Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:36

Αυτή είναι η έννοια του ρητού, σύμφωνα τουλάχιστον με τη δική μου αναξιότητα. Διότι τα παρόμοια λόγια του Πέτρου προς τους Ιουδαίους έχουν αληθινή και χρηστή αιτία. Επειδή οι Ιουδαίοι, έχοντας πλανηθεί από την αλήθεια, προσδοκούν μεν τον ερχομό του Χριστού, αλλά δεν θεωρούν ότι αυτός θα υποστεί και πάθος, λέγοντας αυτό που δεν κατανοούν: «Εμείς γνωρίζουμε ότι, όταν έλθει ο Χριστός, θα παραμείνει εις τον αιώνα· και πώς εσύ λες ότι πρέπει αυτός να υψωθεί;». Έπειτα, δεν θεωρούν ότι είναι ο Λόγος που σαρκώθηκε, αλλά υποθέτουν ότι έγινε ένας απλός άνθρωπος, όπως ακριβώς υπήρξαν όλοι οι βασιλείς. Ο Κύριος, λοιπόν, νουθετώντας τον Κλεόπα και τους συνοδοιπόρους του, τους δίδασκε ότι έπρεπε πρώτα να πάθει ο Χριστός· και στους άλλους Ιουδαίους δίδασκε ότι επιδήμησε ως Θεός, λέγοντας: «Εάν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και δεν μπορεί να αναιρεθεί η Γραφή, για εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι "Βλασφημείς", επειδή είπα "Είμαι Υιός του Θεού";».

Αυτή είναι η έννοια του ρητού, τουλάχιστον κατά τη δική μου μηδαμινότητα. Διότι αυτά τα λόγια του Πέτρου προς τους Ιουδαίους έχουν αιτία και αληθινή και ωφέλιμη. Επειδή οι Ιουδαίοι, έχοντας πλανηθεί από την αλήθεια, προσδοκούν μεν τον ερχομό του Χριστού, αλλά δεν πιστεύουν ότι αυτός θα υποστεί και πάθος, λέγοντας αυτό που δεν κατανοούν: «Εμείς γνωρίζουμε ότι, όταν έλθει ο Χριστός, παραμένει εις τον αιώνα· πώς εσύ λες ότι πρέπει αυτός να υψωθεί;». Έπειτα, δεν θεωρούν ότι είναι ο Λόγος που σαρκώθηκε, αλλά νομίζουν ότι γίνεται ένας απλός άνθρωπος, όπως ακριβώς υπήρξαν όλοι οι βασιλείς. Ο Κύριος λοιπόν, ελέγχοντας εκείνους που βρίσκονταν μαζί με τον Κλεόπα, τους δίδασκε ότι πρέπει ο Χριστός πρώτα να πάθει, και τους άλλους Ιουδαίους ότι επιδήμησε ως Θεός, λέγοντας: «Εάν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απηυθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί· για εκείνον τον οποίον ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε, εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα: είμαι Υιός του Θεού;».

Επειδή, και όταν αυτός είπε: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», αγανάκτησαν οι Ιουδαίοι λέγοντας: «Επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό». Και ο Σωτήρας αποκρίθηκε επιβεβαιώνοντας αυτό που ειπώθηκε από αυτούς, πως δεν δήλωσε τίποτα άλλο λέγοντας: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», παρά το ότι και ο ίδιος είναι Θεός, όντας Υιός του Θεού: «Εάν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο Λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί· για εκείνον τον οποίο ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε: Βλασφημείς· επειδή είπα ότι είμαι Υιός του Θεού; Εάν δεν κάνω τα έργα του Πατέρα μου, μην με πιστεύετε· εάν όμως τα κάνω, και αν ακόμη δεν θέλετε να πιστέψετε σε εμένα, πιστέψτε στα έργα· για να κατανοήσετε και να γνωρίσετε ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε εμένα». Επομένως, το να είναι ο Υιός μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα στον Υιό, σημαίνει αυτό και τίποτα άλλο: το ότι ο Υιός του Θεού είναι αυτός που έχει γεννηθεί από τον Θεό, όντας Θεός κατά τη φύση του, όπως ακριβώς ο Πατέρας, και φανερώνοντας την πατρική μορφή μέσα στον εαυτό του, και φανερωνόμενος επί της πατρικής υποστάσεως.

Διότι, σύμφωνα με τον Ιωάννη, όταν ο Κύριος είπε «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», «πήραν στα χέρια τους πέτρες οι Ιουδαίοι, για να τον λιθοβολήσουν. Ο Ιησούς τους αποκρίθηκε: Πολλά καλά έργα σας έδειξα από τον Πατέρα· για ποιο από αυτά τα έργα με λιθοβολείτε; Του αποκρίθηκαν οι Ιουδαίοι: Δεν σε λιθοβολούμε για κάποιο καλό έργο, αλλά για βλασφημία, και επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό. Ο Ιησούς τους αποκρίθηκε: Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας ότι “εγώ είπα: είστε θεοί”; Εάν ονόμασε θεούς εκείνους, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι “βλασφημείς”, επειδή είπα “είμαι Υιός του Θεού”; Εάν δεν κάνω τα έργα του Πατέρα μου, να μην με πιστεύετε· εάν όμως τα κάνω, ακόμη κι αν δεν πιστεύετε σε εμένα, πιστέψτε στα έργα, για να γνωρίσετε και να κατανοήσετε ότι ο Πατέρας είναι σε εμένα, κι εγώ στον Πατέρα». Καίτοι, από ό,τι πρέπει να κατανοήσει κανείς από το προφανές, δεν είπε ούτε «είμαι Θεός», ούτε «είμαι Υιός του Θεού», αλλά «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα».

Οι μεν Ιουδαίοι, λοιπόν, ακούγοντας το «ένα», νόμισαν πως, σύμφωνα με την πλάνη του Σαβελλίου, ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος είναι ο Πατέρας. Ο δε Σωτήρας μας απαντά στο σφάλμα τους με τον εξής συλλογισμό: ακόμη κι αν αποκάλεσα τον εαυτό μου Θεό, οφείλατε να γνωρίζετε το γεγραμμένο «εγώ είπα: είστε θεοί», και έπειτα, αποσαφηνίζοντας το «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», απέδωσε την ενότητα με τον Πατέρα στο πρόσωπο του «Υιού», λέγοντας: «επειδή είπα: είμαι Υιός του Θεού». Διότι, ακόμη κι αν δεν το εξέφρασε κατά λέξη, απέδωσε ωστόσο το νόημα του «είμαστε ένα» στον Υιό. Επειδή τίποτα δεν είναι ένα με τον Πατέρα, παρά μόνο εκείνο που προέρχεται από Αυτόν. Και τι άλλο θα μπορούσε να είναι αυτό που προέρχεται από Αυτόν, παρά ο Υιός;

Το ότι ο Μονογενής δεν καταδέχθηκε να συγκαταριθμήσει τον εαυτό του με τους κατά χάριν υιούς, αλλά γνωρίζει ότι έχει θεία και άρρητη υπεροχή έναντι πάντων και το αληθινό αξίωμα της υιότητας, μπορείς να το μάθεις εύκολα από όσα λέει στους Ιουδαίους για τον Μωυσή και τους αγίους προφήτες: «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα: Είμαι Υιός του Θεού;». Διότι, αν, επειδή ακριβώς ο λόγος του Θεού δόθηκε σε εκείνους, τους ανέδειξε θεούς και υιούς, πώς δεν θα είναι πολύ περισσότερο ο ίδιος Υιός και Θεός, κατά τρόπο ανώτερο και αληθέστερο, αυτός εξαιτίας του οποίου εκείνοι είναι θεοί και υιοί; Επομένως, το όνομα Υιός δεν είναι επίκτητο για τον Μονογενή, αλλά το όνομά Του αυτό υποδηλώνει το πώς ακριβώς είναι ως προς τη φύση Του, όπως ακριβώς συμβαίνει και με το όνομα Πατέρας για τον ίδιο τον Θεό και Πατέρα. Διότι Πατέρας είναι ο Πατέρας επειδή έχει γεννήσει τον Υιό· και Υιός πάλι είναι ο Υιός επειδή έχει γεννηθεί από τον Πατέρα. Για αυτήν ακριβώς την αιτία, όπως νομίζω, αν και με πάμπολλες και διαφορετικές λέξεις ερμηνεύουμε τα αγαθά που προσιδιάζουν στη θεία φύση, ώστε να φτάσουμε έστω και σε μια μέτρια γνώση γι' αυτήν, ωστόσο δεν θα πω ότι το όνομα της υιότητας και της πατρότητας συγκαταλέγεται μαζί με εκείνα, μολονότι τα άλλα ονόματα λέγονται ορθά και ακατηγόρητα και για τους δύο. Β. Πώς το εννοείς αυτό; Α. Θα στο εξηγήσω με μεγάλη ευχαρίστηση, εφόσον επιθυμείς να μάθεις.

Διότι, αν ο Υιός γνώριζε ότι χρησιμοποιεί το όνομα της θεότητας ως απλό τίτλο και ότι δεν κατέχει την ιδιότητα αυτή ως καρπό της φύσης του, τι είναι αυτό που τον πείθει να διακηρύσσει ανοιχτά πλέον: «Εγώ είμαι η αλήθεια»; Επειδή το νόθο δεν είναι αληθινό, και εκείνο που με εξωτερικούς και επίκτητους καλλωπισμούς δεν φαίνεται όπως είναι κατά φύση, τολμά να εισβάλει και να διεισδύσει στη δόξα της αλήθειας, αλλά δεν θα ήταν έτσι στην πραγματικότητα, και μέσα από την αυστηρή δοκιμασία των συλλογισμών αποδεικνύεται αδόκιμο. Γιατί όμως δεν θεώρησε απαραίτητο να συναριθμήσει τον εαυτό του με τους κατά θέσιν θεούς, εφόσον δεν ήταν κατά φύση Θεός, αλλά, διαχωρίζοντας τον εαυτό του από το πλήθος των αγίων, ανερχόταν σε έναν δικό του τόπο, ο οποίος δεν είναι βατός σε κανέναν άλλον, λέγοντας: «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι "Βλασφημείς", επειδή είπα "Είμαι Υιός του Θεού";» Διότι, αν εκείνοι, λέει, ονομάστηκαν θεοί, επειδή οικειώθηκαν και δέχτηκαν στην ψυχή τους τον λόγο του Θεού, πώς δεν θα είναι Θεός αυτός εξαιτίας του οποίου εκείνοι είναι θεοί; «Διότι Θεός ήταν ο Λόγος», σύμφωνα με τη φωνή του Ιωάννη. Αυτό το «ήταν», δεν του προσδίδει μια νεότερη δόξα, αλλά μια δόξα πρεσβύτερη από κάθε χρόνο.

Επειδή όμως διαψεύστηκα στην ελπίδα μου και φτάσαμε στην αρχή νέων κόπων, διότι η σκαιότητα των αντιπάλων μάς επιβάλλει σωρηδόν τα προβλήματα, έλα λοιπόν πάλι, αντιτάσσοντας με τη σειρά σε καθένα τον αληθινό και αψεγάδιαστο λόγο, ας ελέγξουμε αυτούς που αγνοούν το μυστήριο του Χριστού. Β. Είμαι λοιπόν πάρα πολύ πρόθυμος να ακολουθήσω όποια πορεία κι αν επιλέξεις εσύ. Διότι, πράγματι, ο λόγος δεν θα μπορούσε να καταστήσει για εμάς την εξέταση του κάθε ζητήματος πολύ πιο ξεκάθαρη με άλλον τρόπο παρά μόνο με αυτόν. Ότι λοιπόν, λένε, ο Υιός είναι μέτοχος αγιασμού, θα το αποσαφηνίσει γράφοντας ο μακάριος Παύλος για αυτόν: «Διότι και αυτός που αγιάζει και αυτοί που αγιάζονται προέρχονται όλοι από έναν· για αυτή την αιτία δεν ντρέπεται να τους ονομάζει αδελφούς, λέγοντας: Θα αναγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου». Και επιπλέον, ο σοφός Ιωάννης λέει ότι «είδε το Πνεύμα να κατεβαίνει πάνω του σαν περιστέρι». Και εκτός από αυτά, και ο ίδιος ο Υιός έλεγε, απευθυνόμενος στους Ιουδαίους: «Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας ότι Εγώ είπα, θεοί είστε; Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, για εκείνον τον οποίο ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο εσείς λέτε ότι Βλασφημείς, επειδή είπα Υιός του Θεού είμαι;». Θα μπορούσε κανείς, πολύ εύκολα, να συσσωρεύσει στα όσα ειπώθηκαν μύρια άλλα, μέσα από τα οποία μπορεί να μάθει ότι ο Υιός έχει αγιαστεί από τον Πατέρα. Α.

Με ποιον τρόπο λοιπόν θα υποθέσουν ότι έχει αγιαστεί ο Υιός, εφόσον αναγκαστικά με την αναφορά στον αγιασμό Του συνδέεται και η αποστολή Του σε τούτον τον κόσμο; Διότι έτσι είπε ο Χριστός: «Εκείνον τον οποίο ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο.» Διότι αυτό που προκύπτει από τη συνδρομή και των δύο, νομίζω, διαπιστώνεται ότι συμβάλλει τα μέγιστα στην ορθότητα των συλλογισμών μας. Επειδή ο Πατέρας λέγεται ότι αγίασε τον Υιό αποστέλλοντάς Τον, και όχι πριν από την αποστολή Του. Β. Λένε ότι έχει αγιαστεί από τον Πατέρα. Α. Και θα μπορούσε να αγιάσει ο Πατέρας με άλλον τρόπο παρά μόνο μέσω του Αγίου Πνεύματος; Β. Ναι, μέσω του Αγίου Πνεύματος, αλλά τι σημαίνει αυτό; Α. Παρατήρησε λοιπόν, φίλε μου, σε πόση ατοπία καταλήγει ο συλλογισμός τους. Διότι, εάν πριν από τη σάρκωση και την αποστολή Του σε τούτον τον κόσμο ο Λόγος μετείχε στο Πνεύμα, σύμφωνα με όσα εκείνοι θεωρούν ως ορθά, γιατί το δεχόταν πάλι αυτό και αφού έλαβε σάρκα; Το πράγμα είναι περιττό και άσκοπο. Αλλά νομίζω κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα θεωρήσει ποτέ ότι η απόρρητη φύση του Θεού είναι δυνατόν να περιπέσει σε τέτοια σφάλματα. Διότι δεν θα μπορούσε να αποτύχει ως προς το πρέπον και να μην είναι άμεμπτη, και μάλιστα όχι κατόπιν μακράς διαδικασίας σκέψεων και εννοιών, αλλά βλέπει το ορθό αμέσως από τις πρώτες κινήσεις της βουλής και της σοφίας που ενυπάρχουν σε αυτήν.

Τι θα πούμε λοιπόν εμείς ως προς αυτά; Άραγε ο Μονογενής θα καταταχθεί από εμάς ανάμεσα στους προφήτες, εκπληρώνοντας τη διακονία που αρμόζει στους προφήτες, και δεν θα πράττει τίποτα άλλο εκτός από αυτό; Διότι από ποιον δεν γίνεται αναντίρρητα αποδεκτό ότι οι προφήτες μάς μετέφεραν τα λόγια του Θεού; Έπειτα, ποιο είναι το εξαιρετικό στον Υιό, αν εκπληρώνει μόνο αυτό ακριβώς; Και πώς είναι υπεράνω όλων, αν εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στους προφήτες και περιβάλλεται από δουλοπρεπές μέτρο; Και πώς, υπερέχοντας από αυτούς στη δόξα, λέει στα Ευαγγέλια: «Αν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, για εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα, είμαι Υιός του Θεού;» Διότι με αυτά τα λόγια διαχωρίζει σαφώς τον εαυτό του από τη χορεία των προφητών, και λέει ότι εκείνοι μεν ονομάστηκαν θεοί επειδή ο Λόγος του Θεού απευθύνθηκε σε αυτούς, ενώ τον εαυτό του τον ομολογεί Υιό. Διότι στους αγίους προφήτες διανεμήθηκε μερική χάρη μέσω του Πνεύματος, ενώ στον Σωτήρα Χριστό ευδόκησε να κατοικήσει σωματικά όλο το πλήρωμα της θεότητας, όπως λέει ο Παύλος. Γι' αυτό και «από το πλήρωμά του όλοι εμείς λάβαμε», όπως βεβαίωσε ο Ιωάννης. Πώς, λοιπόν, αυτός που δίνει βρίσκεται στο ίδιο μέτρο με αυτούς που λαμβάνουν, ή πώς το πλήρωμα της θεότητας θα καταταχθεί στη μοίρα εκείνου που διακονεί;

Επομένως, οι δικές μας λέξεις σημαίνουν τα υπέρτερα από εμάς, όταν αναφέρονται στον Θεό. Θέλεις να κατανοήσεις κάτι από αυτά τα τόσο δυσχερή θέματα; Έπειτα ο νους σου αδυνατεί να τα καταλάβει, και, όταν το παθαίνεις αυτό, το αισθάνεσαι; Μη δυσφορείς, άνθρωπε, ομολόγησε την ασθένεια της δικής σου φύσης, να θυμάσαι εκείνον που λέει: «Μην αναζητάς όσα είναι ανώτερα από τις δυνάμεις σου». Όταν στρέψεις τον σωματικό οφθαλμό προς τον δίσκο του ήλιου, αμέσως τον αποστρέφεις, νικημένος από την προσβολή του φωτός. Γνώριζε λοιπόν ότι και η θεία φύση κατοικεί σε φως απρόσιτο· απρόσιτο όμως για τις διάνοιες εκείνων που την περιεργάζονται. Πρέπει, συνεπώς, όταν τα περί Θεού εκφράζονται με ανθρώπινες λέξεις, να μη σκεφτόμαστε τίποτα το ταπεινό, αλλά μέσα στη φτώχεια των δικών μας λέξεων να κατοπτρίζεται ο πλούτος της θείας δόξας. Διότι, τι κι αν αποστέλλεται ο Υιός από τον Πατέρα; Μήπως εξαιτίας αυτού θα είναι κατώτερος; Άραγε, όταν από το ηλιακό σώμα εκπέμπεται το φως του, είναι διαφορετικής φύσης από αυτό, και υποδεέστερό του; Αν και, το να σκεφτεί κανείς έστω και μόνο κάτι τέτοιο, πώς δεν αποτελεί αμάθεια; Όντας λοιπόν φως του Πατρός ο Υιός, αποστέλλεται προς εμάς, όπως ακριβώς ο ήλιος εκπέμπει την ακτίνα του· πράγμα που παρακαλούσε να γίνει ο Δαβίδ λέγοντας: «Εξαπόστειλε το φως σου και την αλήθειά σου». Και αν αποτελεί δόξα για τον Πατέρα το να έχει το φως, πώς λες ότι είναι κατώτερό του εκείνο μέσω του οποίου δοξάζεται; Αλλά και ο ίδιος ο Υιός λέει για τον εαυτό του: «Εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε».

Επειδή, λοιπόν, ο νόμος προστάζει να τιμωρείται με θάνατο αυτός που υποπίπτει στο έγκλημα της βλασφημίας, λένε ότι ο Κύριος υπόκειται σε αυτή την καταδίκη· διότι, όπως λένε, έκανε τον εαυτό του Υιό του Θεού. Πρέπει όμως εμείς να θυμηθούμε πάλι, πού και πώς έχει ειπωθεί αυτό από τον Χριστό. Λοιπόν, κάποτε στην κολυμβήθρα που ονομαζόταν Προβατική, απάλλαξε τον παράλυτο από τη μακρόχρονη και δυσβάσταχτη ασθένεια κατά την ημέρα του Σαββάτου. Αυτοί όμως, ενώ έπρεπε να θαυμάσουν αυτόν που επιτελούσε τέτοια θαύματα, σκανδαλίζονταν πάλι, κατηγορώντας τον για κατάλυση του νόμου μόνο και μόνο εξαιτίας του Σαββάτου. Αλλά και τότε ο Χριστός απολογούνταν λέγοντας: «Ο Πατέρας μου έως τώρα εργάζεται, κι εγώ εργάζομαι». Έπειτα λέει πάνω σε αυτά ο Ευαγγελιστής: «Γι' αυτό λοιπόν καταδίωκαν οι Ιουδαίοι τον Ιησού, επειδή όχι μόνο κατέλυε το Σάββατο, αλλά και έλεγε τον Θεό δικό του Πατέρα, κάνοντας τον εαυτό του ίσο με τον Θεό». Σκανδαλίζονταν, λοιπόν, οι Ιουδαίοι, επειδή ο Χριστός αποκαλούσε δικό του Πατέρα τον Κύριο των πάντων, όταν γι' αυτό τον λόγο έκανε μαζί τους μια πραότατη συζήτηση, λέγοντας τα εξής: «Είναι γραμμένο στον νόμο σας: Εγώ είπα, θεοί είστε, και όλοι υιοί του Υψίστου. Εάν λοιπόν, λέει, ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα ότι είμαι Υιός του Θεού;»

Ιωάν. 10, 36 Ο Μονογενής είναι αυτός που αγιάζει και όλα τα άλλα, όσα ανυψώνονται προς τον αγιασμό μέσω της μετοχής τους στον αγιασμό. Το να αγιάζεται κάτι στην Αγία Γραφή λέγεται με πολλούς τρόπους. «Αγιάστηκε», λοιπόν, σημαίνει ότι προορίστηκε για αποστολή στον κόσμο με σκοπό να σώσει εκείνους που βρίσκονται σε αυτόν, ή το «να αγιάζεται κάτι» θα το κατανοήσεις ως το να αφιερώνεται για θυσία· διότι «ένας πέθανε υπέρ πάντων» κατά την ευδοκία του Θεού και Πατρός. Ή ότι αγιάστηκε για να καταστήσει άγιο τον δικό του ναό· διότι η σάρκα δεν ήταν άγια από τη δική της φύση, αλλά αγιάστηκε δεχόμενη τον αγιασμό από τον Λόγο που ενώθηκε μαζί της, και κατά αυτή την έννοια, νομίζω, λέει τούτο.

Η λύση ως προς αυτό. Δεν θα διαφέρει λοιπόν σε τίποτα από τους προφήτες ο Λόγος του Θεού που ομιλεί μέσω των προφητών, και τους προαναγγέλλει τα μελλοντικά; Διότι δεν γνώριζαν από μόνοι τους αυτά τα πράγματα, αλλά η πρόγνωση των μελλοντικών αρμόζει μόνο στον Θεό. Και τι να κάνουμε, όταν ο Κύριος διαχωρίζει σαφώς τον εαυτό Του από την ισότητα προς αυτούς με τα εξής λόγια Του: «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και δεν μπορεί να αναιρεθεί η Γραφή, για αυτόν που ο Θεός αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα: Είμαι Υιός του Θεού;». Διότι, αν είχε φυσική ισότητα με τους προφήτες, δεν θα έκανε τη σύγκριση με το κατώτερο από τον εαυτό Του, λαμβάνοντας τη δική τους περίπτωση ως παράδειγμα. Επειδή, λέγοντας, «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού», αποδεικνύει σαφώς ότι δεν απευθύνθηκε λόγος του Θεού προς Αυτόν, όπως ακριβώς έγινε προς εκείνους, αλλά ότι ο Ίδιος είναι ο Λόγος του Πατρός που απευθύνεται στους προφήτες.

ΑΛΛΟ. «Τους αποκρίθηκε ο Ιησούς: Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας: Εγώ είπα, θεοί είστε; Αν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, για εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι Βλασφημείς, επειδή είπα, Υιός του Θεού είμαι;» Βλέπεις πώς αντιδιαστέλλει σαφώς τον εαυτό του από τους κατά θέσιν θεούς, εφόσον ο ίδιος προφανώς υπάρχει κατά φύσιν αυτό που σε εκείνους προστίθεται ως χάρισμα; Πώς λοιπόν ενδέχεται αυτός που είναι ουσιωδώς Θεός να μην αποφεύγει οπωσδήποτε το να είναι δημιούργημα, εφόσον τοποθετούμε τη θεία και απερινόητη φύση υπεράνω του να είναι κτιστή;

Διότι λέει: «Αγίασμα στον Κύριο». Ή μήπως δεν είπε σαφώς ο Εμμανουήλ ότι ο ίδιος αγιάστηκε από τον Θεό και Πατέρα; ΠΑΛΛ. Ναι, διότι θυμάμαι που έλεγε προς τους Ιουδαίους: «Αν εκείνους ονόμασε θεούς, προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, εσείς λέτε για εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, ότι βλασφημείς, επειδή είπα, είμαι Υιός του Θεού;» ΚΥΡ. Όταν όμως ο Υιός λέει ότι αγιάστηκε από τον Θεό και Πατέρα, αυτό δηλώνει ότι κατά κάποιον τρόπο έχει εκλεγεί και αποσταλεί. Επομένως, το αγίασμα του Κυρίου, λέει, σημαίνει την ανάδειξη και αποστολή σε αυτόν τον κόσμο, αλλά για βασιλεία και δόξα. Διότι έτσι τελειοποιεί τον Ααρών, τοποθετώντας στο μέτωπό του το χρυσό έλασμα. Κύριος δε των όλων και βασιλιάς είναι ο Χριστός, ταυτόχρονα εκ φύσεως αλλά και κατά μετοχήν. Διότι, ενώ είναι Θεός εκ φύσεως, κένωσε τον εαυτό του, κατεβαίνοντας σε μορφή δούλου. Και λαμβάνει τη βασιλεία, σύμφωνα βέβαια με αυτό που αρμόζει στην ανθρώπινη φύση, αν και είναι σύνεδρος εξ αρχής και άνωθεν με τον Θεό και Πατέρα, και συγκυβερνήτης των πάντων και συνδεσπότης. Κατανόησε δε πώς η μίτρα του κατασκευάστηκε από υάκινθο, φέροντας το λαμπρό σύμβολο της βασιλείας, εννοώ δηλαδή το χρυσό πέταλο. Και ο υάκινθος είναι σύμβολο του ουρανού· και να θυμάσαι τον Χριστό που λέει: «Η δική μου βασιλεία δεν είναι από αυτόν τον κόσμο». Διότι ο Χριστός δεν είναι επίγειος βασιλιάς, αλλά ουράνιος, έχοντας κάτω από τα πόδια του ολόκληρη την κτίση.

Διότι το Πνεύμα λαλούσε τα του Χριστού, και ο Χριστός αποστέλλει το Πνεύμα και εν Αγίω Πνεύματι εκβάλλει τα δαιμόνια, και ο Υιός λέγει τα του Πατρός και ο Πατήρ αγίασε τον Υιό και τον απέστειλε στον κόσμο, ίνα τον γνωρίζουν και τον δοξάζουν, όπως δοξάζουν τον Πατέρα. Και εξέπεσε με κάθε τρόπο η διάνοια εκείνων που αποξενώνουν τους εαυτούς τους από την ακολουθία του Χριστού. 13. Ισχυρίζεται δε πάλι η ίδια η Μαξίμιλλα, η γνώση και η διδασκαλία της παρακολουθίας, για να εκφραστώ και χλευαστικά, ότι: «Ο Κύριος με απέστειλε γι' αυτόν τον κόπο και τη συνθήκη και την επαγγελία ως εκλεκτό μηνυτή και ερμηνευτή, εξαναγκασμένο, είτε το θέλω είτε όχι, να γνωρίσω τη γνώση του Θεού». Ας προσέξουμε, λοιπόν, τη σταθερή βάση της ζωής μας και την οδό του φωτός, ω αγαπητοί, και ας μην πλανηθούμε εξαιτίας των λόγων του αντιδίκου και του βοσκήματος του αλλοτρίου πνεύματος. Διότι, δες εδώ αυτόν που μίλησε έτσι, ότι παρουσίασε τον εαυτό του ως εξαναγκασμένο, και όχι με εκούσια βούληση. Ο δε Κύριός μας δεν ήλθε στον κόσμο παρά τη θέλησή του, ούτε απεστάλη από τον Πατέρα κατ' ανάγκην, αλλά έχοντας ταυτόχρονα με τον Πατέρα τη βούληση και με το Άγιο Πνεύμα την παροχή των δωρεών· και όπως ακριβώς ο ίδιος, μαζί με τον Πατέρα, έχει τη βούληση να δίδει τη χάρη σε όλους, όχι κατ' ανάγκην, αλλά εξαιτίας υπερβολικής φιλανθρωπίας, έτσι και όσους κάλεσε, τους έχει καλέσει με ελεύθερη προαίρεση, χωρίς να επιβάλλει καταναγκασμό, χωρίς να τοποθετεί δεσμά.

Διότι, όταν εννοούμε τον Θεό ως Πατέρα, Τον εννοούμε ως Πατέρα Θεού· και όταν εννοούμε τον Υιό του Θεού, εννοούμε Αυτόν που αποκαλείται Υιός του Θεού ως Θεό και όμοιο κατά τη φύση με Εκείνον του Οποίου νοείται Υιός. Το «αγέννητο» όμως δεν λέγεται αγέννητο ενός γεννητού, ούτε το «γεννητό» λέγεται γεννητό ενός αγεννήτου. 20. Επειδή, λοιπόν, οι όροι του αγεννήτου και του γεννητού ούτε δηλώνουν τη μεταξύ τους σχέση ούτε φανερώνουν από κοινού τη φύση, αλλά εξισώνουν την ιδιότητα του Υιού με τα υπόλοιπα δημιουργήματα, δεν πρόκειται να αποδεχθούμε τα ονόματα αυτά εξαιτίας της μεθόδευσης που οδηγεί στην ασέβεια, αλλά πάντοτε θα χρησιμοποιούμε με ιεροπρέπεια τα ονόματα του Πατρός και του Υιού. Πρώτον μεν, διότι εμείς που κληθήκαμε από τα έθνη δεν βαπτιστήκαμε στο όνομα του αγεννήτου και του γεννητού, αλλά εις το όνομα του Πατρός και του Υιού· έπειτα, διότι πουθενά δεν διαπιστώνεται ο Υιός να έχει αποκαλέσει τον δικό Του Πατέρα αγέννητο, αλλά πάντοτε αποκαλούσε τον Θεό Πατέρα, και πάντοτε τον Εαυτό Του Υιό του Θεού, (πρέπει να παραθέσουμε λίγα χωρία) καθώς Τον ακούμε να λέει: «Εάν με αγαπούσατε, θα χαιρόσασταν που πορεύομαι προς τον Πατέρα μου», και «Σε Εκείνον τον οποίο ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς οργίζεστε επειδή είπα, είμαι Υιός του Θεού;», και «Εγώ εξήλθα από τον Πατέρα και έχω έλθει· εξήλθα από τον Πατέρα και ήλθα στον κόσμο· πάλι αφήνω τον κόσμο και πορεύομαι προς τον Πατέρα». Το ίδιο φανερώνει και η ομολογία του Πέτρου: «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού», και ο Πατέρας από ψηλά: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός».

Και πρόσεξε πώς ονόμασε θεούς αυτούς που κρίνονται, και δεν δίστασε να τους αποκαλέσει συναγωγή θεών, προς καταισχύνην εκείνων που αρνούνται τη θεότητα του Σωτήρα. Διότι, αν αυτούς που ελέγχονταν και κατηγορούνταν για κακία δεν δίσταζε να τους ονομάζει θεούς, πώς δεν είναι απολύτως δίκαιο να σεμνύνεται με τη σεβάσμια τιμή του Θεού ο ποιητής τόσων θαυμαστών έργων, αυτός που έλαβε την εξουσία της κρίσης από τον Πατέρα; Αυτό ακριβώς πρόβαλε ελεγκτικά και ο ίδιος ο Σωτήρας προς τους ίδιους τους άρχοντες των Ιουδαίων, χρησιμοποιώντας ακριβώς αυτές τις παρούσες λέξεις. Διότι, όταν εκείνοι είπαν: «Δεν σε λιθοβολούμε για κάποιο καλό έργο, αλλά για βλασφημία, επειδή εσύ, άνθρωπος ώντας, κάνεις τον εαυτό σου Θεό», ο Ιησούς τους απάντησε: «Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας ότι, Εγώ είπα: Είστε θεοί; Αν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι βλασφημεί, επειδή είπα: Είμαι Υιός του Θεού;» Και αν ο Σωτήρας λέει, «δεν είναι γραμμένο στον νόμο;», μην απορήσεις· επειδή διδάσκει να αποδεχόμαστε κάθε λόγο του Θεού –όχι μόνο αυτόν που ειπώθηκε μέσω του Μωυσή, αλλά και αυτόν που ειπώθηκε μέσω των προφητών– ως έναν βασιλικό νόμο. Επομένως, και όσα έχουν παραγγελθεί μέσω των προφητών, εύλογα θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι νόμοι του Θεού· και ομοίως, όσα δόθηκαν μέσω της ψαλμωδίας.

Αλλά παρατήρησε επιπλέον σε αυτά πώς, αφού τον ονόμασε άπαξ Λόγο, και τον ανακήρυξε Θεό και τον αποκάλεσε φως και τον είπε μονογενή και τον ομολόγησε Υιό του Θεού, δεν τον ονομάζει πλέον Λόγο, αλλά στο εξής εξιστορεί ότι και ο ίδιος ο Σωτήρας δεν αποκαλεί τον εαυτό του Λόγο, αλλά Υιό και μονογενή και φως και ζωή και αλήθεια και μύρια άλλα, όπως ακριβώς μπορεί να τον ακούσει κανείς να διδάσκει κάπως έτσι: «Διότι τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε έδωσε τον Υιό του τον μονογενή, για να μη χαθεί καθένας που πιστεύει σε αυτόν», και πάλι: «Διότι δεν απέστειλε ο Θεός τον Υιό στον κόσμο για να κρίνει τον κόσμο», και ξανά: «εκείνος όμως που δεν πιστεύει έχει ήδη κριθεί, επειδή δεν έχει πιστέψει στο όνομα του μονογενούς Υιού του Θεού». Και εδώ πάλι ο μεν Θεός έδινε και «απέστελλε τον Υιό ως σωτήρα του κόσμου», ενώ εκείνος απεστέλλετο, όντας δηλαδή έτερος σε σχέση με αυτόν που τον απέστελλε. Γι’ αυτό μου φαίνεται ότι στα παρακάτω, σαν να απευθύνεται στον ίδιο τον Μάρκελλο και σε όσους εχθρεύονται τη φύση του Υιού, έχει καταγραφεί ο ίδιος ο Σωτήρας μας να λέει: «Δεν είναι γραμμένο στον νόμο ότι εγώ είπα: είστε θεοί; Αν ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, γι' αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο εσείς λέτε ότι βλασφημεί, επειδή είπα: είμαι Υιός του Θεού;»

Ακούς πόσες φορές ο ίδιος ο Σωτήρας ονόμασε τον εαυτό του όχι Λόγο, αλλά Υιό, και τον αποκάλεσε Μονογενή, και πώς δίδασκε ότι έχει αποσταλεί και έχει αγιαστεί, πριν αποσταλεί, από τον Πατέρα, και πώς επιπλήττει αυτούς που διστάζουν να τον ομολογήσουν Υιό του Θεού, διδάσκοντας από τη Θεία Γραφή ότι όχι μόνο υιοί Θεού αλλά και θεοί ονομάστηκαν άνθρωποι που ήταν κατά φύση θνητοί; Γι' αυτό δεν έπρεπε να θεωρείται βλάσφημο το να ομολογεί κανείς και Υιό του Θεού και Θεό εκείνον «τον οποίο ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο». Τι, λοιπόν, έπρεπε να πάθει αυτός που, μετά από τόσα λόγια, τόλμησε να πει ότι αυτός είναι Λόγος και τίποτε άλλο, και ο οποίος δήλωσε επί λέξει: «και γι' αυτό δεν ονομάζει τον εαυτό του Υιό του Θεού, αλλά παντού αποκαλεί τον εαυτό του Υιό ανθρώπου, ώστε μέσω αυτής της ομολογίας να προετοιμάσει τον άνθρωπο, μέσω της κοινωνίας μαζί του, να γίνει κατά χάριν (θέσει) υιός Θεού»; Διότι, αφού ο Μάρκελλος είπε αυτά, δεν ξέρω με ποια μάτια ήταν σε θέση να αντικρίσει ή με ποια χείλη να αντικρούσει τόσες μαρτυρίες. Και ο Σωτήρας παρουσιάζει τον εαυτό του να είναι φως, σύμφωνα με όσα έχουν προηγουμένως αναφερθεί περί του φωτός, λέγοντας: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου», και πάλι: «Εγώ είμαι το φως, και η αλήθεια και η ζωή», και ξανά: «ότι το φως ήλθε στον κόσμο και οι άνθρωποι αγάπησαν περισσότερο το σκοτάδι παρά το φως».

Διότι τα πρόβατα βρίσκονται στο χέρι του Πατέρα μου, όπως λέει ο προφήτης: «Στο χέρι μου ζωγράφισα τα τείχη σου». Έπειτα, δείχνοντας ότι το χέρι είναι ένα, αναφέρει ότι άλλοτε είναι δικό του και άλλοτε του Πατέρα. Όταν όμως ακούς τη λέξη χέρι, να μην σκεφτείς τίποτα το αισθητό, αλλά τη δύναμη και την εξουσία. Αν όμως δεν τα άρπαζε κανείς για τον λόγο ότι ο Πατέρας τον ενδυνάμωνε, θα ήταν περιττό να πει στη συνέχεια: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα». Διότι, αν ήταν κατώτερος, ο λόγος αυτός θα έδειχνε μεγάλη τόλμη. Επειδή δεν αποδεικνύει τίποτα άλλο παρά το ισοστάσιο της δύναμης· πράγμα το οποίο κατανοώντας οι Ιουδαίοι, άρχισαν να τον λιθοβολούν. Αλλά ούτε και έτσι δεν κατέρριψε αυτή την πεποίθηση και την υποψία. Και βέβαια, αν εκείνοι είχαν υποπτευθεί λανθασμένα, θα έπρεπε να τους διορθώσει και να πει: «Για ποιον λόγο τα κάνετε αυτά; Εγώ δεν τα είπα αυτά μαρτυρώντας ίση δύναμη για εμένα και τον Πατέρα». Τώρα όμως κάνει το εντελώς αντίθετο, και εδραιώνει την υποψία, και την ενισχύει· και αυτά μάλιστα ενώ εκείνοι εξαγριώνονταν. Διότι δεν απολογείται για τα όσα είπε, σαν να ειπώθηκαν λανθασμένα, αλλά αντιθέτως τους επιπλήττει, επειδή δεν έχουν την πρέπουσα άποψη για αυτόν. Επειδή δηλαδή έλεγαν: «Δεν σε λιθοβολούμε για κανένα καλό έργο, αλλά για βλασφημία, και επειδή, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό», άκουσε τι λέει: «Αν η Γραφή ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, πώς εσείς λέτε ότι βλασφημώ, επειδή είπα ότι είμαι Υιός του Θεού;»

Αυτό δε που λέει, έχει την εξής έννοια: Εάν εκείνοι που το έλαβαν αυτό κατά χάριν δεν κατηγορούνται αποκαλώντας τους εαυτούς τους θεούς, εκείνος που το κατέχει εκ φύσεως, πώς θα ήταν δίκαιο να επιτιμάται; Αλλά δεν το είπε έτσι, αργότερα όμως το απέδειξε, αφού πρώτα μετρίασε και συγκατέβη στον λόγο του, λέγοντας: «Εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε»· και αφού κατεύνασε τον θυμό τους, τότε προβάλλει σαφή την απόφανσή του. Διότι προηγουμένως, προκειμένου να γίνει δεκτός ο λόγος του, μίλησε πιο ταπεινά· αργότερα όμως τον ανύψωσε σε ανώτερο επίπεδο, λέγοντας τα εξής: «Εάν δεν κάνω τα έργα του Πατέρα μου, μην με πιστεύετε· εάν όμως τα κάνω, ακόμα και αν δεν πιστεύετε σε εμένα, πιστέψτε στα έργα μου». Βλέπεις πώς αποδεικνύει αυτό ακριβώς που ανέφερα, ότι δηλαδή σε τίποτα δεν υπολείπεται από Αυτόν, αλλά είναι παντού ίσος; Διότι, επειδή ήταν αδύνατον να δουν την ουσία Του, μέσα από την ισότητα και την ταυτότητα των έργων Του παρέχει την απόδειξη της απαραλλαξίας Του ως προς τη δύναμη.

Και λίγο παρακάτω, κάνοντας σύγκριση του εαυτού του προς εκείνους που είναι θεοί κατά θέσιν και όχι κατά φύσιν, λέει: «Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας: "Εγώ είπα, είστε θεοί και όλοι υιοί του Υψίστου"; Αν αποκάλεσε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να καταλυθεί, σε εκείνον που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο, εσείς λέτε ότι "βλασφημείς", επειδή είπα: "Είμαι Υιός του Θεού";» Και αποδεικνύοντας ότι είναι Θεός και ομοούσιος με τον Πατέρα, βάσει της ομοιότητας των έργων λέει: «Αν δεν κάνω τα έργα εκείνου που με έστειλε, μην με πιστεύετε· αν όμως τα κάνω, έστω κι αν δεν πιστεύετε σε εμένα, να πιστεύετε στα έργα μου, για να γνωρίσετε και να πιστέψετε ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα». Όπως και πιο πάνω λέει: «Διότι, όπως ο Πατέρας εγείρει τους νεκρούς και τους ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει», «επειδή είναι Υιός ανθρώπου. Μην απορείτε γι' αυτό, διότι έρχεται ώρα, και είναι τώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού και εκείνοι που θα την ακούσουν θα ζήσουν». Λέγοντας: «Όπως ο Πατέρας εγείρει τους νεκρούς και τους ζωοποιεί», πρόσθεσε: «Έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει», αποδεικνύοντας ότι ο Υιός είναι ζωοποιός αυτεξουσίως και κατά φύσιν, όπως ακριβώς και ο Πατέρας, και όχι κατά χάριν. Έπειτα προσθέτει: Ότι αυτός ο Υιός του Θεού, που είναι ζωοποιός κατά φύσιν, «είναι Υιός ανθρώπου». Δεν είπε: Ονομάζεται Υιός ανθρώπου, αλλά «είναι», και «μην απορείτε γι' αυτό», λέει, ότι δηλαδή «ο Υιός ανθρώπου ζωοποιεί».

Και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει εξαιτίας μου· δεν θα μπορούσε όμως να φαγωθεί διαφορετικά, παρά μόνο εν σαρκί. Διότι και ο Χριστός, όντας ταυτόχρονα τέλειος Θεός και άνθρωπος, όταν ονομάζεται σύμφωνα με καθεμία από τις φύσεις από τις οποίες συντέθηκε, και όταν λέγεται νοούμενος κυρίως σύμφωνα με την άλλη, δεν μειώνεται ούτε συγχέεται η ιδιότητα της μιας φύσης μέσα στη μοναδικότητα της υποστάσεως. Και μάρτυρας αυτού του λόγου είναι ο ίδιος ο Θεός και Λόγος, από τη μία μεριά λέγοντας: γιατί ζητάτε να με σκοτώσετε, έναν άνθρωπο που σας έχει πει την αλήθεια; (αν και αυτός που μιλούσε ήταν και αθάνατος Θεός), και από την άλλη λέγοντας: εσείς λέτε ότι βλασφημείς, επειδή είπα: είμαι Υιός του Θεού; και όμως, αυτός που μιλούσε ήταν και υιός ανθρώπου. Έτσι, αποδίδοντας το φυσικό χαρακτηριστικό του κάθε ονόματος στην αντίστοιχη φύση, σε τίποτα απολύτως δεν σφάλλουμε.

«Σας έδειξα πολλά καλά έργα από τον Πατέρα μου· για ποιο από αυτά τα έργα με λιθοβολείτε;» Του αποκρίθηκαν οι Ιουδαίοι, λέγοντας: «Δεν σε λιθοβολούμε για κανένα καλό έργο, αλλά για βλασφημία, επειδή εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό». Τους αποκρίθηκε ο Ιησούς: «Δεν είναι γραμμένο στον νόμο σας: “Εγώ είπα, είστε θεοί”; Αν, λοιπόν, ονόμασε θεούς εκείνους προς τους οποίους απευθύνθηκε ο λόγος του Θεού, και η Γραφή δεν μπορεί να αναιρεθεί, σε αυτόν που ο Πατέρας αγίασε και απέστειλε στον κόσμο εσείς λέτε ότι βλασφημεί, επειδή είπα: “Είμαι Υιός του Θεού”;» Επειδή είπε ότι «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», αναμφίβολα ως προς την εξουσία και τη δύναμη, και έδειξε ότι το χέρι του Πατέρα και το δικό του είναι ένα, οι Ιουδαίοι θεώρησαν το πράγμα βλασφημία και έριξαν πέτρες, θεωρώντας ότι κάνει τον εαυτό του ίσο με τον Θεό. Ο Κύριος λοιπόν, για να τους φέρει σε αμηχανία και να δείξει ότι δεν έχουν καμία εύλογη αιτία για τη μανία εναντίον του, αλλά ότι λυσσομανούν μάταια, τους υπενθυμίζει τα θαύματα που έγιναν από αυτόν, και λέει: «Πολλά καλά έργα σας έδειξα· για ποιο από αυτά με λιθοβολείτε;» Εκείνοι δε λένε: «Για βλασφημία σε λιθοβολούμε, διότι κάνεις τον εαυτό σου Θεό». Αυτός, επομένως, δεν το αρνείται αυτό, ούτε λέει ότι «Δεν κάνω τον εαυτό μου Θεό, δεν είμαι ίσος με τον Πατέρα», αλλά μάλλον επιβεβαιώνει τη δική τους γνώμη, και αποδεικνύει ότι είναι Θεός, ξεκινώντας από όσα είναι γραμμένα στον νόμο.