Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 13:25

4 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἐπιπεσὼν δὲ ἐκεῖνος ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ ᾿Ιησοῦ λέγει αὐτῷ· Κύριε, τίς ἐστιν;

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–4 από 4

Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
ἢ γὰρ τῆς τοῦ τολμῶντος ἀχαριστίας διὰ τούτου κατηγορεῖ, ἢ τῆς τοῦ διαβόλου κακίας δεικνύει τὸ μέγεθος, ὡς τοσοῦτον δυνηθείσης, ὡς καὶ αὐτῶν ἕνα τῶν ἀποστόλων ἁρπάσαι. <Ἔβλεπον οὖν εἰς ἀλλήλους οἱ μαθηταὶ διαπορούμενοι περὶ τίνος λέγει.> Ἔκπληξίς τε ὁμοῦ καὶ δέος εἰστρέχει τοὺς μαθητὰς, καὶ ἀλλήλοις ἐνορῶσι, διπλοῦν ἐκ τῶν εἰρημένων ὠδίνοντες θόρυβον. ἕκαστος μὲν γὰρ κατὰ τὸ εἰκὸς τῆς ἰδίας ὑπερτρέχων ψυχῆς, οὐκ ἐν ὀλίγῳ γέγονε δείματι, ἀλλὰ καὶ τῆς εἰς τὸ κοινὸν ὁρώσης ὑπολήψεως χάριν, οὐκ ἐλάττονα τῆς ἑτέρας τὴν ἀγωνίαν ἐδέχοντο. ὅτι μὲν γὰρ ἀληθὲς ἔσται πάντως τὸ εἰρημένον πιστεύουσιν. ἴσασι γὰρ ὡς οὐκ ἂν διαπέσοι κενὸς τοῦ Σωτῆρος ὁ λόγος, τό τε γεμὴν εἰς τοῦτο δυσσεβείας κατωλισθηκέναι τῶν ἐν μαθηταῖς ἀπηριθμημένων τινὰ, δεινὸν καὶ ἀφόρητον εἶναι λογιζόμενοι, τὸ μὲν ἴδιον ἑκάστου συνειδὸς ἀνακρίνουσι, καὶ περιαθροῦσι δεινῶς ἐπὶ τίνα τῆς ἀπωλείας ὁ κλῆρος πεσεῖται, καὶ πόθεν, ἢ πῶς ἰσχύσει τοσοῦτον ὁ σατανᾶς, ὡς καὶ αὐτῶν ἐκκλέψαι τῶν γνησίων τινά. <Ἦν ἀνακείμενος εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς· νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος πυθέσθαι τίς ἂν εἴη περὶ οὗ λέγει. ἀναπεσὼν δὲ ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ λέγει αὐτῷ Κύριε, τίς ἐστιν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, είτε μέσω αυτού κατηγορεί την αχαριστία εκείνου που αποτολμά κάτι τέτοιο, είτε καταδεικνύει το μέγεθος της κακίας του διαβόλου, η οποία απέκτησε τόση δύναμη ώστε να αρπάξει ακόμη και έναν από τους αποστόλους. <Κοιτάζονταν λοιπόν μεταξύ τους οι μαθητές, απορώντας για ποιον μιλάει.> Έκπληξη μαζί και δέος διαπερνά τους μαθητές, και κοιτάζονται μεταξύ τους, νιώθοντας διπλή ταραχή από τα λεγόμενα. Διότι ο καθένας, όπως είναι φυσικό, διερευνώντας τη δική του ψυχή, βρισκόταν σε διόλου μικρό τρόμο, αλλά και εξαιτίας της εντύπωσης που θα δινόταν προς τα έξω, ένιωθαν αγωνία όχι μικρότερη από την πρώτη. Διότι πιστεύουν ότι τα λεγόμενα θα είναι οπωσδήποτε αληθινά. Επειδή γνωρίζουν ότι ο λόγος του Σωτήρος δεν θα μπορούσε ποτέ να πέσει στο κενό, και βεβαίως, αναλογιζόμενοι ότι είναι φοβερό και ανυπόφορο να έχει ξεπέσει σε τέτοια ασέβεια κάποιος από εκείνους που συγκαταλέγονται στους μαθητές, ο καθένας ανακρίνει τη δική του συνείδηση, και εξετάζουν με αγωνία πάνω σε ποιον θα πέσει ο κλήρος της απώλειας, και από πού ή πώς ο σατανάς θα αποκτήσει τόση δύναμη, ώστε να αποσπάσει κρυφά ακόμη και κάποιον από τους γνήσιους μαθητές. <Αναπαυόταν ένας από τους μαθητές του στον κόλπο του Ιησού, εκείνος που αγαπούσε ο Ιησούς· σε αυτόν λοιπόν κάνει νόημα ο Σίμων Πέτρος να ρωτήσει ποιος μπορεί να είναι αυτός για τον οποίο μιλάει. Εκείνος, γέρνοντας τότε στο στήθος του Ιησού, του λέει: Κύριε, ποιος είναι;>
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Μεθώνης Περὶ τῶν ἀζύμων
Οὐκ ἔδεσθε ἀπ’ αὐτῶν ὠμόν, οὐδὲ ἑψημένον ἐν ὕδατι, ἀλλ’ ἢ ὀπτὰ πυρί, κεφαλὴν σὺν τοῖς ποσὶ καὶ τοῖς ἐνδοσθίοις. Οὐκ ἀπολήψεται ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωΐ, καὶ ὀστοῦν οὐ συντρίψετε ἀπ’ αὐτοῦ· τὰ δὲ καταλειπόμενα ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωῒ ἐν πυρὶ κατακαύσετε. Οὕτως δὲ φάγεσθε αὐτό· αἱ ὀσφύες ὑμῶν περιεζωσμέναι, καὶ τὰ ὑποδήματα ὑμῶν ἐν τοῖς ποσὶν ὑμῶν, καὶ αἱ βακτηρίαι ὑμῶν ἐν ταῖς χερσὶν ὑμῶν, καὶ ἔδεσθε αὐτὸ μετὰ σπουδῆς. Τούτων οὐ μόνον οὐδὲν ἐν τῷ Κυριακῷ δείπνῳ παρατετήρηται, ἀλλὰ καὶ τῶν τέως ἀπηγορευμένων ἔστιν ἅττα παρείληπται. Ἀντὶ τοῦ ὀπτωμένου πυρὶ τὸ ἑψόμενον ἐν ὕδατι· οὐ τῷ ἐν τῷ τρυβλίῳ ζωμῷ τὸ ψωμίον ἐμβέβαπται, δι’ οὗ ὁ προδότης ἐλήλεγκται; καὶ ἀντὶ τῆς ἐπὶ πόδας στάσεως καὶ τῆς τῶν ὑποδημάτων περιθέσεως καὶ τῆς ἐπὶ ταῖς ῥάβδοις ἐρείσεως ἡ διάφορος ἀνάκλισις, καθ’ ἣν καὶ τῷ ἐξαίρετον ἠγαπημένῳ μαθητῇ τὸ οὕτως ἐπὶ τὸ δεσποτικὸν στῆθος ἐπιπεσεῖν ἐξεγένετο. Καὶ ἀντὶ τῆς μετὰ σπουδῆς βρώσεως ἡ κατὰ σχολὴν μεταξὺ καὶ τοῦ δείπνου διάλεξις, ὅσα τε περὶ τὸν νιπτῆρα καὶ ἡ μετὰ τοῦτον αὖθις ἀνάκλισις, καὶ ἡ τῆς ὑψηλῆς καὶ μεγάλης ἐκείνης διδασκαλίας παράστασις. Ὧν οὐδὲν ἔδει παραδεδέχθαι, εἰ τὸ νομικὸν ἐτελεῖτο περὶ ταῦτα πάσχα, οὐδὲ μὴν ἐκείνων τι παραλελεῖφθαι τῶν ὡρισμένων ὑπὸ τοῦ νόμου. Νῦν δὲ παντάπασιν ἕτερον προφανῶς δείκνυται τὸ τελούμενον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Δεν θα φάτε από αυτό ωμό, ούτε βρασμένο σε νερό, παρά μόνο ψημένο στη φωτιά, το κεφάλι μαζί με τα πόδια και τα εντόσθια. Δεν θα αφήσετε τίποτα από αυτό έως το πρωί, και δεν θα συντρίψετε κανένα οστό του· και όσα περισσέψουν από αυτό έως το πρωί θα τα κατακάψετε στη φωτιά. Και θα το φάτε με τον εξής τρόπο: οι μέσες σας θα είναι ζωσμένες, τα υποδήματά σας στα πόδια σας, και τα ραβδιά σας στα χέρια σας, και θα το φάτε με βιασύνη». Από αυτά όχι μόνο τίποτα δεν τηρήθηκε κατά το Κυριακό δείπνο, αλλά αντιθέτως συμπεριλήφθηκαν και ορισμένα από τα έως τότε απαγορευμένα. Αντί για το ψημένο στη φωτιά, υπήρξε το βρασμένο σε νερό· διότι δεν βουτήχτηκε στον ζωμό που ήταν στο πιάτο το ψωμί, μέσω του οποίου αποκαλύφθηκε ο προδότης; Και αντί της ορθοστασίας, της τοποθέτησης των υποδημάτων και της στήριξης στα ραβδιά, υπήρξε η διαφορετική στάση της ανάκλισης, μέσω της οποίας μπόρεσε και ο εξαιρετικά αγαπημένος μαθητής να γείρει κατ' αυτόν τον τρόπο στο δεσποτικό στήθος. Και αντί της βιαστικής βρώσης, υπήρξε η άνετη συνομιλία κατά τη διάρκεια του δείπνου, και όσα έγιναν γύρω από τον νιπτήρα, και η νέα ανάκλιση μετά από αυτόν, καθώς και η παρουσίαση εκείνης της υψηλής και σπουδαίας διδασκαλίας. Τίποτα από αυτά δεν θα έπρεπε να είχε γίνει αποδεκτό, εάν τελούνταν ως προς αυτά το νομικό πάσχα, ούτε βέβαια να είχε παραλειφθεί κάτι από εκείνα που είχαν καθοριστεί από τον νόμο. Τώρα όμως αποδεικνύεται ολοφάνερα ότι αυτό που τελείται είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Ἐπιπεσὼν δὲ ἐκεῖνος ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ, λέγει αὐτῷ· Κύριε, τίς ἐστιν; Ἀποκρίνεται ὁ Ἰησοῦς· Ἐκεῖνός ἐστιν, ᾧ ἐγὼ βάψας τὸ ψωμίον ἐπιδώσω.» Διατί πάντων ἀγωνιώντων, καὶ αὐτοῦ τοῦ κορυφαίου Πέτρου τρέμοντος, ὁ Ἰωάννης ὥσπερ ἐντρυφῶν ἀνάκειται ἐν τῷ τοῦ Κυρίου κόλπῳ; καὶ ἔτι, διατί περὶ ἑαυτοῦ φησιν, ὅτι «ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς;» Ἀνέκειτο μὲν οὖν διὰ ταῦτα τὰ δύο· ἓν μέν, ὅτι ἀγαπώμενος ἦν πάντων μάλιστα τῶν ἄλλων· ἀγάπης δὲ σημεῖον τὸ ἀνακεῖσθαι μετὰ τοῦ Κυρίου. Ἕτερον δέ, ἀλλότριον ἑαυτὸν τοῦ ἐγκλήματος δεῖξαι βουλόμενος διὰ τοῦ παῤῥησιάζεσθαι καὶ θαῤῥεῖν. Περὶ ἑαυτοῦ δὲ μαρτυρεῖ, ὅτι ἠγάπα αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς, ζήτημα λύων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνος δε, γέρνοντας στο στήθος του Ιησού, του λέει: Κύριε, ποιος είναι; Ο Ιησούς αποκρίνεται: Εκείνος είναι, στον οποίο εγώ, αφού βουτήξω το ψωμί, θα το δώσω. Γιατί, ενώ όλοι αγωνιούσαν, και ο ίδιος ο κορυφαίος Πέτρος έτρεμε, ο Ιωάννης σαν να απολάμβανε ιδιαίτερη τιμή αναπαυόταν στον κόρφο του Κυρίου; Και επιπλέον, γιατί λέει για τον εαυτό του, ότι ήταν αυτός που αγαπούσε ο Ιησούς; Αναπαυόταν, λοιπόν, για αυτούς τους δύο λόγους: πρώτον, διότι τον αγαπούσε περισσότερο από όλους τους άλλους· και ήταν δείγμα της αγάπης το να αναπαύεται μαζί με τον Κύριο. Δεύτερον, επειδή ήθελε να δείξει ότι ο ίδιος ήταν ξένος προς το έγκλημα, μέσω της παρρησίας και του θάρρους του. Και μαρτυρεί για τον εαυτό του, ότι τον αγαπούσε ο Ιησούς, λύνοντας ένα ζήτημα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Τοῦτον δὲ ἐὰν θέλω μένειν ἐνταῦθα ἐν τοῖς περὶ τὴν Γαλιλαίαν τόποις, καὶ μὴ συναποστεῖλαί σοι, «τί πρὸς σέ;» Τὸ δέ, «Ἕως ἔρχομαι,» τινὲς οὕτως ἐνόησαν· «Ἕως,» φησί, κατὰ τῶν σταυρωσάντων με Ἰουδαίων «ἔρχομαι,» μέλλων αὐτοὺς διὰ τῆς τῶν Ῥωμαίων ῥάβδου πατάξαι, καὶ καταστρέψαι τὴν πόλιν αὐτῶν. Φασὶ γὰρ τὸν ἀπόστολον τοῦτον ἄχρι τῆς Οὐεσπασιανοῦ ἐπικρατείας σχεδὸν τοῖς ἄνω τόποις ἐπιδημοῦντα, κηρύττειν, καὶ μένειν ἐκεῖσε· ὅτε δὲ ἔμελλε τὰ Ἱεροσόλυμα ἁλῶναι, μεταστῆναι. Ἐπεὶ οὖν μέγα ἔργον ἐνεπιστεύοντο τὸ κήρυγμα, οὐκ ἔδει λοιπὸν αὐτοὺς συμπεπλέχθαι, ἀλλὰ διῃρημένως τὸν μὲν τοῖσδε, τὸν δὲ τοῖσδε ἐπιφοιτᾷν. Τίνος δὲ ἕνεκεν ὁ εὐαγγελιστὴς μνημονεύει τῆς ἐπὶ τὸ στῆθος ἀνακλίσεως, καὶ ὅτι ἠρώτησε· «Τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε;» Οὐχ ἁπλῶς, καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ’ ἵνα δείξῃ τὴν μετὰ τὴν ἄρνησιν παῤῥησίαν τοῦ Πέτρου. Ὁ γὰρ μὴ τολμῶν πρὸ τοῦ σταυροῦ ἐρωτῆσαι περὶ τοῦ προδότου, ἀλλ’ ἑτέρῳ, τῷ Ἰωάννῃ, ἐπιτρέπων τὴν ἐρώτησιν, οὗτος καὶ τὴν προστασίαν πάντων ἐγχειρίζεται· καὶ οὐ μόνον ἑτέρῳ τὰ καθ’ ἑαυτὸν οὐκ ἐπιτρέπει, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ μάλιστα παρὰ πάντας ἀγαπωμένου μαθητοῦ, ἐρωτᾷ, καὶ ὥσπερ μεσίτης πρὸς τὸν Κύριον γίνεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν δε αυτόν θέλω να μείνει εδώ στους τόπους γύρω από τη Γαλιλαία, και να μην τον αποστείλω μαζί σου, «τι σε αφορά εσένα;» Το δε «Έως ότου έλθω», μερικοί το κατανόησαν ως εξής: «Έως ότου», λέει, «έλθω» εναντίον των Ιουδαίων που με σταύρωσαν, έχοντας σκοπό να τους πατάξω μέσω της ράβδου των Ρωμαίων και να καταστρέψω την πόλη τους. Διότι λέγεται ότι ο απόστολος αυτός, μέχρι την εποχή της κυριαρχίας του Βεσπασιανού, διέμενε σχεδόν στους άνω τόπους, κηρύττοντας και παραμένοντας εκεί· και όταν επρόκειτο να αλωθούν τα Ιεροσόλυμα, αναχώρησε. Επειδή λοιπόν τους είχε εμπιστευθεί το μέγα έργο του κηρύγματος, δεν έπρεπε πλέον να είναι αχώριστοι, αλλά διαχωρισμένοι να επισκέπτονται ο μεν τους τάδε, ο δε τους τάδε. Για ποιον λόγο όμως ο ευαγγελιστής μνημονεύει την ανάκλιση στο στήθος, και ότι ρώτησε: «Ποιος είναι αυτός που σε παραδίδει;» Όχι απλώς και τυχαία, αλλά για να δείξει την παρρησία του Πέτρου μετά την άρνηση. Διότι αυτός που δεν τολμούσε πριν από τον σταυρό να ρωτήσει για τον προδότη, αλλά ανέθετε σε άλλον, στον Ιωάννη, την ερώτηση, αυτός αναλαμβάνει τώρα και την προστασία όλων· και όχι μόνο δεν αναθέτει πλέον σε άλλον τα δικά του, αλλά ρωτά και υπέρ αυτού του ίδιου του μαθητή, που αγαπήθηκε περισσότερο από όλους, και γίνεται σαν μεσίτης προς τον Κύριο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες