Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:51

Αυτοί προφασίζονται και κάποια αιτία, με την οποία προσπαθούσαν να πείσουν τους πιο επιπόλαιους να τον σκοτώσουν, και λένε: Εάν τον αφήσουμε έτσι, δηλαδή ζωντανό και να θαυματουργεί, θα πάθουμε τα χειρότερα. Διότι εάν πολλοί πιστέψουν σε αυτόν που καταλύει τον νόμο, θα χαθούν πλέον τα δικά μας. Και έπειτα, αφού οι Ιουδαίοι θα έχουν αποδυναμωθεί τελείως, θα μας επιτεθούν οι Ρωμαίοι και δεν θα μας αφήσουν να τηρούμε ανενόχλητοι τα πατροπαράδοτα έθιμά μας, ούτε να κυβερνούμε το δικό μας έθνος, ούτε να δικάζουμε, αλλά θα δικάζουν μάλλον αυτοί και όχι πια εμείς. <Κάποιος δε από αυτούς, ο Καϊάφας, που ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους, τους είπε: Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε συλλογίζεστε ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για τον λαό και να μη χαθεί όλο το έθνος. Αυτό όμως δεν το είπε από τον εαυτό του, αλλά, όντας αρχιερέας εκείνου του έτους, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει για το έθνος, και όχι μόνο για το έθνος, αλλά για να συγκεντρώσει σε ένα τα διασκορπισμένα τέκνα του Θεού.> Όμως, αυτό που λέγαμε, αυτό δηλαδή που κρυφά μελετούσαν οι Ιουδαίοι να κάνουν, αυτό φανερά τους συμβουλεύει ο αρχιερέας τους να το πράξουν και να φονεύσουν τον Χριστό, λέγοντάς το δήθεν υπέρ του έθνους, αν και το έθνος ήταν άδικο. Λέει όμως κάτι που είναι αληθές, το οποίο δεν επιτεύχθηκε εξαιτίας της δικής τους κακοήθειας, αλλά από τη δύναμη και τη σοφία του Θεού.

Διότι εκείνοι μεν προς δικό τους όλεθρο σκότωσαν τον Χριστό, Εκείνος όμως που «θανατώθηκε κατά τη σάρκα», έγινε για εμάς αίτιος όλων των αγαθών. Ονομάζει δε απώλεια του έθνους το να υποταχθούν στη ρωμαϊκή εξουσία και να χαθεί η σκιά του νόμου· πράγμα το οποίο, ενώ ζητούσαν να το ανατρέψουν, το υπέστησαν. Επομένως, από άνομη μεν πρόθεση είπε ο Καϊάφας αυτό που είπε· ωστόσο ο λόγος του λειτούργησε ερμηνευτικά για ένα αληθινό γεγονός, έχοντας διατυπωθεί σε μορφή προφητείας. Διότι για όσα αγαθά έγινε αίτιος ο θάνατος του Χριστού, εκείνος τα προαναγγέλλει λέγοντας αυτό που δεν γνωρίζει, και δοξάζοντας τον Θεό από ανάγκη όπως ο Βαλαάμ, επειδή ακριβώς κατείχε το ιερατικό αξίωμα, καθώς η προφητεία δεν δόθηκε στον ίδιο προσωπικά, αλλά στο σχήμα της ιεροσύνης· ήτοι από τα όσα ειπώθηκαν από τον Καϊάφα, τα οποία ύστερα πραγματοποιήθηκαν και επαληθεύτηκαν, χωρίς ο ίδιος να έχει λάβει οπωσδήποτε προφητική χάρη. Διότι είναι φυσικό αυτό που λένε κάποιοι να συμβαίνει· αν και το λένε χωρίς να γνωρίζουν ότι οπωσδήποτε θα γίνει. Ο μεν Καϊάφας λοιπόν έλεγε ότι ο θάνατος του Χριστού θα συνέβαινε μόνο υπέρ των Ιουδαίων, αυτός όμως λέει ότι συνέβη υπέρ ολόκληρης της ανθρωπότητας. Διότι όλοι μας ονομαζόμαστε γένος και τέκνα του Θεού, καθόσον είναι Πατέρας όλων, έχοντας γεννήσει με δημιουργικό τρόπο και έχοντας φέρει στην ύπαρξη τα μη όντα. Ακόμη δε και επειδή τιμηθήκαμε έχοντας πλαστεί από την αρχή κατ' εικόνα Του, και λαμβάνοντας τον κλήρο να εξουσιάζουμε τα επίγεια, και έχοντας αξιωθεί της θείας ομολογίας, και απολαμβάνοντας τη διαμονή και την τρυφή του παραδείσου.

Διότι εισήγαγε τον καταραμένο Καϊάφα να λέει προς αυτούς στο συνέδριο: «Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε αναλογίζεστε ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για τον λαό, και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος.» Και πρόσθεσε σε αυτά: «Αυτό όμως δεν το είπε από μόνος του, αλλά όντας αρχιερέας εκείνης της χρονιάς, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει για το έθνος, και όχι μόνο για το έθνος, αλλά για να συνάξει σε ένα τα σκορπισμένα τέκνα του Θεού.» Διότι ο Χριστός έγινε η ειρήνη μας, σύμφωνα με τις Γραφές, αυτός που γκρέμισε το μεσότοιχο του φραγμού, και κατήργησε τον νόμο των εντολών που συνίσταται σε διατάξεις, και έκτισε τους δύο λαούς σε έναν νέο άνθρωπο· συμφιλιώνοντας και τους δύο μέσω του εαυτού του με τον Θεό και Πατέρα, και καταλύοντας την ενδιάμεση έχθρα, ώστε όλοι μας με ένα πνεύμα και σε ένα σώμα, έχοντας γίνει ομόψυχοι και σύσσωμοι μεταξύ μας, δηλαδή μέσα στον ίδιο τον Χριστό, να του προσφέρουμε ως καρπό τη δικαιοσύνη που υπερβαίνει τον νόμο, και την καθαρότητα της ευαγγελικής πολιτείας.

Και κάποιος από αυτούς, ο Καϊάφας, τους είπε: «Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε καταλαβαίνετε ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος για χάρη του λαού, και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος.» Έπειτα σε αυτά πρόσθεσε αμέσως ο θεσπέσιος ευαγγελιστής: «Αυτά όμως δεν τα είπε από τον εαυτό του, αλλά επειδή ήταν αρχιερέας εκείνης της χρονιάς, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει υπέρ του έθνους, και όχι μόνο υπέρ του έθνους, αλλά για να συγκεντρώσει σε ένα και τα διασκορπισμένα τέκνα του Θεού.» Διότι, όσον αφορά την αρχική δημιουργία του ανθρώπου και τον σκοπό Εκείνου που τον έφερε στην ύπαρξη, όλοι ήταν τέκνα Του. Ο Σατανάς όμως, όπως είπα, τους διασκόρπισε όλους σε πολυποίκιλη αμαρτία, και τους απομάκρυνε από την οικειότητα προς Αυτόν, ρίχνοντάς τους στην πλάνη. Όμως ο Χριστός τους συγκέντρωσε όλους. Διότι ήρθε για να αναζητήσει το χαμένο.

Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που γνωρίζει πώς να αποκομίζει κέρδος, κερδίζει από παντού· έτσι και εκείνος που δεν γνωρίζει, ακόμη κι αν βρει θησαυρό, φεύγει με άδεια χέρια. Θέλετε να αναφέρω και κάποιο άλλο παρόμοιο επιχείρημα, το οποίο κάποιος άλλος το διατύπωσε με διαφορετική έννοια, αλλά ο ευαγγελιστής προσάρμοσε στον δικό του σκοπό τη δύναμη των λόγων αυτών; Προσέξτε, λοιπόν, με ακρίβεια, για να μάθετε ότι κι εκείνος αιχμαλώτισε το νόημα στην υπακοή του Χριστού· για να μάθετε ότι, αν μπορούμε να αιχμαλωτίζουμε τα ξένα, πολύ περισσότερο θα εμπορευθούμε και θα κερδίσουμε στα δικά μας. Ο Καϊάφας ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους. Διότι και αυτό ήταν αποτέλεσμα της ιουδαϊκής πονηρίας· επειδή εξευτέλισαν το αξίωμα της ιεροσύνης, καθιστώντας τους αρχιερείς εξαγοράσιμους. Παλαιότερα όμως δεν ήταν έτσι, αλλά η ιεροσύνη του αρχιερέως τερματιζόταν μόνο με τον θάνατό του· τότε όμως τους αφαιρούσαν το αξίωμα ενώ βρίσκονταν ακόμη εν ζωή.

Ο Καϊάφας, λοιπόν, όντας αρχιερέας εκείνου του έτους, ξεσήκωνε τους Ιουδαίους εναντίον του Χριστού και έλεγε ότι αυτός πρέπει να πεθάνει, χωρίς να έχει να του προσάψει καμία κατηγορία, αλλά επειδή έλιωνε από τον φθόνο. Διότι τέτοιος είναι ο φθόνος· τέτοιες ανταμοιβές αποδίδει για τις ευεργεσίες. Γι' αυτό, εξηγώντας την αιτία της επιβουλής, έλεγε: «Συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος». Δες πώς η δύναμη αυτού του λόγου λειτούργησε υπέρ ημών· για να μάθεις ότι, ενώ ο λόγος προερχόταν από τον ιερέα, το νόημά του κατέστη δυνατόν να γίνει πνευματικό. «Συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος». Αυτό όμως δεν το έλεγε από τον εαυτό του, αναφέρει, αλλά επειδή ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους, προφήτευσε ότι ο Χριστός έπρεπε να πεθάνει, όχι μόνο υπέρ των Ιουδαίων, αλλά και υπέρ ολοκλήρου του έθνους· γι' αυτό και έλεγε ότι «Συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος».

Αλλά ίσως θα μπορούσε να πει κάποιος: Και από πού προήλθε στον Λάμεχ ένα τόσο μεγάλο μέγεθος πρόρρησης; Μήπως αναφέρει η Γραφή ότι ήταν κάποιος ενάρετος και θαυμαστός; Μην παραξενεύεσαι, αγαπητέ· διότι ο Δεσπότης, επειδή είναι σοφός και πολυμήχανος, πολλές φορές παραχωρεί να προλέγονται θαυμαστά και μεγάλα πράγματα και μέσω αναξίων προσώπων. Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Παλαιά Διαθήκη, αλλά και στην Καινή. Διότι άκουσε τον ευαγγελιστή που λέει για τον Καϊάφα, τον αρχιερέα των Ιουδαίων: «Αυτό όμως δεν το είπε από τον εαυτό του, αλλά, επειδή ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει, όχι μόνο για χάρη του λαού, αλλά για να συγκεντρώσει σε ένα σώμα και τα διασκορπισμένα έθνη». Θα βρεις να συμβαίνει κάτι παρόμοιο πάλι και στην περίπτωση του Βαλαάμ. Διότι, ενώ κλήθηκε για να καταραστεί τον λαό, όχι μόνο δεν τον καταράστηκε, αλλά και προφήτευσε μεγάλα και θαυμαστά πράγματα, όχι μόνο για τον λαό, αλλά και για την έλευση του Σωτήρος.

Τι λέει δηλαδή; Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε αναλογίζεστε ότι συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος, για να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος. Αυτό όμως δεν το είπε από τον εαυτό του, αλλά προφήτευσε, επειδή ήταν αρχιερέας. Βλέπεις πόση είναι η δύναμη της αρχιερατικής εξουσίας;

Παρατήρησε πόση είναι η δύναμη του Πνεύματος· από μια πονηρή διάνοια κατόρθωσε να εξαγάγει λόγια γεμάτα από θαυμαστή προφητεία. Ο ευαγγελιστής, εξάλλου, ονομάζει τα έθνη τέκνα του Θεού με βάση εκείνο που επρόκειτο να συμβεί στο μέλλον· όπως ακριβώς λέει και ο ίδιος ο Χριστός: «Έχω και άλλα πρόβατα», καλώντας τα και αυτός με βάση το μέλλον τους. Τι σημαίνει όμως το: «επειδή ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους»; Μαζί με τα υπόλοιπα, είχε διαφθαρεί και αυτός ο θεσμός. Διότι δεν ασκούσαν πλέον την αρχιερωσύνη καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά μόνο για ένα έτος, από τον καιρό που τα αξιώματα έγιναν εξαγοράσιμα. Εντούτοις, ακόμη και έτσι, το Πνεύμα ήταν ακόμη παρόν. Όταν όμως σήκωσαν τα χέρια τους εναντίον του Χριστού, τότε πλέον τους εγκατέλειψε και μετέβη στους αποστόλους. Και αυτό ακριβώς φανέρωνε το καταπέτασμα όταν σχίστηκε, καθώς και η φωνή του Χριστού που έλεγε: «Ιδού, αφήνεται ο οίκος σας έρημος». Και ο Ιώσηπος, επίσης, ο οποίος έζησε λίγο καιρό αργότερα, ανέφερε ότι κάποιοι άγγελοι που παρέμεναν ακόμη εκεί, τους εγκατέλειψαν, επειδή εκείνοι δεν θέλησαν να μεταστραφούν. Διότι, ενόσω στεκόταν όρθιος ο αμπελώνας, γίνονταν τα πάντα για χάρη τους· όταν όμως σκότωσαν τον κληρονόμο, δεν συνέβαινε πια αυτό, αλλά καταστράφηκαν. Και όπως ακριβώς αφαιρεί κανείς ένα λαμπρό ένδυμα από ένα άχρηστο παιδί, έτσι ο Θεός, αφού το αφαίρεσε από τους Ιουδαίους, το έδωσε στους ευγνώμονες δούλους που προέρχονταν από τα έθνη, αφήνοντας εκείνους έρημους και γυμνούς. Δεν ήταν δε μικρό πράγμα αυτό, το να προφητεύσει τέτοια γεγονότα ακόμη και ο εχθρός. Αυτό μπορούσε να προσελκύσει και τους υπολοίπους. Διότι, σε σχέση με τη δική του πρόθεση, το αποτέλεσμα υπήρξε το ακριβώς αντίθετο.

Ποιος είδε φλόγα να δροσίζει; Ποιος άκουσε ποτέ ψεύδος να επαληθεύεται, όπως του Καϊάφα; Χωρίς να το θέλει προφητεύει ότι πεθαίνεις υπέρ πάντων, Σωτήρα μου, για να αγάλλεται ο Αδάμ. Έτσι λοιπόν μίλησε ο ιερέας, όμως δεν το κατανόησε· διότι δεν του το επέτρεψε ο φθόνος, αλλά τον εξώθησε σε φόνο· διότι ο φόνος ακολουθεί τον φθόνο. Και μάρτυρας είναι ο Άβελ, που αφού φθονήθηκε από τον Κάιν, στη συνέχεια δολοφονήθηκε. Αυτό ακριβώς υπέμεινε και ο Χριστός· επειδή αγαπούσε έναν φθονερό λαό, δείχνοντάς του στοργή προκαλούσε την οργή του· θεράπευε τους ασθενείς, και αντί για ευχαριστία πάσχει, σταυρώνεται, για να αγάλλεται ο Αδάμ.

Ένας δε από αυτούς, ο Καϊάφας, ο οποίος ήταν αρχιερέας εκείνου του έτους, τους είπε: Εσείς δεν γνωρίζετε τίποτα, ούτε αναλογίζεστε ότι μας συμφέρει να πεθάνει ένας άνθρωπος υπέρ του λαού, και να μην καταστραφεί ολόκληρο το έθνος. Αυτό δε δεν το είπε από τον εαυτό του, αλλά, όντας αρχιερέας εκείνου του έτους, προφήτευσε ότι ο Ιησούς επρόκειτο να πεθάνει υπέρ του έθνους, και όχι μόνο υπέρ του έθνους, αλλά για να συγκεντρώσει σε ένα και τα διασκορπισμένα τέκνα του Θεού.