Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:48

Μηχανεύεται δόλια ο Φαραώ τον όλεθρο του Ισραήλ· όμως η πανουργία του ματαιώθηκε εν αγνοία του, από εκεί όπου δεν το περίμενε. Και ένα βρέφος, το οποίο είχε εγκαταλειφθεί στον θάνατο εξαιτίας του προστάγματός του, ανατρέφεται κρυφά μέσα στον ίδιο τον βασιλικό οίκο, καταλύοντας τη δική του δύναμη και τη δύναμη ολόκληρου του έθνους, και οδηγώντας τον Ισραήλ στη σωτηρία. Ο δε ανδροφόνος Αβιμέλεχ, ο νόθος υιός του Γεδεών, ο οποίος φόνευσε τους εβδομήκοντα γνήσιους γιους, νομίζοντας ότι επινόησε ένα σοφό τέχνασμα ώστε να καταλάβει με ασφάλεια τη βασιλεία, συντρίβει μεν όσους έγιναν συνεργοί του στον φόνο, αλλά συντρίβεται και ο ίδιος από αυτούς· και στο τέλος βρίσκει τον θάνατο από χέρι γυναίκας και από χτύπημα λίθου. Και όλοι οι Ιουδαίοι μηχανεύτηκαν ολέθριο σχέδιο εναντίον του Κυρίου, λέγοντας αναμεταξύ τους: «Εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν· και θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν και τον τόπο μας και το έθνος μας».

<Μερικοί δε από αυτούς πήγαν στους Φαρισαίους και τους είπαν όσα έκανε ο Ιησούς.> Πολλοί, αφού νικήθηκαν από το παράδοξο γεγονός, πίστεψαν· άλλοι όμως, πληγωμένοι από τον φθόνο, κάνουν το θαύμα αφορμή για να πράξουν τα έργα εκείνων που φθονούν, και ανήγγειλαν το γεγονός στους άρχοντες, ώστε, αφού λυπηθούν και εκείνοι για όσα έπραξε ο Χριστός, να βρουν κάποια παρηγοριά στη δική τους λύπη, με το να έχουν και άλλους ομόφρονες και συμμέτοχους σε αυτήν την παράφρονη λύπη· και προκειμένου, εφόσον οι ίδιοι δεν είχαν τη δύναμη να βλάψουν αυτόν που δεν είχε αδικήσει σε τίποτα, να εξοργίσουν εναντίον του τους ισχυρότερους. <Συγκέντρωσαν λοιπόν οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι συνέδριο και έλεγαν: Τι να κάνουμε, επειδή ο άνθρωπος αυτός κάνει πολλά σημεία; Εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν· και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν και τον τόπο μας και το έθνος.> Βεβαίως και οι Φαρισαίοι, αφήνοντας κατά μέρος τον θαυμασμό, στρέφονται στη λύπη, και παρότι τον βλέπουν να είναι ανώτερος από τον θάνατο, σχεδιάζουν να τον σκοτώσουν, μη κατανοώντας την ανέκφραστη εξουσία του, αλλά σκεπτόμενοι πως πρόκειται για έναν απλό άνθρωπο, έλεγαν: Τι να κάνουμε, επειδή ο άνθρωπος αυτός κάνει πολλά σημεία; Αν και έπρεπε εξαιτίας αυτού μάλλον να πιστέψουν ότι αυτός ήταν ο Χριστός, τον οποίο η θεόπνευστη Γραφή σε πολλά σημεία προανήγγειλε ότι θα είναι δημιουργός πολλών σημείων.

Αυτοί προφασίζονται και κάποια αιτία, με την οποία προσπαθούσαν να πείσουν τους πιο επιπόλαιους να τον σκοτώσουν, και λένε: Εάν τον αφήσουμε έτσι, δηλαδή ζωντανό και να θαυματουργεί, θα πάθουμε τα χειρότερα. Διότι εάν πολλοί πιστέψουν σε αυτόν που καταλύει τον νόμο, θα χαθούν πλέον τα δικά μας. Και έπειτα, αφού οι Ιουδαίοι θα έχουν αποδυναμωθεί τελείως, θα μας επιτεθούν οι Ρωμαίοι και δεν θα μας αφήσουν να τηρούμε ανενόχλητοι τα πατροπαράδοτα έθιμά μας, ούτε να κυβερνούμε το δικό μας έθνος, ούτε να δικάζουμε, αλλά θα δικάζουν μάλλον αυτοί και όχι πια εμείς. <Κάποιος δε από αυτούς, ο Καϊάφας, που ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους, τους είπε: Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε συλλογίζεστε ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για τον λαό και να μη χαθεί όλο το έθνος. Αυτό όμως δεν το είπε από τον εαυτό του, αλλά, όντας αρχιερέας εκείνου του έτους, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει για το έθνος, και όχι μόνο για το έθνος, αλλά για να συγκεντρώσει σε ένα τα διασκορπισμένα τέκνα του Θεού.> Όμως, αυτό που λέγαμε, αυτό δηλαδή που κρυφά μελετούσαν οι Ιουδαίοι να κάνουν, αυτό φανερά τους συμβουλεύει ο αρχιερέας τους να το πράξουν και να φονεύσουν τον Χριστό, λέγοντάς το δήθεν υπέρ του έθνους, αν και το έθνος ήταν άδικο. Λέει όμως κάτι που είναι αληθές, το οποίο δεν επιτεύχθηκε εξαιτίας της δικής τους κακοήθειας, αλλά από τη δύναμη και τη σοφία του Θεού.

Διότι είναι γεγραμμένο ότι «οι διαλογισμοί των δικαίων είναι δίκαιες κρίσεις». Κατηγορεί, λοιπόν, τον αποκηρυγμένο Ισραήλ, διότι εξέφρασε γνώμη ασύμφωνη προς τον Θεό σχετικά με τον Χριστό. Διότι συσκέπτονταν συνεδριάζοντας, και μάλιστα έλεγαν: «Τι να κάνουμε, επειδή αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά σημεία; Αν τον αφήσουμε έτσι, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα πάρουν και την πόλη και τη χώρα μας». Κάποιος άλλος δε από εκείνους που είχαν οριστεί άρχοντες λέει: «Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ότι συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος και να μην καταστραφεί όλο το έθνος». Αυτό ακριβώς το διδάσκει σαφέστερα ο Κύριος λέγοντας στις ευαγγελικές παραβολές, ότι «ο οικοδεσπότης που φύτεψε τον αμπελώνα έστειλε τους δούλους του για να παραλάβουν τους καρπούς, αλλά οι γεωργοί τους σκότωσαν». Και τα εγκλήματα της ασέβειάς τους δεν σταμάτησαν μέχρι εκεί· αλλά, όταν είδαν τον Υιό που είχε σταλεί από τον πατέρα μετά τους δούλους, είπαν, όπως αναφέρεται, μέσα τους: «Αυτός είναι ο κληρονόμος, ελάτε να τον σκοτώσουμε και να κρατήσουμε για τον εαυτό μας την κληρονομιά του». Επομένως, αποστάτες είναι οι εισηγητές τέτοιων σκληρών και ανόσιων σχεδίων, οι οποίοι προσθέτουν αμαρτία στην αμαρτία· διότι, όπως ανέφερα, σκότωσαν αγίους προφήτες και έπειτα, μετά από εκείνους, σκότωσαν και τον ίδιο τον κληρονόμο, δηλαδή τον Υιό.

Αρκεί δε αυτό σε αυτούς για κάθε ευημερία. Διότι όταν ο Θεός είναι μαζί μας, θα απομακρυνθούν τα δυσάρεστα και κάθε τρόπος ευθυμίας και τέρψης, δηλαδή χαράς, θα εισέλθει στη θέση τους. <Από την ανατολή θα φέρω το σπέρμα σου, και από τη δύση θα σε συνάξω. Θα πω στον Βορρά: Φέρε, και στον Νότο: Μην εμποδίζεις. Φέρε τους γιους μου από μακρινή γη, και τις θυγατέρες μου από τα άκρα της γης, όλους όσους επικαλούνται το όνομά μου.> Εμφανίστηκε στους επί της γης με τη δική μας μορφή, δηλαδή αφού έγινε άνθρωπος, ο μονογενής Λόγος του Θεού, ώστε τους Έλληνες και τους Ιουδαίους, οι οποίοι εξαιτίας πολλών και ποικίλων ολισθημάτων είχαν κατρακυλήσει στην αποστασία, την αποστασία εννοώ από τον Δημιουργό των πάντων, να τους οδηγήσει προς την αληθινή και αψεγάδιαστη θεογνωσία, και να τους συγκεντρώσει στην πνευματική ενότητα μέσω της πίστεως και του αγιασμού, ώστε, αφού επιτευχθεί πλήρως και η οικειότητα προς Αυτόν, να τους αναδείξει πλέον άξιους, και έτσι να τους ενώσει μέσω του εαυτού Του με τον Θεό και Πατέρα. Το ότι εξάλλου και για αυτή την αιτία ενανθρώπησε ο Χριστός, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το κατανοήσει κανείς μέσα από τα άγια ευαγγελικά Κείμενα. Διότι, ενώ αναστήθηκε με παράδοξο τρόπο ο Λάζαρος από τους νεκρούς, το πλήθος των ανόσιων Ιουδαίων, δηλαδή το θεομίσητο συμβούλιο των Φαρισαίων, συνεδρίαζαν και έλεγαν: «Τι κάνουμε; Επειδή ο άνθρωπος αυτός κάνει πολλά σημεία. Εάν τον αφήσουμε έτσι, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν και το έθνος και τη χώρα μας».

Ο λόγος αυτός είναι πολύ λογικός· διότι λιώνει και μαραίνει τις καρδιές εκείνων που τον δέχονται. Κάτι τέτοιο λέει και ο Ψαλμωδός για κάποιον, δηλαδή για τον λαό των Ιουδαίων: «Συνέλαβε πόνο και γέννησε ανομία.» Διότι, αφού ένιωσαν πρώτα τις ωδίνες του φθόνου εναντίον του Χριστού, γέννησαν την ασέβεια εναντίον Του, δηλαδή την ανομία· επειδή, μέσα από τις επιδιώξεις τους, πιάνονται επ' αυτοφώρω να λένε σχεδόν εκείνο το προφητικό: «Ας δέσουμε τον δίκαιο, διότι μας είναι ενοχλητικός.» Θα βρούμε δε ότι και στις συνάξεις τους έλαβαν την πιο παράλογη απόφαση. Έλεγαν δηλαδή για τον Σωτήρα όλων μας Χριστό: «Τι κάνουμε, αφού αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά θαύματα; Εάν τον αφήσουμε έτσι, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα πάρουν και το έθνος και τη χώρα μας.» Ένας δε από αυτούς, ο Καϊάφας, αυτός έγινε ο εφευρέτης της ασέβειας εναντίον του Χριστού· διότι είπε πάλι: «Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για τον λαό, και να μη χαθεί όλο το έθνος.» Σαφέστατα, λοιπόν, από τα όσα ειπώθηκαν μπορεί κανείς να δει ότι, αφού κυοφόρησαν πόνο, δηλαδή αφού δοκίμασαν προηγουμένως τις ωδίνες του φθόνου εναντίον Του, παρήγαγαν την ανομία. Τι μας υποδεικνύει, λοιπόν, σε αυτά ο προφητικός λόγος; «Αυγά ασπίδων έσπασαν, και όποιος επρόκειτο να φάει από τα αυγά τους, αφού τα σύντριψε, βρήκε κλούβιο αυγό.»

Διότι ποια μελέτη του θείου νόμου υπήρχε καθόλου σε αυτούς, οι οποίοι ούτε καν έχουν αντιληφθεί ότι έχει δοθεί; Και ποιος από αυτούς ήταν εκείνος που έπαιρνε στο στόμα του τη θεία διαθήκη; Επομένως, αμαρτωλό εδώ ονομάζει τον απειθή και αλύτρωτο Ιουδαίο, ο οποίος είναι ακόμη δούλος της αμαρτίας. «Διότι καθένας», λέει, «που πράττει την αμαρτία, είναι δούλος της αμαρτίας.» Επειδή δεν τους ελευθέρωσε ο Υιός. [Έπειτα, εγώ μεν δείχνοντας ανεξικακία σιώπησα, και δεν σου επέβαλα αμέσως τις τιμωρίες όταν σφάλμαλες, περιμένοντας τη μετάνοιά σου· εσύ όμως υπέθεσες ότι θα είμαι όμοιός σου, δηλαδή, νόμισες ότι δεν σιώπησα μάλλον από ανεξικακία, αλλά επειδή έκρινα άξιο επαίνου τον βίο σου, ή ίσως και επειδή ευχαριστήθηκα για όσα έπραξες παράνομα. Θα σε ελέγξω λοιπόν, επιβάλλοντας την τιμωρία, και ζητώντας λόγο για όσα έχεις ζήσει άτοπα, και στήνοντας τρόπον τινά κατά πρόσωπό σου την ανομία σου, για να σε τιμωρήσει η συνείδησή σου· και το ίδιο σου το σφάλμα θα συμμαχήσει εναντίον σου, κατηγορώντας σε και κατακρίνοντάς σε· διότι η συνείδηση είναι φοβερή στους ελέγχους.] <Καθήμενος καταλαλούσες εναντίον του αδελφού σου.> (B f. 195 b.) Και ενώ κάθονταν στα συνέδρια, καταλαλούσαν τον Χριστό λέγοντας: «Τι να κάνουμε, διότι αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά σημεία; Εάν τον αφήσουμε έτσι, θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα μας πάρουν και το έθνος και τη χώρα.»

«Αυτόν όμως δεν γνωρίζουμε από πού είναι». Και με άλλον τρόπο εξακολουθούσαν να τον ατιμάζουν, και δεν υπήρχε τίποτε το έκτοπο που να αποσιωπήθηκε από αυτούς. Κινώντας τα πάντα (όπως κινούν κάθε σχοινί) με τις δικές τους κακοτροπίες, και ξεπερνώντας κάθε μέτρο, τον Λυτρωτή από τον ουρανό, αυτόν που δικαιώνει τον ασεβή μέσω της πίστης, αυτόν που ανακαινίζει προς αφθαρσία εκείνους που έχουν παγιδευτεί στα δίχτυα του θανάτου, τον Αρχηγό της ζωής, βιάζονταν να τον παραδώσουν στον θάνατο, κλωτσώντας στα καρφιά, και ρίχνοντας φωτιά και καταδίκη στο ίδιο τους το κεφάλι, και με μάταιες σκέψεις, μαζί με εκείνους που είχαν την ηγεσία, συγκροτούσαν ασεβή συμβούλια. Και μάλιστα, για εκείνα τα πράγματα για τα οποία θα ήταν φυσικό να εκπλήσσονται με τον θαυματουργό, γι' αυτά ακριβώς παρότρυναν τους εαυτούς τους σε ωμότητα, και φλεγόμενοι ήδη από ακάθεκτο φθόνο έλεγαν: «Τι κάνουμε; Διότι αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά σημεία. Εάν τον αφήσουμε έτσι, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα πάρουν και το έθνος και τη χώρα μας». Διότι και εκείνος που κατείχε τα πρωτεία της ιερωσύνης ανάμεσά τους, ανασύροντας από τα βάθη του νου του μια ολέθρια γι' αυτούς γνώμη, είπε: «Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε αναλογίζεστε ότι σας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για τον λαό, και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος». Από εκεί και πέρα τα βουλεύματά τους οδηγήθηκαν σε ανόσιο τέλος.

Και όχι μόνο τον ανυμνούν με αυτόν τον τρόπο και θεολογούν, αλλά εναντιώνονται στην κακόβουλη και θεομάχο γνώμη των Γραμματέων και των Φαρισαίων, καθώς και στις φονικές τους προφάσεις, με τα εξής. Διότι εκείνοι μεν παράφρονα έλεγαν για αυτόν: «Αυτός ο άνθρωπος δεν είναι από τον Θεό, και επειδή κάνει πολλά σημεία, εάν τον αφήσουμε και δεν τον θανατώσουμε, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν· και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας πάρουν την πόλη και το έθνος». Ο λαός, όμως, τι λέει; «Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου· ευλογημένη η ερχόμενη βασιλεία του πατέρα μας Δαβίδ».

Έκλεισαν τα μάτια τους, όπως έλεγε ο Ησαΐας, για να μη δουν τα σημεία. Τι λοιπόν έπαθαν εξαιτίας αυτών; «Και τους άφησα να ακολουθήσουν τις επιδιώξεις των καρδιών τους· θα πορευθούν σύμφωνα με τις δικές τους επιδιώξεις». Επιδιώξεις των καρδιών εννοεί τις ποικίλες σκέψεις και τις μεθοδείες των λογισμών, τις οποίες χρησιμοποιούσε ο λαός των Ιουδαίων καθώς επιβουλευόταν τον Κύριο, όταν έλεγαν: «Τι να κάνουμε, διότι ο άνθρωπος αυτός κάνει πολλά σημεία; Εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν, και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας πάρουν και τον τόπο και το έθνος». Σύμφωνα λοιπόν με αυτή την επιδίωξη, και σύμφωνα με αυτή την απόφαση, εγκαταλείφθηκαν και πορεύθηκαν·

Αναφέρεται στους Ιουδαίους· διότι δεν επικαλέστηκαν τον αληθινό Θεό, τον Χριστό, και κυριεύθηκαν από περιττό φόβο, εκεί όπου δεν υπήρχε λόγος φόβου, όταν έλεγαν μεταξύ τους: «Εάν αφήσουμε αυτόν τον άνθρωπο, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα πάρουν και τον τόπο μας και το έθνος μας». Αν και αυτό δεν θα συνέβαινε, εάν διατηρούσαν την πίστη τους σε αυτόν. Παρομοίως δε και όλοι οι άνθρωποι, όσοι αμελούν να επικαλούνται τον Θεό, τον φόβο που πρέπει να έχουν δεν τον αισθάνονται, εξαιτίας της απιστίας τους προς τον Θεό. Φοβούνται όμως μάταια τις απειλές των ανθρώπων και την κυριαρχία των εχθρών, μη γνωρίζοντας ότι αυτά δεν μας βλάπτουν καθόλου, όταν έχουμε την εύνοια του Θεού. Αναφέρεται δε σε αυτούς ως ανθρωπάρεσκους· διότι πάντοτε επιθυμούν να αρέσουν στους ανθρώπους παρά στον Θεό, των οποίων τα οστά, δηλαδή τις φυλές, διεσκόρπισε ο Θεός. Καταισχύνθηκαν. Διότι από αυτόν που αποκαλούν νεκρό, από αυτόν καταδιώκονται. Τα ίδια όμως συμβαίνουν και στους όποιους ανθρωπάρεσκους· διότι τα οστά τους, δηλαδή ο πλούτος και η δόξα τους, σκορπίζονται από τον Θεό.

Τι υπέστησαν λοιπόν εξαιτίας αυτών, το φανερώνουν τα εξής. «Και τους εγκατέλειψα στις επινοήσεις των καρδιών τους.» Ως «επινοήσεις των καρδιών» εννοεί τις ποικίλες σκέψεις και τις μεθοδείες των λογισμών, τις οποίες χρησιμοποίησε ο λαός των Ιουδαίων επιβουλευόμενος τον Κύριο, λέγοντας: «Τι θα κάνουμε; Διότι αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά θαύματα· εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν, και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος.» Σύμφωνα, λοιπόν, με αυτήν την επινόηση και σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, αποπέμφθηκαν και πορεύθηκαν. Διότι οι Ρωμαίοι κατέλαβαν και τον τόπο τους και την πόλη τους, ενώ οι ίδιοι οδηγήθηκαν στην αιχμαλωσία. «Και με μέλι από πέτρα τους χόρτασε.» Ως «μέλι από πέτρα» εννοεί τους προφήτες, επειδή από τον Χριστό, ο οποίος είναι η πέτρα, έχουν την προφητεία, με την οποία τους χόρτασε ο Θεός· χαρίζοντάς τους όχι μόνον έναν ή δύο προφήτες, αλλά πολλούς, και μάλιστα για πολλές γενεές.

ΡΚΗʹ. Προς τον διάκονο Ισίδωρο. Περί της αιχμαλωσίας των Ιουδαίων. Αν και οι Ιουδαίοι δεν τιμωρήθηκαν εδώ με την ποινή που άξιζε για όσα έπραξαν εναντίον του Δεσπότη Χριστού, ωστόσο τιμωρήθηκαν. Διότι αυτά που έπραξαν νομίζοντας ότι θα γλιτώσουν, λέγοντας: «Αν τον αφήσουμε, θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν και την πόλη και το έθνος μας»· επειδή ακριβώς τα έπραξαν αυτά, δεν γλίτωσαν. Διότι, αφού η πόλη τους αλώθηκε από τους Ρωμαίους και ο ναός κατεδαφίστηκε, οι ίδιοι, σαν κάποιου είδους μαστιγωμένοι δούλοι και δραπέτες, άτιμοι και περιπλανώμενοι, σκορπίστηκαν παντού.

Έβλεπε να αυξάνεται η διδασκαλία, να επικρατεί πλέον, και όλους αυτούς να πείθονται. Διότι την εποχή του Χριστού, άλλοτε μεν ακολουθούσαν Εκείνον, άλλοτε δε τους δασκάλους· όταν όμως αποκόπηκαν εντελώς, τότε πλέον, εκείνος δεν έπραττε όσα έπραττε από φιλαρχία, όπως οι υπόλοιποι, αλλά από ζήλο. Διότι για ποιον λόγο πήγαινε στη Δαμασκό; Θεωρούσε το ζήτημα αυτό καταστροφή, και φοβόταν μήπως το κήρυγμα διαδοθεί παντού. Οι Ιουδαίοι όμως δεν ενεργούσαν έτσι· διότι δεν έπρατταν τα πάντα για την προστασία του πλήθους, αλλά χάριν της φιλαρχίας. Πρόσεξε, λοιπόν, τι λένε: «Θα μας πάρουν και το έθνος και την πόλη».

Έπρεπε να πιστέψουν και να τον υπηρετήσουν, και να τον προσκυνήσουν, και να μην τον θεωρούν πλέον απλό άνθρωπο. «Εάν τον αφήσουμε έτσι, θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας πάρουν και το έθνος και την πόλη». Τι είναι αυτό που σχεδιάζουν να κάνουν; Θέλουν λοιπόν να ξεσηκώσουν τον λαό, προβάλλοντας ότι πρόκειται να κινδυνεύσουν εξαιτίας της υποψίας για στάση. Διότι, λέγουν, εάν μάθουν οι Ρωμαίοι ότι αυτός παρασύρει τα πλήθη, θα μας υποπτευθούν, και θα έρθουν, και θα καταστρέψουν την πόλη μας. Για ποιον λόγο; πες μου· μήπως δίδασκε αποστασία; δεν έδωσε εντολή να πληρώσουν φόρο στον Καίσαρα; δεν θελήσατε εσείς να τον κάνετε βασιλιά, και εκείνος έφυγε; δεν επιδείκνυε φτωχικό και απέριττο βίο, χωρίς να έχει ούτε σπίτι ούτε τίποτε άλλο από τέτοια πράγματα; Αυτά λοιπόν τα έλεγαν, όχι επειδή τα περίμεναν πραγματικά, αλλά από φθόνο. Συνέβη όμως και χωρίς να το περιμένουν, και το έθνος και την πόλη τα κατέλαβαν, επειδή τον θανάτωσαν. Διότι τα όσα συνέβαιναν απείχαν πολύ από κάθε υποψία. Επειδή εκείνος που θεράπευε τους ασθενείς, και δίδασκε τον άριστο βίο, και πρόσταζε την υπακοή στους άρχοντες, δεν προετοίμαζε στάση, αλλά την απέτρεπε.

Επειδή όμως τον θανάτωσαν, αυτά έπαθαν· και εκείνα τα οποία έπραξαν για να τα αποφύγουν, ακριβώς επειδή τα έπραξαν, τελικά δεν τα απέφυγαν. Αλλά αυτός μεν που θανατώθηκε, βρίσκεται στους ουρανούς, ενώ εκείνοι που τον θανάτωσαν, κληρονομούν τη γέεννα· μολονότι δεν είχαν αυτά κατά νου. Αλλά τι; Ήθελαν, αναφέρει, να τον θανατώσουν από εκείνη την ημέρα. Διότι είπαν: «Θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν το έθνος μας».

Τον έδεσαν πάλι, και τον παρακίνησαν ακόμη περισσότερο· έδιωξαν τους μαθητές, και τους έστειλαν σε όσους δεν είχαν δάσκαλο· τον οδήγησαν σε μεγαλύτερο δικαστήριο, και ωφέλησαν τη μεγαλύτερη πόλη. Γι’ αυτό και οι Ιουδαίοι, δυσφορώντας για τους αποστόλους, έλεγαν: «Τι θα κάνουμε σε αυτούς τους ανθρώπους;». Διότι, έλεγαν, «με όσα επιδιώκουμε να τους βλάψουμε, με αυτά τους αυξάνουμε». Τον παρέδωσαν στον δεσμοφύλακα, για να τον κρατήσει με απόλυτη ασφάλεια· αυτός όμως δέθηκε πιο στενά από τον Παύλο. Τον έστειλαν μαζί με φυλακισμένους, για να μη φύγει· εκείνος όμως κατήχησε τους φυλακισμένους. Τον έστειλαν μέσω θαλάσσης, για να συντελέσουν, έστω και παρά τη θέλησή τους, στο να διανυθεί γρήγορα η οδός· και το ναυάγιο που συνέβη, έγινε αφορμή διδασκαλίας για όσους συνταξίδευαν. Απειλούσαν με αμέτρητες τιμωρίες για να σβήσει το κήρυγμα, το οποίο όμως εξαπλωνόταν και υψωνόταν περισσότερο. Και όπως ακριβώς στην περίπτωση του Δεσπότου έλεγαν οι Ιουδαίοι: «Ας τον αποκτείνουμε, για να μην έλθουν οι Ρωμαίοι και καταστρέψουν και την πόλη και το έθνος μας», και συνέβη το αντίθετο —διότι επειδή ακριβώς τον σκότωσαν, γι' αυτό οι Ρωμαίοι αφάνισαν και το έθνος τους και την πόλη, και όσα νόμιζαν ότι ήταν εμπόδια, αυτά έγιναν βοηθήματα του κηρύγματος—, έτσι και όταν κήρυττε ο Παύλος, εκείνα που του προξενούσαν στην προσπάθειά τους να ανακόψουν τον λόγο, αυτά τον αύξησαν, και τον ανύψωσαν σε ύψος απερίγραπτο.

Και πρώτον μεν, ανοίγοντας το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, ας παραθέσουμε τα λόγια του· διότι είναι καλό να διεξέλθουμε ολόκληρη την πραγματεία. Ας ακούσουμε, λοιπόν, τι διδάσκει ο ίδιος. Μετά την εκ νεκρών ανάσταση του ιερού Λαζάρου, «συγκέντρωσαν οι ιερείς και οι Φαρισαίοι συνέδριο, λέγοντας: Τι κάνουμε; Διότι αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά σημεία. Εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν, και θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα μας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος». Ω της ανοίας! Το πλήθος των ιερέων και των Φαρισαίων συγκρότησε συμβούλιο κατά του Ιησού, για να τον εξοντώσουν. Ω της τυφλώσεως!

Αληθώς, λοιπόν, αυτό που θα ειπωθεί από εμάς θα εκπληρωθεί, και οι Ρωμαίοι θα σας πάρουν και τον τόπο και το έθνος, και θα παραδοθείτε διπλά στην απώλεια. Και πρώτα, αφού ανοίξουμε το βιβλίο του Ιωάννη του Ευαγγελιστή, ας αναγνώσουμε τα ιερά και άγια λόγια του. Ας ακούσουμε, λοιπόν, τι διδάσκει ο ίδιος.

Μετά την εκ νεκρών αναβίωση του ιερού Λαζάρου, «συγκάλεσαν οι ιερείς και οι Φαρισαίοι συνέδριο λέγοντας: Τι να κάνουμε, εφόσον αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά σημεία; Εάν τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν, και θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα μας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος». Ω της ανοίας! Συμβούλιο εναντίον του Ιησού συγκρότησε το πλήθος των ιερέων και των Φαρισαίων, προκειμένου να τον εξοντώσουν. Ω της τυφλώσεως! Ω της απέραντης παραφροσύνης! Έπρεπε βεβαίως εσείς, ω προφητοκτόνοι, να χαρείτε με μεγάλη χαρά για τη ζωοποίηση και να αγαλλιάσετε σφόδρα για το θαύμα, εσείς όμως κυριευθήκατε από τον φθόνο, αυτό το φοβερότερο πάθος μεταξύ των ανθρωπίνων παθών.

Τι κακό έκανε ο Ιησούς, ω αχάριστα πλάσματα, για να τον καταδικάσετε σε θάνατο; Μήπως επειδή ανέστησε νεκρό από τον τάφο και χάρισε ζωή σε εκείνον που ήδη όζε; Τι πονηρό έπραξε, ώστε τα ρωμαϊκά πλήθη να καταστρέψουν το έθνος σας; Μήπως κίνησε στρατό; Μήπως ξεσήκωσε και αναστάτωσε λαούς; Δεν σας πρόσφερε, αντίθετα, άπειρες ευεργεσίες; Γιατί πυρπολείστε από φθόνο, ω άθλιοι, και ξεσηκώνεστε για να θανατώσετε πάλι τον Λάζαρο; Και γιατί Εκείνος που τον ανέστησε από τον τάφο, ενώ βρισκόταν σε αποσύνθεση, δεν θα τον αναστήσει και πάλι, εάν θανατωθεί από εσάς; Γιατί παραδίνετε τον εαυτό σας σε μάταιους κόπους και προσφέρετε με αυτόν τον τρόπο τις προσφιλείς χάρες στον πατέρα σας, τον διάβολο; Γι' αυτό ακριβώς και θα εκπληρωθεί αληθινά αυτό που ειπώθηκε από εσάς, ότι δηλαδή θα έλθουν οι Ρωμαίοι και θα σας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος σας, και θα παραδοθείτε σε διπλή απώλεια με την απόλυτα δίκαιη κρίση του Θεού.

Θα μπορούσες να δεις, παρόμοια με αυτά, και κάποια άλλα τα οποία, αν και προήλθαν από κακόβουλη πρόθεση και φονική ορμή, έλαβαν προφητική έκβαση. Όπως το «το αίμα του ας πέσει πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας»· διότι, πράγματι, στο τέλος έπεσε πάνω τους η αιματοχυσία και η σφαγή δια μαχαίρας. Και το «εάν τον αφήσουμε να ζει, όλοι θα πιστέψουν σε αυτόν, και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα αφανίσουν και το έθνος μας και την πόλη μας»· διότι πράγματι τον άφησαν να ζει, έστω και παρά τη θέλησή τους —αφού δεν μπορούσαν να κυριαρχήσουν επί του ταμιούχου της ζωής και αυτού που ζωοποιεί τα πάντα— γι' αυτό, από τη μία φανέρωσαν την πονηρή και φονική τους πρόθεση, αλλά, επειδή δεν πέτυχαν τον σκοπό τους, καταστράφηκαν και οι ίδιοι και οι γενιές τους και ο ναός και η πόλη. Αυτόν δε που νόμισαν ότι εξόντωσαν, τα έθνη τον δέχθηκαν ως χορηγό της ζωής και ως αυτόν που ζωοποιεί τους νεκρούς, και προσκυνώντας την εκ νεκρών ανάστασή του, τον αναγνωρίζουν ως αληθινό Θεό που ενανθρώπησε για τη σωτηρία του γένους, και τον λατρεύουν ειλικρινά και τον δοξολογούν ως Θεό· και μάλιστα οι Ρωμαίοι, επιτιθέμενοι εναντίον τους με πόλεμο, κατέστρεψαν την πόλη και ερήμωσαν τον ναό και υπέβαλαν το έθνος σε θάνατο δια μαχαίρας. Θα βρεις επίσης και μία όνο στις παλαιές Γραφές να προγνωρίζει και να προδιδάσκει τα μέλλοντα· από όλα αυτά, θα θεωρήσεις ότι δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο στο να έχει πει και ο Ηρώδης με προφητικό τρόπο τα όσα είπε προς τους μάγους.

Ο Κύριος έκραξε με δυνατή φωνή, για τον εξής λόγο, για να κλείσει τα στόματα των Ελλήνων, οι οποίοι μυθολογούν ότι η ψυχή παραμένει μέσα στο μνήμα. Διότι την προσκαλεί με την κραυγή Του σαν να βρισκόταν αυτή μακριά. Και όπως ακριβώς συνέβη αυτή η μερική ανάσταση, έτσι και η καθολική ανάσταση θα γίνει σε μία στιγμή και σε ριπή οφθαλμού. «Και βγήκε έξω», λέει, «ο νεκρός, δεμένος στα χέρια και στα πόδια». Διότι το να βγει έξω δεμένος δεν φαινόταν λιγότερο παράδοξο από την ίδια την ανάσταση. Και αποτελούσε συνολικά θαύμα το να κινείται όντας δεμένος, ένα θαύμα ενωμένο με το θαύμα της αναστάσεως. Δίνει δε εντολή να τον λύσουν, ώστε, αφού τον πλησιάσουν και τον αγγίξουν, να βεβαιωθούν ότι αυτός είναι εκείνος. Και λέει να τον αφήσουν να φύγει, λόγω της έλλειψης κάθε ίχνους κομπασμού. Διότι δεν τον παίρνει μαζί Του, ούτε τον διατάζει να τον ακολουθεί, ώστε να κάνει επίδειξη. Μετά την τέλεση του θαύματος, κάποιοι από αυτούς που το είδαν πίστεψαν, ενώ άλλοι πήγαν και το ανήγγειλαν στους Φαρισαίους, διαβάλλοντάς Τον οπωσδήποτε, με τον ισχυρισμό ότι τόλμησε κάτι ανόσιο, επειδή διέταξε να ξεθάψουν έναν ενταφιασμένο. «Συγκάλεσαν, λοιπόν, οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι συνέδριο και έλεγαν: Τι κάνουμε τώρα που αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά θαύματα; Εάν Τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε Αυτόν. Και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος.»