Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 12:8

Όταν τους ρωτούμε για κάθε ευαγγελική και αποστολική και προφητική και μωσαϊκή πτωχοπρεπή φωνή, που αρμόζει στην ανθρώπινη φύση του Χριστού, όπως το «Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος», και το «Ἐγενήθην ὡσεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος», και το «Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς μου», και το «Ἄνθρωπός ἐστι, καὶ τίς γνώσεται αὐτόν;», και πάλι τις ευαγγελικές φωνές, όπως το «Ὁ Πατήρ μου μείζων μού ἐστι», και το «Οὐ δύναμαι ἀπ’ ἐμαυτοῦ ποιεῖν οὐδέν», και το «Ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε», και το «Τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον, ὃς τὴν ἀλήθειαν εἶπον ὑμῖν;», και το «Λάζαρος ἀπέθανε, καὶ χαίρω, ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ», και ό,τι λέγεται από τον άγγελο, ότι «Ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε», και το «Ἰησοῦς ὁ παῖς προέκοπτε σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ καὶ ὑπετάσσετο τοῖς γονεῦσι», και το «Ὁ Θεὸς καὶ τὸν Κύριον ἤγειρε», και το «Ἐδόξασε τὸν παῖδα αὐτοῦ Ἰησοῦν», δηλαδή τον δούλο του, και, για να το πω σύντομα, οποιοδήποτε πτωχοπρεπές ρήμα του Χριστού από τη θεία Γραφή, τους ρωτούμε: κατά ποια φύση του Χριστού έχουν ειπωθεί αυτά τα ταπεινά λόγια; Εκείνοι, αποφεύγοντας να πουν ότι η σάρκα του Χριστού είναι φύση, λέγουν ότι αυτά λέγονται κατά την ανθρωπότητα του Χριστού, κατά το πρόσλημμα, κατά το ορατό, κατά το σώμα, κατά τη σάρκα· και γενικά ονομάζουν με μυριάδες άλλες προσηγορίες την ανθρωπότητά του, αλλά να την πουν φύση δεν ανέχονται καθόλου. Έπειτα τους ρωτούμε: «Για ποιο λόγο αποφεύγετε να ονομάσετε φύση την ανθρωπότητα του Χριστού;» Και αποκρίνονται λέγοντας ότι, «αν την πούμε φύση, τότε από κάθε ανάγκη την λέμε και πρόσωπο, και έτσι βρισκόμαστε να ομολογούμε δύο πρόσωπα, όπως ο Νεστόριος. Διότι δεν υπάρχει απρόσωπη φύση.»

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΓΔΟΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΠΟΥ ΚΑΤΕΣΤΗ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΒΡΕΘΟΥΝ. <Η Μαρία λοιπόν, αφού πήρε μία λίτρα μύρου από γνήσιο και πολύτιμο νάρδο, άλειψε τα πόδια του Ιησού και τα σπόγγισε με τα μαλλιά της· και το σπίτι γέμισε από την ευωδία του μύρου.> Ενώ η Μάρθα υπηρετούσε, η Μαρία, αλείφοντας τον Κύριο με μύρο, ολοκλήρωσε την αγάπη προς αυτόν, και μέσω των δύο εκπληρώθηκε ο τέλειος όρος της αγάπης. <Λέει ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, ένας από τους μαθητές του, αυτός που επρόκειτο να τον παραδώσει: Γιατί αυτό το μύρο να μην πουληθεί για τριακόσια δηνάρια και να δοθούν στους φτωχούς; Το είπε όμως αυτό, όχι επειδή τον ένοιαζε για τους φτωχούς, αλλά επειδή ήταν κλέφτης και κρατούσε το ταμείο, και υπεξαιρούσε όσα έριχναν σε αυτό. Είπε λοιπόν ο Ιησούς: Άφησέ την, το έχει φυλάξει για την ημέρα του ενταφιασμού μου. Διότι τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε.> Ο προδότης επιπλήττει τη γυναίκα που επέδειξε ευσέβεια προς τον Χριστό, και καταφέρεται εναντίον της αξιοθαύμαστης πράξης, και προσποιείται ότι την επικρίνει δήθεν από αγάπη για τους φτωχούς, επειδή πρόσφερε μύρο και όχι χρήματα. Αγνοώντας δε και το πραγματικά καλό, λέει αυτά ο Ιούδας. Διότι η προσφορά προς τον Θεό πρέπει να προτιμάται από εκείνη προς τους φτωχούς.

Εάν όμως κάποιος ρωτούσε, γιατί άραγε εμπιστεύθηκε το ταμείο των φτωχών σε έναν κλέφτη και τον έκανε διαχειριστή ενώ ήταν φιλάργυρος; Θα απαντούσαμε το εξής, ότι τον μεν απόρρητο λόγο τον γνωρίζει ο Θεός. Αν όμως πρέπει να πούμε κι εμείς κάτι κάνοντας στοχασμούς, [θα λέγαμε ότι το έκανε] για να του αποκόψει κάθε πρόφαση. Διότι δεν μπορούσε να πει ότι έπραξε την προδοσία από έρωτα για τα χρήματα (αφού έβρισκε αρκετή ικανοποίηση αυτής της επιθυμίας από το ταμείο), αλλά από πολλή πονηριά, την οποία ήθελε να αναχαιτίσει ο Χριστός, επιδεικνύοντας απέναντί του πολλή συγκατάβαση. Γι' αυτό και δεν τον κατηγορούσε επειδή έκλεβε, αν και το γνώριζε, φράσσοντας έτσι την πονηρή του επιθυμία και αφαιρώντας του κάθε δικαιολογία. «Αφήστε την», λέει· «διότι για την ημέρα του ενταφιασμού μου το έκανε αυτό». Πάλι υπενθύμισε το τέλος του στον προδότη, κάνοντας λόγο για ενταφιασμό. Αλλά ο έλεγχος δεν τον αγγίζει, ούτε τον μαλακώνει ο λόγος, αν και ήταν ικανός να του προκαλέσει οίκτο· σαν να του έλεγε: «Σου είμαι επαχθής και φορτικός· αλλά περίμενε λίγο, και θα φύγω». Διότι αυτό ακριβώς υποδήλωνε λέγοντας: «Εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε».

Γι' αυτό και έλεγε: «Άφησέ την· για την ημέρα του ενταφιασμού μου το έχει φυλάξει αυτό». Πάλι υπενθύμισε στον προδότη τον θάνατό Του, αναφέροντας τον ενταφιασμό. Αλλά ο έλεγχος δεν τον άγγιζε, ούτε τον μαλάκωνε ο λόγος, καίτοι ήταν ικανός να του προκαλέσει οίκτο· σαν να του έλεγε: «Είμαι επαχθής και φορτικός, αλλά περίμενε λίγο και θα απέλθω». Διότι και αυτό προετοίμαζε λέγοντας: «Εμένα όμως δεν θα με έχετε πάντοτε». Αλλά τίποτα από αυτά δεν έκαμψε εκείνον τον θηριώδη και μαινόμενο άνθρωπο· μολονότι και είπε και έπραξε πολύ περισσότερα, καθώς και τα πόδια του έπλυνε εκείνη ακριβώς τη νύχτα, και τον έκανε κοινωνό στο τραπέζι Του.

Διότι και τότε λέει: «Άφησέ την· το έχει φυλάξει για την ημέρα του ενταφιασμού μου», εμποδίζοντάς τον με κάθε τρόπο από το εγχείρημα και την πονηρή πρόθεση και φέρνοντας μπροστά στα μάτια του αυτά που σχεδίαζε και επρόκειτο να πράξει. Αλλά τίποτα δεν ωφελεί μια ψυχή που έχει καταποθεί από τη φιλαργυρία και την απελπισία μαζί με την απόνοια· και το «τους φτωχούς πάντοτε τους έχετε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε» συνδέεται με το ίδιο νόημα. Γιατί, λέει, προφασίζεσαι τους φτωχούς, αν εμένα, που έζησα μαζί σου για λίγο χρόνο και επρόκειτο σύντομα να αναχωρήσω, με θεώρησες τόσο βαρύ και φορτικό, ώστε να με προδώσεις στον θάνατο, αν και απόλαυσες αναρίθμητα αγαθά; Εκείνους, για τους οποίους πρέπει να δαπανήσεις τα υπάρχοντά σου και με τους οποίους είναι ανάγκη να συναναστρέφεσαι σε όλη σου τη ζωή, αυτούς θα τους ανεχθείς χωρίς να δυσανασχετείς και θα προθυμοποιηθείς να τους ελεήσεις;

«Γιατί δεν πουλήθηκε αυτό το μύρο για τριακόσια δηνάρια και να δοθεί στους φτωχούς;» Το είπε δε αυτό, όχι επειδή νοιαζόταν για τους φτωχούς, αλλά επειδή ήταν κλέφτης, και καθώς κρατούσε το ταμείο, υπεξαιρούσε όσα έβαζαν μέσα. Είπε λοιπόν ο Ιησούς: «Άφησέ την· για την ημέρα του ενταφιασμού μου το έχει φυλάξει αυτό. Διότι τους φτωχούς τούς έχετε πάντοτε μαζί σας, εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε». Όντας φιλοχρήματος ο Ιούδας, κατακρίνει τον τρόπο της απόδοσης τιμής. Διότι λέει, γιατί δεν πρόσφερες χρήματα, ώστε να μπορέσω δηλαδή να τα κλέψω, αλλά μύρο; Πώς λοιπόν άλλος ευαγγελιστής λέει ότι όλοι οι μαθητές το είπαν αυτό; Πρέπει λοιπόν να πούμε ότι ναι μεν όλοι το είπαν, αλλά οι άλλοι δεν το είπαν με την ίδια προαίρεση όπως αυτός.

Ο Κύριος όμως δεν τον ελέγχει, αν και γνώριζε ότι το είπε αυτό με σκοπό την κλοπή· διότι δεν ήθελε να τον ντροπιάσει, διδάσκοντάς μας έτσι να δείχνουμε μακροθυμία απέναντι σε τέτοιους ανθρώπους. Συγκαλυμμένα, ωστόσο, του ονειδίζει την προδοσία, και το ότι εξαιτίας της φιλαργυρίας του πρόκειται να τον παραδώσει σε θάνατο. Γι' αυτό και κάνει λόγο για τον ενταφιασμό, πλήττοντας την ασύνετη καρδιά του, μήπως και διορθωθεί. Και αυτό που προσθέτει, ένα τέτοιο νόημα φανερώνει: «Διότι τους φτωχούς», λέει, «τους έχετε πάντοτε μαζί σας· εμένα όμως δεν με έχετε πάντοτε». Πολύ σύντομα, λέει, θα απέλθω, αφού εσύ έχεις απεργαστεί τον θάνατό μου. Εάν λοιπόν σου είμαι δυσβάσταχτος, και σου φαίνεται φορτική η τιμή προς εμένα, περίμενε λίγο και θα απαλλαγείς από εμένα, και τότε θα φανεί εάν εξαιτίας των φτωχών χρειάζεσαι την πώληση του μύρου. Αλλά για ποιον λόγο, εφόσον ήταν φιλάργυρος και κλέφτης, ο Κύριος του ανέθεσε τη διαχείριση των χρημάτων;