Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 13:11

Επειδή δε το πράγμα είναι δυσκαταγώνιστο και ο ίδιος ο θείος λόγος μάς το υπέδειξε: «διότι τη γλώσσα κανείς από τους ανθρώπους δεν μπορεί να τη δαμάσει», σύμφωνα με το ρητό· ας διατυπώνουμε τα λόγια μας απαλλαγμένα από όρκους. Διότι τότε, αν κάποια στιγμή η περίσταση μας αναγκάσει να μας ξεφύγει κάτι, η κατηγορία θα είναι μικρότερη, και το πταίσμα θα έχει ηπιότερη καταγραφή. Και νομίζω ότι εύκολα θα τύχει κανείς της συγγνώμης του Θεού, εξαιτίας της ελαφρότητας των λογισμών που πάντοτε μας ακολουθεί. «Διότι ποιος θα κατανοήσει τα παραπτώματα;», σύμφωνα με τις Γραφές, ή πώς δεν θα σφάλει ένας γήινος άνθρωπος, όταν ο λόγος έχει εξαιρετικά εύκολη την ολίσθηση προς οτιδήποτε; Διότι η γλώσσα μέσα μας δεν συγκρατείται καθόλου εύκολα. <Λέει σε αυτόν ο Ιησούς: «Εκείνος που έχει λουστεί δεν έχει ανάγκη παρά μόνο να νίψει τα πόδια του, αλλά είναι ολόκληρος καθαρός· και εσείς είστε καθαροί, αλλά όχι όλοι»· διότι γνώριζε αυτόν που θα τον παρέδιδε· γι' αυτό είπε ότι δεν είστε όλοι καθαροί.> Λαμβάνει μεν το παράδειγμα από την κοινή ανθρώπινη πραγματικότητά μας, και με κατάλληλη αφορμή ασκεί τον έλεγχο στον προδότη, διδάσκοντας τον άνθρωπο να αλλάξει γνώμη και να μεταστραφεί σε καλύτερη κατάσταση. Διότι, αν και δεν ελέγχει ακόμη απροκάλυπτα τα εγκλήματα της κακοβουλίας που υπάρχει μέσα του, εντούτοις ο λόγος του έχει δριμεία έμφαση. Διότι, μέσω όσων μαρτυρεί για τους άλλους ως προς την ολοκληρωτική τους καθαρότητα, καθιστά προφανώς ύποπτον αυτόν που δεν είναι τέτοιος, και τον αποδεικνύει μολυσμένο.

Όταν στο όνομά μου εκβάλλεις δαιμόνια, λέει· όταν με δεις να αναλαμβάνομαι στους ουρανούς· όταν μάθεις από το Πνεύμα ότι κάθομαι εκ δεξιών, τότε θα κατανοήσεις αυτό που γίνεται τώρα. Τι λέει λοιπόν ο Χριστός; Επειδή είπε ο Πέτρος: «Όχι μόνο τα πόδια μου, αλλά και τα χέρια και το κεφάλι», του απαντά: «Εκείνος που έχει λουσθεί δεν έχει ανάγκη παρά να νίψει μόνο τα πόδια του, αλλά είναι ολόκληρος καθαρός. Και εσείς είστε καθαροί, αλλά όχι όλοι». Διότι γνώριζε εκείνον που επρόκειτο να τον παραδώσει. Και αν είναι καθαροί, για ποιο λόγο τους νίβεις τα πόδια; Ώστε να μάθουμε εμείς να είμαστε ταπεινοί. Για τον λόγο αυτόν δεν προχώρησε σε άλλο μέρος του σώματος, παρά σε εκείνο που θεωρείται ότι είναι το πιο ατιμωτικό από τα άλλα. Τι σημαίνει δε η φράση «Εκείνος που έχει λουσθεί»; Αντί του «Ο καθαρός». Άραγε λοιπόν ήταν αυτοί καθαροί, εκείνοι που ούτε είχαν ακόμη απαλλαγεί από τα αμαρτήματα, ούτε είχαν αξιωθεί να λάβουν το Πνεύμα, δεδομένου ότι η αμαρτία ακόμη κυριαρχούσε, η κατάρα του χειρογράφου παρέμενε, και το ιερείο δεν είχε ακόμη προσφερθεί ως θυσία; Πώς λοιπόν λέει ότι αυτοί είναι καθαροί; Αλλά, για να μην τους θεωρήσεις εξαιτίας αυτών καθαρούς με την έννοια ότι απαλλάχθηκαν από τα αμαρτήματα, πρόσθεσε: «Εσείς είστε ήδη καθαροί χάρη στον λόγο που σας έχω μιλήσει»· δηλαδή, ως προς αυτό, προς το παρόν, είστε καθαροί. Ήδη δεχθήκατε το φως, ήδη απαλλαχθήκατε από την ιουδαϊκή πλάνη. Διότι και ο προφήτης λέει: «Λουσθείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας». Επομένως, ένας τέτοιος άνθρωπος έχει λουσθεί και είναι καθαρός.

Εσύ, λοιπόν, όταν δεις κάποιον να ανθίσταται σφόδρα από προπέτεια και να λέει, μάλιστα με όρκο, ότι "Δεν πρόκειται να κάνω αυτό", και έπειτα, από σεβασμό προς τον όρκο του, να εμμένει στην κακή του απόφαση, και εξαιτίας αυτού να κινδυνεύει, είτε ως προς την ψυχή είτε ως προς το σώμα· θα μπορούσες πολύ εύστοχα να χρησιμοποιήσεις το παράδειγμα του Πέτρου, ο οποίος, ενώ ανθίστατο, επειδή είδε ότι η αντίστασή του οδηγούσε στον χωρισμό από τον Χριστό, υπαναχώρησε από αυτήν. "Του λέει ο Ιησούς: Εκείνος που έχει λουστεί δεν έχει ανάγκη παρά να νίψει μόνο τα πόδια του, αλλά είναι ολόκληρος καθαρός· και εσείς είστε καθαροί, αλλά όχι όλοι." Διότι γνώριζε αυτόν που θα τον παρέδιδε· γι' αυτό είπε ότι "Δεν είστε όλοι καθαροί." Δράττοντας την ευκαιρία, ο Κύριος ελέγχει τον προδότη, ως έχοντα ακάθαρτη διάνοια και ο οποίος έχει ανάγκη να απολούσει την πονηρία και να αλλάξει γνώμη. Εσείς λοιπόν, λέει, επειδή έχετε λουστεί, δεν έχετε πλέον ανάγκη από άλλο λουτρό· αλλά ένας είναι ο ακάθαρτος που έχει ανάγκη έκπλυσης. Πολλοί όμως διερωτώνται πώς ο Κύριος είπε στους αποστόλους ότι "Εσείς είστε καθαροί·" διότι δεν είχαν ακόμη απαλλαγεί από τα αμαρτήματα, ούτε είχαν ακόμη αξιωθεί του Πνεύματος. Διότι η αμαρτία ακόμη επικρατούσε, ακόμη η κατάρα ενεργούσε. Διότι δεν είχε σφαγεί ακόμη "ο Αμνός που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου", ούτε είχε ακόμη κρεμαστεί επί του ξύλου εκείνος που μας εξαγόρασε από την κατάρα. Πώς λοιπόν ήταν καθαροί οι απόστολοι;