Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 12:50

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας, ΕΡΩΤΗΣΗ Αʹ. Εάν επιτρέπεται ή συμφέρει σε κάποιον να δίνει ο ίδιος το δικαίωμα στον εαυτό του, και να πράττει ή να λέγει αυτά που νομίζει ότι είναι καλά, χωρίς τη μαρτυρία των θεόπνευστων Γραφών. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εφόσον ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός λέγει αφενός μεν για το Άγιο Πνεύμα: «Διότι δεν θα μιλήσει από τον εαυτό του, αλλά θα λαλήσει όσα ακούσει»· αφετέρου δε για τον εαυτό Του: «Ο Υιός δεν δύναται να πράττει τίποτε από τον εαυτό του»· και πάλι: «Διότι εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω· και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνιος· επομένως, αυτά που λαλώ εγώ, καθώς μου τα έχει πει ο Πατέρας, έτσι τα λαλώ»· ποιος θα μπορούσε να φτάσει σε τόση παραφροσύνη, ώστε να τολμήσει από τον εαυτό του έστω και να συλλάβει κάτι ως σκέψη, αυτός που έχει ανάγκη ως οδηγό το Άγιο και Αγαθό Πνεύμα, προκειμένου να κατευθυνθεί στην οδό της αλήθειας και ως προς τον νου και ως προς τον λόγο και ως προς την πράξη, και ο οποίος ζει τυφλός και στο σκοτάδι χωρίς τον ήλιο της δικαιοσύνης, τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος φωτίζει με τις εντολές του σαν με ακτίνες; Διότι «η εντολή του Κυρίου», λέγει, «είναι τηλαυγής, και φωτίζει τους οφθαλμούς».

Ερώτηση 163. Με ποιον τρόπο μπορεί κανείς να κατορθώσει την αγάπη προς τον πλησίον; Απόκριση. Πρώτον μεν, φοβούμενος την κατάκριση εκείνων που παραβαίνουν την εντολή του Κυρίου του, ο οποίος είπε ότι: «Εκείνος που απειθεί στον Υιό δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού μένει επάνω του». Έπειτα δε, επιδιώκοντας την αιώνια ζωή· διότι η εντολή Του είναι ζωή αιώνια. Και η πρώτη και μεγάλη εντολή είναι: «Θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου με όλη την καρδιά σου, και με όλη τη διάνοιά σου, και με όλη τη δύναμή σου»· και η δεύτερη, όμοια με αυτήν, είναι: «Θα αγαπήσεις τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου». Επίσης, επιθυμώντας να εξομοιωθεί με τον Κύριο, ο οποίος είπε: «Νέα εντολή σας δίνω, να αγαπάτε ο ένας τον άλλον, καθώς εγώ σας αγάπησα». Ακόμη δε, εκκινώντας και από τέτοιους συλλογισμούς, ότι δηλαδή, αν μεν ο αδελφός είναι ευεργέτης, του οφείλουμε και κατά τα ανθρώπινα μέτρα την αγάπη, την οποία και οι εθνικοί τηρούν, όπως το δηλώνει ο Κύριος στο Ευαγγέλιο λέγοντας: «Και αν αγαπάτε αυτούς που σας αγαπούν, ποια χάρη σας οφείλεται; Διότι και οι αμαρτωλοί αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν». Εάν όμως είναι κακοποιός, και πάλι οφείλουμε να τον αγαπάμε, όχι μόνο εξαιτίας της εντολής, αλλά και ως ευεργέτη μεγαλύτερων αγαθών· εφόσον βέβαια πιστεύουμε στον Κύριο που είπε: «Μακάριοι είστε, όταν σας ονειδίσουν, και σας διώξουν, και πουν κάθε πονηρό λόγο εναντίον σας, ψευδόμενοι, εξαιτίας μου. Να χαίρετε και να αγαλλιάσθε, διότι ο μισθός σας είναι πολύς στους ουρανούς».

Κεφάλαιο Βʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Αληθινά, αληθινά σας λέγω, εάν κάποιος τηρήσει τον λόγο μου, δεν πρόκειται να δει θάνατο εις τον αιώνα. —Αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να μιλήσω, και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνια. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Τώρα όμως, αφού ελευθερωθήκατε από την αμαρτία και γίνατε δούλοι του Θεού, έχετε τον καρπό σας προς αγιασμό, και ως τέλος την αιώνια ζωή.

Διότι, εάν ο ίδιος ο Κύριος, στον οποίο ευαρεστήθηκε ο Πατέρας, στον οποίο είναι κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης, ο οποίος έλαβε όλη την εξουσία και όλη την κρίση από τον Πατέρα, λέει: «Μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω»· και πάλι: «Όσα λοιπόν εγώ λαλώ, καθώς μου έχει πει ο Πατέρας, έτσι λαλώ»· και το Άγιο Πνεύμα δεν λαλεί αφ' εαυτού του, αλλά όσα ακούσει από αυτόν, αυτά λαλεί· πόσο μάλλον είναι για εμάς ταυτόχρονα ευσεβές και ασφαλές να φρονούμε και να πράττουμε αυτό στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού; Όσο καιρό, λοιπόν, έπρεπε να αγωνίζομαι ενάντια στις αιρέσεις που ξεσηκώνονταν κατά καιρούς, ακολουθώντας τους προγενέστερους, θεωρούσα συνεπές, ανάλογα με την ποικιλία της ασέβειας που έσπερνε ο διάβολος, να εμποδίζω ή και να ανατρέπω τις προβαλλόμενες βλασφημίες με αντίθετες εκφράσεις, χρησιμοποιώντας άλλοτε άλλες, όπως ακριβώς επέβαλλε η ανάγκη των πνευματικά ασθενούντων. Και οι εκφράσεις αυτές, πολλές φορές, ήταν μεν μη προερχόμενες από τη Γραφή, ωστόσο όμως δεν ήταν καθόλου αποξενωμένες από το ευσεβές νόημά της, εφόσον και ο Απόστολος πολλές φορές δεν παραιτήθηκε από το να χρησιμοποιήσει ακόμη και ρητά των Ελλήνων για τον δικό του σκοπό.

Όταν, λοιπόν, λέγει: «Εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου», και πάλι: «Όπως μου έχει πει ο Πατέρας, έτσι μιλώ», και: «Ο λόγος που ακούτε δεν είναι δικός μου, αλλά εκείνου που με έστειλε», και αλλού: «Όπως με πρόσταξε ο Πατέρας, έτσι πράττω», δεν χρησιμοποιεί αυτές τις εκφράσεις επειδή στερείται δικής του προαίρεσης, ούτε επειδή στερείται εσωτερικής παρόρμησης, ούτε επειδή περιμένει το έναυσμα από κάποια συνθήματα, αλλά για να δηλώσει ότι η δική του βούληση είναι ενωμένη και αδιάσπαστα συνδεδεμένη με τον Πατέρα. Άρα, λοιπόν, και την ονομαζόμενη εντολή ας μην την εκλαμβάνουμε ως προστακτικό λόγο που εξαγγέλλεται μέσω των φωνητικών οργάνων, ο οποίος νομοθετεί για τα όσα πρέπει να πράξει ο Υιός, ως δήθεν υπήκοος, αλλά ας την κατανοήσουμε θεοπρεπώς ως μετάδοση του θελήματος, σαν την αντανάκλαση μιας μορφής σε κάτοπτρο, η οποία μεταβαίνει άχρονα από τον Πατέρα στον Υιό. Διότι, «ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και του τα δείχνει όλα». Ώστε, όλα όσα έχει ο Πατέρας ανήκουν στον Υιό, όχι επειδή του προστίθενται σταδιακά, αλλά επειδή είναι παρόντα αθρόα και ολοκληρωτικά εξαρχής.

Επειδή ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός προστάζει: ό,τι σας λέω στο σκοτάδι, πείτε το στο φως· και ό,τι ακούτε ψιθυριστά στο αυτί, κηρύξτε το πάνω στα δώματα· και καθώς ο Απόστολος δείχνει τη φοβερή καταδίκη της σιωπής, με όσα λέει προς τους πρεσβυτέρους των Εφεσίων: σας διαβεβαιώνω σήμερα ότι είμαι καθαρός από το αίμα όλων· διότι δεν δίστασα να σας αναγγείλω όλη τη βουλή του Θεού· και επειδή παραγγέλλει και σε εμάς να πράττουμε το ίδιο, σε όσα γράφει: αυτά να υπενθυμίζεις, δίνοντας μαρτυρία ενώπιον του Θεού· επειδή, λοιπόν, δεν είμαι σε θέση να μιλήσω πρόσωπο με πρόσωπο σε όλους για τα προστάγματα του Κυρίου, θεώρησα αναγκαίο τουλάχιστον να απευθυνθώ γραπτώς στην εν Χριστώ αγάπη όλων σας, ώστε αφενός να απαλλάξω τον εαυτό μου από το κρίμα, και αφετέρου να σας πληροφορήσω στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για όσα αποτελούν χρέος σας· για να μην περιπέσετε ούτε εσείς από άγνοια κάπου στο κεντρί του θανάτου, το οποίο είναι η αμαρτία, ούτε να παραβλέψετε κάποια εντολή του Θεού, για την οποία έχει γραφτεί ότι η εντολή Του είναι ζωή αιώνια, και εκπέσετε από αυτήν, καθώς ο Κύριος λέει: όποιος απειθεί στον Υιό δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού μένει πάνω του· αλλά ούτε και εμείς να βρεθούμε ένοχοι, εξαιτίας της σιωπής μας, για το αίμα εκείνων που έχουν θανατωθεί από την αμαρτία.

Υπόμνημα του Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας Κυρίλλου εις το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον. Βιβλίον Ένατο. «Διότι εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να λαλήσω· και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνιος. Όσα λοιπόν λαλώ εγώ, όπως μου τα έχει πει ο Πατέρας, έτσι τα λαλώ». Φέρνει στη μνήμη του ιουδαϊκού λαού όσα είχαν προκηρυχθεί γι' αυτόν μέσω του Μωυσή, και μέσω αυτών τους επιπλήττει με ευφυΐα και, αποδεικνύοντας την ανοσιότητα που υπάρχει μέσα τους, τους ελέγχει σαφώς ότι δεν έχουν καμία δικαιολογία να συμπεριφέρονται υβριστικά ακόμη και προς τον ίδιο τον νόμο, μολονότι πιστεύουν ότι έχει δοθεί από τον Θεό. Διότι το τι είπε μέσω του Μωυσή για τον Χριστό είναι βέβαια γνωστό σε όλους, θα το πω όμως εξαιτίας της ανάγκης του νοήματος: «Προφήτη θα αναστήσω σε αυτούς μέσα από τους αδελφούς τους, όπως εσένα»· δηλαδή νομοθέτη και μεσίτη μεταξύ Θεού και ανθρώπων· «και θα θέσω τον λόγο μου στο στόμα του, και θα τους λαλήσει σύμφωνα με ό,τι του δώσω εντολή. Και εκείνος ο άνθρωπος, ο οποίος δεν θα ακούσει όσα θα λαλήσει ο προφήτης στο όνομά μου, εγώ θα ζητήσω εκδίκηση από αυτόν».

Έπειτα, τα αναγνώσματα τα διαδέχεται η ουράνια λαλιά των αγγέλων, ο αίνος του Θεού, η υμνωδία των άνω δυνάμεων· καθώς ο μακάριος Ιωάννης είδε και έγραψε λέγοντας: Άκουσα από τις άνω δυνάμεις σαν φωνή μεγάλου πλήθους, και σαν φωνή ισχυρών βροντών να λέγουν, Αλληλούια. Μετά από αυτό, όταν πλέον προαναγγελθούν όλα, και σταματήσουν οι πρόδρομοι και οι λειτουργοί να κηρύσσουν και να αναγγέλλουν την άνοδο του Δεσπότου στον άμβωνα, ενώ οι ιερείς προς το παρόν κάθονται, και οι λειτουργοί έχουν σιωπήσει, και καθώς φθάνει η ώρα να εμφανιστεί σε υψηλό τόπο ο ανεξάντλητος Δεσπότης και Κύριος της δόξης, και ενώ ο λαός ετοιμάζει τις ακοές του για την ακρόαση των θεόλεκτων και ζωοποιών ρημάτων, και συνωθούνται και πλησιάζουν στον άμβωνα, και αφού έχει επικρατήσει απόλυτη σιγή, τότε πλέον δεν επιτρέπεται σε κανέναν να κάθεται, ούτε σε αρχιερέα, ούτε σε ιερέα, ούτε σε βασιλιά, εξαιτίας της υπερβάλλουσας δόξας Εκείνου που εμφανίζεται. Τότε κράζουν δυνατά εκείνοι που κατέχουν την τάξη των αγγέλων, λέγοντας προς όλους, μικρούς και μεγάλους: Όρθιοι όλοι ας ακούσουμε τι θα λαλήσει Κύριος ο Θεός· όρθιοι ας ακούσουμε τι θα προστάξει, και τι βούλεται ο Βασιλεύς των βασιλέων· όρθιοι ας ακούσουμε ρήματα και εντολές αιώνιας ζωής· διότι η εντολή Του είναι ζωή αιώνια. Αυτό δε το «Όρθιοι», τι άραγε σημαίνει ή υποδηλώνει;

Και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνια. Όσα λοιπόν λαλώ, καθώς μου έδωσε εντολή ο Πατέρας μου, έτσι τα λαλώ. Βλέπεις την ταπεινότητα αυτών που ειπώθηκαν; Διότι εκείνος που έχει λάβει εντολή, δεν είναι κύριος του εαυτού του. Αν και ο ίδιος λέει: Όπως δηλαδή ο Πατέρας εγείρει τους νεκρούς και τους ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει. Έπειτα, για να αναστήσει όποιους θέλει έχει την εξουσία, αλλά για να πει ό,τι βούλεται δεν την έχει; Αυτό λοιπόν που θέλει να πει μέσω αυτών των λόγων είναι το εξής: ότι εκ φύσεως δεν είναι δυνατόν άλλα μεν να λέει εκείνος, και άλλα να λέω εγώ.

Και για τον λόγο αυτόν ολοκλήρωσε την ομιλία του προς αυτούς με ταπεινά λόγια, για να πει: «Έως το τέλος αυτή την ύστατη φωνή τους άφησα». Ποια είναι λοιπόν αυτή; «Καθώς μου έχει πει ο Πατέρας, έτσι λαλώ». Εάν όμως ήμουν αντίθεος, θα έλεγα το αντίθετο: ότι δηλαδή δεν λέγω τίποτα από όσα είναι αρεστά στον Θεό, ώστε να στρέψω τη δόξα αποκλειστικά στον εαυτό μου. Τώρα όμως, σε τέτοιο βαθμό απέδωσα τα πάντα σε Εκείνον, ώστε να δηλώσω ότι τίποτα δεν είναι δικό μου. Για ποιον λόγο, λοιπόν, δεν με πιστεύετε όταν λέγω ότι έλαβα εντολή, και όταν με τόση σφοδρότητα αναιρώ την πονηρή σας υπόνοια περί της αντιθέσεώς μου προς τον Θεό; Διότι, όπως ακριβώς σε εκείνους που λαμβάνουν μια εντολή είναι αδύνατον να πράξουν ή να πουν κάτι άλλο από όσα επιθυμούν εκείνοι που τους απέστειλαν, εφόσον εκπληρώνουν την εντολή και δεν την παραχαράσσουν, έτσι ούτε και σε εμένα είναι δυνατόν να πράξω ή να πω κάτι άλλο, παρά μόνο εκείνα τα οποία θέλει ο Πατέρας.

Τον λόγο μου αυτόν θα τον επιβεβαιώσει ο θείος Παύλος, ο οποίος δεν διστάζει να παραδώσει στο ανάθεμα όχι μόνο ανθρώπους, αλλά και ουράνιους αγγέλους, αν και γνωρίζουν περισσότερα από τους ανθρώπους, εφόσον τολμούν να προσθέσουν κάτι. Και πολύ δικαιολογημένα, θα έλεγα εγώ. Διότι ο Κύριος Ιησούς, του οποίου τον νου αξιώθηκε να έχει ο ίδιος ο μακάριος, λέει: «Αυτά λοιπόν που εγώ λέω, τα λέω όπως ακριβώς μου τα έχει πει ο Πατήρ, και ο λόγος που ακούτε δεν είναι δικός μου, αλλά του Πατρός που με έστειλε. Και όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου σας τα ανήγγειλα». Πουθενά όμως στους δικούς Του λόγους δεν έχει βρεθεί να αναφέρεται ότι το Πνεύμα εκπορεύεται από Αυτόν. Και αν αυτό δεν βρίσκεται στους δικούς Του λόγους, τότε δεν θα υπήρχε ούτε στους λόγους του Πατρός, ο οποίος είναι η αιτία και των δύο, εννοώ δηλαδή το να εκπορεύεται το Πνεύμα και από τον Υιό.

Εξάλλου, είναι απολύτως αληθινό να νοούμε και να πιστεύουμε το εξής: όταν το ένα πρόσωπο μάς μιλάει, εφόσον τα υπόλοιπα συνυπάρχουν αχώριστα με αυτό, οπωσδήποτε έχουν μιλήσει και αυτά και μιλούν σε εμάς. Διότι όσα το Πνεύμα λέει στον καθένα, αυτά λέγονται σε εμάς από τον Πατέρα διά του Λόγου. Και όσα λέγονται από τον Υιό εν Πνεύματι, είναι λόγια του Πατέρα. Και όταν μιλάει ο Πατέρας, και ο Υιός και το Πνεύμα συμμαρτυρούν σε όσα λέγονται. Διότι δεν συμβαίνει, σαν να είναι το καθένα διαχωρισμένο από τα άλλα δύο, να είναι διαφορετικά όσα λέγονται από αυτό, αλλά όλα όσα λέγονται από τον Θεό, λέγονται εν Τριάδι, από τον Πατέρα διά του Υιού εν Αγίω Πνεύματι, και αυτά προέρχονται από τον ένα Θεό. Και το μαρτυρεί ο Υιός, λέγοντας για τον εαυτό Του: «Εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, Αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να μιλήσω». «Όσα λοιπόν εγώ μιλώ, καθώς μου έχει πει ο Πατέρας, έτσι μιλώ». «Και ο λόγος που ακούτε δεν είναι δικός μου, αλλά του Πατέρα που με έστειλε». Για δε το Πνεύμα λέει: «Διότι δεν θα μιλήσει από τον εαυτό Του, αλλά όσα ακούσει θα μιλήσει, και θα σας αναγγείλει τα μελλοντικά». Ας προχωρήσουμε όμως σε αυτό που ήταν εξαρχής ο σκοπός μου.

Τέτοια είναι η εν Χριστώ ζωή και με αυτόν τον τρόπο κρύβεται, και έτσι φανερώνεται στο φως των καλών έργων, το οποίο είναι η αγάπη. Διότι σε αυτήν βρίσκεται η λαμπρότητα κάθε αρετής, και αυτή συγκροτεί την εν Χριστώ ζωή σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη προσπάθεια. Επομένως, δεν θα έσφαλλε κανείς αν την αποκαλούσε ζωή· διότι είναι ένωση με τον Θεό, και αυτό αποτελεί τη ζωή, ακριβώς όπως γνωρίζουμε ως θάνατο τον χωρισμό από τον Θεό. Γι' αυτόν τον λόγο λέει: «η εντολή του είναι ζωή αιώνιος», αναφερόμενος στην αγάπη. Και ο ίδιος ο Σωτήρας προσθέτει: «Τα λόγια που εγώ σας μιλώ είναι Πνεύμα και είναι ζωή», των οποίων το αποκορύφωμα είναι η αγάπη. Και «εκείνος που μένει στην αγάπη, μένει στον Θεό και ο Θεός μένει σε αυτόν», πράγμα που είναι ταυτόσημο με το να μένει κανείς στη ζωή και η ζωή σε αυτόν· διότι «Εγώ είμαι», λέει, «η ζωή».

Διότι η πνευματική τροφή καθίσταται τόσο περισσότερο αναγκαία από τη σωματική, όσο η ψυχή είναι πιο πολύτιμη από το σώμα. Όταν, λοιπόν, ακούς τον Κύριο να λέει, «Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, το κάνατε σε εμένα», μην υποθέσεις ότι ο Κύριος το είπε αυτό μόνο για τους φτωχούς, όπως νομίζουν μερικοί, και για όσους στερούνται τη σωματική τροφή, αλλά και για όλους τους άλλους αδελφούς μας που δεν λιώνουν από την πείνα του άρτου και του ύδατος, αλλά από την πείνα της απραξίας και της έλλειψης υπακοής στις εντολές του Κυρίου. Διότι η εντολή Του είναι ζωή αιώνιος. Θεωρώ δε ότι ο Κύριος μιλούσε περισσότερο για αυτήν την τροφή όταν έλεγε, «Πείνασα και δεν μου δώσατε να φάω», παρά για τη σωματική και φθαρτή τροφή. «Δική μου τροφή», λέει, «είναι να κάνω το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Και θέλημα του Πατέρα είναι η σωτηρία των ανθρώπων. Διότι ο Κύριος πραγματικά διψά και πεινά για τη σωτηρία του καθενός μας. Και η σωτηρία μας είναι η αποχή από κάθε αμαρτία. Αλλά είναι αδύνατον να κατορθωθεί η αποχή από κάθε αμαρτία χωρίς την εργασία των αρετών και την εκπλήρωση όλων των εντολών. Διότι μέσω της εκπλήρωσης των εντολών συνηθίζει να τρέφεται από εμάς ο Δεσπότης Θεός και Κύριος των πάντων.

Γι' αυτό και ο Παύλος τον ονομάζει απαύγασμα, δείχνοντας έτσι ότι δεν μεσολαβεί τίποτα μεταξύ Πατέρα και Υιού, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ο Πατέρας, ταυτόχρονα και ο Υιός, όπως ακριβώς μαζί με το φως υπάρχει και το απαύγασμα. Φως λοιπόν είναι και ο Υιός, επειδή και από την πλάνη απαλλάσσει και το νοητό σκοτάδι διαλύει. Και διότι, όπως ακριβώς το φως, όταν φανεί, κάνει και τον εαυτό του φανερό και τα υπόλοιπα ορατά, έτσι και ο Υιός, όταν ήλθε και φανερώθηκε σε εμάς, έκανε γνωστό τον εαυτό του και τον Πατέρα, και φώτισε προς κάθε γνώση τις καρδιές εκείνων που τον αποδέχθηκαν. «Εάν κάποιος ακούσει τα λόγια μου», λέει, «και δεν πιστέψει, εγώ δεν τον κρίνω. Διότι δεν ήλθα για να κρίνω τον κόσμο, αλλά για να σώσω τον κόσμο». Αυτό που λέει έχει την εξής έννοια: Στον άνθρωπο που δεν πιστεύει, δεν είμαι εγώ ο αίτιος της καταδίκης του. Διότι δεν ήλθα πρωτίστως γι' αυτόν τον σκοπό, αλλά αυτό συνέβη ως αποτέλεσμα. Εγώ βέβαια ήλθα «για να σώσω», και γι' αυτό δίδαξα. Εάν όμως κάποιος απιστεί, δεν είμαι εγώ ο αίτιος της καταδίκης του, αλλά ο ίδιος την επισύρει στον εαυτό του. Και μέσα από τα επόμενα θα γίνει περισσότερο σαφές αυτό που λέγεται. Και άκου τα εξής: «Εκείνος που με αθετεί και δεν δέχεται τα λόγια μου, έχει αυτόν που θα τον κρίνει. Ο λόγος που μίλησα, εκείνος θα τον κρίνει κατά την εσχάτη ημέρα. Διότι εγώ δεν μίλησα από τον εαυτό μου, αλλά ο Πατέρας που με έστειλε, αυτός μου έδωσε εντολή τι να πω και τι να μιλήσω. Και γνωρίζω ότι η εντολή του είναι ζωή αιώνια. Όσα λοιπόν μιλώ εγώ, όπως μου τα έχει πει ο Πατέρας, έτσι τα μιλώ».

Όπως ακριβώς, λέγει, οι εντολοδόχοι δεν λένε τίποτε έξω από ό,τι τους έχει παραγγελθεί, έτσι ακριβώς και εγώ ο ίδιος δεν φρονώ ούτε δίδαξα τίποτε άλλο πέρα από αυτά που αποφάσισε ο Πατέρας. Θέλοντας, λοιπόν, να αποδείξει αυτό, την ομογνωμία του δηλαδή με τον Πατέρα, αναφέρθηκε σε αυτό το παράδειγμα, της εντολής εννοώ. Γι' αυτό και προσθέτει: «Όσα, λοιπόν, λαλώ, όπως μου τα έχει πει ο Πατέρας, έτσι τα λαλώ.» Επομένως, εφόσον δεν είπα τίποτε από τον εαυτό μου, ποια πρόφαση θα προβάλουν όσοι απείθησαν; Διότι αναμφίβολα θα κατακριθούν, επειδή δεν πίστεψαν στον Πατέρα.