Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 16:22

Διότι, αφού ο Χριστός πέθανε κατά σάρκα, οι γνήσιοι μαθητές Του λυπήθηκαν, ενώ ο κόσμος μετέτρεψε το πάθος σε χαρά. Όταν όμως καταργήθηκε ο θάνατος και η φθορά και αναστήθηκε εκ νεκρών ο Σωτήρας μας Χριστός, το πένθος των αγίων μετατράπηκε σε χαρά. Προφανώς δε, και η χαρά εκείνων που ανήκουν στον κόσμο θα μεταβληθεί σε πένθος. <Η γυναίκα, όταν γεννά, έχει λύπη, διότι ήλθε η ώρα της· όταν όμως γεννήσει το παιδί, δεν θυμάται πλέον τη θλίψη, εξαιτίας της χαράς ότι γεννήθηκε άνθρωπος στον κόσμο. Και εσείς, λοιπόν, τώρα μεν έχετε λύπη, αλλά θα σας δω και πάλι, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσάς.> Ενισχύει και πάλι την παροχή παρηγοριάς, και χρησιμοποιεί ποικίλα λόγια, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αποκρούσουν από παντού την οξύτητα της λύπης. Διότι δες πώς σπεύδει να τους πείσει, μέσω ενός ξεκάθαρου γεγονότος, για την ανάγκη να υπομείνουν με καρτερία, και να μην παραλύουν υπερβολικά από τους πόνους ή τις λύπες, εφόσον οπωσδήποτε και αναπόφευκτα αυτά πρόκειται να καταλήξουν σε χαρά. Διότι, λέει, το βρέφος είναι καρπός πικρής οδύνης, και μέσω των πόνων έρχεται στις μητέρες η χαρά για τα τέκνα τους. Αλλά εάν εξαρχής φαίνονταν να απηυδούν μπροστά στους πόνους των ωδίνων, δεν θα ήθελαν καθόλου να κυοφορήσουν, αποφεύγοντας τον γάμο που είναι η αιτία τους, ούτε θα γίνονταν ποτέ μητέρες, χάνοντας εξαιτίας του δισταγμού τους ένα τρισαγαπημένο και πολυπόθητο αγαθό.

Εφόσον, λοιπόν, το κράτος του θανάτου αναπτύσσεται μόνο γύρω από ό,τι από τη φύση του υπόκειται σε φθορά, λογικά και η δύναμη της αναστάσεως θα πρέπει να νοηθεί οπωσδήποτε ως προς αυτό, ώστε να παραλύσει η δύναμη εκείνου που άσκησε τυραννία. Το ότι δε ο Κύριος εισήλθε με τις θύρες κλειστές, θα συγκαταλεχθεί με τα υπόλοιπα σημεία του από τους συνετούς. Και ασπάζεται τους αγίους μαθητές. Διότι λέει «ειρήνη σε εσάς», δηλώνοντας ότι ο ίδιος είναι η ειρήνη. Διότι σε όποιους είναι παρών ο Χριστός, σε αυτούς οπωσδήποτε θα ακολουθήσει και η διατήρησή τους σε ατάραχο πνεύμα. Αυτό ακριβώς ευχόταν και ο Παύλος να δοθεί από τον Θεό στους πιστεύοντες σε Αυτόν, λέγοντας: «Η ειρήνη του Χριστού, η υπερέχουσα πάντα νουν, θα φρουρήσει τις καρδιές σας και τα νοήματά σας»· και λέγοντας ειρήνη του Χριστού, που υπερβαίνει κάθε νου, δεν εννοεί άλλη από το Πνεύμα Του, του οποίου εάν κάποιος μετάσχει, θα είναι πλήρης από κάθε αγαθό. <Χάρηκαν, λοιπόν, οι μαθητές όταν είδαν τον Κύριο.> Την αλήθεια των λόγων του Σωτήρα επιβεβαιώνει και σε αυτό πάλι ο μακάριος Ευαγγελιστής, λέγοντας ότι οι μαθητές πλημμύρισαν από ευφροσύνη και χαρά, επειδή ακριβώς είδαν τον Ιησού. Διότι θυμόμαστε ότι, όταν τους ανέπτυσσε αινιγματικά τους λόγους περί του τιμίου σταυρού και της εκ νεκρών αναστάσεως, έλεγε: «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε, και πάλι λίγο και θα με δείτε, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσάς».

Από την υπερβολικά πολλή χαρά του, φτάνει κοντά στην απιστία, και, κάνοντας σχεδόν ένα γρήγορο και μεγάλο πήδημα, ποθεί να τον δει ήδη παρόντα και να βεβαιωθεί πλήρως ότι όντως αναστήθηκε και πάλι, σύμφωνα με την υπόσχεση που είχε δώσει ο ίδιος. Διότι «Παιδιά μου», έλεγε ο Σωτήρας, «λίγο καιρό ακόμα και δεν θα με βλέπετε πλέον, και πάλι λίγο και θα με δείτε, και θα χαρεί η καρδιά σας». Και νομίζω, πάλι, ότι η προσωρινή ολιγοπιστία του μαθητή έγινε κατ' απόλυτη θεία οικονομία, ώστε μέσω της δικής του βεβαιότητας να πιστέψουμε κι εμείς οι μεταγενέστεροι ανεπιφύλακτα ότι τη σάρκα που κρεμάστηκε πάνω στο ξύλο και υπέστη τον θάνατο τη ζωοποίησε ο Πατέρας διά του Υιού. Γι' αυτό και ο Παύλος λέει: «Ότι αν ομολογήσεις με το στόμα σου ότι Κύριος είναι ο Ιησούς, και πιστέψεις στην καρδιά σου ότι ο Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς, θα σωθείς». Επειδή δηλαδή δεν έγινε πρόξενος της ζωής αυτή η φύση της σάρκας, αλλά το πράγμα τελέστηκε μάλλον με την ενέργεια της θείας και άρρητης φύσης, στην οποία ενυπάρχει φυσικά και το να μπορεί να ζωογονεί τα πάντα. Έτσι ο Πατέρας ενέργησε διά του Υιού και σε εκείνο τον θείο ναό, όχι επειδή ο Λόγος ήταν αδύναμος να αναστήσει το δικό του σώμα, αλλά επειδή καθετί που τυχόν θα εργαστεί ο Πατέρας, θα το εργαστεί διά του Υιού. Διότι αυτός είναι δύναμή του, και ό,τι επιτελεί ο Υιός, αυτό βεβαίως προέρχεται από τον Πατέρα.

Και ο ίδιος ο Χριστός βεβαίως κάπου προαναγγέλλει στους αγίους μαθητές το πάθος του σταυρού· επειδή όμως τους είδε να έχουν περιπέσει σε κατήφεια, τους παρηγορούσε λέγοντας: «Η γυναίκα αισθάνεται λύπη όταν γεννά το παιδί, διότι ήλθε η ώρα της· όταν όμως γεννήσει το παιδί, χαίρεται με χαρά διότι γεννήθηκε άνθρωπος στον κόσμο. Έτσι και εσείς τώρα μεν έχετε λύπη, αργότερα όμως θα με δείτε και θα χαρεί η καρδιά σας». Έτσι και αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, απευθύνθηκε στις γυναίκες που έκλαιγαν στον κήπο με το «Χαίρετε». Θα ταίριαζε εξάλλου στον καθένα από αυτούς που τον αγαπούν να λέει και για τον σταυρό και για την ανάσταση: «Μετέτρεψες τον θρήνο μου σε χαρά, έσκισες τον σάκο του πένθους μου και με έζωσες με ευφροσύνη». Πώς λοιπόν δεν απομακρύνεται εντελώς το πένθος, και δεν αφαιρείται «κάθε δάκρυ από κάθε πρόσωπο», σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, εφόσον ο Χριστός αναστήθηκε και κατέλυσε το κράτος του θανάτου; Διότι ήταν ζωή κατά φύση ως Θεός, έστω και αν φανερώθηκε με σάρκα. Επομένως, «εκείνη την ημέρα», λέει, δηλαδή κατά τον καιρό εκείνο κατά τον οποίο θα ανασταινόταν από τους νεκρούς, ενώ εκείνοι που τον σταύρωσαν θα καταποντίζονταν, «θα καλέσετε καθένας τον πλησίον του κάτω από την άμπελο και κάτω από τη συκιά». Και αν κάποιος ήθελε να εκλάβει το νόημα αυτό απλά και πρόχειρα, θα επιβεβαιώσει ότι όσα αναφέρθηκαν αποτελούν σύμβολα των πνευματικών τέρψεων.

Είναι αναγκαίο, λοιπόν, να φυλάσσουμε τους λόγους του Κυρίου με πολλή ταπεινοφροσύνη· διότι η τήρηση των εντολών του είναι τελειότητα· και εκείνοι που έγιναν ζηλωτές των εντολών του Θεού, αυτοί βάδισαν σταθερά προς την τελειότητα, προσδοκώντας τον με ευθύτητα καρδιάς και αναλογιζόμενοι καθημερινά την ένδοξη παρουσία του, όταν θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του, όταν θα χωρίσει τους δικαίους από τους αμαρτωλούς και θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τις πράξεις του. Ας φυλάξουμε λοιπόν, ω τέκνο, την αγάπη ειλικρινά· και κατορθώνοντας τις αρετές μέσα σε αυτήν, ας αξιωθούμε να σταθούμε στα δεξιά του μονογενούς Υιού του Θεού· και θα χαρεί η καρδιά μας, και τη χαρά μας κανείς δεν θα την πάρει από εμάς.

Δεν προσφέρω πλέον τους κόπους μου στη ματαιότητα, ώστε μετά την αναχώρησή μου άλλοι να τους κληρονομήσουν και εγώ να υποστώ την τιμωρία, αλλά προσφέρω τους κόπους μου στον αγαθό και οικτίρμονα Θεό, ο οποίος παρέχει ζωή μετά τον θάνατο, και έχει ετοιμάσει για όσους τον αγαπούν αυτά που μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπων δεν ανέβηκαν. Ω ναι, αγαπητέ, να έχεις θάρρος και ας κραταιώνεται η καρδιά σου και να προσμένεις τον Κύριο· και η έξοδός σου θα γίνει εν ειρήνη. Εκεί θα δεις τους Δικαίους να χαίρονται για τη σωτηρία σου· εκεί θα αναπαυθείς στους κόλπους του Αβραάμ μαζί με τον Λάζαρο. Διότι επέλεξες την πτωχεία, έδειξες υπομονή στη θλίψη, υπέμεινες ονειδισμούς, δεν αποστράφηκες την εξουδένωση· για τον λόγο αυτόν θα σε δεχθούν με ευφροσύνη στις αιώνιες σκηνές, από όπου απέδρασε κάθε οδύνη, λύπη και στεναγμός. Εκεί θα δεις τη ζωή και το αληθινό φως, την ελπίδα όλης της κτίσης, τον λυτρωτή των ψυχών μας, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, τον βασιλέα της δόξης, και η καρδιά σου θα χαρεί, και τη χαρά σου κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσένα. Αυτός δε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός είθε να διαφυλάξει όλους μας άμεμπτους· στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

«Και εσείς θα έχετε θλίψη· πάλι όμως θα σας δω, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσάς». Και αφού στηρίξει τον αδελφό με λόγο αληθείας, κατά τη δωρεά της χάριτος, ευχαριστούν και οι δύο τον Κύριο. Αν μάλιστα συμβεί και να γευθούν τροφή μαζί, τρώνε και πίνουν με κάθε σεμνότητα, για την υποταγή της σάρκας και για να μη μεθούν με οίνο, μέσα στον οποίο υπάρχει ασωτία. Και αφού επιτελέσει το έργο του Κυρίου, επιστρέφει στο κελλί του, δοξάζοντας τον Θεό για τη μεταβολή του αδελφού· διότι στον Θεό ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Άκουγε αυτόν που λέει: Να κάνετε ευλαβείς τους υιούς του Ισραήλ. Όταν αγωνιστείς νομίμως, τότε θα γνωρίσεις με ασφάλεια και τις δωρεές του Βασιλέως. Τότε θα κατανοήσεις ότι είναι καλό και ωφέλιμο και αγαθό το να έχεις επίγνωση, και να υπομένεις τον Κύριο, και να τηρείς τις εντολές του. Τότε θα αισθανθείς τους κόπους σαν να παρήλθαν μέσα από ένα όνειρο, λόγω της ανταπόδοσης. Όπως το διάδημα στο κεφάλι ενός βασιλιά που κάθεται στον θρόνο της βασιλείας του, έτσι θα γίνει σε εσένα χαρά και αγαλλίαση. Και τη χαρά σου κανείς δεν την αφαιρεί από εσένα. Είθε δε ο Κύριος να μας δώσει να βρούμε έλεος ενώπιον της αγαθότητάς του, και στον παρόντα αιώνα και στον μελλοντικό. Διότι σε αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Ναι, αγαπητέ, δείξε ανδρεία και ας κραταιωθεί η καρδιά σου και έχε υπομονή στον Κύριο· και η έξοδός σου θα γίνει με ειρήνη. Εκεί θα δεις τους δικαίους να χαίρονται για τη σωτηρία σου· εκεί θα αναπαυθείς στους κόλπους του Αβραάμ μαζί με τον Λάζαρο· διότι επέλεξες την πτωχεία, υπέμεινες τη θλίψη, υπέφερες ονειδισμούς, δεν μίσησες την εξουθένωση. Γι' αυτό θα σε υποδεχθούν με ευφροσύνη στις αιώνιες σκηνές, από όπου έφυγε κάθε οδύνη, λύπη και στεναγμός. Εκεί θα δεις τη ζωή και το αληθινό φως, την ελπίδα όλης της κτίσεως, τον λυτρωτή των ψυχών μας, τον Ιησού Χριστό, τον βασιλέα της δόξης, και θα χαρεί η καρδιά σου, και τη χαρά αυτή κανείς δεν πρόκειται να σου την αφαιρέσει. Ο ίδιος δε ο Κύριος, ο Θεός μας, θα μας διαφυλάξει άμεμπτους. Διότι δική Του είναι η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Αυτές είναι οι φωνές των δικαίων και των αγίων και των ασκητών και των εκλεκτών κατά την Παρουσία του, και όλων όσων ευαρέστησαν τον Κύριο διά της μετανοίας. Ας νήψουμε, λοιπόν, και εμείς, αγαπητοί, και ας προσέξουμε τους εαυτούς μας, ώστε να συναυλιστούμε με τους δικαίους, και θα χαρεί η καρδιά μας, και τη χαρά μας κανείς δεν θα αφαιρέσει από εμάς, υμνώντας, ευλογώντας και προσκυνώντας την αγία και άχραντη και ομοούσια Τριάδα, στους αιώνες. Αμήν.

Τότε, λοιπόν, βλέποντας ο Κύριος τη μεταβολή και την ειλικρινή μας μετάνοια, και ότι μόνο Αυτόν επιποθούμε με όλη μας την καρδιά και πράττουμε τα αρεστά σε Αυτόν, δεν θα μας μιλήσει πλέον ως σε δούλους, αλλά ως σε γνήσιους φίλους θα μας προσκαλέσει στις τελειότερες και υψηλότερες αρετές, λέγοντας: «Φίλε, ανέβα ψηλότερα», δηλαδή στην καλή ανάβαση που οδηγεί στους ουρανούς, της οποίας τα σκαλοπάτια είναι η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη και οι υπόλοιποι καρποί του Πνεύματος. Και αφού γίνουμε πολίτες της άνω Ιερουσαλήμ, θα χαρεί η καρδιά μας, και τη χαρά μας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εμάς.

Άραγε δεν τα φοβάσαι αυτά; Δεν τρέμεις, άνθρωπε, ότι είναι πολύ κοντά η στιγμή να λάμψει ο Νυμφίος; Δεν γνωρίζεις ότι όλα στέκουν έτοιμα, και η ουράνια σάλπιγγα περιμένει το νεύμα; Και τι θα κάνεις εκεί, εκείνη την ώρα, εάν δεν ετοιμαστείς για εκείνη την ώρα του μακαρισμού του Θεού; Διότι ο μακαρισμός του Θεού δίνεται στους άξιους. Η ουράνια σάλπιγγα ηχεί από τον ουρανό και λέει: Εγερθείτε, αγαπημένοι του Χριστού. Ιδού, ήλθε ο ουράνιος Βασιλεύς για να σας δώσει ανάπαυση και χαρά στην αιώνια ζωή, ως αντάλλαγμα για τον μόχθο της άσκησής σας. Εγερθείτε, δείτε τον Χριστό τον Βασιλέα, τον αθάνατο Νυμφίο, που εσείς ποθούσατε· διότι, ποθώντας τον, γίνατε για χάρη του πάροικοι πάνω στη γη. Εγερθείτε, δείτε τη βασιλεία του, την οποία ετοίμασε για εσάς· εγερθείτε, δείτε τον Χριστό τον ποθούμενο· εγερθείτε, δείτε τον ακόρεστο Κύριο, τον οποίο αγαπήσατε, για τον οποίο υπομείνατε θλίψεις, για τον οποίο ασκητέψατε. Ελάτε τώρα και δείτε με πολλή παρρησία τον ποθούμενο, και χαρείτε μαζί του με χαρά ανεκλάλητη, και τη χαρά σας κανείς δεν θα σας την αφαιρέσει.

Γι' αυτό και εμείς, πιστεύοντας, ομολογούμε και αναφωνούμε: ένας Πατέρας άγιος, ένας Υιός άγιος, ένα Πνεύμα άγιο. Αμήν. Σχετικά δε με τις θλίψεις που συμβαίνουν στους πιστούς, ας μην εκπλησσόμαστε· διότι ο Κύριος της δόξης προείπε στα Ευαγγέλια: θα σας παραδώσουν, λέει, σε θλίψη και θα σας σκοτώσουν, και θα είστε μισητοί από όλα τα έθνη εξαιτίας του ονόματός μου. Και τότε πολλοί θα σκανδαλιστούν, και θα παραδώσουν ο ένας τον άλλον, και θα μισήσουν ο ένας τον άλλον. Και πολλοί ψευδοπροφήτες θα εγερθούν και θα πλανήσουν πολλούς, και επειδή θα πληθυνθεί η ανομία, θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών. Θέλοντας δε να κάνει πιο θαρραλέους αυτούς που έχουν πεποίθηση σε αυτόν, είπε πάλι: μην φοβηθείτε από αυτούς που σκοτώνουν το σώμα, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την ψυχή· να φοβάστε μάλλον αυτόν που μπορεί να καταστρέψει και την ψυχή και το σώμα στη γέεννα. Και πάλι είπε: εσείς θα έχετε θλίψη στον κόσμο, ενώ ο κόσμος θα χαρεί· εσείς θα λυπηθείτε, αλλά η λύπη σας θα μετατραπεί σε χαρά. Η γυναίκα, όταν γεννά, έχει λύπη, διότι ήλθε η ώρα της· όταν όμως γεννήσει το παιδί, δεν θυμάται πλέον τη θλίψη, εξαιτίας της χαράς ότι γεννήθηκε άνθρωπος στον κόσμο. Και εσείς, λοιπόν, τώρα θα έχετε θλίψη· αλλά πάλι θα σας δω και θα χαρεί η καρδιά σας. Και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί από εσάς.

Και γιατί άραγε εμφανίστηκε το βράδυ; Διότι τότε ακριβώς ήταν φυσικό να είναι περίτρομοι. Το αξιοθαύμαστο όμως είναι, πώς δεν νόμισαν ότι ήταν φάντασμα; Διότι εισήλθε ενώ οι θύρες ήταν κλειστές, και μάλιστα ξαφνικά. Κατά πρώτον, βέβαια, η γυναίκα που είχε προηγηθεί τους καλλιέργησε ισχυρή πίστη· εξάλλου, και ο ίδιος τους παρουσίασε την όψη του καθαρή και ήμερη. Κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν εμφανίστηκε, ώστε να προλάβουν να συγκεντρωθούν όλοι μαζί· διότι η έκπληξη ήταν μεγάλη. Διότι ούτε τη θύρα χτύπησε, αλλά στάθηκε ξαφνικά ανάμεσά τους και τους έδειξε την πλευρά και τα χέρια του. Συγχρόνως δε και με τη φωνή του κατεύνασε τον ταραγμένο λογισμό τους, λέγοντας: «Ειρήνη υμίν»· δηλαδή, μην ταράζεστε· και υπενθυμίζοντάς τους τον λόγο που τους είχε πει πριν από τον σταυρό: «Την ειρήνη τη δική μου αφήνω σε εσάς»· και πάλι: «Σε εμένα έχετε ειρήνη, μέσα στον κόσμο θα έχετε θλίψη». Χάρηκαν λοιπόν οι μαθητές, όταν είδαν τον Κύριο. Βλέπεις τους λόγους του να επαληθεύονται με τα έργα; Διότι αυτό που έλεγε πριν από τον σταυρό, ότι «Θα σας δω και πάλι, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν θα σας την αφαιρέσει», αυτό τώρα το εκπλήρωσε στην πράξη. Όλα δε αυτά τους οδηγούσαν σε ακριβέστατη πίστη. Επειδή, λοιπόν, είχαν ανειρήνευτο πόλεμο με τους Ιουδαίους, επαναλαμβάνει συνεχώς το «Ειρήνη υμίν», προσφέροντάς τους την παρηγοριά ως αντίβαρο του πολέμου.

Και ποιο είναι το κέρδος, εάν περάσουμε τη νηστεία στερημένοι από αγαθά κατορθώματα; Εάν κάποιος άλλος λέει: «Νήστεψα ολόκληρη την Τεσσαρακοστή», εσύ πες: «Είχα εχθρό και συμφιλιώθηκα· είχα τη συνήθεια να κακολογώ και σταμάτησα· είχα τη συνήθεια να ορκίζομαι και έκοψα αυτή την πονηρή συνήθεια». Κανένα όφελος δεν υπάρχει για τους εμπόρους, εάν διασχίσουν μεγάλο μήκος πελάγους, παρά μόνο εάν ταξιδεύουν με φορτία και πολλά εμπορεύματα· έτσι και για εμάς, κανένα όφελος δεν υπάρχει από τη νηστεία, εάν την περάσουμε απλώς, άσκοπα και μάταια. Εάν νηστεύουμε μόνο τη νηστεία των τροφών, όταν περάσουν οι σαράντα ημέρες, παρέρχεται και η νηστεία· εάν όμως απέχουμε από τα αμαρτήματα, ακόμη και όταν περάσει αυτή η νηστεία, η αποχή εκείνη παραμένει, και η ωφέλεια από αυτήν θα είναι έκτοτε διαρκής για εμάς, και πριν από τη βασιλεία των ουρανών θα μας αποδώσει καθόλου μικρές αμοιβές εδώ στη γη. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που ζει μέσα στην πονηρία τιμωρείται και πριν από τη γέεννα, καθώς κεντρίζεται από τη συνείδησή του, έτσι και εκείνος που πλουτίζει σε κατορθώματα, θα απολαύσει τη μέγιστη χαρά και πριν από τη βασιλεία των ουρανών, τρεφόμενος με αγαθές ελπίδες. Γι' αυτόν τον λόγο λέει ο Χριστός: «Θα σας δω και πάλι και θα χαρείτε, και τη χαρά σας κανείς δεν την παίρνει». Σύντομος είναι ο λόγος, αλλά κρύβει πολλή παρηγοριά. Τι άραγε σημαίνει το: «Τη χαρά σας κανείς δεν την παίρνει»;

Αυτό ακριβώς δήλωνε και ο Χριστός, φανερώνοντας το ακατάλυτο της αγαλλίασης: «Πάλι θα σας δω, και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί». Και ο Παύλος πάλι: «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιάλειπτα να προσεύχεστε». Και «θα καυχηθούν σε εσένα όσοι αγαπούν το όνομά σου». Διότι κυρίως μόνο σε αυτούς ανήκει το να καυχώνται, σε αυτούς το να χαίρονται, σε αυτούς το να ευφραίνονται· επειδή εκείνος που υπερηφανεύεται για τα βιοτικά πράγματα δεν διαφέρει σε τίποτα από εκείνους που απολαμβάνουν τρυφηλό βίο στα όνειρά τους.

«διότι το τι να προσευχηθούμε όπως πρέπει δεν το γνωρίζουμε, αλλά το ίδιο το Πνεύμα μεσιτεύει υπέρ ημών με στεναγμούς αλάλητους». Διότι μόνο το ίδιο το Πνεύμα γνωρίζει το θέλημα του Θεού· επειδή «τα του Θεού κανείς δεν τα γνωρίζει παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού». Λέει δηλαδή ο Κύριος: «Αν δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν έρχεται. Σας συμφέρει να αναχωρήσω εγώ», <και πάλι: «αναχωρώ και έρχομαι προς εσάς»> και «πάλι θα σας δω, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί από εσάς». Διότι τότε οι απόστολοι, βλέποντας τη σάρκα του, εφόσον δεν είχε έρθει ακόμη σε αυτούς η δύναμη του Πνεύματος, νόμιζαν ότι εγκαταλείπονται από τον Κύριο λόγω του αποχωρισμού του από αυτούς.

«Διότι θα αναστηθώ μέσα σας, αφού καταποθεί ο κατώτερος κόσμος από τη ζωή που χορηγείται σε όλους από το δικό μου Πνεύμα, και όταν με δείτε, θα χαρεί η καρδιά σας και τη χαρά σας κανείς δεν θα την αφαιρέσει από εσάς.» Πώς, λοιπόν, εκείνος που βλέπει τον ουράνιο Δεσπότη θα επιθυμήσει κάποιο επίγειο πράγμα ή θα σκεφτεί κάτι που δεν αρέσει στον Θεό; Και πώς εκείνος που γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα ότι είναι ξένος, γυμνός και φτωχός, έστω κι αν κατέχει τα πάντα, για να μιλήσω σύμφωνα με τον Απόστολο, θα καλλωπιστεί ή θα υπερηφανευτεί για όσα πράττει; Ή πώς θα μεγαλοφρονήσει για το πλήθος των κεριών και των λύχνων, για τα αρώματα και τα μύρα, ή για τη συγκέντρωση του λαού, ή για το πλούσιο και πολυτελές τραπέζι, και θα καυχηθεί για τη λαμπρότητα των φίλων του και για την παρουσία ένδοξων ανδρών της γης;

παρά το να κατοικούν οι αδελφοί μαζί. — Τι ζητώντας με αυτό, παρά να λατρεύσουν τον Θεό και να ανέλθουν ξανά στο αρχικό αξίωμα του πρωτόπλαστου Αδάμ, και να γίνουν όμοιοι με τους αγγέλους, και να ονομαστούν υιοί Θεού· καταρρίπτοντας τον διάβολο, πολεμώντας τα πάθη και παλεύοντας ενάντια στις ηδονές· και εδώ μεν έχετε αγώνες και κόπους και αθλήματα, δοκιμαζόμενοι σαν σε χωνευτήρι, αγωνιζόμενοι σαν σε παλαίστρα και καταπονούμενοι σαν σε στάδιο· αλλά να γνωρίζετε ότι έχει ετοιμαστεί για εσάς στην άλλη ζωή η ανάπαυση των αιώνιων αμοιβών της απρόσιτης βασιλείας των ουρανών· και σαν μοσχάρια που έχουν λυθεί από τα δεσμά, σύμφωνα με το προφητικό λόγιο, τότε εσείς θα σκιρτήσετε και θα χορέψετε εκεί τον αιώνιο χορό. Και σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου: τη χαρά σας κανείς δεν την παίρνει από εσάς.

Και διαθέτουμε λόγο και γνώση και δόξα και επιδεξιότητα του χεριού και του στόματος. Και είστε υιοί, αληθινά, τίμιοι και ισάξιοι με το χρυσάφι, σύμφωνα με τη χρυσή σας υποταγή. Τι απομένει λοιπόν; Η υπομονή. «Διότι έχετε ανάγκη από υπομονή», λέει, «ώστε, αφού κάνετε το θέλημα του Θεού, να λάβετε τις υποσχέσεις». Και ποιες είναι οι υποσχέσεις; Ο ίδιος ο Κύριος έχει πει: «Πηγαίνω να σας ετοιμάσω τόπο· και αν πάω, θα σας ετοιμάσω τόπο. Πάλι θα έρθω και θα σας πάρω κοντά μου, ώστε όπου είμαι εγώ να είστε κι εσείς. Και όπου εγώ πηγαίνω γνωρίζετε, και την οδό γνωρίζετε». «Και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί από εσάς». Αυτά λοιπόν έχοντας στο νου μας και προσβλέποντας στη δόξα που πρόκειται να αποκαλυφθεί στους αγίους, την άρρητη και ανεκλάλητη, ας υπομείνουμε, αδελφοί, τα πάντα με μακροθυμία· και αν χρειαστεί να πεινάσουμε, ας πεινάσουμε· και αν χρειαστεί να βασανιστούμε, ας βασανιστούμε· και αν χρειαστεί να πεθάνουμε, ας πεθάνουμε· για να κληρονομήσουμε την αιώνια ζωή, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Γι' αυτό και τους φαίνεται ότι ο Ιησούς λέει κάποια πράγματα αντίθετα μεταξύ τους: Διότι, αν πρόκειται να σε δούμε, πού πηγαίνεις; Αν πάλι πηγαίνεις, πώς θα σε δούμε; Επειδή αυτά τους φαίνονταν σαν αινίγματα. «Κατάλαβε λοιπόν ο Ιησούς ότι ήθελαν να τον ρωτήσουν, και τους είπε: Γι' αυτό συζητάτε μεταξύ σας, επειδή είπα: Λίγο ακόμη και δεν με βλέπετε, και πάλι λίγο και θα με δείτε; Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, ότι εσείς θα κλάψετε και θα θρηνήσετε, ενώ ο κόσμος θα χαρεί· εσείς θα λυπηθείτε, αλλά η λύπη σας θα μετατραπεί σε χαρά. Η γυναίκα, όταν γεννά, έχει λύπη, επειδή ήλθε η ώρα της· όταν όμως γεννήσει το παιδί, δεν θυμάται πλέον τη θλίψη εξαιτίας της χαράς ότι γεννήθηκε άνθρωπος στον κόσμο. Και εσείς λοιπόν, τώρα βέβαια έχετε λύπη· αλλά πάλι θα σας δω, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν την παίρνει από εσάς.» Επειδή είδε τους μαθητές να μην κατανοούν καθόλου τα λεγόμενα εξαιτίας της νάρκωσης από τη λύπη, τους εντυπώνει σαφέστερα τη διδασκαλία περί του θανάτου του, ώστε, αφού εξοικειωθούν με τα λόγια, να υπομείνουν γενναία και τα γεγονότα.

Διότι για εμάς γεννήθηκε μέσα από την ανάσταση ο νέος και άφθαρτος άνθρωπος, ο Ιησούς Χριστός, ο Θεός μας. Το παράδειγμα, λοιπόν, της γυναίκας που γεννά μη ζητάς να το εφαρμόσεις εξ ολοκλήρου στα γεγονότα που αφορούν τον Χριστό, παρά μόνο για να δειχθεί ότι η λύπη είναι προσωρινή, και ότι είναι μεγάλο το κέρδος των ωδίνων, και ότι ο τοκετός της ανάστασης οδηγεί στη ζωή και την παλιγγενεσία. Όλα τα άλλα στοιχεία του παραδείγματος είναι ασύμβατα και δικαιολογημένα. Διότι πρόκειται περί παραβολής. Η παραβολή όμως, εάν εφαρμόζεται σε όλα τα σημεία της, δεν είναι πλέον παραβολή, αλλά το ίδιο το γεγονός για το οποίο ειπώθηκε η παραβολή. Και εδώ, λοιπόν, εκλαμβάνουμε τις ωδίνες ως τη λύπη των αποστόλων, και τη χαρά ως την παρηγοριά μετά την ανάσταση και πάλι, το τέλος των ωδίνων ως την κατάργηση του άδη, και τη γέννηση ως την ανάσταση του Πρωτοτόκου εκ των νεκρών όχι όμως και τον άδη ως τη μητέρα. Διότι δεν χάρηκε ο άδης, αλλά οι απόστολοι χάρηκαν, και μάλιστα με μια χαρά την οποία κανείς δεν πήρε από αυτούς. Επειδή όταν υβρίζονταν, τότε χαίρονταν, όταν δηλαδή ατιμάζονταν για το όνομα του Χριστού.

Ταυτόχρονα δε, και με το να πει ότι «Τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί», δείχνει ότι δεν πρόκειται πλέον να πεθάνει, αλλά, ζώντας αιώνια, θα γίνει για αυτούς πρόξενος ακατάλυτης χαράς. «Εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Αμήν, αμήν σας λέω, ότι όσα ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας τα δώσει. Μέχρι τώρα δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου. Ζητάτε και θα λάβετε, για να είναι η χαρά σας ολοκληρωμένη». Όταν, λέει, αναστηθώ, τότε, αφού επιφοιτήσει σε εσάς οπωσδήποτε ο Παράκλητος και σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια, «εμένα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα», όπως ρωτούσατε προηγουμένως: «Πού πηγαίνεις;» και «Δείξε μας τον Πατέρα». Διότι τα πάντα θα τα γνωρίσετε εν Πνεύματι, ήτοι το «ρωτήσετε» έχει την έννοια του να παρακαλέσετε, να αξιώσετε. Όταν λοιπόν, αφού αναστηθώ από τους νεκρούς, σας στείλω τον Παράκλητο, τότε «δεν θα με ρωτήσετε πλέον», δηλαδή δεν θα ζητήσετε να γίνω εγώ μεσίτης, αλλά θα σας αρκέσει το όνομά μου για να λάβετε από τον Πατέρα όσα ζητήσετε. Δείχνει λοιπόν εδώ τη δύναμη του ονόματός του, εφόσον, χωρίς καν να τον παρακαλούν, αλλά μόνο με την αναφορά του ονόματός του, επιτελεί τέτοια έργα. «Μέχρι τώρα, λέει, δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου». Από τώρα όμως «ζητάτε και» οπωσδήποτε «θα λάβετε». Επομένως, συμφέρει να πεθάνω εγώ, εφόσον πρόκειται από τώρα και στο εξής να αποκτήσετε μεγαλύτερη παρρησία προς τον Πατέρα μου.