Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 10:7

Διότι αναγνώρισε τον αρχιποιμένα Χριστό και απέφυγε τους Φαρισαίους λύκους· εισήλθε μέσω της σταυρικής θύρας στην εκκλησιαστική μάνδρα. Άκουγες μόλις τώρα τον Κύριο να λέει: «Αμήν, αμήν σας λέω, όποιος δεν εισέρχεται από τη θύρα στην αυλή των προβάτων, αλλά αναβαίνει από αλλού, είναι κλέφτης και ληστής». Ο Κύριος ονόμασε τον εαυτό του θύρα· διότι, για να μη νομίσουν κάποιοι, ακούγοντας για θύρα, ότι ομιλεί απλώς για μία κοινή θύρα, εισάγει την ερμηνεία ώστε να στερεώσει τη διδασκαλία του· διότι αμέσως προσέθεσε λέγοντας: «Αμήν, αμήν σας λέω: Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων· εάν κάποιος εισέλθει και εξέλθει μέσω εμού, θα βρει βοσκή». Πολύ σωστά ο Κύριος ονόμασε τον εαυτό του θύρα, καθώς διαφυλάσσει όσους βρίσκονται μέσα στην πίστη, αποδιώκει όσους παραμονεύουν απ' έξω, και εισάγει στη συνάντηση με τον οικοδεσπότη Πατέρα. Διότι κανείς δεν γνωρίζει τον Πατέρα ειμή μόνο μέσω του Υιού, σύμφωνα με τον ίδιο που λέει: «Κανείς δεν γνωρίζει τον Πατέρα ειμή ο Υιός, και σε όποιον θέλει ο Υιός να τον αποκαλύψει». «Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων». Ορθώς ο Κύριος ονόμασε τον εαυτό του θύρα, και όχι θύρες· διότι ένας είναι ο Πατήρ, και ένας ο Υιός, και ένα το Άγιο Πνεύμα, και δεν είναι τρεις θεοί, αλλά μία θύρα γνώσεως. Και ποιος είναι μάρτυρας αυτού; Ο Παύλος που αναφωνεί: «Ένας Κύριος, μία πίστη, ένα βάπτισμα».

Κεφάλαιο Ε΄. ΙΩΑΝΝΗΣ. Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, εκείνος που δεν εισέρχεται από τη θύρα στην αυλή των προβάτων, αλλά αναβαίνει από άλλο μέρος, εκείνος είναι κλέφτης και ληστής. Εκείνος όμως που εισέρχεται από τη θύρα, είναι ο ποιμένας των προβάτων. Και λίγο παρακάτω: Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων.

Και περιγελά ταιριαστά την ιουδαϊκή κακοβουλία, επειδή ο Χριστός τους φαινόταν ότι ήταν ένα τίποτα, αν και δίδασκε πράγματα ανώτερα από τον Νόμο και παρείχε διδασκαλία πολύ ανώτερη από του Μωυσή. <Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Αλήθεια σας λέω, εγώ είμαι η θύρα των προβάτων.> Γνώρισε λοιπόν, επειδή είναι Θεός κατά φύση και βλέπει όσα βρίσκονται στα βάθη, ότι ο Φαρισαίος δεν κατάλαβε τίποτα από όσα είπε, αν και είχε συνηθίσει να υπερηφανεύεται για τη νομομάθειά του και ήταν ασύγκριτα αλαζόνας επειδή θεωρούσε τον εαυτό του σοφό. Γι' αυτό τους κάνει την εξήγηση ολοφάνερη, και συνοψίζοντας τον μακρύ λόγο σε ελάχιστες λέξεις, φανερώνει τον σκοπό της παραβολής. Διότι, όντας αγαθός κατά φύση, καθοδηγεί προς την κατανόηση ακόμη και αυτούς που δεν είναι άξιοι, μήπως και ανατείλει γι' αυτούς κάποιος τρόπος ωφέλειας. Και λέει ξεκάθαρα ότι ο ίδιος είναι η θύρα των προβάτων, διδάσκοντας ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός· διότι μόνο μέσω της πίστης σε αυτόν εισερχόμαστε στην οικειότητα προς τον Θεό, και ο ίδιος είναι μάρτυρας σε αυτό λέγοντας: «Κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο δι' εμού.»

Αλλά το μεν ένα προσέφερε, για το άλλο δείξε προθυμία, και για το άλλο παρακάλεσε να δοθεί συγγνώμη στην αδυναμία. «Δεν θα εμφανιστείς», λέγει, «ενώπιόν μου με άδεια χέρια». Κανείς ας μην είναι κενός, ούτε άκαρπος, ούτε καμία ψυχή να είναι στείρα και άγονη. Ο καθένας από τους παρόντες ας προσφέρει καρπούς στον Θεό, από τα δικά του: ο αμαρτωλός τη μεταστροφή, αυτός που αγωνίζεται καλά τη σταθερότητα, ο νέος την εγκράτεια, ο ηλικιωμένος τη φρόνηση, ο πλούσιος τη μεταδοτικότητα, ο φτωχός την ευχαριστία, ο άρχοντας την απουσία αλαζονείας, ο φοροεισπράκτορας την ηπιότητα. Οι ιερείς, ενδυθείτε τη δικαιοσύνη ή, για να πω το αληθέστερο, ας την ενδυθούμε· ας μη διασκορπίζουμε τα πρόβατα της νομής ούτε να τα καταστρέφουμε, υπέρ των οποίων έδωσε τη ζωή Του ο Καλός Ποιμένας, Εκείνος που γνωρίζει τα δικά Του και αναγνωρίζεται από τα δικά Του, και τα καλεί με το όνομά τους, και τα εισάγει και τα εξάγει, από την απιστία στην πίστη και από την παρούσα ζωή στην επέκεινα ανάπαυση.

[ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ] ΚΑΤΑ ΑΡΕΙΟΥ ΚΑΙ ΣΑΒΕΛΛΙΟΥ «Η καρδιά μου ανέβλυσε λόγο αγαθό», έλεγε πριν από λίγο ο ψαλμωδός. Αυτόν τον αγαθό Λόγο του Θεού, οι μεν οπαδοί του Αρείου και του Αχιλλίου, εκφέροντας την πλέον ασεβή φωνή, τόλμησαν να τον ανακηρύξουν κτίσμα και δημιούργημα, και πολλούς παρέσυραν στη δική τους πλάνη· οι δε οπαδοί του Σαβελλίου, έχοντας τα αντίθετα φρονήματα από αυτούς, προσπαθούν μεν να αναιρέσουν την υπόσταση του Υιού, και νομίζοντας ότι τιμούν τον ίδιο τον Πατέρα, ο οποίος είναι ένας, με δύο ονόματα, τον προσαγορεύουν «Υιοπάτορα». Και οι δύο αυτές δοξασίες έχουν στηθεί σαν δύο παγίδες από τους προαναφερθέντες. Διέρχεται όμως ανάμεσά τους μια μέση οδός, στενή και τεθλιμμένη, η οποία οδηγεί στη ζωή σύμφωνα με το Ευαγγέλιο. Πολλοί από τους ανθρώπους, παρεκκλίνοντας από αυτήν, γίνονται θήραμα της άλλης πλάνης· εσύ όμως μου φαίνεται ότι, επειδή φοβάσαι τις πτώσεις και στις δύο αυτές περιπτώσεις, αποφεύγεις την ίδια την οδό της αλήθειας, νομίζοντας ότι δεν πρέπει να αρθρώνεις λόγο περί του Θεού. Πρόσεξε λοιπόν μήπως, από φόβο για την πλάνη των δύο αυτών άκρων, επωμιστείς την τιμωρία της ασέβειας. Ο ίδιος ο Σωτήρας, στεκούμενος μπροστά από την αληθινή οδό, φωνάζει λέγοντας: «Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια»· μην παρεκκλίνεις στα δεξιά ή στα αριστερά, ώστε να μην περιπέσεις σε καμία από αυτές. Και πάλι: «Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων· εκείνος που δεν εισέρχεται δι' εμού, αλλά ανεβαίνει από αλλού, είναι κλέφτης και ληστής, ο οποίος, αφού πιαστεί στην παγίδα, θα καταστραφεί».

Εάν κάποιον τον έχει αγγίξει η πείνα του επουράνιου άρτου, ας προσέλθει, ας ζητήσει. Διότι καθένας που ζητά βρίσκει, και εκείνος που αιτείται λαμβάνει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί. Κρούσε τη θύρα της μετανοίας με τους αλάλητους στεναγμούς σου· μην τη φοβηθείς, δεν σου είναι ξένη η θύρα· πέθανε για σένα. Και αν πεις μέσα σου: «Ποιος είναι;», σου αποκρίνεται ο Χριστός και λέει: «Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων». Πες και εσύ: «Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν σου». Αν κάποιος, αφού έλαβε το επουράνιο βάπτισμα, αμάρτησε, στον ουρανό αμάρτησε. Διότι εκείνος που αμαρτάνει πριν από το βάπτισμα, αμαρτάνει στη γη· «διότι γη είσαι, και στη γη θα επιστρέψεις», ειπώθηκε στον Αδάμ.

Ας προσέξουμε να μην κατασπαταλήσουμε τον βίο μας χωρίς να το καταλάβουμε, μέσα σε γλέντια, μεθύσια, θορύβους και χορούς· γιατί τότε, αναζητώντας τη θύρα της μετανοίας σαν να βρισκόμαστε στο σκοτάδι της νύχτας, δεν θα τη βρούμε. Μάλλον όμως θα τη βρούμε, καθώς ο Δεσπότης μάς καλεί και λέει: «Εγώ είμαι η θύρα των προβάτων». Διότι οφείλουμε να εγκωμιάζουμε τους αγγέλους· αυτοί, υμνώντας τον Δημιουργό, τον καθιστούν ίλεω και ευμενή προς τους ανθρώπους. Και όταν λέω αγγέλους, εννοώ τους δικούς μας συμμάχους, αυτούς που εκστρατεύουν εναντίον των εχθρικών δυνάμεων. Ανάμεσά τους συγκαταλέγεται ο αρχάγγελος Μιχαήλ, ο οποίος αντιτάχθηκε στον διάβολο για το σώμα του Μωυσή, και αντιστάθηκε στον άρχοντα των Περσών υπερασπιζόμενος την ελευθερία του λαού. Σε αυτούς ανήκει και εκείνος που άλλαξε την πορεία της όνου και εμπόδισε τον Βαλαάμ από την άτοπη μαντεία, και επειδή ο μάντης δεν κατανοούσε τι συνέβαινε, με τη φωνή του άλογου ζώου συνέτισε το λογικό ον. Μεταξύ τους είναι αυτός που, έχοντας γυμνώσει το ξίφος του, προέτρεπε τον Ιησού του Ναυή να συμπλακεί με τους εχθρούς. Ανάμεσά τους είναι εκείνος που πάταξε τις ογδόντα πέντε χιλιάδες των Ασσυρίων μέσα σε μία νύχτα και ένωσε τον θάνατο με τον ύπνο των βαρβάρων. Σε αυτούς ανήκει και εκείνος που με ένα εναέριο άλμα μετέφερε τον προφήτη Αμβακούμ, προκειμένου να προσφέρει τροφή στον προφήτη Δανιήλ, ο οποίος βρισκόταν ανάμεσα στα νηστικά λιοντάρια.

Όσο μεγάλο είναι το ύψος και το αξίωμα, τόσο μεγάλος είναι και ο κίνδυνος. Ιερείς, ενδυθείτε τη δικαιοσύνη. Ας μη διασκορπίζουμε και ας μη διαφθείρουμε τα πρόβατα της νομής, για τα οποία έθεσε την ψυχή του ο Καλός Ποιμένας, ο οποίος γνωρίζει τα δικά του και αναγνωρίζεται από τα δικά του, και τα καλεί με το όνομά τους, και τα εισάγει και τα εξάγει, από την απιστία προς την πίστη, και από την παρούσα ζωή στην εκεί ανάπαυση. Ας φοβηθούμε μήπως από εμάς αρχίσει η κρίση και η απειλή· μήπως λάβουμε από το χέρι του Κυρίου διπλάσια την τιμωρία για τα αμαρτήματα, εφόσον ούτε εμείς οι ίδιοι εισερχόμαστε, αλλά και εμποδίζουμε όσους έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν.

Ιω. 10, 7. «Θύρα» βεβαίως, ευλόγως θα μπορούσε να είναι η Παλαιά Γραφή· διότι μέσω αυτής εισάγεται κανείς στην επίγνωση του Χριστού και στην τήρηση των νομικών εντολών. Όμως «θύρα», ακόμη περισσότερο, θα μπορούσε να είναι ο Χριστός και το ευαγγέλιό του· διότι μέσω αυτού είναι δυνατόν να εισέλθει κανείς στην ακριβέστατη θεογνωσία και να κατορθώσει την τελειότητα των αρετών. Εισήλθε λοιπόν «δια της θύρας» ως άνθρωπος και «ποιμένας» ο Χριστός, αφού του άνοιξε τον πλούτο της αυλής είτε ο Μωυσής ως υπηρετών είτε ο Πατέρας ως συνευδοκών· διότι, λέγει, δεν πράττω τίποτα από τον εαυτό μου. Και δια της διδασκαλίας των Γραφών συγκέντρωσε πολλά πρόβατα. Πάλι, ο ίδιος έγινε «θύρα» της Καινής, και όσοι εισέρχονται μέσω αυτού και της ευαγγελικής διδαχής του καθίστανται και ποιμένες και πληθαίνουν την αγέλη των λογικών προβάτων.

Ερώτηση. Τι είναι αυτό που είπε: «Χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα»; Απόκριση. Αυτό το είπε για την ευσεβή μνήμη, ώστε να μην επιχειρούμε κάθε πράγμα αδιάκριτα, αλλά πρώτα να Τον παρακαλούμε και να προσπαθούμε να κάνουμε τα πάντα μέσω Αυτού. Διότι σε εκείνα προοδεύουμε, στα οποία Τον επικαλούμαστε, και σε εκείνα οδυνόμαστε, στα οποία Τον λησμονούμε. Δεν πρέπει λοιπόν να κάνουμε κάτι ή να μιλάμε ή να πολεμάμε ή να ταραζόμαστε με τα πράγματα αβοήθητοι, επειδή καταβάλλουμε περισσότερο τους εαυτούς μας, εάν δεν αναζητήσουμε πρώτα Αυτόν που έχει την εξουσία. Διότι μόνος Αυτός κατευθύνει τον άνθρωπο, προλαμβάνοντας τα πάντα μέσα από τα θαυμάσια του Πνεύματος. Θέλεις να επιτελέσεις κάποιο έργο; Προσευχήσου σε Αυτόν. Θέλεις να μιλήσεις; Μνημόνευσέ Τον. Θέλεις να λυτρωθείς από τα κακά; Επικαλέσου τον Κύριο. Σε αφανίζει η αμαρτία; Εκείνος είναι ο «αμνός ο αίρων την αμαρτία του κόσμου». Σε φοβίζει άνθρωπος; Εκείνος είναι «πύργος ισχύος από προσώπου εχθρού». Σε ταράζουν οι δαίμονες; Τους επιτιμά και εξαφανίζονται. Σε κυριεύει η αφροσύνη; «Από το πρόσωπό Του προέρχεται η γνώση και η σύνεση». Σε κατέχει η δειλία; Αυτός δίνει θάρρος. Ενεργεί μέσα σου η λύπη; Η μνήμη Του δημιουργεί χαρά. Δεν βρίσκεις διέξοδο από τους διαλογισμούς; «Εγώ είμαι», λέει, «η θύρα των προβάτων». Τα πάντα βρίσκονται σε Αυτόν, όπως ακριβώς είπε: «Τα πάντα μου παραδόθηκαν από τον Πατέρα». Εσύ λοιπόν, σε όλα να πιστεύεις σε Αυτόν και να έχεις θάρρος ελπίζοντας σε Αυτόν.

«Όλοι όσοι ήλθαν και έρχονται όχι μέσω εμού, αλλά εισέρχονται από αλλού, είναι κλέφτες και ληστές». Μην πλανάσθε, λοιπόν, αδελφοί, εκείνος που ζει στο σκοτάδι βρίσκεται έξω από τη θύρα, και εκείνος που νομίζει ότι εισήλθε, αλλά δεν εισήλθε δια του φωτός, βρίσκεται και αυτός έξω από τη μάνδρα. Διότι, εάν ο Χριστός είναι το φως του κόσμου και η θύρα, είναι οπωσδήποτε φωτεινή θύρα και όχι απλώς μία θύρα, και εκείνος που έχει βρεθεί σε αυτήν, έχει βρεθεί στο φως του κόσμου. Είναι δε φως του κόσμου όχι επειδή οράται αισθητώς, αλλά επειδή θεωρείται νοερώς.

Σε τέτοιους ανθρώπους, λοιπόν, ανήκει το να δεσμεύουν και να λύνουν, να ιερουργούν και να διδάσκουν, και όχι σε εκείνους που λαμβάνουν μόνο την ψήφο και τη χειροτονία από τους ανθρώπους. Διότι κανείς δεν λαμβάνει από μόνος του αυτή την τιμή, παρά μόνο αυτός που καλείται από τον Κύριο. Δεν είπε: εκείνος που δέχεται την ψήφο από τους ανθρώπους, αλλά: εκείνος που έχει προοριστεί και προχειριστεί γι' αυτό από τον Θεό. Επειδή όσοι προέρχονται από ανθρώπους και αναδεικνύονται μέσω ανθρώπων, είναι κλέφτες και ληστές, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος: Εγώ είμαι η θύρα. Όλοι όσοι ήρθαν και έρχονται όχι δι' εμού, αλλά εισέρχονται από αλλού, είναι κλέφτες και ληστές.

Είπε, λοιπόν, πάλι σε αυτούς ο Ιησούς: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι εγώ είμαι η θύρα των προβάτων. Όλοι, όσοι ήλθαν, είναι κλέφτες και ληστές, αλλά δεν τους άκουσαν τα πρόβατα». —«Αυτήν, λέει, την παροιμία», δηλαδή την παραβολή, «τους είπε ο Ιησούς», μιλώντας τους ασαφώς, για να τους κάνει πιο προσεκτικούς. Επειδή, λοιπόν, προετοίμασε αυτό το έδαφος, επιλύει στη συνέχεια την ασάφεια, λέγοντας τα εξής: «Εγώ είμαι η θύρα». Το δε, «Όλοι, όσοι ήλθαν», δεν το λέει για τους προφήτες, όπως παρερμηνεύουν οι Μανιχαίοι. Επειδή εκείνοι, θέλοντας να δείξουν ότι η Παλαιά Διαθήκη είναι ξένη προς τον Θεό, και ότι οι προφήτες δεν έχουν αποσταλεί από τον Θεό, χρησιμοποιούν αυτό το ρητό. Διότι, ιδού, λένε, ο Κύριος είπε ότι «Όλοι, όσοι ήλθαν, είναι κλέφτες και ληστές». Επομένως, δεν το λέει αυτό για τους προφήτες, αλλά για τον Θευδά και τον Ιούδα, και τους άλλους στασιαστές. Και ότι μιλάει για αυτούς, είναι φανερό: «Διότι δεν τους άκουσαν, λέει, τα πρόβατα». Διότι τα πρόβατα δεν άκουσαν αυτούς τους στασιαστές, ενώ τους προφήτες και τους άκουσαν, και μέσω αυτών πίστεψαν, όσοι δηλαδή πίστεψαν στον Χριστό.