Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 12:5

Ας αγαλλιάσουμε, λοιπόν, και ας ευφρανθούμε, διότι «έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να παροργίσει τους Ιουδαίους και να διασώσει τα έθνη. «Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να εκπληρώσει το μυστήριο και να ανοίξει το ιλαστήριο· για να συνδειπνήσει με τον Λάζαρο και να προθυμιάσει τον ενταφιασμό Του· για να πειραστεί ως δούλος και να ελευθερώσει ως Υιός. «Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να φραγγελωθεί υπέρ των καταδίκων και ως φιλάνθρωπος να τους απαλλάξει από τις μάστιγες. «Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να θεραπεύσει την πλευρά του Αδάμ, αφού τρυπηθεί με λόγχη στην πλευρά. Για να αποτιμήσει ο Ιούδας ο Ισκαριώτης το υλικό μύρο σε τριακόσια δηνάρια, αλλά για τον Δεσπότη Χριστό να συμφωνήσει στα τριάντα αργύρια. «Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να ριζώσει τον σταυρό και να κάνει τη σφραγίδα να ανθίσει. Για να φράξει τον άδη και να ανοίξει τον παράδεισο. «Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα ήλθε ο Ιησούς στη Βηθανία». Γιατί; Για να φορέσει ακάνθινο στέφανο και να εκριζώσει τις αμαρτίες μας. Για να συνταχθεί με τους πιστούς και να οδεύσει προς τον Πατέρα. «

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΓΔΟΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΕΣΤΗ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΒΡΕΘΟΥΝ. <Η Μαρία λοιπόν, αφού πήρε μία λίτρα μύρου από γνήσιο και πολύτιμο νάρδο, άλειψε τα πόδια του Ιησού και τα σπόγγισε με τα μαλλιά της· και το σπίτι γέμισε από την ευωδία του μύρου.> Ενώ η Μάρθα υπηρετούσε, η Μαρία, αλείφοντας τον Κύριο με μύρο, ολοκλήρωσε την αγάπη προς αυτόν, και μέσω των δύο εκπληρώθηκε ο τέλειος όρος της αγάπης. <Λέει ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, ένας από τους μαθητές του, αυτός που επρόκειτο να τον παραδώσει: Γιατί αυτό το μύρο να μην πουληθεί για τριακόσια δηνάρια και να δοθούν στους φτωχούς; Το είπε όμως αυτό, όχι επειδή τον ένοιαζε για τους φτωχούς, αλλά επειδή ήταν κλέφτης και κρατούσε το ταμείο, και υπεξαιρούσε όσα έριχναν σε αυτό. Είπε λοιπόν ο Ιησούς: Άφησέ την, το έχει φυλάξει για την ημέρα του ενταφιασμού μου. Διότι τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε.> Ο προδότης επιπλήττει τη γυναίκα που επέδειξε ευσέβεια προς τον Χριστό, και καταφέρεται εναντίον της αξιοθαύμαστης πράξης, και προσποιείται ότι την επικρίνει δήθεν από αγάπη για τους φτωχούς, επειδή πρόσφερε μύρο και όχι χρήματα. Αγνοώντας δε και το πραγματικά καλό, λέει αυτά ο Ιούδας. Διότι η προσφορά προς τον Θεό πρέπει να προτιμάται από εκείνη προς τους φτωχούς.

Ας μνημονεύσουμε όμως τη φωνή του προδότη: «Τι θέλετε να μου δώσετε», λέει, «και εγώ θα σας τον παραδώσω;». Τι θέλουν να σου δώσουν, Ιούδα; Το σχοινί της αγχόνης, το εξώτερο σκότος, την αποξένωση από τη βασιλεία, τον χωρισμό από τους αγίους, την ανεπανόρθωτη πτώση· αυτά είναι τα κέρδη σου από τη συναλλαγή με τους Ιουδαίους. [«Τι θέλετε να μου δώσετε;»] Τι μπορούν να σου δώσουν, το οποίο να ισοδυναμεί με όσα πρόκειται να χάσεις, παμπόνηρε; Και γιατί πουλάς τόσο φθηνά τον αρχιτέκτονα του ουρανού και της γης, Εκείνον που κρατάει τα σύμπαντα στην παλάμη Του; Όταν είδες τον Δεσπότη σου να τιμάται, είδες το πολυτίμητο μύρο να χύνεται πάνω στη φοβερή Του κεφαλή και, κατακρίνοντας τη γενναιοδωρία της γυναίκας, φώναζες: «Προς τι αυτή η σπατάλη;» «Γιατί δεν πουλήθηκε αυτό το μύρο αντί τριακοσίων δηναρίων, για να δοθούν στους φτωχούς;» Και το μεν μύρο, που παρασκευάζεται από διάφορα υλικά και συντίθεται με την τέχνη του μυροποιού, το εκτίμησες στα τριακόσια δηνάρια, ενώ το αληθινό μύρο, που αναδίδει στους νεκρούς την ευωδία της ανάστασης, το πουλάς για τριάντα δηνάρια; Δεν γνωρίζεις τι πουλάς, Ιούδα. Σε έχει σκοτίσει η μέθη της φιλαργυρίας. Πότε γνώρισες Δεσπότη να πωλείται από τον δούλο του; Πότε έμαθες να πουλάς το φως και να αγοράζεις το σκοτάδι; Προς τι λοιπόν πρόσβαλες το γνώρισμα της αγάπης; Προς τι διαπράττεις την προδοσία με ένα φιλί;

Όντας ο Ιούδας στερημένος από τα πνευματικά αισθητήρια και μη μπορώντας να λειτουργήσει την όσφρησή του, μπροστά στη δωρεά του μύρου του Χριστού, το οποίο εισδύει στις καρδιές και τις αγιάζει, φανέρωσε ανοιχτά τη νοσούσα ψυχή του με πρόσχημα, λέγοντας: «Γιατί να μην πουληθεί αυτό το μύρο για διακόσια δηνάρια και να δοθεί στους φτωχούς;» Αληθινά, έτσι όπως τα είπες, ω φθονερότατε των μαθητών και αθλιότατε των ανθρώπων· διότι στους φτωχούς έχει δοθεί η αξία του αθανάτου μύρου. Διότι το γλωσσόκομο των χρημάτων που ρίχνονταν μέσα σε αυτό ξεχείλισε μέσα σου, και το πάθος της φιλαργυρίας δεν πουλά το ανεκτίμητο μύρο μόνο για τριακόσια δηνάρια, αλλά αυτομόλησες στο να το πουλήσεις ακόμη και για τριάντα αργύρια. Γι' αυτό και σε εμάς, που είμαστε φτωχοί και έχουμε ανάγκη ελέους, το μύρο που πουλήθηκε από εσένα, όταν μας παραδόθηκε, μας παρείχε τον πλούτο της σωτηρίας και εναπέθεσε μέσα μας αδαπάνητο θησαυρό. Και εσένα μεν ενδεχομένως σε παρέπεμψε στο πυρ εκείνο, εμάς όμως που Τον αποκτήσαμε και συνταφήκαμε μαζί Του διά του βαπτίσματος, αφού μας αγίασε με το μύρο της χάριτος, μας απένειμε τον πλούτο της αφθαρσίας.

Επειδή δε ο Ιούδας στερούνταν των πνευματικών αισθητηρίων και δεν μπόρεσε να αποδεχθεί τη δωρεά του μύρου του Χριστού, το οποίο εισδύει στις καρδιές και τις αγιάζει, εξέθεσε φανερά και με υποκρισία την ίδια την ασθένεια της ψυχής του, λέγοντας: «Γιατί να μην πουληθεί αυτό το μύρο για διακόσια δηνάρια και να δοθεί στους φτωχούς;» Αληθινά μίλησες, ω μαθητή γεμάτε φθόνο, ω πιο άθλιε από όλους τους ανθρώπους· διότι στους φτωχούς δίνεται η αξία του αθανάτου μύρου· επειδή το πάθος της φιλαργυρίας, καθώς το ταμείο των χρημάτων που έριχναν μέσα σε αυτό ξεχείλιζε στα χέρια σου, δεν πουλά το ανεκτίμητο μύρο μόνο για τριακόσια δηνάρια, αλλά κατήντησε να το πουλήσει και για τριάντα αργύρια. Γι' αυτό και σε εμάς που είμαστε φτωχοί και έχουμε ανάγκη ελέους, το μύρο που πουλήθηκε από τον προδότη, όταν μας αποδόθηκε, μας παρείχε πλούτο σωτηρίας και εναπέθεσε ανεξάντλητο θησαυρό, και εκείνον, τον Ιούδα εννοώ, τον παρέδωσε στο αιώνιο πυρ, ενώ σε εμάς που τον αγοράσαμε και συναταφήκαμε μαζί του μέσω του βαπτίσματος, αφού μας αγίασε Αυτός που πουλήθηκε για εμάς, μας απένειμε με το μύρο της χάριτος πλούτο αφθαρσίας.

Όμως, δεν αγανακτούν και λένε όλοι οι μαθητές με τον ίδιο τρόπο: «προς τι η σπατάλη» του μύρου και τα λοιπά, αλλά οι μεν άλλοι από φροντίδα και προτίμηση προς την ελεημοσύνη, ενώ ο Ιούδας χρησιμοποιεί την ελεημοσύνη ως πρόσχημα και εξέφραζε την αγανάκτησή του από πάθος φιλαργυρίας. Διότι αυτό φανέρωσε και ο Ιωάννης σε παρόμοια πράξη, την οποία έκανε η αδελφή του Λαζάρου, η Μαρία, όταν ο Δεσπότης φιλοξενούνταν στην οικία της Μάρθας και της ίδιας, που ήταν αδελφή του Λαζάρου. Επειδή και τότε η Μαρία άδειασε μύρο πάνω «στα πόδια του Ιησού» και οι άλλοι μαθητές δεν φαίνεται να είπαν τίποτα, καθώς δεν ήταν πρόθυμοι ούτε βιαστικοί να επιπλήττουν τέτοια πράγματα. Ο αναίσχυντος Ιούδας, όμως, και σε εκείνη την πράξη φαίνεται να εκστομίζει τα ίδια λόγια: «γιατί λοιπόν αυτό το μύρο δεν πουλήθηκε και δεν δόθηκαν τα χρήματα στους φτωχούς;» Γι' αυτό ο ευαγγελιστής πρόσθεσε: «όχι επειδή τον ένοιαζε για τους φτωχούς, αλλά επειδή ήταν κλέφτης και είχε το ταμείο». Πώς, άλλωστε, θα τον ένοιαζε για τους φτωχούς, αυτόν που περιφρονούσε τις διδασκαλικές εντολές, από τις οποίες εμφυτευόταν και η φροντίδα για τους φτωχούς; Αγανακτούν, λοιπόν, όπως είπα, από κοινού οι μαθητές, αλλά όχι όλοι με τον ίδιο τρόπο ούτε από την ίδια και όμοια διάνοια, αλλά οι μεν άλλοι δίνοντας μεγάλη σημασία στην ελεημοσύνη και νομίζοντας ότι δεν λένε κάτι αντίθετο προς τη γνώμη του Δεσπότη, όταν επιπλήττουν μια κατακριτέα γυναίκα που τολμά τέτοια πράγματα.

Γι' αυτό και δεν φαίνεται να ενόχλησαν προηγουμένως τη Μαρία, την αδελφή του Λαζάρου, η οποία έκανε κάτι παρόμοιο με αυτήν, και η οποία είχε καλή μαρτυρία για την ευλάβεια και τη σεμνότητα του βίου της. Ο Ιούδας όμως, έχοντας πάντοτε φλεγόμενο το πάθος της φιλαργυρίας, αγανακτεί παντού όταν στερείται το κέρδος. Γι' αυτό και ο Δεσπότης, αποβλέποντας τόσο στη δική τους διάνοια όσο και στη δική του, προβάλλει δύο αιτίες για τις οποίες δεν πρέπει να επιπλήττουν τη γυναίκα: τη μία επειδή έκανε «καλό έργο», για το οποίο στους ευγνώμονες μαθητές αρκούσε μόνο η μαρτυρία του διδασκάλου. Και την άλλη, επειδή «έκανε» αυτό για «τον ενταφιασμό» μου, το οποίο απευθύνεται ευθέως προς τον Ιούδα, σαν να του λέει: εσύ επιπλήττεις αυτή τη γυναίκα και προσποιείσαι ότι φροντίζεις για ελεημοσύνη; Εσύ που τρέχεις προς τον θάνατό μου, εσύ που σχεδιάζεις τον φόνο του ευεργέτη σου κρίνεις ότι αυτή είναι ανάξια να μου χύσει «μύρο», εσύ που φαντάζεσαι και προμελετάς τη σφαγή, τον τάφο και τα εντάφια; Ελεείς τον φτωχό εσύ που πουλάς αυτόν που δεν έχει «πού να κλίνει το κεφάλι» του; Σπλαχνίζεσαι κάποιον άλλον εσύ που προδίδεις τον δάσκαλο; Αυτό ακριβώς του έλεγε και στην περίπτωση της αδελφής του Λαζάρου, όταν αυτός μόνος του, με αυθάδεια γνώμης, περιφρόνηση προς τον δάσκαλο και με το πάθος της φιλαργυρίας, έλεγε: «Γιατί δεν πουλήθηκε αυτό το μύρο και δεν δόθηκε στους φτωχούς;».

«Γιατί δεν πουλήθηκε αυτό το μύρο για τριακόσια δηνάρια και να δοθεί στους φτωχούς;» Το είπε δε αυτό, όχι επειδή νοιαζόταν για τους φτωχούς, αλλά επειδή ήταν κλέφτης, και καθώς κρατούσε το ταμείο, υπεξαιρούσε όσα έβαζαν μέσα. Είπε λοιπόν ο Ιησούς: «Άφησέ την· για την ημέρα του ενταφιασμού μου το έχει φυλάξει αυτό. Διότι τους φτωχούς τούς έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε». Όντας φιλοχρήματος ο Ιούδας, κατακρίνει τον τρόπο της απόδοσης τιμής. Διότι λέει, γιατί δεν πρόσφερες χρήματα, ώστε να μπορέσω δηλαδή να τα κλέψω, αλλά μύρο; Πώς λοιπόν άλλος ευαγγελιστής λέει ότι όλοι οι μαθητές το είπαν αυτό; Πρέπει λοιπόν να πούμε ότι ναι μεν όλοι το είπαν, αλλά οι άλλοι δεν το είπαν με την ίδια προαίρεση όπως αυτός.