Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 16:30

Οι μαθητές, λοιπόν, στο κατά Ιωάννην έλεγαν στον Κύριο: «Τώρα γνωρίζουμε ότι γνωρίζεις τα πάντα». Είναι προφανές, επομένως, ότι δεν υπάρχει τίποτα που να αγνοεί, όντας ο Λόγος μέσω του οποίου έγιναν τα πάντα. Εφόσον δε και η ημέρα εκείνη συγκαταλέγεται στα πάντα, οπωσδήποτε μέσω αυτού θα γίνει, έστω κι αν διαρραγούν μυριάδες φορές εξαιτίας της δικής τους άγνοιας οι Αρειανοί.

Οι μαθητές, λοιπόν, στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο έλεγαν στον Κύριο: «Τώρα γνωρίζουμε ότι γνωρίζεις τα πάντα». Είναι ολοφάνερο, επομένως, ότι δεν υπάρχει τίποτε που να αγνοεί, όντας ο Λόγος μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα. Εφόσον δε στα πάντα συγκαταλέγεται και η ημέρα εκείνη, οπωσδήποτε μέσω Αυτού θα λάβει ύπαρξη, ακόμη και αν διαρραγούν μύριες φορές από τη δική τους άγνοια οι Αρειανοί.

Λέει λοιπόν ότι έχει έλθει σε αυτόν τον κόσμο και ότι αναχωρεί και πάλι από τον κόσμο προς τον Πατέρα, χωρίς ούτε να αποχωριστεί τον Πατέρα όταν έγινε άνθρωπος, ούτε βέβαια να εγκαταλείψει αυτούς που βρίσκονται στη γη όταν αναχώρησε με τη σάρκα προς τον Πατέρα. Διότι είναι αληθινός Θεός που γεμίζει τα πάντα με άρρητη δύναμη και δεν απουσιάζει από κανένα από τα όντα. <Του λέγουν οι μαθητές του: Ιδού, τώρα μιλάς ανοιχτά και δεν λες καμία παραβολή· τώρα γνωρίζουμε ότι τα ξέρεις όλα και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτάει κανείς· εξαιτίας αυτού πιστεύουμε ότι εξήλθες από τον Θεό.> Θαυμάζουν την τόσο ξεκάθαρη απόδειξη, εκπλήσσονται από τη διαφάνεια του λόγου. Διότι τους απηύθυνε τον λόγο πολύ καλά, χωρίς καμία συγκάλυψη. Χαίρονται, λοιπόν, επειδή έλαβαν μια απόδειξη απαλλαγμένη από κάθε δυσκολία, και λένε ότι τα όσα ειπώθηκαν δεν έχουν τίποτα το δυσνόητο, αλλά ότι ο λόγος του σχετικά με αυτό είναι τόσο ξεκάθαρος, ώστε να μη φαίνεται να υπάρχει σε αυτόν ούτε καν ένα μικρό ίχνος παραβολής. Αποκομίζουν δε επιπλέον και το εξής: επειδή γνώρισες, λένε, αυτό που ψιθυρίστηκε κρυφά, και πρόλαβες την ερώτηση την οποία εμείς ίσως θα σου υποβάλλαμε ζητώντας να μάθουμε αυτά που έλεγες προηγουμένως, έχουμε πιστέψει ότι εξήλθες από τον Θεό. Διότι το να γνωρίζει κανείς, λένε, τα κρυμμένα και τα απόκρυφα, είναι ίδιον του Θεού των πάντων και κανενός άλλου.

ΑΛΛΟ. «Εξήλθα από τον Πατέρα, και ήλθα στον κόσμο, και πάλι αφήνω τον κόσμο, και πορεύομαι προς τον Πατέρα. Του λέγουν οι μαθητές του: Ίδε, τώρα μιλάς με παρρησία και δεν λέγεις καμία παροιμία. Τώρα γνωρίζουμε ότι τα γνωρίζεις όλα, και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτά κανείς. Εξαιτίας αυτού πιστεύουμε ότι εξήλθες από τον Θεό.» Είναι πάρα πολύ αξιόλογη η σφραγίδα και η μαρτυρία των αγίων αποστόλων, οι οποίοι δηλώνουν ότι έχουν πειστεί και έχουν ήδη πιστέψει, και μάλιστα πολύ γρήγορα, ότι ο Υιός εξέλαμψε από την ουσία του Θεού και Πατρός. Διότι αυτό νομίζω ότι σημαίνει, και όχι κάτι άλλο, το ότι εξήλθε από τον Πατέρα. Πρέπει όμως να ερευνήσουμε από πού προήλθε η πίστη τους, και βάσει τίνων ή ποιών αφορμών δόθηκε η επιβεβαίωση της συνέσεώς τους. «Τώρα, λέγουν, γνωρίζουμε ότι τα γνωρίζεις όλα, και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτά κανείς. Εξαιτίας αυτού πιστεύουμε ότι εξήλθες από τον Θεό.» Με το να γνωρίζει τα πάντα ο Υιός, πείστηκαν οι μαθητές ότι πράγματι φανερώθηκε από τον Θεό και Πατέρα. Διότι είναι πράγματι ίδιον της θεότητας το να μην αγνοεί τίποτα, το οποίο ακριβώς υπήρχε στον Υιό. Γι' αυτό ακριβώς και πιστεύουν ότι είναι Θεός, και ότι φανερώθηκε γεννητώς από τον Πατέρα, έχοντας τα δικά Του χαρακτηριστικά φυσικώς μέσα στον εαυτό Του.

Στάθηκε λοιπόν ανάμεσά τους και τους λέει: «ειρήνη υμίν», αυτόν τον γλυκό, προσφιλή και οικείο σε αυτόν χαιρετισμό. Και επειδή η ειρήνη είναι διπλή, αφενός αυτή που έχουμε προς τον Θεό, η οποία είναι κατεξοχήν γέννημα της ευσέβειας, και αφετέρου αυτή που έχουμε αναμεταξύ μας, η οποία εκ φύσεως γεννιέται από τη φωνή του ευαγγελίου, ο Κύριος έδωσε εδώ και τις δύο μέσω ενός χαιρετισμού. Και όπως ακριβώς τους είχε προστάξει να κάνουν, όταν τους απέστειλε για πρώτη φορά, λέγοντας: «σε όποια οικία εισέλθετε, να λέτε: ειρήνη στον οίκο τούτο», έτσι κάνει και ο ίδιος· εισερχόμενος στην οικία όπου ήταν συγκεντρωμένοι, αμέσως τους έδωσε την ειρήνη. Όταν δε τους είδε καταπτοημένους και ταραγμένους από το ανέλπιστο και παράδοξο του θεάματος (διότι, λέει, νόμιζαν ότι βλέπουν πνεύμα, ότι δηλαδή αυτό που έβλεπαν ήταν φαντασία), αυτός, φανερώνοντάς τους πάλι τα κινήματα της καρδιάς τους και αποδεικνύοντας ότι είναι εκείνος στον οποίο και πριν από το πάθος και την ανάσταση έλεγαν: «τώρα γνωρίζουμε ότι τα γνωρίζεις όλα και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτάει κανείς», τους πρότεινε τη βεβαιότητα μέσω της εξέτασης και της ψηλάφησης.

Διότι εκείνοι οι οποίοι, μετά από τόσα που είχαν προηγηθεί, έλεγαν: «Τώρα γνωρίζουμε ότι τα γνωρίζεις όλα», είχαν περισσότερο από όλους την ανάγκη να στηριχθούν. Εξάλλου, ο ευαγγελιστής ούτε καν προσευχή ονομάζει το γεγονός· αλλά τι λέει; «Σήκωσε τα μάτια του στον ουρανό», και αναφέρει ότι αυτό αποτελεί μάλλον συνομιλία με τον Πατέρα. Εάν πάλι αλλού το ονομάζει προσευχή και Τον παρουσιάζει άλλοτε να γονατίζει και άλλοτε να υψώνει τα μάτια στον ουρανό, μην ταραχθείς. Διότι μέσα από αυτά διδασκόμαστε την επιμονή στις δεήσεις, ώστε, και όταν στεκόμαστε, να κοιτάζουμε ψηλά, όχι μόνο με τα μάτια του σώματος, αλλά και της διανοίας· και να κάμπτουμε τα γόνατα, συντρίβοντας την ίδια μας την καρδιά. Διότι ο Χριστός δεν ήλθε για να φανερώσει μόνο τον εαυτό Του, αλλά και για να διδάξει την ανείπωτη αρετή. Και αυτός που διδάσκει, πρέπει να διδάσκει όχι μόνο με τα λόγια, αλλά και με τις πράξεις. Ας ακούσουμε λοιπόν τι λέει εδώ: «Πατέρα, ήλθε η ώρα, δόξασε τον Υιό σου, για να σε δοξάσει και ο Υιός σου». Για άλλη μια φορά μας δείχνει ότι δεν πορεύεται προς τον σταυρό ακούσια. Πώς θα μπορούσε άλλωστε, εφόσον προσεύχεται να πραγματοποιηθεί αυτό, και ονομάζει το γεγονός δόξα, όχι μόνο του ιδίου που σταυρώνεται, αλλά και του Πατέρα; Επειδή έτσι ακριβώς και έγινε· διότι δεν δοξάσθηκε μόνο ο Υιός, αλλά και ο Πατέρας. Διότι πριν από τον σταυρό, ούτε καν οι Ιουδαίοι δεν Τον γνώριζαν· επειδή «ο Ισραήλ», λέει, «δεν με γνώρισε»· μετά τον σταυρό, όμως, προσέτρεξε σε Αυτόν ολόκληρη η οικουμένη.

Επειδή όμως τους παρηγορούσε εξαιρετικά το να ακούν ότι προήλθε από τον Θεό και ότι πάλι πηγαίνει προς τον Θεό, γι' αυτό συνεχώς το επαναλαμβάνει. Γι' αυτό και εκείνοι, αφού ωφελήθηκαν ακούγοντας αυτά και ανακουφίστηκαν, τι λένε; «Του λένε οι μαθητές του: Να, τώρα μιλάς ανοιχτά και δεν λες καμία παραβολή· τώρα γνωρίζουμε ότι τα ξέρεις όλα και δεν έχεις ανάγκη να σε ρωτάει κανείς. Εξαιτίας αυτού πιστεύουμε ότι προήλθες από τον Θεό».

Τους αποκρίθηκε ο Ιησούς: Τώρα πιστεύετε. Ιδού έρχεται η ώρα, και μάλιστα έχει ήδη έρθει, που θα σκορπιστείτε ο καθένας στα δικά του και θα με αφήσετε μόνο. Όμως δεν είμαι μόνος, διότι ο Πατέρας είναι μαζί μου. Ακούγοντας οι μαθητές ότι ο Θεός και Πατέρας θα είναι φίλος τους, και ότι δεν έχουν ανάγκη τη δική του μεσιτεία, εφόσον έχουν αποκτήσει οικειότητα με τον Πατέρα, και ότι εξήλθε από τον Θεό, λένε ότι «Τώρα γνωρίζουμε ότι τα ξέρεις όλα», δηλαδή, γνωρίζεις εκείνα που σκανδαλίζουν την καρδιά του καθενός, «και δεν έχεις ανάγκη» να τα μαθαίνεις από κάποιους. Και «σε αυτό πιστεύουμε, ότι εξήλθες από τον Θεό». Διότι ίδιον του Θεού είναι το να γνωρίζει τα κρυπτά της καρδιάς.