Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 16:18

Πρόσεξε δε πώς, σχετικά με το πάθος και την ανάσταση, είπε «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε, και πάλι λίγο και θα με δείτε»· προσθέτοντας δε «Ότι πηγαίνω προς τον Πατέρα», αποσιωπά το υπόλοιπο. Διότι δεν φανέρωσε πόσο χρόνο θα παραμείνει εκεί, ούτε πότε τυχόν θα επανέλθει, και για ποια αιτία; Διότι δεν είναι δικό μας έργο το «να γνωρίζουμε χρόνους ή καιρούς, τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία», σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Σωτήρα. <Είπαν, λοιπόν, μερικοί από τους μαθητές του μεταξύ τους: Τι είναι αυτό που μας λέει, «λίγο και δεν θα με βλέπετε, και πάλι λίγο και θα με δείτε»; και ότι «εγώ πηγαίνω προς τον Πατέρα»; Έλεγαν, λοιπόν: Τι είναι αυτό που λέει, το «λίγο»; Δεν ξέρουμε τι λέει.> Επειδή δεν είχαν κατανοήσει ακόμη τα λεγόμενα, οι θεσπέσιοι μαθητές συζητούν μεταξύ τους, και αμφιβάλλουν για το τι θα μπορούσε να τους σημαίνει το «Λίγο ακόμη και λίγο», και το «Δεν θα με βλέπετε»· τους προλαβαίνει όμως ο Χριστός ενώ προθυμοποιούνται να ρωτήσουν, αποδεικνύοντας πάλι πολύ επίκαιρα, ότι γνωρίζει τις καρδιές ως Θεός και ότι γνωρίζει καλά αυτό που στριφογυρίζει στο νου και παραμένει κρυμμένο στο βάθος της καρδιάς, σαν να έχει ήδη ειπωθεί με τη γλώσσα. Διότι τι θα μπορούσε να διαφύγει καθόλου την προσοχή Εκείνου μπροστά στον οποίο τα πάντα είναι γυμνά; Γι' αυτό και λέει προς κάποιον από τους αγίους: «Ποιος είναι αυτός που μου κρύβει σχέδιο, και κρατάει λόγια μέσα στην καρδιά του, και νομίζει ότι μπορεί να τα κρύψει από εμένα;»

Εφόσον, λοιπόν, το κράτος του θανάτου αναπτύσσεται μόνο γύρω από ό,τι από τη φύση του υπόκειται σε φθορά, λογικά και η δύναμη της αναστάσεως θα πρέπει να νοηθεί οπωσδήποτε ως προς αυτό, ώστε να παραλύσει η δύναμη εκείνου που άσκησε τυραννία. Το ότι δε ο Κύριος εισήλθε με τις θύρες κλειστές, θα συγκαταλεχθεί με τα υπόλοιπα σημεία του από τους συνετούς. Και ασπάζεται τους αγίους μαθητές. Διότι λέει «ειρήνη σε εσάς», δηλώνοντας ότι ο ίδιος είναι η ειρήνη. Διότι σε όποιους είναι παρών ο Χριστός, σε αυτούς οπωσδήποτε θα ακολουθήσει και η διατήρησή τους σε ατάραχο πνεύμα. Αυτό ακριβώς ευχόταν και ο Παύλος να δοθεί από τον Θεό στους πιστεύοντες σε Αυτόν, λέγοντας: «Η ειρήνη του Χριστού, η υπερέχουσα πάντα νουν, θα φρουρήσει τις καρδιές σας και τα νοήματά σας»· και λέγοντας ειρήνη του Χριστού, που υπερβαίνει κάθε νου, δεν εννοεί άλλη από το Πνεύμα Του, του οποίου εάν κάποιος μετάσχει, θα είναι πλήρης από κάθε αγαθό. <Χάρηκαν, λοιπόν, οι μαθητές όταν είδαν τον Κύριο.> Την αλήθεια των λόγων του Σωτήρα επιβεβαιώνει και σε αυτό πάλι ο μακάριος Ευαγγελιστής, λέγοντας ότι οι μαθητές πλημμύρισαν από ευφροσύνη και χαρά, επειδή ακριβώς είδαν τον Ιησού. Διότι θυμόμαστε ότι, όταν τους ανέπτυσσε αινιγματικά τους λόγους περί του τιμίου σταυρού και της εκ νεκρών αναστάσεως, έλεγε: «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε, και πάλι λίγο και θα με δείτε, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσάς».

Από την υπερβολικά πολλή χαρά του, φτάνει κοντά στην απιστία, και, κάνοντας σχεδόν ένα γρήγορο και μεγάλο πήδημα, ποθεί να τον δει ήδη παρόντα και να βεβαιωθεί πλήρως ότι όντως αναστήθηκε και πάλι, σύμφωνα με την υπόσχεση που είχε δώσει ο ίδιος. Διότι «Παιδιά μου», έλεγε ο Σωτήρας, «λίγο καιρό ακόμα και δεν θα με βλέπετε πλέον, και πάλι λίγο και θα με δείτε, και θα χαρεί η καρδιά σας». Και νομίζω, πάλι, ότι η προσωρινή ολιγοπιστία του μαθητή έγινε κατ' απόλυτη θεία οικονομία, ώστε μέσω της δικής του βεβαιότητας να πιστέψουμε κι εμείς οι μεταγενέστεροι ανεπιφύλακτα ότι τη σάρκα που κρεμάστηκε πάνω στο ξύλο και υπέστη τον θάνατο τη ζωοποίησε ο Πατέρας διά του Υιού. Γι' αυτό και ο Παύλος λέει: «Ότι αν ομολογήσεις με το στόμα σου ότι Κύριος είναι ο Ιησούς, και πιστέψεις στην καρδιά σου ότι ο Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς, θα σωθείς». Επειδή δηλαδή δεν έγινε πρόξενος της ζωής αυτή η φύση της σάρκας, αλλά το πράγμα τελέστηκε μάλλον με την ενέργεια της θείας και άρρητης φύσης, στην οποία ενυπάρχει φυσικά και το να μπορεί να ζωογονεί τα πάντα. Έτσι ο Πατέρας ενέργησε διά του Υιού και σε εκείνο τον θείο ναό, όχι επειδή ο Λόγος ήταν αδύναμος να αναστήσει το δικό του σώμα, αλλά επειδή καθετί που τυχόν θα εργαστεί ο Πατέρας, θα το εργαστεί διά του Υιού. Διότι αυτός είναι δύναμή του, και ό,τι επιτελεί ο Υιός, αυτό βεβαίως προέρχεται από τον Πατέρα.

Αυτό όμως δεν το κατανόησαν. Γι' αυτό και δικαιολογημένα θα απορούσε κανείς, πώς, ενώ τα ακούν αυτά πολλές φορές, αμφιβάλλουν έτσι σαν να μην έχουν ακούσει τίποτα. Γιατί λοιπόν δεν τα κατανοούσαν; Είτε εξαιτίας της λύπης, όπως τουλάχιστον εγώ νομίζω (διότι αυτή απέβαλλε από τη διάνοιά τους τα όσα λέγονταν), είτε εξαιτίας της ασάφειας των λεγομένων. Γι' αυτό και τους φάνηκε ότι διατυπώνει δύο αντίθετα πράγματα, τα οποία όμως δεν είναι αντίθετα. Διότι, λένε, αν πρόκειται να σε δούμε, πού πηγαίνεις; Και αν πηγαίνεις, πώς θα σε δούμε; Γι' αυτό λένε: «Δεν ξέρουμε τι λέει». Διότι, από τη μια, ότι επρόκειτο να αναχωρήσει το γνώριζαν· αγνοούσαν όμως ότι μετά από λίγο θα ερχόταν πάλι σε αυτούς. Γι' αυτό ακριβώς και τους επιπλήττει, επειδή δεν κατανόησαν τα λεγόμενα. Θέλοντας λοιπόν να στερεώσει μέσα τους τη διδασκαλία περί του θανάτου του, τι λέει; «Αμήν, αμήν σας λέγω, ότι εσείς θα κλάψετε και θα θρηνήσετε»· πράγμα που αφορούσε τον θάνατο και τον σταυρό· «ο δε κόσμος θα χαρεί». Επειδή, δηλαδή, εξαιτίας του ότι δεν το ήθελαν, έσπευδαν εύκολα να πιστέψουν ότι δεν θα πεθάνει, και έπειτα, ακούγοντας ότι θα πεθάνει, αμφέβαλλαν μη γνωρίζοντας τι τέλος πάντων σημαίνει το «Μικρόν», γι' αυτό λέει: «Θα κλάψετε και θα θρηνήσετε· αλλά η λύπη σας θα μετατραπεί σε χαρά».

Είπαν, λοιπόν, μερικοί από τους μαθητές του μεταξύ τους: «Τι είναι αυτό που μας λέει: 'Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε, και πάλι λίγο ακόμη και θα με δείτε', και το 'Ότι πηγαίνω προς τον Πατέρα μου';» Έλεγαν, λοιπόν: «Τι είναι αυτό το 'λίγο' που λέει; Δεν καταλαβαίνουμε τι λέει». Για ποιον λόγο πάλι ο Χριστός τούς υπενθυμίζει τα περί της αναχωρήσεως και του θανάτου του, αν και θα έπρεπε μάλλον να τα αποκρύψει; Επειδή γυμνάζει τη διάνοιά τους και την καθιστά πιο δοκιμασμένη, και γι' αυτό μνημονεύει πάντοτε τα λυπηρά, οδηγώντας τους σε εξοικείωση και σε προσδοκία αυτών, ώστε να μην καταπλαγούν από το ξαφνικό. Συγχρόνως, όμως, συμπλέκει με τα λυπηρά και τα παρήγορα. Όπως ακριβώς και εδώ, αφού είπε το λυπηρό, «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε», πρόσθεσε και το χαρμόσυνο: «Και πάλι λίγο ακόμη και θα με δείτε», και το ότι «Ανεβαίνω προς τον Θεό, ο οποίος μπορεί να σας βοηθήσει, και δεν χάνομαι, αλλά μεταβαίνω αλλού. Και ο μεν χωρισμός είναι για λίγο, αλλά η διαμονή μου μαζί σας στο εξής θα είναι αιώνια».