Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:41

Εφόσον λοιπόν η θεότητα είναι μία στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, λέμε ότι ο Πατέρας οράται στον Υιό και ο Υιός στον Πατέρα. Είναι επίσης αναγκαίο να γνωρίζουμε και τούτο, ότι δεν είναι το να θέλει τα ίδια με τον Πατέρα, ούτε το να έχει μία γνώμη με αυτόν, που κάνει τον Υιό να λέει «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε μένα» και «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα»· αλλά επειδή είναι γνήσιο γέννημα της ουσίας του Πατέρα, φανερώνει τον Πατέρα στον εαυτό του, και φανερώνεται και ο ίδιος μέσα στον Πατέρα. Διότι λέει ότι θέλει, μιλάει και έχει την ίδια δύναμη με τον Πατέρα, και κατορθώνει εύκολα ό,τι θέλει και όσα κάνει ο Πατέρας, ώστε μέσα από όλα να γίνει δεκτός ως ομοούσιος με αυτόν και ως αληθινός καρπός της ουσίας του, και όχι ότι έχει με αυτόν μόνο μια σχετική ενότητα που συνίσταται απλώς σε όμοια θελήματα και δεσμούς αγάπης· πράγμα το οποίο λέμε ότι υπάρχει και στα κτίσματα. <Και αναχώρησε πάλι πέρα από τον Ιορδάνη, στον τόπο όπου ήταν ο Ιωάννης αρχικά και βάπτιζε, και έμεινε εκεί. Και πολλοί ήλθαν προς αυτόν, και έλεγαν ότι ο μεν Ιωάννης δεν έκανε κανένα σημείο· όλα όμως όσα είπε ο Ιωάννης γι' αυτόν ήταν αληθινά.>

Βʹ. «Για να κριθούν.» Δεν είπε, «Για να κολαστούν»· διότι και χωρίς αυτό επρόκειτο να κολαστούν, αλλά, «Για να κριθούν», δηλαδή να καταδικαστούν στο φοβερό κριτήριο, ώστε να είναι αναπολόγητοι. Ποιοι όμως είναι αυτοί; Ο ίδιος το ερμήνευσε προσθέτοντας: «Εκείνοι που δεν πίστεψαν στην αλήθεια, αλλά ευαρεστήθηκαν στην αδικία». Αποκαλεί δε «αγάπη της αλήθειας» τον Χριστό· διότι, όπως λέει, δεν δέχθηκαν την αγάπη της αλήθειας· επειδή ήταν και τα δύο, και για τα δύο προσήλθε, και από αγάπη προς τους ανθρώπους και υπέρ της αλήθειας. «Αλλά ευαρεστήθηκαν», λέει, «στην αδικία»· διότι εκείνος (ο Αντίχριστος) ήλθε για τη φθορά των ανθρώπων και για να τους αδικήσει. Διότι τι δεν θα πράξει τότε; Όλα θα τα κινήσει, όλα θα τα ταράξει, και με τα προστάγματα και με τον φόβο. Θα είναι φοβερός από παντού, από την εξουσία, από την ωμότητα, από τα παράνομα προστάγματα. Αλλά μη φοβηθείς· σε εκείνους που οδεύουν προς την απώλεια, λέει, θα έχει την ισχύ του. Διότι και ο Ηλίας θα έλθει τότε για να στηρίξει τους πιστούς. Και αυτό το λέει ο Χριστός: «Ο Ηλίας έρχεται και θα αποκαταστήσει τα πάντα». Γι' αυτό ειπώθηκε για τον Ιωάννη το: «Με τη δύναμη και το πνεύμα του Ηλία». Διότι ούτε σημεία έκανε, όπως ο Ηλίας, ούτε θαύματα· διότι, λέει, «ο Ιωάννης μεν δεν έκανε κανένα σημείο, όμως όλα όσα είπε ο Ιωάννης γι' Αυτόν ήταν αληθινά».

Θέλησαν, λοιπόν, να τον πιάσουν, αλλά ξέφυγε από τα χέρια τους και αναχώρησε πέρα από τον Ιορδάνη, στο μέρος όπου βάπτιζε προηγουμένως ο Ιωάννης. Και πολλοί πήγαν προς αυτόν και έλεγαν: «Ο Ιωάννης δεν έκανε κανένα σημείο, όλα όμως όσα είπε ο Ιωάννης για αυτόν είναι αληθινά». Διότι, όταν διατυπώνει κάτι μεγάλο και υψηλό, αναχωρεί γρήγορα, υποχωρώντας στον θυμό τους, ώστε να καταλαγιάσει και να κοπάσει το πάθος τους εξαιτίας της απουσίας του· αυτό ακριβώς έκανε και τότε. Για ποιον λόγο, όμως, αναφέρει τον τόπο ο ευαγγελιστής; Για να μάθεις ότι γι' αυτόν τον λόγο αναχώρησε εκεί, προκειμένου να τους υπενθυμίσει όσα έγιναν και λέχθηκαν εκεί από τον Ιωάννη, καθώς και τη μαρτυρία του. Πηγαίνοντας λοιπόν εκεί, αμέσως θυμήθηκαν τον Ιωάννη· γι' αυτό και λένε ότι ο μεν Ιωάννης δεν έκανε κανένα σημείο. Διότι, ποια λογική ακολουθία θα είχε το να προσθέσουν αυτό το πράγμα; Αλλά επειδή ο τόπος τούς έφερε στον νου τον Βαπτιστή, θυμήθηκαν επίσης και τη μαρτυρία του. Πρόσεξε δε πώς συνθέτουν αδιαμφισβήτητους συλλογισμούς. Ο μεν Ιωάννης, λέει, δεν έκανε κανένα σημείο· αυτός όμως κάνει. Επομένως, και από αυτό αποδεικνύεται η υπεροχή του. Εάν, λοιπόν, πιστέψαμε σε εκείνον, παρόλο που δεν έκανε κανένα σημείο, πολύ περισσότερο οφείλουμε να πιστέψουμε σε τούτον.

Εξάλλου, ο μεν Ιωάννης δεν επέδειξε τίποτε περισσότερο εκτός από τον βίο και την πολιτεία του· διότι, λέγει, ο Ιωάννης δεν έκανε κανένα σημείο· ενώ ο Ίδιος είχε τη μαρτυρία και από τα σημεία και από τα θαύματα. Αφήνοντας, λοιπόν, τον Ιωάννη να λάμπει από τη νηστεία, ο Ίδιος ακολούθησε την αντίθετη οδό, προσερχόμενος στα τραπέζια των τελωνών, τρώγοντας και πίνοντας.

Διότι, εάν δεν τα διέθεταν αυτά, αλλά ήταν δούλοι των παθών, ακόμη και αν ανέστηναν μύριους νεκρούς, όχι μόνο δεν θα ωφελούσαν σε τίποτα, αλλά θα θεωρούνταν και απατεώνες. Έτσι, ο βίος είναι αυτός που λάμπει παντού, αυτός που προσελκύει και τη χάρη του Πνεύματος. Ποιο σημείο έκανε ο Ιωάννης, ώστε να προσελκύσει κοντά του τόσες πόλεις; Διότι για το ότι δεν θαυματούργησε καθόλου, άκουσε τον ευαγγελιστή που λέει: «Ο μεν Ιωάννης δεν έκανε κανένα σημείο». Από πού δε έγινε θαυμαστός ο Ηλίας; Όχι από την παρρησία του προς τον βασιλέα; Όχι από τον ζήλο του προς τον Θεό; Όχι από την ακτημοσύνη; Όχι από τη μηλωτή, το σπήλαιο και τα όρη; Διότι όλα τα σημεία τα έκανε μετά από αυτά. Και τον Ιώβ να κάνει ποιο σημείο τον είδε ο διάβολος και εξεπλάγη; Κανένα απολύτως σημείο, αλλά τον είδε να επιδεικνύει βίο λαμπρό και υπομονή πιο στερεή και από το διαμάντι.

Διότι έχω την ίδια ουσία, παραμένοντας Υιός και διαφέροντας ως προς την υπόσταση. Ομοίως και ο Πατέρας, παραμένοντας Πατέρας και διαφέροντας ως προς την υπόσταση, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά ταυτόσημος με τον Υιό ως προς την ουσία δηλαδή και τη φύση. Και αν διαφέρουμε ως προς τις υποστάσεις, όμως οι υποστάσεις δεν χωρίζονται ούτε διίστανται, αλλά ο Πατέρας και ο Υιός υπάρχουν ο ένας μέσα στον άλλο ασυγχύτως. Διότι, δεν συμβαίνει όπως σε εμάς, όπου ο πατέρας είναι χωρισμένος από τον γιο, αν και ως προς τη φύση είναι ένα, έτσι να συμβαίνει άραγε και με τις θείες υποστάσεις, αλλά αντίθετα υπάρχουν η μία μέσα στην άλλη ασυγχύτως. Γι' αυτό και εμείς ονομαζόμαστε τρεις άνθρωποι, καθώς διιστάμεθα ως προς τις υποστάσεις και δεν είμαστε κυρίως ένα, ενώ στην αγία Τριάδα υπάρχει ένας Θεός, και όχι τρεις, εξαιτίας της ασύγχυτης περιχώρησης των υποστάσεων της μίας μέσα στην άλλη· πρόσθεσε σε αυτό και την ταυτοβουλία και το ταυτοθελές. «Ζητούσαν λοιπόν πάλι να τον πιάσουν, και ξέφυγε από τα χέρια τους, και απήλθε πάλι πέρα από τον Ιορδάνη, στον τόπο όπου ο Ιωάννης βάπτιζε αρχικά, και έμεινε εκεί. Και πολλοί ήλθαν προς αυτόν και έλεγαν ότι ο Ιωάννης μεν δεν έκανε κανένα σημείο, αλλά όλα όσα είπε ο Ιωάννης γι' αυτόν, ήταν αληθινά. Και πίστεψαν πολλοί εκεί σε αυτόν». Ζητούν βέβαια να πιάσουν τον Κύριο, μην μπορώντας να υποφέρουν που έδινε αυτή την υψηλή μαρτυρία για τον εαυτό του· διότι δεν ανέχονταν να θεολογεί για τα υψηλότερα.

Επειδή όμως ο Ιωάννης μαρτύρησε μεν για τον Χριστό, αλλά δεν έκανε κανένα θαύμα, και γι' αυτό ίσως να θεωρούνταν αναξιόπιστος, πρόσθεσε λέγοντας: «Όλα όμως όσα είπε ο Ιωάννης γι' αυτόν ήταν αληθινά», αποδεικνύοντας πλέον αξιόπιστο όχι αυτόν (τον Χριστό) εξαιτίας εκείνου (του Ιωάννη), αλλά εκείνον από όσα έπραξε ο Χριστός. Γι' αυτό λέει: «Πολλοί πίστεψαν εκεί». Το «εκεί» φανερώνει ότι ο τόπος εκείνος τους ωφέλησε τα μέγιστα, επειδή γι' αυτό ακριβώς τον λόγο ο Ιησούς οδηγεί συνεχώς τα πλήθη σε έρημους τόπους, ελευθερώνοντάς τους από τη συναναστροφή με πονηρούς ανθρώπους, ώστε να αποκομίσουν κάτι μεγάλο. Όπως ακριβώς φαίνεται να έπραξε και κατά την Παλαιά Διαθήκη, εξάγοντας μεν τον λαό από την Αίγυπτο, αλλά μέσα στην έρημο τον διέπλαθε και τον ρυθμίσει, δίνοντάς του τον νόμο. Πρόσεξε δε ότι η αναχώρηση του Χριστού συντελείται και πνευματικά.