Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:4

Ο λόγος λοιπόν είναι γεμάτος πίστη και αποτελεί απόδειξη της γνησιότητας της αφοσίωσης προς τον Χριστό. <Όταν το άκουσε ο Ιησούς, είπε: Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά για τη δόξα του Θεού, ώστε να δοξαστεί ο Υιός του Θεού δι' αυτής.> Τα λέει βέβαια αυτά ο Κύριος, όχι για να πάνε οι άνθρωποι να τα αναγγείλουν στις αδελφές του Λαζάρου, αλλά προλέγοντας ως Θεός το μέλλον, ότι δηλαδή η έκβαση του γεγονότος απέβλεπε στη δόξα του Θεού, όχι επειδή η νόσος συνέβη ακριβώς για αυτόν τον λόγο, για να δοξαστεί (διότι θα ήταν ανόητο να πει κανείς κάτι τέτοιο), αλλά επειδή συνέβη και επρόκειτο να έχει θαυμαστό τέλος. Αναφέρεται δε στον εαυτό του ως τον κατά φύση Θεό, διότι το γεγονός έγινε για τη δική του δόξα. Διότι, αφού είπε ότι η ασθένεια συνέβη για τη δόξα του Θεού, πρόσθεσε το «Για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού δι' αυτής», μιλώντας για τον εαυτό του.

Αλλά ίσως αυτό μας συνέβη, για να γνωρίσουμε ότι «δεν εξαρτάται ούτε από εκείνον που θέλει, ούτε από εκείνον που τρέχει, ούτε από εκείνον που επιδιώκει, αλλά από τον Θεό που ελεεί». Ελάτε λοιπόν, επειδή ο Θεός δίνει χάρη σε αυτούς που μιλούν, όχι εξαιτίας της αξίας αυτών που μιλούν, αλλά εξαιτίας της ανάγκης αυτών που ακούν, αφού Τον παρακαλέσουμε, ας αντλήσουμε κατά δύναμη το πόσιμο νάμα της διδασκαλίας από τα ευαγγελικά αναγνώσματα που μόλις σας αναγνώστηκαν. «Κάποιος ήταν ασθενής», λέει, «ο Λάζαρος από τη Βηθανία, από το χωριό της Μαρίας και της Μάρθας, της αδελφής της. Ήταν δε η Μαρία εκείνη που άλειψε τον Κύριο με μύρο, της οποίας ο αδελφός Λάζαρος ασθενούσε. Είπε δε ο Ιησούς: Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά υπέρ της δόξας του Θεού, για να δοξαστεί ο Θεός δι' αυτής». Ανταπαντώντας λέγω: «Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά υπέρ της δόξας του Θεού»· δεν είναι ασθένεια, αλλά χαρμόσυνη αγγελία· δεν είναι ασθένεια, αλλά ασφάλεια. Ώ ασθένεια, ιατρέ αυτών που αρρωσταίνουν, οδηγέ της πίστεως, αντίπαλε του θανάτου, αντίδικε του διαβόλου, αρχηγέ της σωτηρίας. Ώ ασθένεια, άρρηκτε θεμέλιε της αρετής, διδάσκαλε της πίστεως, οικονόμε της ευσέβειας. Ώ ασθένεια, που αποσοβείς τους πυρετούς των ψυχών, και δροσίζεις τους ιδρώτες του βαπτίσματος, και εξυφαίνεις τις λαμπρές στολές της ψυχής. Ώ ασθένεια, πάροχε του ουράνιου άρτου, άριστε λαμπαδούχε της πίστεως, παγίδα του διαβόλου και σφραγίδα του ανθρώπου.»

Κατανοώντας λοιπόν αυτά και εμείς, ας αποδεχόμαστε όσα τυχόν μας υπόσχεται ο Θεός, ακόμη και αν κάπου τα γεγονότα φαίνονται αντίθετα· αν και στην περίπτωσή μας δεν είναι αντίθετα, αλλά μάλιστα απολύτως συνεπή. Διότι εκεί όπου δίνονται υποσχέσεις, όταν συμβαίνουν τα αντίθετα, είναι πράγματι αντίθετα· για εμάς όμως ισχύει το αντίστροφο· διότι για εδώ προανήγγειλε θλίψη, ενώ για εκεί άνεση. Γιατί συγχέουμε τους καιρούς; Γιατί τα κάνουμε άνω κάτω; Θλίβεσαι, πες μου, επειδή ζεις σε φτώχεια, και ταράζεσαι εξαιτίας αυτού; Μην ταράζεσαι· διότι αξίζει να ταράζεσαι, μόνο εάν πρόκειται να δοκιμάσεις θλίψη εκεί· διότι αυτή η τωρινή θλίψη είναι αιτία ανέσεως. «Αυτή η ασθένεια», λέει, «δεν είναι προς θάνατον». Εκείνη η θλίψη είναι κόλαση· τούτη εδώ είναι παιδαγωγία και διόρθωση. Ο παρών καιρός είναι αγώνας· άρα υπάρχει ανάγκη να παλεύουμε· είναι πόλεμος και μάχη. Κανένας στον πόλεμο δεν αναζητά άνεση, κανένας στον πόλεμο δεν αναζητά καλοπέραση, κανένας δεν μεριμνά για χρήματα, κανένας δεν φροντίζει για γυναίκα, αλλά σε ένα μόνο πράγμα αποβλέπει, στο πώς να υπερισχύσει των εχθρών. Αυτό ας κάνουμε και εμείς· και εάν επικρατήσουμε και επιστρέψουμε με τρόπαια, όλα θα μας τα δώσει ο Θεός.

Είχαν μεγάλο θάρρος προς τον Χριστό και πολλή οικειότητα μαζί του. Εξάλλου, ήταν γυναίκες αδύναμες και κατέχονταν από το πένθος· επειδή το ότι δεν το έπρατταν αυτό από περιφρόνηση, το απέδειξαν αργότερα. Το ότι λοιπόν αυτή δεν ήταν εκείνη, είναι φανερό. Αλλά και εκείνην για ποιον λόγο τη δέχθηκε ο Χριστός, λέει; Για να λύσει την κακία· για να δείξει τη φιλανθρωπία του· για να μάθεις ότι δεν υπάρχει νόσημα που να νικά την αγαθότητά του. Μην κοιτάζεις λοιπόν μόνο τούτο, ότι δηλαδή τη δέχθηκε, αλλά σκέψου και το άλλο, πώς τη μετέβαλε. Και για ποιον λόγο μας υπενθυμίζει αυτήν την ιστορία ο ευαγγελιστής; Ή μάλλον τι θέλει να μας διδάξει λέγοντας: «Αγαπούσε δε ο Ιησούς τη Μάρθα, και την αδελφή της, και τον Λάζαρο»; Το να μην αγανακτούμε ποτέ ούτε να δυσανασχετούμε, εάν κάποια ασθένεια βρει τους σπουδαίους άνδρες και τους φίλους του Θεού. «Δες, αυτός που αγαπάς, ασθενεί». Ήθελαν να προκαλέσουν τον οίκτο του Χριστού. Διότι τον αντιμετώπιζαν ακόμη ως άνθρωπο· και είναι φανερό από όσα λένε: «Εάν ήσουν εδώ, δεν θα πέθαινε»· και από το ότι δεν είπαν, «Δες, ο Λάζαρος ασθενεί», αλλά, «Δες, αυτός που αγαπάς, ασθενεί». Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; «Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά για τη δόξα του Θεού, για να δοξαστεί δι' αυτής ο Υιός του Θεού».

Πρόσεξε πώς πάλι αναφέρει ότι η δόξα η δική Του και του Πατρός είναι μία. Διότι, αφού είπε «του Θεού», προσέθεσε: «για να δοξασθεί ο Υιός του Θεού». Η ασθένεια αυτή δεν είναι προς θάνατον. Επειδή, δηλαδή, επρόκειτο να παραμείνει εκεί δύο ημέρες, στο μεταξύ τους αποπέμπει για να αναγγείλουν αυτό το μήνυμα.

Και στους μεν μαθητές είπε: «Για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού», αναφερόμενος στον εαυτό του· στη δε γυναίκα: «Θα δεις τη δόξα του Θεού», μιλώντας για τον Πατέρα. Βλέπεις ότι η αδυναμία των ακροατών είναι η αιτία της διαφοράς των λεγομένων; Της υπενθυμίζει δε όσα συζήτησε μαζί της, σχεδόν επιπλήττοντάς την σαν να τα είχε λησμονήσει.

Αλλά ίσως αυτό μας συνέβη για να γνωρίσουμε ότι τίποτα δεν εξαρτάται ούτε από εκείνον που θέλει, ούτε από εκείνον που τρέχει, ούτε από εκείνον που επιδιώκει, αλλά από τον Θεό που ελεεί. Ελάτε λοιπόν, επειδή ο Θεός δίνει χάρη σε εκείνους που ομιλούν, όχι εξαιτίας της αξίας αυτών που μιλούν, αλλά εξαιτίας της ανάγκης αυτών που ακούν, αφού Τον παρακαλέσουμε, ας αντλήσουμε κατά το δυνατόν το πόσιμο νάμα της διδασκαλίας από τα ευαγγελικά αναγνώσματα που μόλις σας διαβάστηκαν. Υπήρχε κάποιος ασθενής, λέει, ο Λάζαρος από τη Βηθανία, από το χωριό της Μαρίας και της Μάρθας, της αδελφής της. Ήταν δε η Μαρία εκείνη που άλειψε τον Κύριο με μύρο, της οποίας ο αδελφός, ο Λάζαρος, ασθενούσε. Είπε δε ο Ιησούς: Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά υπέρ της δόξης του Θεού, για να δοξαστεί ο Θεός δι' αυτής. Ανταπαντώντας λέγω, η ασθένεια αυτή δεν είναι προς θάνατον, αλλά υπέρ της δόξης του Θεού· δεν είναι ασθένεια, αλλά ευαγγέλιο, δεν είναι ασθένεια, αλλά ασφάλεια. Ω ασθένεια, ιατρέ των ασθενούντων, οδηγέ της πίστεως, αντίπαλε του θανάτου, αντίδικε του διαβόλου, αρχηγέ της σωτηρίας! Ω ασθένεια, άρρηκτε θεμέλιε της αρετής, διδάσκαλε της πίστεως, οικονόμε της ευσεβείας! Ω ασθένεια, που αποδιώχνεις τους πυρετούς των ψυχών, και δροσίζεις τους ιδρώτες του βαπτίσματος, και υφαίνεις λαμπρές στολές για την ψυχή! Ω ασθένεια, πάροχε του ουράνιου άρτου, άριστε λαμπαδούχε της πίστεως, παγίδα του διαβόλου και σφραγίδα του ανθρώπου! Όταν δε άκουσε, λέει, ο Ιησούς, τότε παρέμεινε στον τόπο όπου βρισκόταν δύο ημέρες.

Απλός είναι ο συγγραφέας που παραθέτει μια ανεπιτήδευτη ιστορία· διότι ο Ιωάννης ήταν αλιέας. Προκειμένου, λοιπόν, να εκθέσει ένα παράδοξο έργο, δεν προσπάθησε να τέρψει με τα λόγια του τον ακροατή. Πρόσεξε αυτό που λέω: έγραψε για το θαύμα στο χωριό Βηθανία, τον τρόπο που συνέβη, τις γυναίκες που ήταν παρούσες αλλά και τις απούσες, τι ελέχθη, τι επράχθη, πού συνάντησαν τον Διδάσκαλο, πώς δάκρυσε, πώς παρακάλεσαν, πώς διαμαρτυρήθηκαν μέσα στο πένθος τους στον Δεσπότη επειδή δεν ήταν παρών όταν πέθαινε ο Λάζαρος, και δεν έκλεισε με τον λόγο του τις πύλες του θανάτου ούτε ανέκοψε τα κύματα της απώλειας· διότι, εάν ήταν παρών ο κυβερνήτης, το σκάφος θα είχε σωθεί. Και τα έγραψε αυτά καθισμένος στην Έφεσο, σε τέτοιο βαθμό ώστε, εξαιτίας της ακτημοσύνης και της πενίας του, να μη χρησιμοποιήσει ούτε καν δικό του μελάνι και χαρτί.

Δεν λένε, «Σε παρακαλούμε»· όχι, «Βιάσου»· όχι, «Έλα, δώσε τη χάρη»· αλλά τι λένε; «Κύριε, δες, αυτός που αγαπάς ασθενεί». Ο θάνατος παραμόνευε την απουσία σου, και ασκεί βία στον φίλο σου. Παρουσιάσου δίπλα στον Λάζαρο που κλέβεται, που αρπάζεται, που πολεμείται, που βάλλεται από πολλά βέλη, από τον πυρετό και τους πόνους και από ένα σύννεφο κακών· είναι δε άγνωστο, αν θα προλάβεις να βρεις τον φίλο. Το άκουσε ο Ιησούς, και είπε: «Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατο, αλλά υπέρ της δόξας του Θεού, για να δοξαστεί ο Υιός του ανθρώπου δι' αυτής». Τι λοιπόν να θαυμάσω στα όσα ειπώθηκαν; Την πρόνοια, την προφητεία, την έκβαση; Την υπεράνθρωπη προσταγή, την άρρητη φιλανθρωπία, την επιείκεια των λόγων, την τιμή προς τον Πατέρα; Όλα βρίσκω ότι αρμόζουν στον Θεό. Προείπε ως Θεός: «Η ασθένεια αυτή δεν είναι προς θάνατο», και μετά από λίγο επετέλεσε το έργο. Ανέπεμψε τη δόξα στον Θεό, αποδεικνύοντας ότι είναι μία η δοξολογία του Πατρός και του Υιού· παρηγόρησε με τον λόγο του τις αδελφές, δίνοντάς τους αγαθές ελπίδες, λέγοντας: «Η ασθένεια αυτή δεν είναι προς θάνατο». Δεν πεθαίνει ο Λάζαρος. Διότι, εάν δεν παραδίδεται στον θάνατο, παραμένει ζωντανός. Αλλά και παραδίδεται, και δεν παραδίδεται. Επειδή, όταν κάποιος επιστρέψει εκείνο που πήρε, στην πραγματικότητα δεν το λαμβάνει. Αφού είπε αυτά ο Ιησούς, αναφέρει (η Γραφή), έμεινε σε εκείνο τον τόπο δύο ημέρες. Για ποιο λόγο έμεινε;

{"chunk_id":"","translation":"Το δε, «Δες, αυτός που αγαπάς», το λένε, θέλοντας να προκαλέσουν τον οίκτο του Κυρίου, υπενθυμίζοντάς του το όνομα της φιλίας. Αυτός ο λόγος των γυναικών φανερώνει επίσης και κάποια πίστη. Διότι γνώριζαν ότι ο Κύριος είχε τόση πολλή δύναμη, ώστε να απορούν πώς άγγιξε η ασθένεια έναν άνδρα που αγαπιόταν από αυτόν. Διότι φαίνεται κάπως σαν έκφραση απορίας το, «Δες, αυτός που αγαπάς ασθενεί.» «Όταν το άκουσε ο Ιησούς είπε: Αυτή η ασθένεια δεν είναι προς θάνατον, αλλά υπέρ της δόξης του Θεού, για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού δι' αυτής. Αγαπούσε δε ο Ιησούς τη Μάρθα, και την αδελφή της, και τον Λάζαρο. Όταν λοιπόν άκουσε ότι ασθενεί, τότε έμεινε δύο ημέρες στον τόπο όπου βρισκόταν.» Επειδή επρόκειτο να μείνει εκεί δύο ημέρες, γι' αυτό λέει ότι «Δεν είναι η ασθένεια προς θάνατον», αν και κατέληξε σε θάνατο· αλλά, όπως είπα, θέλοντας προσώρας να καθησυχάσει τους αγγελιαφόρους, και δίνοντάς τους κατά κάποιον τρόπο μια παρηγοριά, ώστε να μην επιμένουν και ενοχλούν, γι' αυτό τον λόγο λέει ότι «Δεν είναι προς θάνατον». Εξάλλου, αν το εξετάσεις σωστά, ούτε η αρρώστια ήταν προς θάνατο τέτοιο, όπως πεθαίνουν οι πολλοί μακροχρόνια, αλλά προσωρινό, που διήρκεσε τέσσερις ημέρες. Επειδή όμως αναστήθηκε την τέταρτη ημέρα, βλέποντας προς την κατάληξη του γεγονότος, λέμε ότι η ασθένεια δεν είναι «προς θάνατον», «αλλά υπέρ της δόξης, λέει, του Θεού, για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού.»}```

Βλέπεις ότι είναι μία η δόξα του Πατρός και του Υιού; Διότι, αφού είπε «υπέρ της δόξης του Θεού», πρόσθεσε: «Για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού». Επειδή η δόξα του Θεού, δηλαδή του Πατρός, είναι απαράλλακτη με την δόξα του Υιού.

Ο δε Χριστός, υπενθυμίζοντάς της όσα είχε συζητήσει μαζί της, και σχεδόν επιτιμώντας την επειδή τα ξέχασε, λέει: «Δεν σου είπα ότι εάν πιστέψεις, θα δεις τη δόξα του Θεού;» Στους μεν μαθητές λοιπόν έλεγε: «Για να δοξαστεί ο Υιός του Θεού, γι' αυτό πέθανε ο Λάζαρος»· στη Μάρθα όμως λέει: «Τη δόξα του Θεού θα δεις», αναφερόμενος στον Πατέρα. Διότι η αδυναμία των ακροατών είναι η αιτία που τα όσα λέγονται διατυπώνονται με διαφορετικό τρόπο. Επειδή, δηλαδή, παρίσταντο εκεί Ιουδαίοι, δεν ήταν σωστό να πει ο Κύριος ότι «θα δεις τη δόξα του Υιού του Θεού»· διότι τότε θα φαινόταν ότι καυχιέται για τον εαυτό Του.