Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 16:23

Αυτά μεν είναι τα κατορθώματα του Αντωνίου. Δεν πρέπει όμως εμείς να δυσπιστούμε, εάν μέσω ενός ανθρώπου συντελέστηκαν τόσα θαύματα. Διότι είναι υπόσχεση του Σωτήρος, ο οποίος λέγει: Εάν έχετε πίστη ως κόκκο σινάπεως, θα πείτε στο όρος τούτο: Μετακινήσου από εδώ, και θα μετακινηθεί· και τίποτε δεν θα είναι αδύνατο σε εσάς. Και πάλι: Αμήν, αμήν σας λέγω, εάν ζητήσετε κάτι από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει. Ζητάτε, και θα λάβετε.

«Πήγαινε από εδώ», και θα πάει. Και τίποτα δεν θα σας είναι αδύνατο.» Και πάλι: «Αμήν, αμήν σας λέγω, εάν ζητήσετε κάτι από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει. Ζητάτε, και θα λάβετε.» Και αυτός είναι που λέγει στους μαθητές και σε όλους όσους πιστεύουν σε αυτόν: «Να θεραπεύετε ασθενείς· να εκβάλλετε δαίμονες· δωρεάν λάβατε, δωρεάν να δώσετε.» Ο Αντώνιος, λοιπόν, δεν θεράπευε δίνοντας προσταγές, αλλά προσευχόμενος και επικαλούμενος το όνομα του Χριστού, ώστε να γίνει φανερό σε όλους ότι δεν ενεργούσε ο ίδιος, αλλά ο Κύριος, ο οποίος μέσω του Αντωνίου εκδήλωνε τη φιλανθρωπία Του και θεράπευε τους πάσχοντες. Έργο του Αντωνίου ήταν μόνο η προσευχή και η άσκηση, για χάρη της οποίας, παραμένοντας στο όρος, χαιρόταν μεν με τη θεωρία των θείων, λυπόταν όμως όταν ενοχλούνταν από πολλούς και αναγκαζόταν να κατέβει προς το εξωτερικό όρος. Διότι και όλοι οι δικαστές τον παρακαλούσαν να κατέβει από το όρος, επειδή δεν τους ήταν δυνατό να εισέλθουν εκεί εξαιτίας εκείνων που συνόδευαν αυτούς που δικάζονταν. Τον παρακαλούσαν, όμως, να έλθει, μόνο και μόνο για να τον δουν.

Και ότι ο λόγος είναι αψευδής, το επιβεβαιώνει επιπλέον λέγοντας: Γι' αυτό και δι' αυτού λέμε στο Θεό το αμήν, προς δόξαν Του μέσω ημών. Επειδή, δηλαδή, αυτός είναι ο μεσίτης, μέσω του οποίου και μόνο είναι προσιτός ο Πατέρας, και στον οποίο υπάρχει κάθε πνευματική δωρεά, δι' αυτού οπωσδήποτε θα γίνεται και κάθε κατάληξη προσευχής· και αυτό είναι το αμήν. Και προς αυτό μας έχει διαπαιδαγωγήσει ο ίδιος ο Υιός, λέγοντας στους αγίους αποστόλους: «Και εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Αμήν, αμήν σας λέω, ό,τι αν ζητήσετε από τον Πατέρα, θα σας το δώσει στο όνομά μου. Έως τώρα δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου. Να ζητάτε και θα λάβετε, για να είναι η χαρά σας ολοκληρωμένη». Μέσω αυτού, λοιπόν, απευθύνεται το αμήν στον Θεό Πατέρα, προς δόξα Του μέσω ημών. Διότι είναι συνήθειά μας να κλείνουμε το τέλος κάθε προσευχής στο όνομα του Χριστού. Το ότι δε δεν θα μπορούσε ο ίδιος να στερηθεί το δικαίωμα να δοξολογείται, θα το δούμε εύκολα από τον μακάριο Ιακώβ που προφητεύει: «Ιούδα, εσένα θα αινέσουν οι αδελφοί σου»· διότι ο Χριστός βλάστησε από τη φυλή του Ιούδα κατά σάρκα. Αλλά και από τον προφήτη Ησαΐα που λέει: «Είδα τον Κύριο Σαβαώθ να κάθεται σε θρόνο υψηλό και υπερυψωμένο», και τα Σεραφείμ να στέκονται γύρω, να τον αποκαλούν άγιο, να τον ονομάζουν Κύριο Σαβαώθ, και να λέγουν ότι ο ουρανός και η γη είναι πλήρη από τη δόξα Του.

Με αυτόν τον τρόπο, λοιπόν, και σε εσάς τους ίδιους ο πόνος δεν θα είναι χωρίς ανταμοιβή. Διότι θα χαρείτε, όταν δείτε να γεννιέται ένα παιδί ξένο προς τον κόσμο, άφθαρτο και ανώλεθρο. Εννοεί, προφανώς, τον εαυτό του. Λέει, μάλιστα, ότι η χαρά για αυτόν θα είναι αναφαίρετη και αναπόβλητη. Διότι, σύμφωνα με τα λόγια του Παύλου, ή μάλλον σύμφωνα με τη δύναμη της αλήθειας, εφόσον πέθανε μία φορά, «δεν πεθαίνει πλέον». Επομένως, η χαρά για αυτόν είναι σταθερά θεμελιωμένη, και πολύ δικαιολογημένα. Διότι, αν λυπηθήκαμε για τον θάνατο, ποιος θα αφαιρέσει τη χαρά από εμάς που γνωρίζουμε ότι και ζει και παραμένει στο διηνεκές, ως ο δότης και πρύτανης των πνευματικών μας αγαθών; Από τους αγίους, λοιπόν, κανείς δεν αφαιρεί τη χαρά, σύμφωνα με τα λόγια του Σωτήρα· αφαιρέθηκε όμως αμέσως από εκείνους που τον καθήλωσαν στον σταυρό. Διότι, με την κατάργηση του πάθους, για το οποίο θεωρούσαν ότι έπρεπε να χαίρονται, θα τους συμβεί πλέον να λυπούνται από αναπόδραστη ανάγκη. <Και εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Αμήν, αμήν σας λέγω, αν κάτι...>

«...ζητήσετε από τον Πατέρα, θα σας το δώσει στο όνομά μου· έως τώρα δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου· να ζητάτε και θα λάβετε, ώστε η χαρά σας να είναι ολοκληρωμένη.» Λέει ότι οι άγιοι μαθητές θα γίνουν καλύτεροι και συνετότεροι, όταν ενδυθούν την εξ ύψους δύναμη, σύμφωνα με το γραμμένο, και έχοντας τον νου τους καταλαμπόμενο από τη δαδουχία του Πνεύματος, θα μπορούν στο εξής να κατανοούν τα πάντα, ακόμη και αν δεν τον ρωτούν όντας παρών. Διότι ο Σωτήρας δεν λέει αυτά επειδή δεν θα έχουν πια ανάγκη από τη δική του φωταγωγία, αλλά επειδή, έχοντας δεχθεί το δικό του Πνεύμα και έχοντάς το να ενοικεί στις καρδιές τους, θα έχουν τη διάνοιά τους ανενδεή από κάθε αγαθό και πλήρη από την τελειότατη γνώση. Ως τέλεια δε γνώση εννοούμε την ορθή και αδιάστροφη, η οποία δεν ανέχεται να φρονεί ή να λέει τίποτα το παράφωνο, αλλά δοξάζει ορθώς περί της Αγίας και Ομοουσίου Τριάδος. Διότι, αν και βλέπουμε τώρα σαν μέσα από καθρέφτη και αινιγματικά, και γνωρίζουμε εν μέρει, σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου, ωστόσο, εφόσον δεν παρεκκλίνουμε από την ακρίβεια των δογμάτων, αλλά ακολουθούμε τον σκοπό της αγίας και θεόπνευστης Γραφής, έχουμε γνώση όχι ατελή, την οποία κανείς δεν θα μπορούσε να αποκτήσει αλλιώς, εάν δεν του είχε επιλάμψει το Άγιο Πνεύμα.

Ψαλμός ΡΙΕ΄. «Ποτήριον σωτηρίου θα λάβω.» Διότι πραγματικά είναι ποτήριον σωτηρίου το να υμνολογεί κανείς τον Θεό, τον Σωτήρα των πάντων. Σε αυτό ευαρεστείται ο Θεός, αυτό είναι το θυμίαμα που δέχεται από εμάς. Όπως άλλωστε ο ίδιος ο Χριστός είπε: Πνεύμα είναι ο Θεός· και εκείνοι που τον προσκυνούν, πρέπει να τον προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια. «Σε σένα θα προσφέρω θυσία αινέσεως.» Επειδή ο Χριστός με την έλευσή του κατέπαυσε τις θυσίες των άλογων ζώων, και ο ίδιος, ως Λόγος, εισήγαγε τη λογική θυσία· δικαιολογημένα ο Προφήτης υποσχέθηκε να προσφέρει τη θυσία της αινέσεως, και μάλιστα να την προσφέρει στο όνομα του Κυρίου, δηλαδή εν Χριστώ. Επειδή έτσι εντέλλεται και στους αποστόλους να προσεύχονται: Εάν ζητήσετε κάτι από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει.

β΄. Επειδή, λοιπόν, όσα είχαν ειπωθεί ήταν συγκαλυμμένα, λέει: «Αυτά σας τα έχω πει με παροιμίες· έρχεται όμως η ώρα που δεν θα σας μιλήσω πλέον με παροιμίες». Θα έλθει καιρός που όλοι θα τα κατανοήσετε με σαφήνεια. Εννοεί δε τον χρόνο της αναστάσεως. «Τότε με παρρησία θα σας αναγγείλω τα περί του Πατρός». Διότι πράγματι επί σαράντα ημέρες ήταν μαζί τους και τους μιλούσε, συναναστρεφόμενος και λέγοντας τα σχετικά με τη βασιλεία του Θεού. Διότι τώρα, επειδή διακατέχεστε από φόβο, δεν προσέχετε τα λεγόμενα· τότε όμως, όταν θα με δείτε αναστημένο και θα είμαστε μαζί, θα μπορέσετε με παρρησία να τα μάθετε όλα, ότι δηλαδή ο ίδιος ο Πατέρας θα σας αγαπήσει, εφόσον η πίστη σας προς εμένα θα έχει καταστεί πλέον βέβαιη. Και δεν θα παρακαλέσω τον Πατέρα. Αρκεί η αγάπη προς εμένα για να σας προστατεύσει. «Επειδή εσείς με αγαπήσατε και πιστέψατε ότι από τον Θεό εξήλθα. Από τον Πατέρα εξήλθα και έρχομαι στον κόσμο. Πάλι αφήνω τον κόσμο και πορεύομαι προς τον Πατέρα». Επειδή, λοιπόν, ο λόγος περί της αναστάσεως τους παρηγορούσε εξαιρετικά, και μαζί με αυτό το να ακούν ότι «Από τον Θεό εξήλθα και εκεί πηγαίνω», επαναλαμβάνει τα λόγια αυτά συνεχώς. Διότι το πρώτο παρείχε την εγγύηση ότι ορθώς πιστεύουν σε αυτόν, ενώ το δεύτερο ότι πρόκειται να βρίσκονται σε ασφάλεια. Όταν, λοιπόν, έλεγε: «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε· και πάλι λίγο ακόμη και θα με δείτε», δικαιολογημένα δεν καταλάβαιναν· τώρα όμως όχι πλέον. Τι σημαίνει δε το, «Εμένα δεν θα με ρωτήσετε»; Ότι δεν θα πείτε: «Δείξε μας τον Πατέρα σου» και, «Πού πηγαίνεις;».

Διότι αληθινά σας λέγω· εάν έχετε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα πείτε σε αυτό το βουνό: Μετακινήσου από εδώ εκεί, και θα μετακινηθεί, και τίποτα δεν θα είναι αδύνατο για εσάς. Αυτό δε το γένος δεν βγαίνει παρά μόνο με προσευχή και νηστεία.» «Αγρυπνείτε και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά, αληθινά σας λέγω, ό,τι κι αν ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας το δώσει.» «Τους έλεγε μάλιστα και παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν: Υπήρχε κάποιος κριτής σε κάποια πόλη,» κ.ο.κ. «Αγρυπνείτε σε κάθε καιρό προσευχόμενοι, για να αξιωθείτε να διαφύγετε όλα όσα πρόκειται να συμβούν.» «Όταν έφτασε στον τόπο αυτό, τους είπε: Προσεύχεσθε για να μην εισέλθετε σε πειρασμό. Και ο ίδιος απομακρύνθηκε από αυτούς σε απόσταση περίπου μιας λιθοβολής, γονάτισε και προσευχόταν, λέγοντας: Πατέρα, εάν θέλεις, απομάκρυνε αυτό το ποτήρι από εμένα. Όμως, ας μη γίνει το δικό μου θέλημα, αλλά το δικό σου. Και επιστρέφοντας στους μαθητές, τους βρήκε να κοιμούνται και τους είπε: Προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό.» «Αληθινά σας λέγω ότι, όποιος πει στο βουνό αυτό: Σήκω και ρίξου στη θάλασσα, και δεν αμφιβάλλει στην καρδιά του, θα του γίνει ό,τι κι αν πει.»

Και ενώ όλοι κλίνουν τις κεφαλές, ο ιερέας, αφού ευχαριστήσει μυστικά τον Θεό για τη δημιουργία των όντων, εύχεται τα πνευματικώς ωφέλιμα για όλους, μνημονεύοντας σε Αυτόν και το όνομα του Μονογενούς και τη δική Του χάρη και φιλανθρωπία, ώστε με αυτόν τον τρόπο να λάβει τα αιτήματα σύμφωνα με τη θεία υπόσχεση του ίδιου του Σωτήρα: «Διότι όλα», λέει, «όσα ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας τα δώσει». Έπειτα, προσθέτοντας δοξολογία εις επήκοον του παριστάμενου πλήθους, υμνεί την Παναγία Τριάδα, καθιστώντας και αυτούς κοινωνούς της δοξολογίας.

Ίσως βέβαια και ο μέλλων αιώνας, για τον οποίο κήρυξε ο Κύριος, λέγοντας: Εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Και πάλι: Έρχεται ώρα που οι νεκροί θα αναστηθούν. Δεκτός δε είναι εκείνος ο ενιαυτός, δηλαδή επιθυμητός στους δικαίους και αξιαγάπητος, τον οποίο περιμένουν όλοι όσοι εργάζονται εδώ. Είναι δε και ο καιρός της ένσαρκης παρουσίας του Κυρίου δεκτός ενιαυτός, για τον οποίο ο Παύλος λέει: «Τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος, τώρα είναι ημέρα σωτηρίας.» Αφού δε διάβασε αυτά, είπε: Σήμερα έχει εκπληρωθεί η Γραφή αυτή στα αυτιά σας, φανερώνοντας ξεκάθαρα τον εαυτό του στους ακροατές, ότι αυτός είναι για τον οποίο έχουν γραφτεί αυτά. «Και όλοι έδιναν μαρτυρία σε αυτόν. Και θαύμαζαν για τα λόγια της χάριτος που εκπορεύονταν από το στόμα του, και έλεγαν: Αυτός δεν είναι ο υιός του Ιωσήφ; Και είπε προς αυτούς: Οπωσδήποτε θα μου πείτε την παραβολή αυτή: Ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου. Όσα ακούσαμε ότι έγιναν στην Καπερναούμ, κάνε τα και εδώ στην πατρίδα σου. Είπε δε:»

ιδ'. Περί του Θωμά που αγνοούσε πού πηγαίνει ο Κύριος. Περί του Ιούδα του Θαδδαίου που ρωτούσε τον Ιησού. Περί του Παρακλήτου. ιε'. Περί της αληθινής αμπέλου, και του γεωργού, και του κλήματος. ιστ'. Περί του Ιησού που προλέγει όσα πρόκειται να συμβούν στους μαθητές. Περί του ρητού «Λίγο ακόμη, και θα με δείτε». Περί του ότι ο Πατέρας θα δώσει όσα τυχόν ζητήσουν.

Ταυτόχρονα δε, και με το να πει ότι «Τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί», δείχνει ότι δεν πρόκειται πλέον να πεθάνει, αλλά, ζώντας αιώνια, θα γίνει για αυτούς πρόξενος ακατάλυτης χαράς. «Εκείνη την ημέρα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα. Αμήν, αμήν σας λέω, ότι όσα ζητήσετε από τον Πατέρα στο όνομά μου, θα σας τα δώσει. Μέχρι τώρα δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου. Ζητάτε και θα λάβετε, για να είναι η χαρά σας ολοκληρωμένη». Όταν, λέει, αναστηθώ, τότε, αφού επιφοιτήσει σε εσάς οπωσδήποτε ο Παράκλητος και σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια, «εμένα δεν θα με ρωτήσετε τίποτα», όπως ρωτούσατε προηγουμένως: «Πού πηγαίνεις;» και «Δείξε μας τον Πατέρα». Διότι τα πάντα θα τα γνωρίσετε εν Πνεύματι, ήτοι το «ρωτήσετε» έχει την έννοια του να παρακαλέσετε, να αξιώσετε. Όταν λοιπόν, αφού αναστηθώ από τους νεκρούς, σας στείλω τον Παράκλητο, τότε «δεν θα με ρωτήσετε πλέον», δηλαδή δεν θα ζητήσετε να γίνω εγώ μεσίτης, αλλά θα σας αρκέσει το όνομά μου για να λάβετε από τον Πατέρα όσα ζητήσετε. Δείχνει λοιπόν εδώ τη δύναμη του ονόματός του, εφόσον, χωρίς καν να τον παρακαλούν, αλλά μόνο με την αναφορά του ονόματός του, επιτελεί τέτοια έργα. «Μέχρι τώρα, λέει, δεν ζητήσατε τίποτα στο όνομά μου». Από τώρα όμως «ζητάτε και» οπωσδήποτε «θα λάβετε». Επομένως, συμφέρει να πεθάνω εγώ, εφόσον πρόκειται από τώρα και στο εξής να αποκτήσετε μεγαλύτερη παρρησία προς τον Πατέρα μου.