Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:37

Του ιδίου αγίου Αθανασίου από την επιστολή προς τον Γερμανό, της οποίας η αρχή είναι: «Αφού ανέγνωσα αυτά που γράφτηκαν τώρα». Ερωτά ανθρωπίνως πού κείτεται ο Λάζαρος —διότι ήταν άνθρωπος— τον ανασταίνει όμως θεϊκώς —διότι ήταν και Θεός. Γι' αυτό, ας μη γελά κανείς αναφέροντας ότι υπήρξε παιδί και κάνοντας λόγο για ηλικία, για σωματική αύξηση, για το ότι έφαγε, ήπιε και έπαθε, για να μην καταλήξει, αρνούμενος τα ιδιώματα του σώματος, να αρνηθεί ολοκληρωτικά και τη θεία οικονομία Του για εμάς. Διότι, όπως ακριβώς γεννήθηκε ως άνθρωπος όχι σύμφωνα με τη φυσική ακολουθία, έτσι ήταν φυσικό επακόλουθο, εφόσον προσέλαβε σώμα, να φανερώνει τα ιδιώματα του σώματος, ώστε να μην επικρατήσει η φαντασία του άθεου Μανιχαίου.

Επομένως, το να ρωτάει δεν υποδηλώνει καμία άγνοια σε Εκείνον που για χάρη μας έγινε σαν και εμάς, αλλά μάλλον μέσα από αυτό αποδεικνύεται ίσος με τον Πατέρα· διότι και Εκείνος ρωτά: «Αδάμ, πού είσαι;» και Αυτός επινοεί άγνοια και ρωτά: «Πού τον έχετε βάλει;», ώστε μέσω της ερωτήσεως να συγκεντρωθεί πλήθος για την απόδειξη, και να μαρτυρηθεί κυρίως από τους εχθρούς το παράδοξο της αναστάσεως εκείνου που είχε ήδη φθαρεί. <Έλεγαν λοιπόν οι Ιουδαίοι: «Δες πώς τον αγαπούσε». Μερικοί όμως από αυτούς είπαν: «Δεν μπορούσε αυτός που άνοιξε τα μάτια του τυφλού να κάνει ώστε να μην πεθάνει και αυτός;»> Ο Ευαγγελιστής πάντως, βλέποντας την αδάκρυτη φύση να δακρύζει, εκπλήσσεται, αν και το πάθος ήταν ίδιον της σαρκός, και δεν άρμοζε στη θεότητα. Ο Κύριος όμως δακρύζει, βλέποντας τον άνθρωπο που πλάστηκε κατ' εικόνα Του να έχει φθαρεί, για να σταματήσει το δικό μας δάκρυ. Διότι γι' αυτό και απέθανε, για να απαλλαγούμε και εμείς από τον θάνατο. Δακρύζει όμως μόνο, και αμέσως συγκρατεί το δάκρυ, για να μη φανεί σε κάποιον ότι είναι σκληρός και απάνθρωπος, και συγχρόνως εκπαιδεύοντάς μας σε αυτά να μην καταρρέουμε υπερβολικά για τους νεκρούς. Διότι το πρώτο περιέχει συμπάθεια, ενώ το δεύτερο είναι γυναικείο και άνανδρο. Γι' αυτό λοιπόν επέτρεψε στη δική Του σάρκα να κλάψει λίγο, αν και από τη φύση Του ήταν αδάκρυτος και ανεπίδεκτος κάθε λύπης, όσον αφορά τη δική Του φύση. Αλλά ακόμη και αυτοί που Τον μισούν θαυμάζουν το δάκρυ του Κυρίου.

Ή μήπως και τα πόδια δένεις νεκροπρεπώς Εκείνου που χάρισε το βάδισμα στα ακίνητα πόδια; Άραγε και πάνω σε κλίνη σηκώνεις Εκείνον που πρόσταξε τον παράλυτο: «Σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα»; Άραγε και μύρα χύνεις πάνω στο ουράνιο μύρο, σε Εκείνον που κένωσε τον εαυτό του και αγίασε τον κόσμο; Άραγε τολμάς να σκουπίσεις εκείνη την πλευρά του θείου σώματος του Ιησού που ακόμη αιμορραγεί, του Θεού που θεράπευσε την αιμορροούσα; Άραγε και με νερό ξεπλένεις το σώμα του Θεού, Εκείνου που ξέπλυνε τους πάντες και χάρισε τον καθαρμό; Ποιες λαμπάδες άραγε θα ανάψεις στο φως το αληθινό, σε Αυτόν που φώτισε κάθε άνθρωπο; Και ποιες επιτάφιες ωδές θα ψάλεις σε Εκείνον που ακατάπαυστα υμνείται από κάθε ουράνια στρατιά; Άραγε χύνεις δάκρυα ως για νεκρό, για Εκείνον που δάκρυσε και ανέστησε τον τετραήμερο νεκρό Λάζαρο; Άραγε και θρηνείς για Εκείνον που χαρίζει σε όλους τη χαρά και διέλυσε τη λύπη της Εύας;

Εσύ που υπέμεινες τον κόπο και θεράπευσες τον παράλυτο με τον λόγο, ελέησον ημάς. Εσύ που υπέμεινες τη δίψα και μετέβαλες το ύδωρ σε οίνο, ελέησον ημάς. Εσύ που έκλαψες για τον Λάζαρο και ανέστησες τον τετραήμερο νεκρό, ελέησον ημάς. 〈Εσύ που συγκέντρωσες τους αποστόλους και〉 τους 〈ανέδειξες〉 κληρονόμους 〈της βασιλείας των ουρανών,〉 ελέησον ημάς. 〈Εσύ που συνελήφθης από τους Ιουδαίους και παραδόθηκες από τους αρχιερείς,〉 ελέησον ημάς. 〈Εσύ που οδηγήθηκες στον Ηρώδη και ανακρίθηκες από τον Πιλάτο,〉 ελέησον ημάς. 〈Εσύ που〉 στον σταυρό 〈προσηλώθηκες κατά σάρκα〉 [207r] 〈και κρεμάστηκες πάνω στο ξύλο του,〉 ελέησον ημάς.

Διότι το ότι φαινόταν να πηγαίνει έτσι, σαν να επρόκειτο να θρηνήσει, και όχι να αναστήσει, το φανερώνουν οι Ιουδαίοι, οι οποίοι μάλιστα έλεγαν: «Δείτε πόσο τον αγαπούσε». Κάποιοι όμως από αυτούς είπαν: «Δεν μπορούσε αυτός, που άνοιξε τα μάτια του τυφλού, να κάνει ώστε να μην πεθάνει κι αυτός;». Ούτε καν μέσα στις συμφορές δεν εγκατέλειπαν την πονηριά τους. Αν και αυτό που πρόκειται να κάνει Εκείνος, είναι πολύ πιο θαυμαστό. Διότι το να εκδιώξει τον θάνατο αφού αυτός έχει πλέον επέλθει και έχει κυριαρχήσει, είναι πολύ πιο σπουδαίο από το να τον σταματήσει ενώ απλώς επερχόταν. Επομένως, για τα έργα για τα οποία θα έπρεπε να θαυμάζουν τη δύναμή Του, εξαιτίας αυτών ακριβώς Τον διαβάλλουν. Προς το παρόν βέβαια ομολογούν ότι άνοιξε τα μάτια του τυφλού· και ενώ θα έπρεπε για εκείνο το θαύμα να Τον θαυμάζουν, με αφορμή τούτο το γεγονός διαβάλλουν και εκείνο σαν να μην είχε συμβεί ποτέ. Και δεν αποδεικνύονται διεφθαρμένοι όλοι τους μόνο από αυτό, αλλά και από το ότι, προτού καν Εκείνος έλθει και προτού επιδείξει το έργο Του, προτρέχουν με κατηγορίες, χωρίς να περιμένουν την έκβαση του πράγματος. Είδες πόσο διεφθαρμένη ήταν η κρίση τους;

Απλός είναι ο συγγραφέας που παραθέτει μια ανεπιτήδευτη ιστορία· διότι ο Ιωάννης ήταν αλιέας. Προκειμένου, λοιπόν, να εκθέσει ένα παράδοξο έργο, δεν προσπάθησε να τέρψει με τα λόγια του τον ακροατή. Πρόσεξε αυτό που λέω: έγραψε για το θαύμα στο χωριό Βηθανία, τον τρόπο που συνέβη, τις γυναίκες που ήταν παρούσες αλλά και τις απούσες, τι ελέχθη, τι επράχθη, πού συνάντησαν τον Διδάσκαλο, πώς δάκρυσε, πώς παρακάλεσαν, πώς διαμαρτυρήθηκαν μέσα στο πένθος τους στον Δεσπότη επειδή δεν ήταν παρών όταν πέθαινε ο Λάζαρος, και δεν έκλεισε με τον λόγο του τις πύλες του θανάτου ούτε ανέκοψε τα κύματα της απώλειας· διότι, εάν ήταν παρών ο κυβερνήτης, το σκάφος θα είχε σωθεί. Και τα έγραψε αυτά καθισμένος στην Έφεσο, σε τέτοιο βαθμό ώστε, εξαιτίας της ακτημοσύνης και της πενίας του, να μη χρησιμοποιήσει ούτε καν δικό του μελάνι και χαρτί.

Διότι μερικοί από αυτούς είπαν: Δεν μπορούσε αυτός που άνοιξε τα μάτια του τυφλού, να κάνει ώστε και αυτός να μην πεθάνει; Μπορούσε. Γιατί όμως καταφεύγετε στη λοιδορία; Αναμείνατε, και δείτε το έργο. Λέγει σε αυτούς ο Ιησούς: Σηκώστε τον λίθο. Παράδοξος ο λόγος.

Πού τον θέσατε; Του λένε: Κύριε, έλα και δες. Ο Ιησούς δάκρυσε. Έλεγαν λοιπόν οι Ιουδαίοι: Δες πόσο τον αγαπούσε. Μερικοί όμως από αυτούς είπαν: Δεν μπορούσε αυτός, που άνοιξε τα μάτια του τυφλού, να κάνει κάτι ώστε να μην πεθάνει και αυτός; Η ανθρώπινη φύση του βέβαια κινούνταν σε δάκρυα, και ταραζόταν εξαιτίας της Μαρίας που έκλαιγε, καθώς και εκείνων που είχαν συγκεντρωθεί. Ο Κύριος όμως επιτιμά το πάθος στο πνεύμα του, δηλαδή επιτιμά την ταραχή μέσω του πνεύματος και τη συγκρατεί, και έτσι ρωτά, ώστε η ερώτηση να μη γίνει με θρήνο.

Ρωτά δε: «Πού τον έχετε βάλει;» όχι επειδή αγνοούσε (διότι πώς γινόταν αυτό, αφού, ενώ βρισκόταν και μακριά, γνώριζε ότι είχε πεθάνει;) αλλά για να μη φανεί ότι σπεύδει αυτοκλήτως στο θαύμα, θέλοντας να τα μάθει όλα από εκείνους, και να ενεργήσει αφού τον παρακαλέσουν, ώστε να απαλλάξει το θαύμα από κάθε υποψία. Επειδή δε δεν είχε δειχθεί ακόμη κανένα τεκμήριο της ανάστασης του Λαζάρου, και ούτε ενομίζετο ότι έρχεται με σκοπό να τον αναστήσει, αλλά για να τον θρηνήσει, του λένε: «Κύριε, έλα και δες». Οι δε πονηροί Ιουδαίοι πάλι δεν εγκαταλείπουν διόλου την πονηριά, αν και βρισκόταν μπροστά στα μάτια τους μια τόσο μεγάλη συμφορά· αλλά τι λένε; «Δεν μπορούσε αυτός, που άνοιξε τα μάτια του τυφλού, να κάνει ώστε να μην πεθάνει και αυτός;» Και τα λένε αυτά διαβάλλοντας το θαύμα που έγινε στον τυφλό. Διότι, ενώ όφειλαν να θαυμάζουν εκείνο το σημείο, αυτοί, με αφορμή τον θάνατο τούτου, διαβάλλουν και εκείνο ως να μην είχε γίνει, και προκαταλαμβάνουν τα πράγματα με τις κατηγορίες, χωρίς να περιμένουν την έκβαση της υπόθεσης· τόσο διεφθαρμένες ήταν οι γνώμες τους από τον φθόνο. «Ο Ιησούς, λοιπόν, αναστενάζοντας πάλι βαθιά μέσα του, έρχεται στο μνημείο. Ήταν δε σπήλαιο, και μια πέτρα βρισκόταν πάνω του. Λέει ο Ιησούς: Σηκώστε την πέτρα.»}``` ιορρθωσε το τελος: Σηκώστε την πέτρα.»