Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:28

Πρέπει, λοιπόν, ο προεστώς της κοινότητας, ο οποίος κατευθύνει τους πάντες, να αναλαμβάνει αυτήν τη φροντίδα έπειτα από πολλή δοκιμασία, και να επαγρυπνεί με τη δέουσα μέριμνα για τον καθένα, ώστε να διατάσσει και να δίνει εντολές με τρόπο ευάρεστο στον Θεό, σταθμίζοντας την επιτηδειότητα και τη δύναμη του καθενός προς το κοινό συμφέρον. Οι δε υποτακτικοί, διαφυλάττοντας την ευταξία και γνωρίζοντας το ορθό μέτρο της υπακοής, πρέπει να θυμούνται τον Κύριο που λέει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή»· και ο οποίος προηγουμένως είπε: «Δεν πρόκειται να ακολουθήσουν ξένον, αλλά θα τον αποφύγουν, διότι δεν γνωρίζουν τη φωνή των ξένων». Να θυμούνται επίσης τον Απόστολο που λέει ότι: «Εάν κάποιος ετεροδιδασκαλεί και δεν συμφωνεί με τους υγιείς λόγους του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και με τη διδασκαλία της ευσέβειας, έχει τυφλωθεί από οίηση και δεν γνωρίζει τίποτα»· και αφού ανέφερε τα όσα συνεπάγονται, πρόσθεσε: «Από τέτοιους ανθρώπους να απομακρύνεσαι»· και πάλι αλλού: «Τις προφητείες μην τις περιφρονείτε· τα πάντα να τα δοκιμάζετε· το καλό να το κρατάτε· να απέχετε από κάθε είδος πονηρού».

Σε ποιον άραγε είναι άγνωστο ότι το «μείζον» λέγεται είτε κατά τον λόγο της αιτίας, είτε κατά την περίσσεια της δυνάμεως, είτε κατά την υπεροχή του αξιώματος, είτε κατά την υπερβολή των όγκων; Το ότι βέβαια το «μείζον» δεν λαμβάνεται ως προς τον όγκο, ο ίδιος αυτός το δήλωσε εκ των προτέρων, και είναι λογικό να συμβαίνει αυτό· επειδή το «μείζον» στα μεγέθη είναι όσο ακριβώς και το έλασσον, και κάτι επιπλέον. Αλλά αυτά που είναι απερίληπτα ως προς το μέγεθος, ή μάλλον στερούνται παντελώς μεγέθους και ποσότητας, ποιος θα μπορούσε να τα μετρήσει συγκρίνοντάς τα μεταξύ τους; Και για όσα είναι αδύνατη η παράθεση και σύγκριση, με ποιον τρόπο θα μπορούσε να διαπιστωθεί σε αυτά η υπεροχή; Το να λέγεται, εξάλλου, ότι ο Χριστός υπολείπεται από τη δύναμη του Θεού, είναι γνώρισμα ανθρώπων εντελώς νηπίων και που ούτε καν ακούνε τη φωνή του Κυρίου, ο οποίος λέει: «Εγώ και ο Πατήρ είμαστε ένα»· και χρησιμοποιεί το «ένα» αντί του «ίσου» κατά τη δύναμη, όπως θα αποδείξουμε από τα ίδια τα ρήματα του Ευαγγελίου. Διότι, αφού είπε για όσους πίστεψαν ότι «Κανείς δεν πρόκειται να τους αρπάξει από το χέρι μου»· και ότι «Ο Πατήρ, που μου τους έδωσε, είναι μεγαλύτερος από όλους»· και «Κανείς δεν μπορεί να τους αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου», πρόσθεσε: «Εγώ και ο Πατήρ είμαστε ένα», χρησιμοποιώντας σαφώς το «ένα» αντί του ίσου και ταυτού κατά τη δύναμη. Αλλά βέβαια, εάν και ο θρόνος του Θεού, όπως ακριβώς έχουμε πιστέψει, είναι όνομα αξιώματος, τι άλλο άραγε υποδηλώνει η καθέδρα που έχει οριστεί για τον Υιό εκ δεξιών του Πατρός, παρά την ισοτιμία της αξίας;

Γι' αυτό, στην Καινή Διαθήκη οι προφήτες αναφωνούν: «Αυτά λέει το Άγιο Πνεύμα». Από πού, λοιπόν, ανήκει στο Πνεύμα η ιδιότητα να ερευνά τα βάθη του Θεού; Όπως ακριβώς, λέει, κανείς από τους ανθρώπους δεν γνωρίζει τα του ανθρώπου παρά μόνο το πνεύμα του ανθρώπου που βρίσκεται μέσα του· έτσι και τα του Θεού κανείς δεν τα γνωρίζει, παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού. Διότι, όπως κανένας αλλότριος ή ξένος δεν μπορεί να εποπτεύει τους εσωτερικούς λογισμούς της ψυχής, έτσι, προφανώς, και ό,τι μετέχει στα απόρρητα του Θεού και δύναται να διερευνά τα βάθη των κριμάτων Του, δεν είναι αλλότριο ούτε ξένο προς Αυτόν. Έπειτα, και η ζωή χορηγείται σε εμάς από τον Θεό μέσω του Χριστού εν Αγίω Πνεύματι. Διότι ο Θεός μεν ζωοποιεί, όπως λέει ο Παύλος: «Σου παραγγέλλω ενώπιον του Θεού, ο οποίος ζωοποιεί τα πάντα»· ζωή δε δίνει ο Χριστός: «Διότι τα πρόβατά μου», λέει, «ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή». Και ζωοποιούμαστε δια του Πνεύματος, όπως λέει ο Παύλος: «Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα, δια του Πνεύματός Του που ενοικεί μέσα σας».

Διότι, εάν ο Θεός δεν βρίσκεται μέσα μας, ούτε ζωή ούτε αιώνια αγαθά θα αποκτήσουμε. Λέει εξάλλου πάλι ο Παύλος: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;» και πάλι: «Τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό.» Και η μεν κτίση έχει ανάγκη αποκάλυψης για να γνωρίσει τα του Θεού· το Πνεύμα όμως αποκαλύπτει. «Σε εμάς», λέει, «ο Θεός τα απεκάλυψε διά του Πνεύματός του.» Και ως προς εμάς ερευνά, επειδή εν αυτώ κάνουμε την έρευνα· «Το Πνεύμα», λέει, «ερευνά και τα βάθη του Θεού»· αφ’ εαυτού του όμως γνωρίζει, όπως ακριβώς το δικό μας πνεύμα. «Διότι ποιος από τους ανθρώπους», λέει, «γνωρίζει τα του ανθρώπου παρά μόνο το πνεύμα που είναι μέσα του; Έτσι και τα του Θεού κανείς δεν τα εγνώρισε παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού.» Και ζωογονεί μεν ο Θεός· διότι λέει ο Παύλος: «Παραγγέλλω ενώπιον του Θεού που ζωογονεί τα πάντα»· ζωή δε δίνει ο Χριστός, ο οποίος λέει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια.» Ζωοποιούμαστε δε διά του Πνεύματος, όπως λέει ο Παύλος: «Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα διά του Πνεύματός του που ενοικεί μέσα σας.» Ζωογονείται, λοιπόν, κανείς από τον Θεό διά του Χριστού εν Πνεύματι.

Ας εξετάσουμε, λοιπόν, το καθένα χωριστά. Από τη φύση του είναι αγαθό, όπως αγαθός είναι ο Πατέρας και αγαθός ο Υιός. Η κτίση, όμως, γίνεται μέτοχος της αγαθότητας μέσω της επιλογής του αγαθού. Γνωρίζει τα βάθη του Θεού· ενώ η κτίση λαμβάνει τη φανέρωση των απόρρητων μυστηρίων διά του Πνεύματος. Ζωοποιεί μαζί με τον Θεό που ζωογονεί τα πάντα, μαζί με τον Υιό που δίδει ζωή. «Διότι εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς, θα ζωοποιήσει, λέει, και τα θνητά σας σώματα διά του Πνεύματός του που ενοικεί μέσα σας». Και πάλι: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ δίδω σε αυτά αιώνια ζωή». Αλλά και «το Πνεύμα, λέει, ζωοποιεί». Και πάλι: «Το δε Πνεύμα, λέει, είναι ζωή χάριν της δικαιοσύνης». Και ο Κύριος μαρτυρεί ότι το Πνεύμα είναι το ζωοποιούν: «Η σάρκα δεν ωφελεί σε τίποτα». Πώς, λοιπόν, αφού αποξενώσουμε το Πνεύμα από τη ζωοποιό δύναμη, θα το εξομοιώσουμε με τη φύση που έχει ανάγκη από ζωή; Ποιος είναι τόσο φιλόνικος, ποιος τόσο αμέτοχος της επουράνιας δωρεάς, και άγευστος των καλών λόγων του Θεού, ποιος τόσο άμοιρος των αιώνιων ελπίδων, ώστε να κατατάξει το Πνεύμα στην κτίση, αποκόπτοντάς το από τη θεότητα;

Ή, αν επέλεγε να πράξει αυτό χωρίς να έχει στεφανωθεί με τη δόξα της βασιλείας, δεν θα λέγαμε ότι είναι ένοχος εγκλήματος και κατηγορίας; Β. Έτσι έχουν τα πράγματα. Α. Έπειτα, για ποιο λόγο ο Υιός δεν είπε ότι οι πιστοί είναι μάλλον πρόβατα του Πατρός, αλλά δικά του; «Διότι τα δικά μου πρόβατα», λέει, «ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια, και δεν πρόκειται να χαθούν στον αιώνα, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου». Επιπλέον, ο θεολόγος μας Ιωάννης λέει ότι ήλθε «εις τα ίδια», ονομάζοντας δικά του τόσο την επί γης ανθρωπότητα όσο και, νομίζω, ολόκληρη τη δημιουργία. Και ενεργεί μέσα μας την ενέργεια του Πατρός χωρίς κανέναν περιορισμό, και φαίνεται ότι κατέχει τη δόξα της κυριότητας όχι ως ξένη, αλλά μάλλον την οικειοποιείται και αξιώνει να την κατέχει. Διότι, καθώς συνομιλούσε κάπου με τους μαθητές που συνέτρεχαν και τον ακολουθούσαν, είπε: «Ο μεν θερισμός είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι. Παρακαλέστε, λοιπόν, τον κύριο του θερισμού να στείλει εργάτες στον θερισμό του». Όμως, αν και ανέθεσε την ανάδειξη των θεριστών στο θέλημα του Πατρός, απέδειξε ευθύς τον εαυτό του δεσπότη του θερισμού, παραχωρώντας στους αγίους αποστόλους ως εξαιρετικό προνόμιο το χρέος να μυσταγωγούν. Εξάλλου, ότι το αλώνι είναι δικό του το διαβεβαίωσε και ο σοφός Ιωάννης λέγοντας: «Κρατάει το φτυάρι στο χέρι του, και θα καθαρίσει πλήρως το αλώνι του».

Και προς τους ανθρώπους μεν λέει: «Ελάτε να προσκυνήσουμε και να πέσουμε με ευλάβεια μπροστά του και ας κλάψουμε ενώπιον του Κυρίου που μας δημιούργησε, διότι αυτός είναι ο Θεός μας και εμείς λαός της νομής του και πρόβατα της χειρός του.» Σχετικά δε με τους αγγέλους, και όσους έχουν την ανώτερη λειτουργία, λέει: «Ευλογείτε τον Κύριο όλοι οι άγγελοί του, οι λειτουργοί του που εκτελείτε το θέλημά του. Ευλογείτε τον Κύριο όλα τα έργα του.» Κατανοείς, λοιπόν, πώς, υποτάσσοντας τα σύμπαντα στον ζυγό της δουλείας, ονόμασε πρόβατα της χειρός του όσους βρίσκονται επί της γης, ενώ παρουσιάζει τους αγγέλους ως υμνωδούς και λειτουργούς; Β. Κατανοώ. Α. Παρατήρησε, λοιπόν, τον Υιό να αποκαλεί δικά του τα πρόβατα της χειρός του Θεού και Πατρός και να επιβάλλει σε εμάς τον ζυγό της δουλείας. Διότι είπε τα εξής: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια, και δεν πρόκειται να χαθούν εις τον αιώνα, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου.»

Διότι γράφει πάλι: «Και ήμασταν εκ φύσεως τέκνα οργής, όπως και οι υπόλοιποι. Αλλά λουστήκατε», λέει, «αλλά αγιαστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού και εν τω Πνεύματι του Θεού μας.» Β. Άραγε λοιπόν το Πνεύμα, ως Θεός, δικαιώνει τους αμαρτωλούς; Α. Απολύτως, φίλε μου. Διότι μόνο στον Θεό θα ταίριαζε να μπορεί να απαλλάσσει από τις παραβάσεις και την καταδίκη τους ενόχους, και σε κανένα απολύτως άλλο από τα όντα. Ότι δε το Πνεύμα είναι Θεός και εκ Θεού κατά φύση, έχει ήδη αποδειχθεί από εμάς με μακρούς λόγους, και θα αποδειχθεί και στο μέλλον, αν δεν γίνομαι φορτικός σε αυτό. Β. Δεν θα γινόσουν. Διότι αυτό που αποβλέπει στην ωφέλεια με κανέναν τρόπο δεν έχει τη δυνατότητα να δυσαρεστεί, τουλάχιστον στους πιο συνετούς ανθρώπους. Α. Συνεπώς, ως άθεοι και στερημένοι από κάθε αγιοπρεπή ελπίδα ζουν στον κόσμο, σύμφωνα με τις Γραφές, εκείνοι που λάτρευσαν την κτίση παρά τον Κτίστη και Ποιητή. Β. Έτσι έχουν τα πράγματα. Α. Τώρα όμως, αφού γνωρίσαμε τον Θεό, και αφού γνωριστήκαμε από τον Θεό, έχουμε γνωρίσει τον Πατέρα και Θεό των όλων διά του Υιού εν Πνεύματι. Και μάρτυρας αυτού είναι ο ίδιος ο Σωτήρας μας, λέγοντας για τον εαυτό του: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή. Και γνωρίζω τα δικά μου, και με γνωρίζουν τα δικά μου.»

Επειδή όμως ο Πατέρας δεν κάνει τα θαύματα επειδή είναι Πατέρας, αλλά επειδή είναι Θεός κατά φύση· άρα και ο Υιός, όχι επειδή είναι Υιός, αλλά ως Θεός από Θεό, μπορεί και αυτός να κάνει τα έργα του Πατέρα· γι' αυτό κατ' οικονομίαν είπε ότι κάνει τα έργα στο όνομα του Πατέρα. <Αλλά εσείς δεν με πιστεύετε, επειδή δεν είστε από τα δικά μου πρόβατα. Όπως δε σας είπα, τα δικά μου πρόβατα ακούν τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν στον αιώνα.> Απόδειξη των προβάτων του Χριστού είναι η προθυμία στο να ακούν και η ετοιμότητα προς υπακοή, όπως ακριβώς η απείθεια είναι χαρακτηριστικό των ξένων. Διότι το «ακούειν» εδώ το κατανοούμε ως το να πείθονται στα λεγόμενα· και γνωρίζονται από τον Θεό εκείνοι που τον ακούν· το δε «γνωρίζεσθαι» φανερώνει την οικείωση· διότι γενικά κανένας δεν αγνοείται από τον Θεό. Όταν, λοιπόν, λέει «γνωρίζω τα δικά μου», εννοεί τούτο, ότι θα τα προσδεχτώ και θα τα κάνω οικεία μου μυστικώς και σχετικώς. Θα μπορούσε δε να πει κανείς ότι και καθόσον έγινε άνθρωπος, έκανε οικείους του όλους τους ανθρώπους λόγω του ομογενούς, ώστε όλοι είμαστε οικείοι του Χριστού κατά μυστική σχέση, καθόσον έγινε άνθρωπος· αλλότριοι όμως είναι όσοι δεν διαφυλάσσουν τη σύμμορφη με την αγιότητα εικόνα. Διότι έτσι και οι Ιουδαίοι, αν και ήταν οικείοι κατά το γένος του πιστού Αβραάμ, από τη στιγμή που έγιναν άπιστοι, στερήθηκαν τη συγγένεια μαζί του εξαιτίας της ανομοιότητας των τρόπων τους.

Είναι δυνατόν δε να εννοήσουμε ως ζωή και τη μυστική ευλογία, δια της οποίας ο Χριστός εμφυτεύει τη δική του ζωή στους πιστούς, μέσω της μετάληψης της δικής του σάρκας, σύμφωνα με τον λόγο: «Εκείνος που τρώγει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου έχει ζωή αιώνια». <Και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου που μου τα έδωσε είναι ανώτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να αρπάζει από το χέρι του Πατέρα μου. Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα.> Οι πιστοί έχουν και την προστασία του Χριστού, καθώς ο διάβολος δεν μπορεί να τους αρπάξει· ήτοι, εκείνοι που απολαμβάνουν ακατάπαυστα τα αγαθά παραμένουν σε Αυτόν, και κανείς πλέον δεν τους αρπάζει από τη χαρά που τους δόθηκε για να τους οδηγήσει σε τιμωρία ή βάσανα. Διότι δεν είναι δυνατόν εκείνοι που βρίσκονται στο χέρι του Χριστού να αρπαχθούν για να τιμωρηθούν, εξαιτίας της υπερβολικής ισχύος του Χριστού· διότι το χέρι στην Αγία Γραφή δηλώνει τη δύναμη. Το ότι λοιπόν το χέρι του Χριστού είναι ανίκητο και ικανό για τα πάντα, είναι αναμφίβολο. Αλλά επειδή έβλεπε τους Ιουδαίους να Τον περιγελούν ως απλό άνθρωπο, μη κατανοώντας ότι ο ορατός και ψηλαφητός άνθρωπος ήταν εκ φύσεως Θεός, για να τους πείσει ότι ο Ίδιος είναι η δύναμη του Πατέρα, λέει ότι κανείς δεν θα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου, δηλαδή από εμένα.

Διότι δέχεται αυτούς που προσπαθούν να ξεφύγουν από την πλεονεξία του διαβόλου, και αφού τους παραλάβει, τους διασώζει. Γι' αυτόν τον λόγο μάλιστα έλεγε: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και κανείς δεν πρόκειται να τα αρπάξει από το χέρι μου.» Επομένως, πόλη οχυρωμένη και σωτήρια είναι ο Σωτήρας των πάντων, πόλη που διαθέτει τείχος και περιβάλλεται από τείχος, δηλαδή προσφέρει κάθε ασφάλεια.

Και σώζω με τέτοιον τρόπο, ώστε κανείς απολύτως να μην μπορεί να αρπάξει από τα χέρια μου αυτόν που άπαξ έχω παραλάβει. Διότι δεν υπάρχει κανείς, λέει, που να μπορεί να αποσπάσει κάποιον από τα χέρια μου. Εγώ θα ενεργήσω, και ποιος θα το αποτρέψει; Διότι πραγματοποίησα την κλήση των εθνών, λέει, δηλαδή, έσωσα τους πλανεμένους. Και ποιος θα το μεταβάλει αυτό, δηλαδή θα το αλλάξει ώστε να μην ισχύει πλέον; Το ότι, λοιπόν, κανείς δεν πρόκειται να αρπάξει από το χέρι του Θεού αυτούς που έχουν σωθεί από αυτόν, το επιβεβαιώνει ο ίδιος ο Σωτήρας λέγοντας: «Τα πρόβατα τα δικά μου ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν πρόκειται να τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου, ο οποίος μου τα έχει δώσει, είναι ανώτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου.»

Επομένως, διότι θα το πω και πάλι, το πάθος του Χριστού, και ο τίμιος σταυρός, και η καθήλωση των χεριών του, έγιναν ασφάλεια, και τείχος απρόσιτο και αρραγές για εκείνους που πίστεψαν σε αυτόν. Επομένως εύλογα θα μπορούσε να λεχθεί το «Ιδού, επάνω στα χέρια μου ζωγράφισα τα τείχη σου». Θα πρέπει να εννοήσεις τη διάτρηση των χεριών, δηλαδή το πάθος, που φανερώνεται μέσω αυτού του ενός. Και το «Εζωγράφησα» το λέει αντί του «αποτύπωσα». Και «είσαι ενώπιόν μου παντοτινά». Διότι, εάν έπαθε για χάρη μας, πώς θα μπορούσε να μας ξεχάσει; Ή πώς δεν θα βρίσκονταν μπροστά στα μάτια του εκείνοι για τους οποίους προσηλώθηκε στο ξύλο; Εάν όμως κάποιος θα ήθελε να προσεγγίσει και με άλλον τρόπο το νόημα των προκειμένων, νομίζω πως δεν είναι καθόλου παράλογο να σκεφτεί κάτι τέτοιο: ότι στα χέρια του Θεού Πατέρα βρίσκονται όλοι όσοι πίστεψαν στον Χριστό, θα έλεγε κανείς νομίζω, και δεν θα αστοχούσε από την αλήθεια. Διότι ο ίδιος είπε: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και με ακολουθούν. Και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή.» Και επιπρόσθετα σε αυτά, πως «Κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου», επειδή ακριβώς βρίσκονται υπό την άνωθεν σκέπη, και είναι πολύ καλά οχυρωμένα από τις άνωθεν ενισχύσεις.

Και λοιπόν, ο θεσπέσιος Δαβίδ παρουσιάζει την Εκκλησία του Χριστού ντυμένη με ολόχρυσο, ποικιλμένο ιματισμό, και η φράση «Στο χέρι του Κυρίου», λέει, σημαίνει «υπό τη σκέπη του χεριού μου θα σε σκεπάσω»· και ο ίδιος ο Χριστός κάπου λέει για τα δικά του θρέμματα, δηλαδή το ποίμνιο όσων πίστεψαν σε αυτόν, ότι «Κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου.» <Και δεν θα ονομαστείς πια εγκαταλελειμμένη, και η γη σου δεν θα ονομαστεί έρημος· διότι εσύ θα ονομαστείς 'το θέλημά μου', και η γη σου 'οικουμένη'.> Διδάσκει και πάλι, ότι λοιπόν θα δώσει τέλος στην παλαιά αποστροφή, την οποία πολλές φορές έδειξε προς τη Συναγωγή των Ιουδαίων, και θα παύσει την οργή του, και θα την κάνει επιθυμητή, και επιπλέον καρποφόρα, και θα την αναδείξει στεφανωμένη με το πλήθος όσων έχουν πιστέψει. Διότι, αφού η Σιών αθέτησε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, παραδόθηκε στην ερήμωση, και το πλήθος όσων απίστησαν χάθηκε. Επειδή όμως το υπόλειμμα αποδέχθηκε την πίστη, και έπειτα κλήθηκε μαζί του το πλήθος των εθνών, και οι δύο διαμορφώθηκαν σε έναν λαό, και συνεπώς προέκυψε μία Εκκλησία και από τους δύο, ο Θεός της χαρίζει το να μην περιπέσει με κανέναν τρόπο στα παλαιά δεινά, ούτε βέβαια να ονομαστεί εγκαταλελειμμένη ή έρημη, αλλά αντίθετα να γίνει επιθυμητή σε αυτόν, και να μην ονομάζεται πλέον έρημος, αλλά μάλλον κατοικημένη.

Και στους Ιουδαίους έλεγε ο Χριστός, άλλοτε μεν: «Ακόμη για λίγο χρόνο είμαι μαζί σας», και άλλοτε: «Ιδού, αφήνεται σε εσάς ο οίκος σας»· ενώ για όσους προέρχονται από τα έθνη έλεγε: «Τα πρόβατα τα δικά μου ακούν τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια». <Και ο αριθμός των υιών Ισραήλ ήταν σαν την άμμο της θάλασσας, η οποία δεν θα μπορέσει να μετρηθεί ούτε να εξαριθμηθεί.> Αυτό μας το εξηγεί με διαφορετικό τρόπο ο μακάριος Ησαΐας: «Και εάν, λέει, ο λαός του Ισραήλ γίνει σαν την άμμο της θάλασσας, το υπόλειμμα θα σωθεί· διότι ο Θεός θα εκπληρώσει τον λόγο του και θα τον συντομεύσει με δικαιοσύνη, διότι συντετμημένο λόγο θα εφαρμόσει ο Θεός σε ολόκληρη την οικουμένη». Αλλά, λοιπόν, είτε κατανοηθεί έτσι ενδεχομένως είτε με άλλον τρόπο, μολονότι ο Ισραήλ είναι πολυάριθμος και αναρίθμητος και ισόποσος με την άμμο της θάλασσας, δεν υπάρχει πολύς υπολογισμός για αυτούς από τον Θεό, εφόσον επέλεξαν την ασέβεια· ενώ αντίθετα, έστω και ένας δίκαιος και ευσεβής αξιώνεται ξεχωριστά της δικής Του αγάπης και ευσπλαχνίας. Επιβλέπει, άλλωστε, ακόμη και σε έναν ταπεινό και ήσυχο και σε αυτόν που τρέμει τους λόγους Του. Και δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό η χάρη προς τους αγαθούς και επιεικείς, και σε όσους Τον φοβούνται και Τον υπηρετούν με γνησιότητα, αλλά είναι σε θέση να ωφελήσουν και άλλους, και να απαλλάξουν εκείνους που έχουν σφάλει από την ποινή που ενίοτε επικρέμαται εναντίον τους.

Διότι φαίνεται ότι έτσι το κατανοούσε και βεβαίως το εξέφρασε ο δίκαιος Συμεών, όταν η αγία Παρθένος προσέφερε τον Ιησού σε ηλικία οκτώ ημερών: «Και τη δική σου ψυχή θα τη διαπεράσει ρομφαία». Διότι σχεδόν κατασφαζόταν από ρομφαία, βλέποντας να σταυρώνεται αυτός που γεννήθηκε από αυτήν, εννοώ βέβαια κατά τη σάρκα. Λέει λοιπόν: «Ω ρομφαία, εξέγερθητι εναντίον του ποιμένα μου», δηλαδή, ας ενεργηθεί πλέον το σωτήριο πάθος και ας έλθει ο καιρός της φανερώσεως των αγαθών. Διότι έχει τεθεί πάνω μας αρχιποιμένας ο Χριστός, και κάτω από αυτόν βρισκόμαστε όλοι εμείς που έχουμε πιστέψει, χωρίς όμως να είμαστε έξω από το χέρι του Θεού και Πατέρα. Διότι μας κυβερνά εν τω Υιώ, και δι' αυτού και εν αυτώ έχουμε σωθεί και έχουμε αποκτήσει την προσαγωγή. Γι' αυτό άλλωστε έλεγε ο Σωτήρας: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου που μου τα έδωσε είναι μεγαλύτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα. Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα».

«Εκείνο που πεθαίνει ας πεθάνει, και εκείνο που χάνεται ας χαθεί, και από τα υπόλοιπα ας κατατρώγει το καθένα τις σάρκες του πλησίον του.» Για εμάς όμως ισχύει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια.» Είναι λοιπόν καλός ποιμένας, και σε όλα αυτός κατέχει τα πρωτεία. Ονομάστηκε όμως και πρόβατο, επειδή ακριβώς έγινε σαν εμάς. Και πράγματι, ο σοφός Ιωάννης τον υπέδειξε στα πλήθη των Ιουδαίων, λέγοντας: «Να ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου.» Διότι χιλιάδες σφάζονταν, σύμφωνα με τον τύπο του νόμου, αλλά κανένας δεν εξάλειψε την αμαρτία του κόσμου. «Διότι είναι αδύνατο το αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρέσει αμαρτίες.» Την αμαρτία του κόσμου όμως εξάλειψε ο αμνός ο άμωμος, ο αληθινός, το άμωμο ιερήιο. Επομένως, λογίστηκε και ως πρόβατο μαζί με εμάς. Για τον λόγο αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί και υιός της Εκκλησίας, ως πρωτότοκος ανάμεσα σε αδελφούς. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι και το όνομα Ιωσήφ ερμηνεύεται ως προσθήκη και αύξηση Θεού. Διότι το άγιο πλήθος των τέκνων της Εκκλησίας πάντοτε επιδίδεται σε αύξηση. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε έχει λεχθεί προς αυτήν: «Σήκωσε τα μάτια σου ολόγυρα, Σιών, και δες τους πάντες. Ιδού, συγκεντρώθηκαν και ήλθαν προς εσένα.» Και πάλι: «Ιδού, αυτοί έρχονται από μακριά, αυτοί από τον βορρά, και αυτοί από τη θάλασσα, και άλλοι από τη χώρα των Περσών.»

Έπειτα, αφού έχουμε ενωθεί με τον Χριστό, πώς θα βρεθούμε σε χειρότερη κατάσταση; Και πώς λέει την αλήθεια ο ίδιος όταν λέει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια, και δεν θα χαθούν ποτέ, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από τα χέρια μου· ο Πατέρας μου, που μου τα έδωσε, είναι μεγαλύτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου;» Μήπως εξαπάτησε άραγε τους αθλητές της ευσέβειας προς τον Χριστό ο σοφότατος Πέτρος, γράφοντας τα εξής: «Ώστε και όσοι πάσχουν σύμφωνα με το θέλημά του, ας παραθέτουν τις ψυχές τους στον πιστό Κτίστη»; Αν όμως την ψυχή που έχει παραδοθεί στον Θεό την βιάζει ο Σατανάς, σέρνοντας και φέροντάς την όπου εκείνος επιλέγει κατά καιρούς, πώς θα μπορούσε να θεωρηθεί πιστός εκείνος που προστατεύει τους αγίους και έχει λάβει το πνεύμα του καθενός ως παρακαταθήκη; Ανοησία, λοιπόν, είναι αυτά και φοβερή παράνοια, το να νομίζει κανείς στ' αλήθεια ότι η ψυχή του προφήτη παρασύρθηκε από τους τόπους που της είχαν οριστεί προς τα κάτω, εξαιτίας των μάταιων επωδών ενός μιαρότατου γυναίου. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ποια θα μπορούσε, επομένως, να είναι η ερμηνεία αυτών των θεωρημάτων; Διότι νομίζω ότι είναι ανάγκη αυτά τα τόσο αισχρά πράγματα ούτε καν να τα προφέρουμε, αλλά ούτε καν να τα συλλαμβάνουμε ως απλές σκέψεις. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Αφού παραθέσουμε το ίδιο το ιερό Γράμμα, θα καταστήσουμε σαφή όσα έρχονται τότε στον νου μας, κρατώντας σφιχτά σε κάθε περίπτωση το πρέπον.

Γι' αυτόν, λοιπόν, τον σταυρωθέντα, και ο Πρόδρομος κήρυξε λέγοντας: αυτός που έρχεται πίσω μου είναι ισχυρότερός μου, του οποίου δεν είμαι άξιος να βαστάξω τα υποδήματα· αυτός θα σας βαπτίσει με Άγιο Πνεύμα και πυρ. Το λιχνιστήρι βρίσκεται στο χέρι του, και θα καθαρίσει πλήρως το αλώνι του, και θα συγκεντρώσει το σιτάρι στην αποθήκη του, ενώ το άχυρο θα το κατακάψει με άσβεστο πυρ. Αλλά και εκείνοι που σταύρωσαν τον σταυρωθέντα, πριν τον σταυρώσουν, τον ρωτούσαν λέγοντας: πες μας καθαρά, αν εσύ είσαι ο Χριστός. Ο δε σταυρωθείς Κύριος της δόξης αποκρίθηκε προς αυτούς: σας το είπα ήδη, και δεν πιστεύετε· τα έργα που εγώ κάνω στο όνομα του Πατέρα μου, αυτά μαρτυρούν για εμένα· αλλά εσείς δεν πιστεύετε, διότι δεν είστε από τα δικά μου πρόβατα. Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου. Και ο αρχιερέας του είπε: σε εξορκίζω στον ζωντανό Θεό, να μας πεις αν εσύ είσαι ο Χριστός ο Υιός του Θεού. Λέει σε αυτόν ο Κύριος: εσύ το είπες· από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται στα δεξιά της δυνάμεως και να έρχεται πάνω στις νεφέλες του ουρανού.

Αλλά, όπως ακριβώς εδώ ομιλεί ανθρωπίνως παρακαλώντας να λάβει, έτσι αλλού αποδεικνύει ότι ο ίδιος είναι ο δεσπότης των πάντων: «Διότι τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου· και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν· και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια»· και πάλι: «Έχω όμως και άλλα πρόβατα, τα οποία δεν προέρχονται από αυτήν την αυλή· και εκείνα πρέπει να τα οδηγήσω, και θα ακούσουν τη φωνή μου, και θα γίνει ένα ποίμνιο, ένας ποιμένας». Στον παρόντα ψαλμό, ωστόσο, ομιλεί ανθρωπίνως: «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομίας μου και του ποτηρίου μου»· ονομάζοντας κληρονομία τη βασιλεία των εθνών, και ποτήριο τον θάνατο που υπέμεινε για εμάς. Διότι έτσι έλεγε και στα ιερά Ευαγγέλια: «Πατέρα, εάν είναι δυνατόν, ας παρέλθει αυτό το ποτήριο από εμένα»· σαν να έλεγε με μεγαλύτερη σαφήνεια: «Και της δικής μου Εκκλησίας, η οποία είναι η κληρονομία μου, μερίδα είναι ο Κύριος· και ο ίδιος έχει γίνει μερίδα και του ποτηρίου μου, δηλαδή του θανάτου».

Ως προς το τελευταίο, λοιπόν, λέγει ο θείος Κύριλλος: δεν αντλεί την ύπαρξή του από το ότι λαμβάνει κάτι, αλλά ενώ υπάρχει λαμβάνει κάτι. Και συμπεραίνοντας προσθέτει: επομένως το ότι λαμβάνει κάτι από τον Πατέρα δεν εξαναγκάζει τον Υιό να είναι δεύτερος ως προς τον χρόνο κατά την ουσία· εκλαμβάνοντας εδώ τη ζωή, την οποία έχει ο Πατήρ και την οποία ο Υιός λαμβάνει από τον Πατέρα, όχι ως την ουσία. Οικοδομώντας, λοιπόν, το επιχείρημα ότι κατά την ουσία ο Υιός δεν αποδεικνύεται δεύτερος χρονικά από τον Πατέρα εξαιτίας του ότι λαμβάνει κάτι, προσέθεσε και άλλα παρόμοια επιχειρήματα. Αποδεικνύοντας δε πως, ακόμη και αν ως προς τα ζωντανά πλάσματα ο Υιός ονομάζεται ζωή κατ' ενέργειαν, επειδή τα ζωοποιεί και καλείται ζωή τους, ούτε και ως προς αυτό είναι ανόμοιος με τον Πατέρα, αλλά εκ φύσεως έχει την ιδιότητα να αποτελεί τη ζωή τους και να τα ζωοποιεί όπως ακριβώς και ο Πατήρ, γράφει στη συνέχεια: εάν ο Υιός δεν είναι ζωή εκ φύσεως, πώς θα επαληθευθεί λέγοντας: «όποιος πιστεύει σε εμένα έχει ζωή αιώνια»; Και πάλι: «τα δικά μου πρόβατα ακούν τη φωνή μου, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια». Και έπειτα από λίγα, εφόσον υπόσχεται να δώσει τη ζωή σε όσους πιστεύουν σε αυτόν ως κάτι που του ανήκει εκ φύσεως και που υπάρχει ουσιωδώς σε αυτόν, πώς λοιπόν είναι δυνατόν να νοηθεί ότι ο Υιός δεν την είχε, αλλά την έλαβε από τον Πατέρα;

Ακόμη, αποδεικνύοντας ο θείος Κύριλλος ότι, αν και σε σχέση με τα ζωντανά πλάσματα ο Υιός του Θεού ονομάζεται ζωή κατ' ενέργειαν, επειδή τα ζωοποιεί και ονομάζεται ζωή τους, ούτε ως προς αυτό είναι ανόμοιος με τον Πατέρα, αλλά έχει κατά φύση το να είναι ζωή αυτών και να τα ζωοποιεί, όπως ακριβώς και ο Πατέρας, γράφει στη συνέχεια: «Αν ο Υιός δεν είναι κατά φύση ζωή, πώς θα αληθεύει όταν λέει: "όποιος πιστεύει σε εμένα έχει ζωή αιώνια"· και πάλι: "τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια"»; Και μετά από λίγα: Εφόσον υπόσχεται να δώσει σε όσους πιστεύουν σε αυτόν τη ζωή που του ανήκει εκ φύσεως και ενυπάρχει ουσιωδώς σε αυτόν, πώς λοιπόν είναι δυνατόν να νοηθεί ότι ο Υιός δεν την είχε και την έλαβε από τον Πατέρα; Ας ντραπούν, επομένως, εκείνοι που παρανοϊκά, όταν ακούν ότι η ζωή ανήκει εκ φύσεως στον Θεό, λένε ότι αυτή είναι η ουσία του· διότι δεν παρέχει σε εμάς τους πιστούς την ουσία του ο Πατέρας ή ο Υιός ή το Άγιο Πνεύμα. Μακριά από τέτοια ασέβεια.

β΄. Επειδή, λοιπόν, προσποιούνταν τότε ότι θα πείθονταν από έναν απλό λόγο αυτοί που δεν είχαν πεισθεί από τόσα έργα, ελέγχει την πονηρία τους λέγοντας: Αν δεν πιστεύετε στα έργα, πώς θα πιστέψετε στα λόγια; Επομένως, η ερώτηση είναι περιττή. Αλλά σας το είπα, λέγει, και δεν με πιστεύετε, διότι δεν είστε από τα δικά μου πρόβατα. Διότι εγώ, από την πλευρά μου, εκπλήρωσα όλα όσα όφειλε να κάνει ο ποιμένας· εάν όμως εσείς δεν με ακολουθείτε, αυτό δεν συμβαίνει επειδή εγώ δεν είμαι ποιμένας, αλλά επειδή εσείς δεν είστε δικά μου πρόβατα. Διότι τα δικά μου πρόβατα, λέγει, ακούνε τη φωνή μου και με ακολουθούν· και τους δίνω ζωή αιώνια, και δεν πρόκειται να χαθούν ποτέ, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι μου. Διότι ο Πατέρας, ο οποίος μου τα έδωσε, είναι ανώτερος από όλους· και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου. Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα. Πρόσεξε πώς, ενώ φαίνεται να τους απορρίπτει, τους προτρέπει στο να τον ακολουθήσουν. Εσείς δεν με ακούτε, λέγει, διότι δεν είστε πρόβατα· αυτοί όμως που με ακολουθούν, αυτοί ανήκουν στο ποίμνιο. Τα έλεγε δε αυτά, για να φιλοτιμηθούν να γίνουν πρόβατα. Έπειτα, αναφέροντας όσα θα αποκτήσουν, τους κεντρίζει, ώστε να τους αφυπνίσει και να τους εμφυσήσει την επιθυμία. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Μήπως, επειδή χάρη στη δύναμη του Πατέρα κανείς δεν τα αρπάζει, εσύ δεν έχεις τη δύναμη, αλλά είσαι αδύναμος στο να τα προστατεύσεις; Σε καμία περίπτωση.

Και για να κατανοήσεις ότι η φράση «Ο Πατέρας, ο οποίος μου τα έδωσε», ειπώθηκε εξαιτίας εκείνων, ώστε να μην τον αποκαλέσουν πάλι αντίθεο· αφού είπε ότι «Κανείς δεν τα αρπάζει από το χέρι μου», στη συνέχεια έδειξε ότι το δικό του χέρι και του Πατέρα είναι ένα. Διότι, εάν δεν ίσχυε αυτό, το λογικό θα ήταν να πει ότι «Ο Πατέρας, ο οποίος μου τα έδωσε, είναι μεγαλύτερος από όλους, και κανείς δεν δύναται να τα αρπάξει από το χέρι μου». Όμως δεν είπε έτσι, αλλά «Από το χέρι του Πατέρα μου».

Επειδή, ως προς το ότι ο Υιός δύναται από μόνος Του να πράττει αυτά, τα οποία δύναται κατά το βάπτισμα μαζί με τον Πατέρα, όπως επίσης και το Άγιο Πνεύμα, άκουσέ τα αυτά με σαφήνεια. Διότι στους Ιουδαίους έλεγε: «Για να μάθετε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες»· και πάλι, «Για να γίνετε υιοί φωτός», και, «Εγώ τους δίνω αιώνια ζωή». Έπειτα, μετά από αυτά λέει: «Για να έχουν ζωή και να την έχουν σε αφθονία». Ας δούμε όμως και το Πνεύμα να πράττει ακριβώς το ίδιο. Πού μπορεί να το δει κανείς αυτό; «Στον καθένα», λέει, «δίνεται η φανέρωση του Πνεύματος για το συμφέρον». Εκείνος λοιπόν που παρέχει αυτά, πολύ περισσότερο συγχωρεί και αμαρτήματα. Και πάλι: «Το Πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί»· και, «Θα ζωοποιήσει δια του Πνεύματός Του που κατοικεί μέσα σας»· και, «Το Πνεύμα είναι ζωή ένεκα της δικαιοσύνης»· και πάλι, «Εάν όμως οδηγείστε από το Πνεύμα, δεν είστε υπό τον νόμο». «Διότι δεν λάβατε πνεύμα δουλείας ώστε να περιπέσετε πάλι στον φόβο, αλλά λάβατε πνεύμα υιοθεσίας». Και τότε βέβαια, όλα όσα έπρατταν, τα θαυματουργούσαν μετά την έλευση του Πνεύματος.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, και εκείνοι που πρωτύτερα ήταν εκτεθειμένοι σε αυτόν ως έτοιμη λεία και ευχάριστη τροφή, έλαβαν εξουσία από Εκείνον που νίκησε τον κόσμο και κατέλυσε την υπερήφανη και εχθρική δυναστεία του Πονηρού, να πατούν επάνω σε φίδια και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του Εχθρού. Αλλά και θα σύρουν με αγκίστρι τον δράκοντα, θα περάσουν χαλινάρι γύρω από τη μύτη του, θα δέσουν κρίκο στο ρουθούνι του και με χαλκά θα τρυπήσουν το χείλος του. Έστω κι αν εκείνοι που έχουν πιαστεί στις παγίδες της πλάνης προσφέρουν ανόητα τον σεβασμό τους, όπως οι ίδιοι ισχυρίζονται, σε αυτόν που είναι δεσμώτης, τρυπημένος και μαστιγωμένος. Πράγματι, οι ταλαίπωροι δεν είχαν τη φρόνηση να δουν ούτε να κατανοήσουν. Γι' αυτόν τον λόγο αλαζονεύονται εις βάρος της αλήθειας και τολμούν πράγματα που ούτε βάρβαροι ούτε ειδωλολάτρες θα τολμούσαν να κάνουν. Τι θα πουν, άραγε, ακούγοντας αυτά που στα Ευαγγέλια ο δικός μας βασιλιάς και ποιμένας διακηρύσσει ρητά: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου»; Και ότι ο Πατέρας τού έδωσε εξουσία πάνω σε κάθε σάρκα, και πως όλα όσα έχει ο Πατέρας, τα έχει και ο Υιός; «Διότι όλα τα δικά μου», λέει, «είναι δικά σου, και τα δικά σου δικά μου, και έχω δοξαστεί μέσω αυτών». Διότι έχουμε πιστέψει ότι ο Μονογενής μετέχει σε όλα όσα ανήκουν στον Πατέρα. Πώς λοιπόν έχει δοξαστεί, εάν έχει νικηθεί και ηττηθεί; Και πώς έχει στερηθεί την εξουσία Εκείνος που λαμπρύνεται με τα πατρικά αξιώματα και συμμετέχει στην εξουσία Του που υφίσταται πάνω στα πάντα;

Εσείς δεν πιστεύετε, διότι δεν προέρχεστε από τα δικά μου πρόβατα. Τα πρόβατα τα δικά μου ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν. Και εγώ τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν πρόκειται ποτέ να χαθούν, και κανείς δεν πρόκειται να τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου, ο οποίος μου τα έδωσε, είναι ανώτερος από όλους, και κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου. Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα. Αυτοί λοιπόν, επειδή όντως και σκέπτονται και πράττουν τα έργα των Ιουδαίων, λιθοβολούν, σαν με πέτρες, με τα λόγια των βλασφημιών τους, βάλλοντας εναντίον του Χριστού. Διότι με αυτόν τον τρόπο, όσον αφορά τουλάχιστον τους ίδιους, απογύμνωσαν τον Χριστό και του αφαίρεσαν την εξουσία πάνω στα πάντα, και έχουν ήδη αποφανθεί ότι έχει ηττηθεί, θεωρώντας, εκτός των άλλων, και τα λόγια των Ευαγγελίων ως ψευδή. Αντιθέτως, στον πατέρα τους τον Αντίχριστο προσφέρουν τη δόξα και τα επινίκια, έχοντας ανεγείρει ως λαμπρό τρόπαιο για εκείνον την ίδια τους την καταστροφή.

Γι' αυτό, λέει, «και την ψυχή μου θυσιάζω υπέρ των προβάτων». Jo 10, 25—31 Όταν ρωτήθηκε τότε, δεν απάντησε αμέσως, αλλά ήλεγξε την πονηρία τους. Έπειτα, αφού τους ήλεγξε και τους προετοίμασε και τους μαλάκωσε εκ των προτέρων, όσο εξαρτιόταν από τον ίδιο, λέει, ρωτάτε, για να σας πω ότι «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα». Αυτοί όμως, όχι μόνο δεν βελτιώθηκαν καθόλου μαθαίνοντας αυτό που έδιναν την εντύπωση ότι αναζητούσαν, αλλά επιχείρησαν και να τον λιθοβολήσουν.

Φρόντιζε δε και εσύ, όσο διαρκεί ο χειμώνας, εννοώ ο παρών βίος, ο οποίος έχει πάντοτε ταραχές από τα πνεύματα της πονηρίας, να εορτάσεις τα εγκαίνια του πνευματικού σου ναού, γινόμενος συνεχώς νέος και ετοιμάζοντας αναβάσεις στην καρδιά σου. Διότι τότε και ο Ιησούς θα είναι παρών κοντά σου, συμπράττοντας στην εορτή αυτών των εγκαινίων μέσα στη στοά του Σολομώντα, περιφρουρώντας σε υπό τη σκέπη Του, και κάνοντάς σε να ειρηνεύεις από τα πάθη. Διότι Αυτός θα είναι ο Σολομών, όνομα που ερμηνεύεται ως ειρηνικός. Όποιος, λοιπόν, αυλίζεται υπό τη σκέπη του ειρηνικού Χριστού, σύμφωνα με τον προφήτη, έχει τον ίδιο τον Κύριο να συνεορτάζει μαζί του τα εγκαίνια της ψυχής του, όσο διαρκεί ο χειμώνας, δηλαδή ο παρών βίος. Διότι άνοιξη είναι ο μέλλων αιώνας, κατά τον οποίο τα πάντα αναζωογονούνται και λαμβάνουν παλιγγενεσία, και κατά τον οποίο κανείς δεν δύναται πλέον να εγκαινιάσει την ψυχή του· διότι όλα αυτά περιορίζονται στον παρόντα αιώνα. «Όπως σας είπα, τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τα γνωρίζω, και με ακολουθούν, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια, και δεν πρόκειται ποτέ να χαθούν, και κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι μου. Ο Πατέρας μου, που μου τα έδωσε, είναι μεγαλύτερος από όλους, και κανείς δεν δύναται να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου. Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα.» Επειδή τους είπε ότι, «Δεν είστε από τα δικά μου πρόβατα», τώρα τους προτρέπει, ώστε να γίνουν πρόβατά Του.

Γι' αυτό και προσθέτει λέγοντας: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και με ακολουθούν.» Έπειτα, παρακινώντας τους, αναφέρει και τα όσα θα αποκτήσουν όσοι τον ακολουθούν. «Διότι», λέει, «τους δίνω αιώνια ζωή, και δεν θα χαθούν ποτέ», και τα εξής. Οπωσδήποτε με τα λόγια του αυτά τους αφυπνίζει και τους εμπνέει ζήλο και επιθυμία να τον ακολουθήσουν και αυτοί, εφόσον χαρίζει τέτοια δώρα.

Γιατί λοιπόν λέει: «Δεν πρόκειται να χαθούν»; Διότι «κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει από το χέρι μου», διότι «ο Πατέρας μου, που μου τα έδωσε», «είναι ανώτερος από όλους, και από το χέρι του κανείς δεν μπορεί να τα αρπάξει», ώστε ούτε «από το δικό μου χέρι». Διότι το χέρι το δικό μου και του Πατέρα είναι ένα. «Διότι εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», δηλαδή ως προς την εξουσία και τη δύναμη· επειδή «χέρι» ονομάζει την εξουσία και τη δύναμη. «Εγώ, λοιπόν, και ο Πατέρας είμαστε ένα» ως προς τη φύση, την ουσία και το κράτος. Αυτό ακριβώς αντιλαμβανόμενοι και οι Ιουδαίοι, ότι δηλαδή καθιστά τον εαυτό του ομοούσιο με τον Θεό μέσω αυτών των λόγων, τον λιθοβολούσαν, επειδή παρουσίαζε τον εαυτό του ως Υιό του Θεού. Αλλά θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος: Πώς είπε ο Κύριος ότι «κανείς δεν θα τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα μου», τη στιγμή που βλέπουμε πολλούς να χάνονται; Μπορεί λοιπόν να λεχθεί ότι μεν κανείς δεν δύναται να τα αρπάξει από το χέρι του Πατέρα, πολλοί όμως μπορούν να τα εξαπατήσουν. Διότι με τη βία και την τυραννία κανείς δεν έχει τη δύναμη να αποσπάσει κάποιον από τον Θεό, αλλά με την απάτη καθημερινά ανατρεπόμαστε. Και πώς λέει: «Τα πρόβατά μου με ακολουθούν, και δεν πρόκειται να χαθούν»; Διότι βλέπουμε ότι ο Ιούδας χάθηκε. Αλλά ακριβώς γι' αυτό χάθηκε, επειδή δεν ακολούθησε, ούτε παρέμεινε πρόβατο μέχρι το τέλος.

Ο δε Χριστός, σχετικά με εκείνους που τον ακολούθησαν και είναι πρόβατά του, λέει ότι «δεν πρόκειται ποτέ να χαθούν», διότι, εάν βεβαίως κάποιος εκπέσει από την τάξη των προβάτων και σταματήσει να ακολουθεί τον ποιμένα, αμέσως χάνεται. Θα χρησιμοποιήσεις, επίσης, εναντίον των Μανιχαίων αυτό που συνέβη με τον Ιούδα. Διότι και αυτός, αν και ήταν άγιος και πρόβατο του Θεού, εξέπεσε, επειδή δηλαδή είχε ελεύθερη βούληση να τραπεί, και εξέπεσε με δική του επιλογή. Άρα τα κακά ή τα αγαθά δεν υπάρχουν εκ φύσεως, αλλά υφίστανται και αναιρούνται με την προαίρεση. «Πήραν, λοιπόν, πάλι πέτρες οι Ιουδαίοι, για να τον λιθοβολήσουν. Ο Ιησούς τους αποκρίθηκε:»