Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:8

Αν λοιπόν ο ίδιος είπε ότι η αρρώστια του Λαζάρου δεν είναι προς θάνατον, συνέβη όμως ο θάνατος, δεν είναι καθόλου παράδοξο. Διότι, αποβλέποντας στο τέλος του πράγματος, και στο ότι επρόκειτο μετά από λίγο να αναστηθεί, δεν εξετάζουμε τι συνέβη στο μεταξύ, αλλά σε ποιο τέλος κατέληξε. Διότι ο Κύριος έκρινε σκόπιμο να δείξει τον θάνατο ανίσχυρο, και να αποδείξει ότι αυτό που συνέβη έγινε προς δόξαν Θεού, δηλαδή δική του. <Όταν λοιπόν άκουσε ότι ασθενεί, τότε μεν έμεινε στον τόπο όπου βρισκόταν δύο ημέρες.> Και ανέβαλε την άφιξή του, προκειμένου να μην τον θεραπεύσει ενώ νοσούσε, αλλά να τον αναστήσει αφού πεθάνει· πράγμα που αποτελεί απόδειξη μεγαλύτερης δυνάμεως, ώστε και να δοξαστεί περισσότερο. <Και μετά από αυτό λέει στους μαθητές του: Ας πάμε πάλι στην Ιουδαία. Λένε σε αυτόν οι μαθητές του: Ραββί, τώρα μόλις οι Ιουδαίοι ζητούσαν να σε λιθοβολήσουν, και πάλι πηγαίνεις εκεί;> Λέγοντας δε ο Κύριος το «Ας πάμε πάλι στην Ιουδαία», φαίνεται να υποδηλώνει ότι, αν και εκείνοι είναι ανάξιοι ευεργεσίας, εφόσον όμως καλεί ο καιρός που θα τους προσφέρει ωφέλεια, ας πάμε προς αυτούς. Οι μαθητές, από την άλλη, φαίνεται ότι από την αγάπη τους προς αυτόν τον εμποδίζουν, πλην όμως, ως άνθρωποι, νομίζουν ότι παρά τη θέλησή του θα κινδύνευε αν συναντούσε τους Ιουδαίους. Γι' αυτό και του υπενθυμίζουν τη μανία των Ιουδαίων εναντίον του, λέγοντας σχεδόν τα εξής: Τι ζητάς πάλι να βρεθείς ανάμεσα στους απειθείς και αχάριστους, οι οποίοι ούτε με λόγια ούτε με έργα μαλακώνουν;

Διότι, αποφεύγοντας κάποτε τις παραφροσύνες των Ιουδαίων, και το ακράτητο του θυμού τους, και το αχαλίνωτο της γλώσσας τους, ο Χριστός διέμενε στα μέρη της Γαλιλαίας, και θαυμαζόταν για τα πολλά θαύματα που επιτελούσε ανάμεσά τους. Όταν όμως πέθανε ο αδελφός της Μαρίας και της Μάρθας, εννοώ βέβαια τον Λάζαρο, το γνώρισε πάλι ως Θεός, και έπειτα λέει στους μαθητές: «Ο Λάζαρος ο φίλος μας έχει κοιμηθεί, αλλά πηγαίνω για να τον ξυπνήσω». Σε αυτό λοιπόν απαντούν από αγάπη οι μαθητές: «Τώρα ζητούσαν οι Ιουδαίοι να σε λιθοβολήσουν, και πάλι πηγαίνεις εκεί;» Όταν δε ο Χριστός σηκώθηκε, και έδωσε εντολή και είπε ότι έπρεπε οπωσδήποτε να επιστρέψουν στη χώρα των Ιουδαίων· «ο Θωμάς ο λεγόμενος Δίδυμος είπε στους άλλους συμμαθητές: Ας πάμε και εμείς, για να πεθάνουμε μαζί του». Έναν τέτοιο σκοπό νομίζω ότι κρύβουν και τα λόγια του Πέτρου. Διότι ίσως νομίζει, όπως ήδη προείπα, ότι ο Ιησούς θα αναχωρούσε κάπου για να κηρύξει, και ότι θα κινδύνευε ανάμεσά τους· γι' αυτό και αυτός, επειδή από την αγάπη του είναι ασυγκράτητος, υπόσχεται ότι θα επιδείξει ακαταμάχητη και ανίκητη προθυμία σε αυτό, λέγοντας ότι δεν έχει απομείνει απολύτως τίποτα που να μπορεί να τον εμποδίσει, αν και έχει επιλέξει να ακολουθεί, εφόσον σκοπός του είναι ακόμη και να πεθάνει πριν από τον δάσκαλό του. <Αποκρίνεται ο Ιησούς: Τη ζωή σου θα δώσεις για εμένα;>

Για ποιον λόγο παρέμεινε; Για να ξεψυχήσει και να ταφεί, ώστε να μην μπορεί κανείς να πει ότι τον ανέστησε ενώ δεν είχε ακόμη πεθάνει· ότι επρόκειτο για λήθαργο, για λιποθυμία, για κατάπτωση και όχι για θάνατο. Γι' αυτό τον λόγο, λοιπόν, παραμένει τόσο πολύ χρόνο, ώστε να επέλθει και η φθορά, και να ειπωθεί: «Ήδη μυρίζει». Έπειτα λέει στους μαθητές: «Ας πάμε στην Ιουδαία». Γιατί άραγε, ενώ πουθενά αλλού δεν το είχε προαναγγείλει, εδώ το προαναγγέλλει; Επειδή φοβούνταν σφόδρα· και εφόσον βρίσκονταν σε αυτήν την κατάσταση, το προαναγγέλλει για να μην τους ταράξει το ξαφνικό. Και τι απαντούν οι μαθητές; «Τώρα μόλις ζητούσαν οι Ιουδαίοι να σε λιθοβολήσουν, και πάλι πηγαίνεις εκεί;» Φοβούνταν, λοιπόν, και για εκείνον· το περισσότερο όμως μάλλον για τον εαυτό τους, διότι δεν ήταν ακόμη καταρτισμένοι. Γι' αυτό και ο Θωμάς, συγκλονισμένος από τον φόβο, λέει: «Ας πάμε, για να πεθάνουμε κι εμείς». Διότι ήταν πιο αδύναμος από τους άλλους και πιο ολιγόπιστος. Αλλά παρατήρησε πώς τους ενθαρρύνει ο Ιησούς με αυτά που τους λέει. «Δεν έχει δώδεκα ώρες η ημέρα;» Με αυτό, λοιπόν, εννοεί είτε το εξής, ότι όποιος δεν ελέγχεται από τη συνείδησή του για τίποτε το πονηρό δεν πρόκειται να πάθει τίποτε το δεινό, ενώ εκείνος που πράττει τα φαύλα θα πάθει (επομένως εμείς δεν πρέπει να φοβόμαστε, διότι δεν πράξαμε τίποτε άξιο θανάτου)· είτε ότι όποιος βλέπει το φως αυτού του κόσμου βρίσκεται σε ασφάλεια. Και εάν όποιος βλέπει το φως αυτού του κόσμου είναι ασφαλής, πολύ περισσότερο είναι εκείνος που βρίσκεται μαζί μου, εάν δεν απομακρύνει τον εαυτό του από εμένα.

Απλός είναι ο συγγραφέας που παραθέτει μια ανεπιτήδευτη ιστορία· διότι ο Ιωάννης ήταν αλιέας. Προκειμένου, λοιπόν, να εκθέσει ένα παράδοξο έργο, δεν προσπάθησε να τέρψει με τα λόγια του τον ακροατή. Πρόσεξε αυτό που λέω: έγραψε για το θαύμα στο χωριό Βηθανία, τον τρόπο που συνέβη, τις γυναίκες που ήταν παρούσες αλλά και τις απούσες, τι ελέχθη, τι επράχθη, πού συνάντησαν τον Διδάσκαλο, πώς δάκρυσε, πώς παρακάλεσαν, πώς διαμαρτυρήθηκαν μέσα στο πένθος τους στον Δεσπότη επειδή δεν ήταν παρών όταν πέθαινε ο Λάζαρος, και δεν έκλεισε με τον λόγο του τις πύλες του θανάτου ούτε ανέκοψε τα κύματα της απώλειας· διότι, εάν ήταν παρών ο κυβερνήτης, το σκάφος θα είχε σωθεί. Και τα έγραψε αυτά καθισμένος στην Έφεσο, σε τέτοιο βαθμό ώστε, εξαιτίας της ακτημοσύνης και της πενίας του, να μη χρησιμοποιήσει ούτε καν δικό του μελάνι και χαρτί.

Διότι δεν αρρώστησε ο Λάζαρος για να δοξαστεί ο Θεός, αλλά η αρρώστια προήλθε από άλλη αιτία, και ο Κύριος τη χρησιμοποίησε για τη δόξα του Θεού. «Έμεινε λοιπόν δύο ημέρες,» για να ξεψυχήσει εντελώς, ώστε να μην μπορεί κανείς να πει ότι ήταν λήθαργος, ότι ήταν εξάντληση, ότι έπαθε καταληψία, και ότι δεν πέθανε. Γι' αυτόν τον λόγο μάλιστα παραμένει τόσο πολύ χρόνο, ώστε να επέλθει και φθορά, και να πει η αδελφή του ότι «μυρίζει άσχημα». «Έπειτα, μετά από αυτά, λέει στους μαθητές: Ας πάμε πάλι στην Ιουδαία.» Του λέγουν οι μαθητές:

«Διδάσκαλε, πριν από λίγο ζητούσαν οι Ιουδαίοι να σε λιθοβολήσουν, και πηγαίνεις πάλι εκεί;» Αποκρίθηκε ο Ιησούς: «Δεν είναι δώδεκα οι ώρες της ημέρας; Εάν κάποιος περπατάει την ημέρα, δεν σκοντάφτει, διότι βλέπει το φως αυτού του κόσμου. Εάν όμως κάποιος περπατάει τη νύχτα, σκοντάφτει, διότι το φως δεν υπάρχει μέσα του.» Πουθενά αλλού δεν προείπε πού επρόκειτο να πάει, εδώ όμως μόνο φαίνεται να το προλέγει, επειδή οι μαθητές φοβούνταν πάρα πολύ να αναχωρήσουν για την Ιουδαία. Γι' αυτό λοιπόν το προλέγει, ώστε να μην ταραχθούν από το ξαφνικό γεγονός, οδηγούμενοι αιφνιδίως σε χώρα την οποία φοβούνταν. Επειδή λοιπόν φοβούνταν και για εκείνον (διότι δεν είχαν ακόμη τέλεια γνώση για αυτόν), αλλά πολύ περισσότερο για τους εαυτούς τους, λένε: «Τώρα μόλις ζητούσαν οι Ιουδαίοι να σε λιθοβολήσουν, και πάλι πηγαίνεις εκεί;» Εκείνος όμως τους ενθαρρύνει και λέει ότι: Όπως αυτός που βλέπει το φως δεν σκοντάφτει, ενώ εκείνος που περπατάει μέσα στη νύχτα, αυτός σκοντάφτει, έτσι και αυτός που πράττει το αγαθό και πορεύεται με φωτεινά έργα, δεν θα πάθει τίποτα κακό, ενώ εκείνος που πράττει τα φαύλα θα πάθει κακό. Επομένως δεν πρέπει να φοβάστε, διότι δεν πράξαμε τίποτα άξιο θανάτου. Ή και με άλλη ερμηνεία: Εάν, λέει, αυτός που βλέπει αυτό το φως δεν σκοντάφτει, πολύ περισσότερο εκείνος που είναι μαζί μου, εάν δεν απομακρύνει τον εαυτό του από εμένα, δεν πρόκειται να σκοντάψει. Ώστε και εσείς, εφόσον είστε μαζί με εμένα που είμαι το φως, μάταια φοβάστε.