Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 15:19

Επομένως, και η άσκηση της ευαρέστησης προς τον Θεό, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Χριστού, κατορθώνεται από εμάς με την απομάκρυνση από τις μέριμνες του κόσμου και την ολοκληρωτική απαλλαγή από τους περισπασμούς. Γι' αυτό ο Απόστολος, παρόλο που ο γάμος είναι επιτρεπτός και έχει αξιωθεί ευλογίας, αντιπαρέβαλε τις ασχολίες που προέρχονται από αυτόν προς τις μέριμνες για τον Θεό, καθώς αυτά δεν μπορούν να συμβαδίσουν μεταξύ τους, λέγοντας: «Ο άγαμος μεριμνά για τα του Κυρίου, πώς θα αρέσει στον Κύριο· ενώ εκείνος που έχει παντρευτεί μεριμνά για τα του κόσμου, πώς θα αρέσει στη γυναίκα του». Έτσι και ο Κύριος έδινε μαρτυρία στους μαθητές για την ειλικρινή και απερίσπαστη διάθεσή τους, λέγοντας: «Εσείς δεν είστε από τον κόσμο τούτο». Και από την αντίθετη πλευρά, διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι είναι αδύνατον να δεχθεί ο κόσμος την επίγνωση του Θεού, ούτε να χωρέσει το Άγιο Πνεύμα· διότι λέει: «Πάτερ δίκαιε, και ο κόσμος δεν σε γνώρισε»· και, «Το Πνεύμα της αληθείας, το οποίο ο κόσμος δεν μπορεί να λάβει».

Αυτά τα λέει ο Σωτήρας όχι επειδή αρνήθηκε παντελώς την μετάβαση στα Ιεροσόλυμα, ούτε επειδή παραιτήθηκε από τους ελέγχους, οι οποίοι θα φαίνονταν χρήσιμοι σε όσους αμαρτάνουν, αλλά επειδή σκόπευε να πράξει και αυτό, μαζί με τα άλλα, στον κατάλληλο χρόνο. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι κάτι παρόμοιο λέει και στους δικούς Του μαθητές. Διότι, παρηγορώντας τους και διδάσκοντάς τους να μην στενοχωριούνται υπερβολικά για όσα πρόκειται να συμβούν, όταν θα Τον κηρύττουν στην οικουμένη και εξαιτίας αυτού θα περιπίπτουν σε μύριους πειρασμούς, λέει: «Εάν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του· επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος». Ονομάζοντας εδώ «κόσμο» όχι την ορατή κτίση, αλλά μάλλον όσους έχουν κοσμικό φρόνημα. Για αυτούς, εκείνος που δεν αγαπά τα ίδια πράγματα, θεωρείται σκληρός, δυσάρεστος και κατατάσσεται στην κατηγορία του εχθρού. Ενώ συγγενής και φίλος θεωρείται αυτός που έχει την ίδια θέληση με αυτούς, και συνδέεται στενά μαζί τους μέσω της ταύτισης του τρόπου ζωής σε ομοιότροπη συμπεριφορά προς τα αισχρά. «Εσείς ανεβείτε σε αυτήν την εορτή· εγώ δεν ανεβαίνω σε αυτήν την εορτή, διότι ο δικός μου καιρός δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί.» Ο Κύριος αρνείται πλέον σαφώς ότι θέλει να συνεορτάσει με τους Ιουδαίους, δηλαδή να μεταβεί μαζί τους, σαν να επρόκειτο να συμμετάσχει μαζί τους στη χαρά των σκιωδών τύπων. Διότι αυτό που ειπώθηκε άπαξ, έστω και προς λίγους, οι οποίοι αν και θεωρούνταν αδελφοί Του, επεκτείνεται δυνάμει σε ολόκληρο το γένος που προέρχεται από τον Ισραήλ.

Αφού λοιπόν παραθέτει και πάλι τον εαυτό του ως πρότυπο στους αγίους αποστόλους και σε αυτό το σημείο, τους προτρέπει να ακολουθήσουν τα ίχνη και τον δρόμο αυτών των παθημάτων, όταν μάλιστα ρητώς έλεγε κάπου αλλού πάλι: «Μακάριοι είστε όταν σας καταδιώξουν και σας ονειδίσουν και πουν κάθε πονηρό λόγο εναντίον σας ψευδόμενοι εξαιτίας μου· να χαίρεστε και να αγαλλιάζετε, διότι ο μισθός σας είναι πολύς στους ουρανούς· διότι έτσι καταδίωξαν τους προφήτες πριν από εσάς». <Εάν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του· επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο, γι' αυτόν τον λόγο σας μισεί ο κόσμος.> Με επιδεξιότητα, λοιπόν, καθιστά ελαφρύ ακόμη και το πιο δυσβάσταχτο από όλα, για το οποίο ήταν φυσικό να δυσανασχετούν σε μεγάλο βαθμό, και παραδόξως τους κάνει να χαίρονται. Διότι είναι πράγματι βαρύ να μισείται κανείς από κάποιους, εξαιτίας των βλαβών και των απροσδόκητων επιβουλών που ενίοτε προκύπτουν από αυτό, αλλά είναι γλυκύ και αυτό όταν γίνεται για τον Θεό· και όταν συμβαίνει ένεκα ευσέβειας, αποτελεί την πιο ξεκάθαρη απόδειξη ότι εκείνος, εναντίον του οποίου στρέφεται το μίσος κάποιων, δεν είναι κοσμικός.

Και γνωρίζοντας ότι αυτό ισχύει, ο Σωτήρας έλεγε: «Αν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του. Επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος.» Άρα λοιπόν, μισώντας, καταδιώκει. Ενώ όμως αυτός πνέει φόνο και αγριεύει με ασυγκράτητες οργές, ο Θεός τον χαλιναγωγεί, μην επιτρέποντάς του ούτε καν να προκαλέσει λύπη με σκληρά λόγια. Διότι ο Θεός είπε στον Λάβαν, αναφέρει η Γραφή: «Πρόσεξε τον εαυτό σου μήπως και μιλήσεις με κακά λόγια εναντίον του Ιακώβ.» Αλλά ο κόσμος διαμαρτύρεται κατηγορώντας ότι έχει λεηλατηθεί και ότι έχει χάσει τους θεούς του. Η Ραχήλ όμως τους είχε κλέψει. Πρόσεξε όμως την ενέργεια αυτή.

Όμως θυμούνταν τον Χριστό που έλεγε: «Αν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του. Επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος»· όπως ακριβώς βέβαια μίσησε και τον Ιωσήφ η ακόλαστη γυναίκα. Όμως ακόμη και μέσα στους πόνους ένιωθαν ανακούφιση, καθώς η χάρη του Θεού ημέρευε εκείνους που ήταν φυσικό να τους ταλαιπωρήσουν. Διότι ένιωθε ευαρέσκεια, όπως είπα, ο δεσμοφύλακας για τον Ιωσήφ. Έπειτα, όταν οι ευνούχοι του Φαραώ, εννοώ ο οινοχόος και επιπλέον ο αρτοποιός, ήταν φυλακισμένοι, τους εξήγησε τα όνειρα. Και για τον λόγο αυτόν, λέει, ο θεσπέσιος Ιωσήφ θαυμαζόταν υπερβολικά. Όταν δε ο ίδιος ο Φαραώ είδε σε όνειρο τη μελλοντική και όχι μακρινή ευφορία, καθώς και την ταλαιπωρία από την πείνα, έχοντάς τα δει πρώτα με τη μορφή των παχιών και των αδύνατων αγελάδων, και έπειτα με τη μορφή των σταχυών· και ενώ οι σοφοί της Αιγύπτου δεν είχαν τίποτα να πουν και είχαν δηλώσει πλήρη αδυναμία στο να εξηγήσουν όσα υποδηλώνονταν από τα οράματα, δόθηκε μαρτυρία γι' αυτόν ότι ήταν ικανός να το πράξει αυτό· και αφού παρουσιάστηκε, τα εξήγησε. Και τότε ο Φαραώ, γεμάτος θαυμασμό, τον κατέστησε διαχειριστή και άρχοντα στο βασίλειό του. Διότι ο Χριστός διωκόταν, όπως μόλις είπα, στο πρόσωπο των αγίων αποστόλων.

Άραγε τι λογής είναι εκείνος ο κλίβανος του πυρός; Άραγε σε ποιο από αυτά αρμόζει να πάω εγώ ο αμαρτωλός; Αυτά να μελετάς, τέκνο, κάθε ημέρα και νύχτα και ώρα, και να φροντίζεις να προσκαρτερείς στη νηστεία και στην αγρυπνία και στην προσευχή και στα δάκρυα και στο να απομονώνεσαι πάντοτε στο κελί και να σιωπάς. Και να μην αποσιωπήσεις, αδελφέ, ούτε να χαλαρώσεις· και αν κάποιοι σε διασύρουν ή σε καταγελούν ή σε εξουθενώνουν ή σε εξευτελίζουν, εσύ μην τους δίνεις προσοχή, αλλά να έχεις τον σκοπό σου προσηλωμένο στον ποθούμενο Νυμφίο. Και πες ότι είμαι άξιος να εμπαίζομαι. Διότι και ο Κύριός μου εμπαίχθηκε και υβρίστηκε και φτύστηκε και σταυρώθηκε και μισήθηκε από τους μαθητές του Διαβόλου. Διδάσκει δε και εμάς ο Κύριος, ώστε και εμείς, όταν αδικούμαστε να υπομένουμε, όταν λοιδορούμαστε να ευλογούμε, όταν διωκόμαστε να ανεχόμαστε. Να θυμάσαι πάλι, αδελφέ, τον Κύριο που λέει στους μαθητές: αν ο κόσμος σας μισεί, να γνωρίζετε ότι εμένα πρώτο πριν από εσάς έχει μισήσει. Αλλά επειδή εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο, για αυτόν τον λόγο σας μισεί ο κόσμος. Και πάλι: μακάριοι είστε, όταν σας ονειδίσουν και σας διώξουν και σας μισήσουν οι άνθρωποι.

Γι' αυτό με κάθε προθυμία, παρακαλώ, ας απέχουμε από τη μέθη και την τρυφή, καθώς και από αισχρά λόγια, ακούσματα και θεάματα. Διότι αυτά, επειδή εξεγείρουν εναντίον μας τη σάρκα, μας προκαλούν σε μια πάλη η οποία δεν είναι δική μας, ούτε μας αφήνουν να δούμε και να διεξάγουμε σωστά τον εσωτερικό, δικό μας πόλεμο. Γι' αυτό και είναι αναπόφευκτο να νικώμαστε και να πέφτουμε, και να αιχμαλωτιζόμαστε από την αμαρτία κατά κανόνα ή ως επί το πλείστον, έχοντας περιβληθεί από τύφλωση ως προς τους εσωτερικούς εχθρούς, και προδιδόμενοι από τους ίδιους μας τους εαυτούς στους εξωτερικούς εχθρούς. Αλλά εμείς, απέχοντας από τις μη καλές και μη επιτρεπόμενες ηδονές της σάρκας, παρατασσόμαστε απέναντι στις αρχές, απέναντι στις εξουσίες του φοβερού σκότους, απέναντι σε αυτούς που μας υποβάλλουν εσωτερικά τους εμπαθείς λογισμούς και τις πονηρές επιθυμίες, οι οποίοι είναι βεβαίως οι δαίμονες. Αυτοί είναι και άρχοντες της κακίας του σκότους, εφόσον πρώτοι αυτοί την επιθύμησαν, και είναι κοσμοκράτορες, αλλά μόνον εκείνων στους οποίους δεν έχει καμία θέση ο λόγος του αληθινού δεσπότη: «εσείς δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο», και, έχοντάς σας αναγεννήσει με τη δική μου χάρη, σας έκανα δικούς μου.

Ποτέ δεν φθονήσατε κανέναν, άλλους διδάξατε. Εγώ όμως θέλω να παραμένουν σταθερά και εκείνα που παραγγέλλετε όταν διδάσκετε. Μόνο να ζητάτε για μένα εσωτερική και εξωτερική δύναμη, ώστε όχι μόνο να μιλώ, αλλά και να θέλω, προκειμένου όχι μόνο να ονομάζομαι Χριστιανός, αλλά και να αποδειχθώ. Διότι, εάν αποδειχθώ, μπορώ και να ονομάζομαι, και τότε να είμαι πιστός, όταν δεν θα φαίνομαι πλέον στον κόσμο. Τίποτα από όσα φαίνονται δεν είναι αιώνιο· διότι τα βλεπόμενα είναι πρόσκαιρα, ενώ τα μη βλεπόμενα είναι αιώνια. Ο Χριστιανισμός δεν είναι έργο πειθούς, αλλά μεγαλείου, όταν μισείται από τον κόσμο. Αγαπάται από τον Θεό. Διότι αν ήσασταν, λέει, από τον κόσμο αυτό, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του· τώρα όμως δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα· μείνετε κοντά μου.

Και γι' αυτά είναι οι ίδιοι μάρτυρες, λέγοντας τα εξής: «Ποτέ δεν εμφανίστηκε έτσι άνθρωπος στον Ισραήλ»· και, «Από καταβολής κόσμου δεν ακούστηκε ότι κάποιος άνοιξε τα μάτια εκ γενετής τυφλού»· και τα γεγονότα με τον Λάζαρο τέτοια ήταν, και όλα τα άλλα παρόμοια, καθώς και ο τρόπος της θαυματουργίας· όλα ήταν καινά και παράδοξα. Για ποιον λόγο, λοιπόν, λέει, διώκουν και εσένα και εμάς; Διότι δεν είστε από τον κόσμο.

«Εάν ήσασταν εκ του κόσμου, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του». Τους υπενθυμίζει τα λόγια τα οποία είπε και προς τους δικούς του αδελφούς· αλλά εκεί μεν εκφράστηκε με τρόπο πιο ηθικό, για να μην τους πληγώσει, ενώ εδώ αντίθετα τα αποκάλυψε όλα. Και από πού είναι φανερό ότι γι' αυτόν τον λόγο μας μισούν;

Όταν δεις την Αγία Γραφή να περιφρονείται ως βδέλυγμα από εκείνους που θεωρούνται Χριστιανοί, και εκείνους που κηρύττουν τον λόγο του Θεού να μισούνται, θυμήσου τον Κύριο που είπε: «Εάν ο κόσμος σας μισεί, να γνωρίζετε ότι εμένα έχει μισήσει πριν από εσάς. Εάν εμένα καταδίωξαν, θα καταδιώξουν και εσάς». Όταν δεις λαούς να προστρέχουν μαζικά σε μυθολόγους και κατασκευαστές φυλακτών, σε γενεαλογίες, σε μαντείες, σε διδασκαλίες δαιμόνων και σε επερωτήσεις ακάθαρτων πνευμάτων, μην ταραχθείς ούτε να καταπέσεις. Ακόμη κι αν δεις κάποιους από αυτούς που θεωρούνται ποιμένες να τα πράττουν αυτά, μην απελπιστείς, αλλά αφού δακρύσεις, θυμήσου τον Απόστολο που λέει ότι: «Στους έσχατους καιρούς κάποιοι θα αποστατήσουν από την πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης και σε διδασκαλίες ακάθαρτων δαιμόνων». Και πάλι λέει: «Θα έρθει καιρός που δεν θα ανέχονται την υγιή διδασκαλία, αλλά σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες θα συγκεντρώσουν γύρω τους σωρεία δασκάλων, ζητώντας να τέρπουν την ακοή τους· και από την μεν αλήθεια θα αποστρέψουν την ακοή τους, προς δε τους μύθους θα εκτραπούν».

Ο δε Μέγας Μακάριος από την Αίγυπτο αναφέρει τα εξής: «Ο Κύριος, ερχόμενος στους οίκους των ψυχών μας, αναπαύεται στη φωλιά της καρδιάς μας. Εκεί κατοικεί. Αφού λοιπόν παρέλθουν τα κύματα του άγριου χειμώνα και του σκότους, εκεί ακριβώς λάμπουν οι ακτίνες του γεμάτες από γλυκύτατο φως, καθώς βαθιά ειρήνη εισέρχεται σε αυτόν τον οίκο. Διότι οι χριστιανοί είναι ένα καινούργιο γέννημα άλλου αιώνα· φωτεινά τέκνα του Αγίου Πνεύματος· όμοιοι με τον Πατέρα τους, τον πνευματικό και φωτεινό Αδάμ· ανήκουν σε εκείνη την πόλη, σε εκείνο το γένος, σε εκείνη τη δύναμη· δεν είναι από αυτόν τον κόσμο, ανήκουν σε άλλον κόσμο. Διότι ο ίδιος ο Κύριος λέει: εσείς δεν είστε από αυτόν τον κόσμο».

Ιω. 1, 5 〈Το σκοτάδι είναι είτε〉 ο θάνατος είτε η πλάνη είτε η αμαρτία. Διότι εκείνους που έχουν πιστέψει σε αυτόν ειλικρινά και έχουν γίνει τηρητές των εντολών του και έχουν δεχθεί μέσα τους, μέσω αυτών, την αληθινή ζωή, ούτε ο θάνατος τους καταβάλλει· διότι «εκείνος που πιστεύει σε εμένα», λέει, «ακόμη και αν πεθάνει, θα ζήσει». Ούτε η αμαρτία· διότι εσείς «δεν είστε από τον κόσμο»· αλλά ούτε η πλάνη, ούτε η θλίψη ή η κακουχία· διότι «έχετε θάρρος», λέει, «εγώ έχω νικήσει τον κόσμο». Εάν λοιπόν όσοι αξιώθηκαν τη ζωή που χορηγείται από εκεί απόλαυσαν τόσο πολύ φως, ώστε να γίνουν ανώτεροι από κάθε σκοτάδι και να διαλύσουν την ομίχλη του, τι πρέπει να συλλογιστούμε για τον ίδιο που χορηγεί την ανέσπερη και φωτοφόρο ζωή;

Γι' αυτό ακριβώς και ένας τέτοιος άνθρωπος στη μέλλουσα κρίση και δίκη δεν κρίνεται, διότι έχει ήδη κριθεί· ούτε ελέγχεται από το φως εκείνο, διότι έχει ήδη φωτιστεί· ούτε εισερχόμενος σε τούτο το πυρ δοκιμάζεται ή καίγεται, διότι έχει ήδη δοκιμαστεί· ούτε θεωρεί ότι η ημέρα του Κυρίου φανερώθηκε τότε, διότι ολόκληρος, εξαιτίας της αναστροφής και της κοινωνίας με τον Θεό, έχει γίνει ημέρα φωτεινή και λαμπρή· ούτε βρίσκεται τότε μέσα στον κόσμο ή μαζί με τον κόσμο, αλλά βρίσκεται εξ ολοκλήρου έξω από αυτόν. «Διότι εγώ», λέει, «σας εξέλεξα από τον κόσμο», και ο Απόστολος: «Διότι, αν κρίναμε τους εαυτούς μας, δεν θα κρινόμασταν· κρινόμενοι δε από τον Κύριο, παιδαγωγούμαστε, για να μην κατακριθούμε μαζί με τον κόσμο», και πάλι: «Να περιπατείτε ως τέκνα φωτός», λέει.

Διότι πρώτα από όλα αυτό έγραψε, λέγοντας τα εξής με μορφή διδασκαλίας: «Αδελφέ, να θεωρείς ότι τέλεια αναχώρηση από τον κόσμο ονομάζεται η πλήρης νέκρωση του ιδίου θελήματος». Ω, μακάρια φωνή, ή μάλλον ψυχή, που αξιώθηκε να γίνει έτσι και να χωριστεί από ολόκληρο τον κόσμο. Προς αυτούς λοιπόν, και στους παρόμοιους με αυτούς, λέει ο Δεσπότης Χριστός: «Εσείς δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο. Ελάτε προς εμένα και εγώ θα σας αναπαύσω». Διότι όσοι πορεύονται με οποιονδήποτε άλλον τρόπο σύμφωνα με τα δικά τους θελήματα, έστω και στο ελάχιστο ή σε κάποια φαινομενικά καλά έργα, δεν πρόκειται να δουν τη ζωή, την οποία βλέπουν όσοι έχουν αποκοπεί από τον κόσμο και έχουν πεθάνει ως προς το δικό τους θέλημα.

Λόγος 28ος. Αδελφοί και πατέρες, προσέχετε πώς ακούτε. Διότι λέγει ο Χριστός και Θεός: «Ερευνάτε τις Γραφές». Γιατί το λέει αυτό; Για να διδαχθούμε πρώτα την οδό που οδηγεί στη σωτηρία, και έπειτα, αφού βαδίσουμε αμετάστρεπτα μέσω της εφαρμογής των εντολών, να φτάσουμε στην ίδια τη σωτηρία των ψυχών μας. Ποια είναι λοιπόν η σωτηρία μας; Ο Ιησούς Χριστός, όπως ακριβώς έλεγε ο άγγελος που παρουσιάστηκε στους ποιμένες: «Ιδού σας ευαγγελίζομαι μεγάλη χαρά, η οποία θα είναι για όλο τον λαό, διότι γεννήθηκε για εσάς σήμερα Σωτήρας, ο οποίος είναι ο Χριστός ο Κύριος, στην πόλη του Δαβίδ». Ας σπεύσουμε λοιπόν ο καθένας μας, αγαπητοί, ας τρέξουμε με δύναμη, χωρίς να φέρουμε επάνω μας τίποτα το βαρύ ή κοσμικό ή δυσβάστακτο, ώστε, επειδή εξαιτίας αυτού θα αναγκαζόμαστε να βαδίζουμε πιο αργά, να μην μπορέσουμε να φτάσουμε και να εισέλθουμε στην πόλη του Δαβίδ. Σας παρακαλώ, μέσω της χάριτος που ενεργεί μέσα σας, να μην αμελήσετε τη σωτηρία σας, αλλά αφού σηκωθούμε σαν από ύπνο από την πονηρή έπαρση και αμέλεια, να μη σταθούμε ούτε να καθίσουμε, μέχρις ότου βρεθούμε έξω από τον κόσμο και, αφού βρούμε και αντικρίσουμε εκεί τον Σωτήρα και Θεό μας, να τον προσκυνήσουμε και να πέσουμε μπροστά του, και ούτε μέχρι εκεί να σταθούμε, αλλά μέχρις ότου και Εκείνος μας πει: «Εσείς δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο». Και πώς φτάνει κανείς στο να μην είναι από τον κόσμο;

Καλός είναι ο αγώνας σας· ωραίος ο δρόμος· πανέμορφη η προθυμία· θαυμαστές οι ανατάσεις της θεωρίας σας προς τον Θεό. Εσείς δεν είστε από τον κόσμο τούτο, λέει ο Κύριος προς τους αποστόλους του, και προς εσάς τα λέει αυτά, ω τέκνα. Διότι παρήλθε με αποστολικό τρόπο από εσάς το σχήμα τούτου του κόσμου, εφόσον είστε αδέσμευτοι και αμέτοχοι στη φθορά· όπως ακριβώς λέγεται, σαν άσαρκοι και ασώματοι άγγελοι, απερίγραπτοι στον χώρο, καθότι δεσπόζετε στα πάντα. Διότι, «στον πιστό ανήκει όλος ο κόσμος» λέει, ενώ εσείς είστε ακτήμονες και χωρίς μερίδιο στον κόσμο, διότι μερίδα σας και κλήρος σας είναι μόνο ο Θεός· χωρίς πατρίδα και χωρίς πόλη, διότι πατρίδα και πόλη μας είναι η άνω Ιερουσαλήμ, η μητρόπολη του Παύλου και των υπόλοιπων αγίων. Γι' αυτό, μην κοιτάζετε προς τα κάτω, μήτε να εγκαταλείψετε την πηγή της ζωής, τον Κύριο, και σκάψετε για τους εαυτούς σας συντριμμένο λάκκο ανομίας· μήτε να γοητευθείτε από τα χαμερπή και ευχάριστα δημιουργήματα τούτου του αιώνα, εφόσον έχετε την τερπνότητα του Κυρίου, και επισκέπτεστε τον ναό των αρετών του· μήτε να θεωρήσετε ότι υπάρχει κάτι μεγάλο και μακάριο κάτω από τον ουρανό, από τη θεία αφιέρωση που κατέχετε και την οποία έχετε ενδυθεί από τον Δεσπότη των όλων· φωτιστήκατε και λευκανθήκατε σαν το χιόνι, στερεωθήκατε σαν το γάλα που πήζει, στολιστήκατε σαν τον νυμφίο, συναχθήκατε με την ομόνοια του Πνεύματος.

Λοιπόν, να χαίρεστε και να ευφραίνεστε, όχι όπως χαίρεται και ευφραίνεται ο κόσμος. Επειδή δεν προέρχεστε από τον κόσμο, αλλά αποτελείτε εκλογή του Θεού, αδελφοί μου. Λοιπόν, να ανακουφίζεστε και να ανυψώνεστε με τις ελπίδες των μελλόντων αγαθών, και να μην καταρρέετε από τα λυπηρά που συμβαίνουν. Λοιπόν, να γνωρίζετε ότι βασιλεύετε εν Κυρίω, κατέχοντας την κυριαρχία επί των παθών. Ποιο, λοιπόν, είναι ανώτερο, η σάρκα ή η ψυχή;

Συστήστε, λοιπόν, τον εαυτό σας, τέκνα μου, με την ευταξία σας, και ωφελήστε με με την καλή σας πνευματική κατάσταση· και δώστε μου τη δυνατότητα και να χαίρομαι και να έχω καλή φήμη και να σώζομαι, πράττοντας το καλό μέσα στη μακαριστή σας υποταγή. Διότι πράγματι, τέκνα μου, ήλθατε σε άγια κλήση, και φθάσατε σε όσια πολιτεία, και συγκαταλεχθήκατε στην αγγελική τάξη, έχοντας γίνει εκπληρωτές εκείνης της θείας φωνής: Εάν θέλεις να είσαι τέλειος, πούλησε όλα τα υπάρχοντά σου και δώσε τα στους πτωχούς· και σήκωσε τον σταυρό σου, και έλα να με ακολουθήσεις. Σταυρωθήκατε, λοιπόν, για τον κόσμο και από εδώ και στο εξής δεν ανήκετε στον κόσμο.

Διότι αν ήσασταν από τον κόσμο, λέει, ο κόσμος θα σας αγαπούσε και θα σας κρατούσε· αλλά επειδή δεν είστε από τον κόσμο, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, για αυτόν τον λόγο ίσως σας μισεί ο κόσμος. Εσείς λοιπόν πρόκειται να καυχηθείτε κατά την ώρα εκείνη μαζί με τους αγίους αποστόλους, λέγοντας προς τον Κύριο: Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε· και ότι περισσότερο από εσένα δεν αγαπήσαμε ούτε πατέρα, ούτε μητέρα, ούτε αδελφούς, ούτε αδελφές, αλλά, αφού θεωρήσαμε τα πάντα σκύβαλα, λογαριάσαμε ότι είναι μεγάλος πλούτος το να κερδίσουμε εσένα.

Εσείς λοιπόν, τέκνα μου, χορτάστε τον Θεό και τα θεία και ουράνια· μεθύστε με τα του πνεύματος πέρα από τον κορεσμό, απολαύστε τα όντως ευχάριστα και πιο γλυκά από το μέλι και την κηρήθρα, τα λόγια της χάριτος· καλλωπιστείτε με την αγνεία, διακοσμηθείτε με την εγκράτεια, πλουτίστε με την ευπραξία, δοξαστείτε με την ταπεινοφροσύνη, ανεβείτε στους ουρανούς με την απάθεια, μεγαλύνετε τον Κύριο μαζί με τους αγγέλους, τοξεύστε τον αντίπαλο με τον φόβο του Θεού, αριστεύστε μαζί με τον άγιο Δαβίδ, ρίχνοντας με την τριαδική επίκληση σαν τριπλή πέτρα εναντίον του νοητού Γολιάθ την άγια προσευχή σας, πάντοτε φωτιζόμενοι, πάντοτε καθαιρόμενοι, πάντοτε υψούμενοι προς τον ουρανό, ώστε να ειπωθεί και προς εσάς σαν από το στόμα του Κυρίου, «εσείς δεν είστε από τον κόσμο αυτόν», προσευχόμενοι και για τη δική μου αναξιότητα, για να μη με καταπιεί τελείως ο πειράζων, για να λάβω όπλα δικαιοσύνης, για να περιφραχτώ με έργα ευσέβειας, για να προπορεύομαι από εσάς, αν και είναι τολμηρό να το πω, σαν άλλος Μωυσής, για να υψώσω όσια χέρια χωρίς οργή και αμφιβολία απέναντι στους Αμαληκίτες δαίμονες, για να σας εισαγάγω στη γη της επαγγελίας των αγαθών επιτηδευμάτων. Αλλά είναι πολύ μεγάλο και ξεπερνά εμένα, τον άσωτο και απεγνωσμένο, το αίτημα αυτό· όμως, δεν επιθύμησα κάτι κακό, ούτε σας ζήτησα να προσεύχεστε για κάτι κακό.

«Εάν ο κόσμος σας μισεί, να γνωρίζετε ότι εμένα εμίσησε πριν από εσάς. Εάν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του. Επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, αλλά εγώ σας εξέλεξα από τον κόσμο, γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος.» Για να μη νομίσουν οι απόστολοι ότι ο Κύριος τους τα αναφέρει ως ονειδισμό, το ότι δηλαδή έθεσε την ψυχή του για χάρη τους και ότι τους εξέλεξε, γι' αυτό λέγει: «Αυτά σας παραγγέλλω», όχι για να σας ονειδίσω ούτε για να καυχηθώ ως για κάποιο κατόρθωμα, αλλά για να καταστήσω τις ψυχές σας πιο σταθερές στην αγάπη του ενός προς τον άλλον, γι' αυτό απαριθμώ τα κατορθώματα της δικής μου αγάπης προς εσάς. «Διότι αυτά σας παραγγέλλω, για να αγαπάτε ο ένας τον άλλον.» Επειδή δε είναι βαρύ πράγμα και σφόδρα λυπηρό το να διώκεται κανείς και να μισείται, τους παρηγορεί λέγοντας ότι, εάν και εσάς σας μισούν, δεν είναι τίποτε καινούριο· διότι εμένα πρώτον έχουν μισήσει. Ώστε την κοινωνία στο να μισείσθε οφείλετε να την χρησιμοποιείτε ως μεγάλη παρηγοριά. Εισάγει δε και έναν άλλον τρόπο παρηγοριάς πιο πειστικό. Διότι, λέγει, το αντίθετο θα έπρεπε να σας λυπεί, εάν δηλαδή δεν σας μισούσε ο κόσμος, τουτέστιν οι πονηροί άνθρωποι. Διότι θα αποδεικνύατε από το γεγονός ότι δεν σας μισούν, ότι και εσείς συμμετέχετε στην ίδια με εκείνους κακία και πονηρία. Τώρα όμως, επειδή σας μισούν οι πονηροί, να χαίρεστε. Διότι σας μισούν εξαιτίας της αρετής σας· αλλιώς, εάν δεν είχατε αρετή, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του.

Επειδή δε «εγώ σας εξέλεξα από» την πονηρία «του κόσμου», «γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος», εφόσον δεν συμμετέχετε στα έργα του. «Να θυμάστε τον λόγο που εγώ σας είπα·