Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 12:14

Διότι το ότι ο θεσπέσιος μελωδός αναφέρει αυτά τα λόγια για τον Λόγο που φανερώθηκε με ανθρώπινη μορφή και ενώθηκε με τη σάρκα, θα μπορούσαν εύκολα να το αποδείξουν τα όσα ακολουθούν· διότι είπε: «από στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνον». Επειδή, λοιπόν, όταν ανέστησε τον Λάζαρο από τους νεκρούς, θαυμάστηκε από όλους, «και βρίσκοντας ένα ονάριο κάθισε πάνω σε αυτό», τότε και τα παιδιά, παίρνοντας «τα βαΐα των φοινίκων», τον τιμούσαν με τις πρέπουσες επευφημίες και έλεγαν: «Ωσαννά στον υιό του Δαβίδ, ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου». Και όταν οι άλλοι τους επιτιμούσαν, ο Χριστός έλεγε: «Δεν διαβάσατε ότι από στόματος νηπίων και θηλαζόντων κατήρτισες αίνον;» Βλέποντας, λοιπόν, τον Υιό να έχει ενανθρωπήσει, και σχεδόν να επιβαίνει στον πώλο, δικαιολογημένα εκπλήσσεται, αναλογιζόμενος ότι φαίνεται να έχει καταβιβάσει τον εαυτό του σε τόση ταπείνωση, καίτοι κατά φύση υπάρχει Θεός· έπειτα, μη βλέποντας ο μακάριος Δαβίδ άλλη αφορμή για αυτήν την κένωση, παρά μόνο εμάς, τους οποίους ήταν αναγκαίο να ελευθερώσει και από τη φθορά και από την αμαρτία και να μας αρπάξει από τα τυραννικά χέρια, εννοώ του διαβόλου, θεωρεί άξιο κάθε θαυμασμού το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας. Για τον λόγο αυτό λέει: «Κύριε, τι είναι ο άνθρωπος ώστε να τον θυμάσαι, ή ο υιός του ανθρώπου ώστε να τον επισκέπτεσαι;» Διότι, τι είναι η φύση του ανθρώπου σε σύγκριση με τον Θεό; Και γιατί το λέω αυτό; Τι είναι το ανθρώπινο γένος;

Λέγοντας ότι είναι ευλογημένος ο Υιός, δεν το εννοούν με την έννοια ότι έτυχε ευλογίας από τον Πατέρα, Αυτός που τα πάντα ευλογεί και δεν αφήνει τίποτα να φθαρεί, και ο οποίος ανήκει στην άρρητη ουσία του Πατέρα, αλλά ότι η ευλογία που αρμόζει στον Θεό και στον κατά φύση Κύριο προσφέρεται από εμάς, επειδή ακριβώς ήλθε στο όνομα του Κυρίου. Διότι όλοι οι άγιοι δεν ήλθαν έχοντας εξουσία κυριότητας, αλλά ως γνήσιοι δούλοι· Αυτός όμως ήλθε ως Κύριος. Γι' αυτό και αρμοδίως έχει ειπωθεί γι' αυτόν η προφητική φωνή. Διότι, ακόμη κι αν κάποιοι ονομάζονται κύριοι, δεν έχουν το αξίωμα αυτό εκ φύσεως, αλλά κατά χάρη. Όπως ακριβώς και με την αποχή από το ψεύδος, οι άνθρωποι ονομάζονται αληθινοί. Πράγμα που δεν ισχύει για τον Χριστό· διότι δεν ονομάζεται αλήθεια επειδή δεν ψεύδεται, αλλά επειδή έχει φύση εντελώς ανώτερη από το ψεύδος. «Όταν δε βρήκε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω του, όπως είναι γραμμένο: Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών· ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα, καθισμένος πάνω σε πουλάρι όνου.» Επειδή, ενώ τον συνόδευε τιμητικά και τον επευφημούσε μεγάλο πλήθος, από άκρα μετριοπάθεια κάθισε πάνω σε όνο, διδάσκοντάς μας να μην υπερηφανευόμαστε με τους επαίνους, χωρίς να παρεκκλίνει καθόλου από τα αναγκαία. Ο μεν Ματθαίος μίλησε εκτενέστερα για τα σχετικά με τον όνο· ο δε Ιωάννης μετέβη στο πιο καίριο σημείο του γεγονότος, πράγμα που συνηθίζει να κάνει.

Και αφού βρήκε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω σε αυτό, καθώς είναι γραμμένο: Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών, ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται πράος, και καθισμένος πάνω σε υποζύγιο και σε νέο πουλάρι. Και του αποκρίθηκε ο Ναθαναήλ: Ραββί, εσύ είσαι αληθινά ο Υιός του Θεού· εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ.

Πώς, όμως, οι άλλοι αναφέρουν ότι έστειλε μαθητές και είπε: «Λύστε την όνο και το πουλάρι», ενώ αυτός δεν λέει τίποτα τέτοιο, παρά ότι βρήκε ένα ονάριο και κάθισε πάνω του; Διότι ήταν εύλογο να συμβούν και τα δύο, και αφού λύθηκε η όνος, καθώς την έφερναν οι μαθητές, να τη βρήκε και να κάθισε πάνω της. Πήραν, μάλιστα, τα βαΐα των φοινίκων και των ελαιών, και έστρωσαν από κάτω τα ιμάτιά τους, δείχνοντας ότι πλέον είχαν σχηματίσει γι' αυτόν ανώτερη αντίληψη από ό,τι για έναν προφήτη, και έλεγαν: «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Βλέπεις ότι αυτό ήταν που τους έπνιγε περισσότερο από όλα, το γεγονός δηλαδή ότι πείστηκαν όλοι πως δεν είναι αντίθεος;

Αυτό, λοιπόν, τους κατέτρωγε, το γεγονός δηλαδή ότι, ενώ η εορτή πλησίαζε, όλοι τους εγκατέλειπαν και πήγαιναν στη Βηθανία. Επιχείρησαν, λοιπόν, να τον θανατώσουν, και μάλιστα δεν θεωρούσαν καν ότι αποτολμούσαν κάποια φαύλη πράξη· τόσο φονικοί ήταν. Γι’ αυτό και ο νόμος, ευθύς εξαρχής, ξεκινά από αυτό, λέγοντας: «Ου φονεύσεις». Και ο προφήτης αυτό τους καταμαρτυρεί λέγοντας: «Τα χέρια τους είναι γεμάτα αίμα». Την επομένη ημέρα, το μεγάλο πλήθος που είχε έλθει στην εορτή, όταν άκουσαν ότι ο Ιησούς έρχεται στα Ιεροσόλυμα, πήραν τα κλαδιά των φοινίκων, βγήκαν σε προϋπάντησή του και κραύγαζαν: «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ». Πώς λοιπόν, ενώ δεν κυκλοφορούσε φανερά στην Ιουδαία και είχε αποσυρθεί στην έρημο, εισέρχεται πάλι με παρρησία; Έχοντας κατασιγάσει την οργή τους με την αναχώρησή του, εμφανίζεται μπροστά τους τώρα που είχαν πλέον ηρεμήσει· εξάλλου, το πλήθος που προπορευόταν και εκείνο που ακολουθούσε ήταν αρκετό για να τους προκαλέσει φόβο και αγωνία. Διότι κανένα θαύμα δεν τους είχε προσελκύσει τόσο, όσο αυτό του Λαζάρου. Και ένας άλλος ευαγγελιστής αναφέρει ότι έστρωσαν στα πόδια του τα ενδύματά τους, και ότι όλη η πόλη συγκλονίστηκε· με τόση τιμή εισήλθε. Βρίσκοντας δε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω του, όπως είναι γεγραμμένο: «Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών· ιδού, ο βασιλιάς σου έρχεται καθήμενος πάνω σε πώλο όνου». Αυτό το έπραξε, αφενός για να εκπληρώσει μια προφητεία και αφετέρου για να προτυπώσει μια άλλη· και η ίδια αυτή πράξη αποτελούσε για την πρώτη την αρχή, και για τη δεύτερη το τέλος.

Διότι το μεν χωρίο, «Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών, χαίρε διότι ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα πράος», ήταν προφητεία που είχε εκπληρωθεί· το δε να καθίσει πάνω σε όνο, προανατύπωνε ένα μελλοντικό γεγονός, ότι δηλαδή επρόκειτο να καθυποτάξει στην εξουσία του το ακάθαρτο γένος των εθνών. Πώς όμως οι ευαγγελιστές αναφέρουν ότι έστειλε μαθητές και τους είπε: «Λύστε την όνο και το πουλάρι»· ενώ αυτός δεν αναφέρει τίποτα τέτοιο, παρά μόνο ότι βρίσκοντας ένα ονάριο κάθισε πάνω του; Διότι είναι εύλογο να συνέβησαν και τα δύο, και αφού λύθηκε η όνος, όταν ήλθαν οι μαθητές βρίσκοντας το πουλάρι, να κάθισε πάνω του. Άπλωσαν δε στο έδαφος τα βάγια των φοινίκων και των ελαιών καθώς και τα ιμάτιά τους, δείχνοντας ότι πλέον είχαν σχηματίσει γι' αυτόν άποψη ανώτερη από ό,τι για έναν προφήτη, και έλεγαν: «Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου». Βλέπεις ότι αυτό προπαντός εξόργιζε τους αρχιερείς και τους γραμματείς, το ότι δηλαδή είχαν πειστεί όλοι πως δεν είναι αντίθεος; Και αυτό κυρίως δίχαζε τον λαό, το να λέει δηλαδή ότι έχει έλθει από τον Πατέρα. Η δε φράση, «Μη φοβάσαι, χαίρε σφόδρα, θυγατέρα της Σιών», λέγεται από τον προφήτη, επειδή όλοι οι βασιλιάδες τους ως επί το πλείστον ήταν άδικοι και πλεονέκτες, και τους παρέδιδαν στους εχθρούς, διέφθειραν το πλήθος, και τους καθιστούσαν υποχείριους στους πολεμίους. Πάρε θάρρος, λέει· αυτός δεν είναι τέτοιος, αλλά πράος και επιεικής· και αυτό αποδεικνύεται από την όνο· διότι δεν εισήλθε σέρνοντας μαζί του στρατεύματα, αλλά έχοντας μόνο μία όνο.

Και λέγοντας, «Στο όνομα του Κυρίου», αυτό ακριβώς φανερώνουν, ότι δηλαδή αυτός είναι αληθινός Θεός· διότι δεν λένε ότι έρχεται «στο όνομα» δούλου, αλλά «Κυρίου». Και ακόμη αποδεικνύουν ότι δεν είναι αντίθεος, αλλά ότι έχει έλθει στο όνομα του Πατρός, όπως ακριβώς και ο ίδιος ο Κύριος λέει: «Εγώ ήλθα στο όνομα του Πατέρα μου, ενώ άλλος θα έλθει στο δικό του όνομα». Επίσης, τον αποκαλούσαν βασιλιά του Ισραήλ, ίσως επειδή φαντάζονταν κάποια αισθητή βασιλεία. Διότι προσδοκούσαν ότι θα αναδειχθεί κάποιος βασιλιάς ανώτερος από την ανθρώπινη φύση, ο οποίος επρόκειτο να τους σώσει από την κυριαρχία των Ρωμαίων. «Βρίσκοντας δε ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι, κάθισε πάνω του, καθώς είναι γραμμένο: Μη φοβάσαι, θυγατέρα της Σιών, ιδού ο βασιλιάς σου έρχεται σε σένα καθισμένος πάνω σε πουλάρι όνου. Αυτά όμως δεν τα κατανόησαν οι μαθητές του αρχικά, αλλά όταν δοξάστηκε ο Ιησούς, τότε θυμήθηκαν ότι αυτά ήταν γραμμένα για αυτόν, και ότι αυτά έκαναν σε αυτόν». Πώς οι μεν άλλοι ευαγγελιστές λένε ότι ο Κύριος είπε προς τους μαθητές: «Λύστε το και φέρτε το σε εμένα», ενώ ο Ιωάννης εδώ δεν λέει τίποτα τέτοιο, αλλά απλώς αναφέρει: «Βρίσκοντας ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι»; Και τι σημαίνει αυτό; Μήπως διαφωνούν μεταξύ τους; Όχι, αλλά ενώ εκείνοι μίλησαν εκτενέστερα, αυτός εκφράστηκε πιο συνοπτικά με το: «Βρίσκοντας ο Ιησούς ένα γαϊδουράκι». Διότι, αφού λύθηκε από τους μαθητές και του το έφεραν, το βρήκε και κάθισε πάνω του.