Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 12:2

«Του έκαναν λοιπόν δείπνο εκεί, και η Μάρθα διακονούσε· και ο Λάζαρος ήταν ένας από εκείνους που κάθονταν μαζί του στο τραπέζι.» Αψηφώντας την επιβουλή των Ιουδαίων ο Κύριος, παραδίδει τον εαυτό Του εκουσίως στο πάθος, επειδή είχε φτάσει ο καιρός του πάθους, πηγαίνοντας στη Βηθανία, και όχι βέβαια στην Ιερουσαλήμ, για να μην τους εξάψει σε οργή αν εμφανιζόταν ξαφνικά στους Ιουδαίους, αλλά μέσω της φήμης ότι βρισκόταν κοντά, να καταστείλει τη ζέση του θυμού τους. Συντρώγει δε με τον Λάζαρο, υπενθυμίζοντας με αυτό στους παριστάμενους τη θεοπρεπή εξουσία Του. Δείχνει δε ο Ευαγγελιστής μέσα από τη διήγηση, ότι ο Χριστός δεν περιφρονούσε τον νόμο· γι' αυτό και έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, όταν έπρεπε να αγοραστεί ο αμνός και να φυλαχτεί μέχρι τη δεκάτη τετάρτη, συνέφαγε με τον κύκλο του Λαζάρου· ίσως επειδή υπήρχε η συνήθεια στους Ιουδαίους την ημέρα πριν από την αγορά του προβάτου να γιορτάζουν κάπως, όχι εκ του νόμου αλλά από έθιμο, ώστε, αφού παραληφθεί το πρόβατο, να αφιερωθούν πλέον μέχρι την εορτή σε νηστεία, ήτοι ολιγοσιτία, και σε εξαγνισμούς. Φαίνεται λοιπόν ότι ο Κύριος τίμησε και σε αυτό τα έθιμα της εορτής. Εκπληττόμενος δε ο Ευαγγελιστής αναφέρει, ότι ο τετραήμερος νεκρός συνέτρωγε με τον Χριστό, προς υπενθύμιση της θεοπρεπούς εξουσίας Του. Παρουσιάζει δε, λόγω της αγάπης προς τον Χριστό, τη Μάρθα να διακονεί και να προσφέρει τις υπηρεσίες της στο τραπέζι.

Διότι, εάν θεωρείται γενικά ως σωτηρία το να απαλλάσσονται οι ψυχές από το σώμα, θα έπρεπε μάλλον ο Σωτήρας να θανατώσει τον δαιμονισμένο άνθρωπο, ώστε να σωθεί η ψυχή απαλλασσόμενη από το ανθρώπινο σώμα. Επομένως, αγαπούσε περισσότερο τις ψυχές που βρίσκονταν στους χοίρους παρά την ψυχή του ανθρώπου; Διότι, με ποια λογική δεν επέτρεψε να ριχτεί και ο άνθρωπος μαζί με τους χοίρους στη θάλασσα και να πεθάνει, ώστε να καθαρίσει και να σώσει όλες τις ψυχές, τόσο του ανθρώπου όσο και των χοίρων; Αλλά δεν είδαμε να γίνεται έτσι, απεναντίας τον Λάζαρο τον καλεί από το μνήμα κατά την τέταρτη ημέρα, τον ανασταίνει και τον επαναφέρει στον κόσμο, χωρίς να του προξενήσει κάποιο κακό ούτε να πράξει σε αυτόν κάτι το επιζήμιο. «Διότι αγαπούσε τον Λάζαρο», λέει η Γραφή. Αυτόν, λοιπόν, που αγαπούσε, πώς τον έκανε να επιστρέψει στη σάρκα, εάν η σάρκα ήταν κάτι το πονηρό; Και πώς δεν άφησε καλύτερα στην ησυχία του αυτόν που πέθανε μία φορά και σώθηκε από το σώμα; Και ας μην νομίσει κανείς ότι ο Λάζαρος πέθανε και πάλι αμέσως. Διότι το άγιο Ευαγγέλιο δείχνει σαφώς ότι ο Ιησούς παρακαθόταν σε δείπνο, και ο Λάζαρος παρακαθόταν μαζί του. Αλλά και στις παραδόσεις βρίσκουμε ότι ο Λάζαρος ήταν τότε τριάντα ετών, όταν αναστήθηκε. Και μετά την ανάστασή του από τον Κύριο, έζησε άλλα τριάντα έτη, και έτσι εξεδήμησε προς τον Κύριο.

Η Μαρία, λοιπόν, αλείφει με μύρο, η Μάρθα διακονεί και ο Λάζαρος παρακάθεται στο δείπνο μαζί με τον Κύριο, όπως ακριβώς άκουσες πριν από λίγο. Η Μαρία εικονίζει την Εκκλησία· διότι το μύρο της Εκκλησίας είναι ανεξάντλητο. Η δε Μάρθα υποδεικνύει τη συναγωγή· διότι είναι ολιγόπιστη και φίλη των επίγειων πραγμάτων. Ο Λάζαρος βαστάζει το σκήπτρο της αναστάσεως, όπως άκουσες πριν από λίγο τον ευαγγελιστή να διακηρύσσει: Ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία, όπου βρισκόταν ο Λάζαρος, τον οποίο ανέστησε από τους νεκρούς. Του ετοίμασαν, λοιπόν, δείπνο εκεί και η Μάρθα διακονούσε· ο δε Λάζαρος ήταν ένας από εκείνους που συνέτρωγαν μαζί του. Η Μαρία, τότε, αφού πήρε μία λίτρα πολύτιμου μύρου από γνήσιο νάρδο, άλειψε τα πόδια του Ιησού και τα σπόγγισε με τα μαλλιά της· και ολόκληρη η οικία γέμισε από την ευωδία του μύρου.

Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε στη Βηθανία, όπου βρισκόταν ο Λάζαρος· και δειπνούσε μαζί τους, και η Μάρθα διακονούσε, ενώ ο Λάζαρος έτρωγε. Αυτό δε αποτελούσε απόδειξη της αληθινής αναστάσεώς του, το ότι δηλαδή μετά από πολλές ημέρες και ζούσε και έτρωγε. Εξ αυτού καθίσταται φανερό ότι το γεύμα παρατέθηκε στην οικία της· διότι, όντας φίλοι και αγαπημένοι του, υποδέχονται τον Ιησού. Κάποιοι βέβαια ισχυρίζονται ότι αυτό συνέβη σε ξένη οικία. Η δε Μαρία δεν διακονούσε, διότι ήταν μαθήτρια. Και πάλι εδώ αυτή ενεργεί πνευματικότερα.

Έπειτα «του έκαναν δείπνο», ετοίμασαν το ανάκλιντρο, προεσήμαναν το τέλος της μυσταγωγίας και προσέφεραν επιτάφια τιμή και ανταμοιβή για την έγερση στον ζωαρχικό Χριστό. «Διότι η Μαρία, αφού πήρε μία λίτρα μύρου από γνήσιο και πολύτιμο νάρδο, άλειψε τα πόδια του Ιησού και τα σκούπισε με τα μαλλιά της· και το σπίτι γέμισε από την οσμή του μύρου». Ο ευαγγελιστής παρέθεσε ως ακριβή απόδειξη για την απόλυτη γνησιότητα και πολυτιμότητα του παρασκευασμένου μύρου από νάρδο, το γεγονός ότι γέμισε το σπίτι από την ευωδία. Διότι, καθώς η πιστότατη γυναίκα έχυνε το αισθητό μύρο στα πόδια του αθάνατου Μύρου, προεσήμαινε ότι αυτά τα πόδια θα καταπατήσουν στον Άδη το κεφάλι του δράκοντα και θα συντρίψουν τις πύλες κατά την ημέρα του Πάσχα.

Αν ίσως, λοιπόν, κατά το Σάββατο του Λαζάρου δεν έγινε η Ανάσταση του Λαζάρου, γιατί η Εκκλησία του Χριστού παρέλαβε να εορτάζει κατ' αυτό τη μνήμη της Αναστάσεως του Λαζάρου; Σε αυτό αποκρινόμαστε ότι για δύο αιτίες το κάνει αυτό η Εκκλησία. Πρώτον, διότι κατά το Σάββατο εκείνο πήγε ο Ιησούς στη Βηθανία, και του έκαναν δείπνο, και η Μάρθα τον υπηρετούσε, ενώ ο αδελφός της Λάζαρος, τον οποίο ανέστησε ο Κύριος, ήταν ένας από αυτούς που συνδειπνούσαν· διότι έτσι, ακολούθως από τα παραπάνω λόγια, προσθέτει ο ίδιος ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Ο Ιησούς, λοιπόν, έξι ημέρες πριν από το Πάσχα (δηλαδή κατά το Σάββατο του Λαζάρου, διότι μέχρι τη Μεγάλη Παρασκευή, όταν τρωγόταν το Πάσχα το εσπέρας, αριθμούνται έξι ημέρες) ήλθε στη Βηθανία, όπου ήταν ο Λάζαρος ο τεθνεώς, τον οποίο ανέστησε εκ νεκρών. Του έκαναν λοιπόν δείπνο εκεί, και η Μάρθα υπηρετούσε· ο δε Λάζαρος ήταν ένας από τους συνανακειμένους με αυτόν».

Από τον χρόνο, λοιπόν, μπορεί όποιος επιθυμεί να κατανοήσει τόσο φανερά και αναμφίβολα τη διαφορά της γυναίκας που αναφέρεται στον Λουκά σε σχέση με τις άλλες. Διότι τις ιστορίες καθεμιάς από τις άλλες δύο τις εισάγουν οι αφηγήσεις, ενώ ήδη το δεσποτικό πάθος δρομολογούνταν μέσα από τα σχέδια των Ιουδαίων, τη μία έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, και την άλλη δύο ημέρες πριν από το Πάθος. Της πρώτης την πράξη την καταγράφει ο παρθένος και αγαπημένος μαθητής, η οποία μάλιστα ήταν αδελφή του Λαζάρου και της Μάρθας και συγκαταλεγόταν στα πρόσωπα που αγαπούσε ο Ιησούς και που θαυμάζονταν για τη σεμνότητα του βίου τους. Αυτή, λοιπόν, έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, τελώντας εκείνη την ιερή τελετή, μετέτρεψε τον οίκο της σε ιερό ανάκτορο. Έπειτα από αυτές έρχεται η τρίτη και τελευταία, η οποία άλειψε με μύρο τον Σωτήρα δύο ημέρες πριν από το Πάθος, για την οποία ο Ματθαίος και ο Μάρκος συνέγραψαν τη διήγηση. Επομένως, εύλογα ο λόγος διακηρύσσει ότι αυτές είναι τρεις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ'. Περί της γυναικός που άλειψε τον Κύριο με μύρο. Περί αυτών που είπε ο Ιούδας. Περί του οναρίου. Περί των Ελλήνων που προσήλθαν και ρωτούσαν τον Φίλιππο. Περί της φωνής που ακούστηκε από τον ουρανό. «Ο Ιησούς, λοιπόν, έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, ήλθε στη Βηθανία, όπου βρισκόταν ο Λάζαρος που είχε πεθάνει, τον οποίο ανέστησε από τους νεκρούς. Του ετοίμασαν, λοιπόν, δείπνο εκεί και η Μάρθα υπηρετούσε. Ο δε Λάζαρος ήταν ένας από εκείνους που συνέτρωγαν μαζί του. Η Μαρία τότε, παίρνοντας μία λίτρα μύρου από γνήσιο και πολύτιμο νάρδο, άλειψε τα πόδια του Ιησού και σκούπισε με τα μαλλιά της τα πόδια του. Η δε οικία γέμισε από την οσμή του μύρου». Τη δέκατη ημέρα του μήνα παίρνουν το πρόβατο που πρόκειται να θυσιαστεί κατά την εορτή του Πάσχα, και από τότε αρχίζουν να προετοιμάζουν τα αναγκαία για την εορτή. Βεβαίως και έξι ημέρες πριν, η οποία είναι η ένατη του μήνα, παραθέτουν πλουσιότερο τραπέζι και καθιστούν αυτή την ημέρα προοίμιο της εορτής. Γι' αυτό και ο Ιησούς συνεστιάται μαζί τους, έχοντας έλθει στη Βηθανία. Θέλοντας δε ο ευαγγελιστής να δείξει την απόδειξη της αληθινής ανάστασης του Λαζάρου, λέει: «Ο δε Λάζαρος ήταν ένας από εκείνους που συνέτρωγαν». Διότι δεν πέθανε αμέσως μόλις εμφανίστηκε, αλλά παρέμεινε για πολύ καιρό τρώγοντας και πίνοντας, και κάνοντας τα άλλα συνηθισμένα πράγματα. Με το να πει, όμως, ότι «Η Μάρθα υπηρετούσε», επισήμανε ότι η εστίαση γινόταν στο σπίτι της.