Χριστός, πες το μας ξεκάθαρα. Τους αποκρίθηκε ο Ιησούς: Σας το είπα, και δεν πιστεύετε. Τα έργα που εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου, αυτά μαρτυρούν για εμένα».