Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 16:5

Κεφάλαιο Εʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Τώρα όμως πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας τα είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας. Εγώ όμως σας λέω την αλήθεια: σας συμφέρει να αναχωρήσω εγώ. Διότι, εάν δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν θα έλθει σε εσάς. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Βʹ. Ώστε μάλλον χαίρομαι, διότι, αν και σας λύπησα με την επιστολή, δεν μεταμέλομαι, έστω κι αν είχα μεταμεληθεί. Διότι βλέπω ότι η επιστολή εκείνη, αν και για λίγο, σας λύπησε. Τώρα χαίρομαι, όχι διότι λυπηθήκατε, αλλά διότι λυπηθήκατε προς μετάνοια. Διότι λυπηθήκατε κατά Θεόν, ώστε σε τίποτα να μη ζημιωθείτε από εμάς.

Παραγγέλλει, λοιπόν, στους μαθητές να θυμούνται σταθερά Εκείνον που τους προείπε τα μελλούμενα με τρόπο ωφέλιμο και αναγκαίο. Διότι ήταν αναμφίβολο ότι, πιστεύοντας εξαιτίας αυτού ότι Εκείνος είναι αληθινός Θεός –αφού γνώρισμα του αληθινού Θεού είναι το να γνωρίζει τα πάντα– θα πίστευαν επίσης ότι θα τους απαλλάξει εύκολα από τα δεινά. «Αυτά όμως δεν σας τα είπα εξαρχής, επειδή ήμουν μαζί σας. Τώρα όμως πηγαίνω προς Εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας». Ο Χριστός προνόησε και για κάτι άλλο, λίαν ωφέλιμο και απολύτως αναγκαίο. Διότι ήταν αναμφίβολο ότι, αφού κλήθηκαν από Αυτόν στη μαθητεία από την αρχή, όντας διαρκώς μαζί Του και συμβιώνοντας, και έχοντας αποκτήσει μεγάλη πείρα των παραδόξων θαυμάτων, και έχοντας αναλογιστεί την ασύγκριτη δύναμη και εξουσία Του, υπέθεταν ότι θα νικήσουν κάθε πειρασμό και ότι γενικά θα ξεπεράσουν όλα τα δεινά. Διότι πώς ήταν δυνατόν να αμφιβάλλουν πλέον και να μικροψυχούν ως προς αυτό, εφόσον είχαν κερδίσει την εύνοια Εκείνου που έχει τόση δύναμη; Επειδή, όμως, ο Χριστός προμήνυσε ότι θα περιπέσουν σε απροσδόκητους κινδύνους, το έπραξε προκειμένου να μην ταραχθούν υπερβολικά εξαιτίας αυτού, αναλογιζόμενοι και λέγοντας: «Άραγε διαψευστήκαμε στις αρχικές μας ελπίδες και αστοχήσαμε ως προς τον σκοπό, νομίζοντας ότι κληθήκαμε για να απολαύσουμε όλα τα αγαθά, καταλήγοντας όμως με τέτοιον τρόπο σε απροσδόκητες συμφορές;»

Και αυτό κυρίως είναι αναγκαίο να γνωρίζετε, ότι πριν από τον σταυρό βρίσκονταν σε μεγάλη άγνοια· γι' αυτό και επιπλήττοντάς τους έλεγε: «Ακόμη και εσείς είστε ασύνετοι; Δεν κατανοείτε ακόμη ούτε αντιλαμβάνεστε, ότι δεν σας μίλησα για τους άρτους, να προσέχετε από το προζύμι των Φαρισαίων;» Και πάλι: «Έχω πολλά να σας πω, αλλά δεν μπορείτε να τα βαστάξετε τώρα». Και όχι μόνο αγνοούσαν τα υψηλότερα, αλλά και εκείνα που άκουγαν τα απέβαλαν πολλές φορές από τη μνήμη τους εξαιτίας του φόβου και της δειλίας· πράγμα για το οποίο τους ονείδιζε λέγοντας: «Κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας». Και πάλι, μιλώντας για τον Παράκλητο, έλεγε: «Εκείνος θα σας τα υπενθυμίσει όλα και θα σας διδάξει». Δεν θα έλεγε, όμως, «θα υπενθυμίσει», εάν δεν είχαν αποβάλει πολλά από όσα τους είχαν λεχθεί. Αυτά δε δεν τα ανέφερα τυχαία, αλλά επειδή ο Πέτρος φαίνεται τη μια στιγμή να ομολογεί ολοκληρωμένη και τέλεια ομολογία, και την άλλη να τα έχει λησμονήσει όλα. Διότι αυτός που είπε: «Εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού του ζώντος», και μακαρίστηκε γι' αυτά, έσφαλε σε τέτοιο βαθμό λίγο αργότερα, ώστε να αποκληθεί Σατανάς. Λέει, δηλαδή, προς αυτόν: «Πήγαινε πίσω μου, Σατανά· μου είσαι σκάνδαλο, διότι δεν φρονείς τα του Θεού, αλλά τα των ανθρώπων». Και τι θα μπορούσε να είναι πιο ατελές από εκείνον που δεν φρονεί τα του Θεού, αλλά τα των ανθρώπων;

Ε΄. Εδώ προσέξτε με με πολλή προσοχή. Γιατί άραγε τα λένε αυτά; Μήπως δεν είχαν μάτια οι μαθητές; Μήπως δεν έβλεπαν αυτό που γινόταν; Δεν είπε ο ευαγγελιστής ότι ενώ αυτοί κοιτούσαν αναλήφθηκε; Για ποιον λόγο, λοιπόν, στάθηκαν δίπλα τους οι άγγελοι διδάσκοντάς τους ότι ανέβηκε στον ουρανό; Για τις εξής δύο αιτίες: η πρώτη, επειδή θλίβονταν διαρκώς για την αναχώρηση του Χριστού· διότι, για να καταλάβεις ότι θλίβονταν, άκουσε τι τους λέει: «Κανείς από εσάς δεν με ρωτά, Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας είπα αυτά, η λύπη γέμισε την καρδιά σας». Διότι, αν ενώ έχουμε φίλους και συγγενείς δεν αντέχουμε τον χωρισμό από αυτούς, πώς οι μαθητές, βλέποντας τον Σωτήρα, τον διδάσκαλο, τον προστάτη, τον φιλάνθρωπο, τον πράο, τον αγαθό να αποχωρίζεται από αυτούς, πώς δεν θα πονούσαν; Πώς δεν θα οδυνώντο; Γι' αυτό στάθηκε ο άγγελος, προκειμένου να παρηγορήσει τη λύπη που προκλήθηκε από την άνοδο, υπενθυμίζοντας πάλι την επάνοδο. Διότι λέει: «Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, έτσι ακριβώς θα έλθει». Λυπηθήκατε, λέει, επειδή αναλήφθηκε;

Εάν, όταν δεν υπήρχε φόβος, ξεχνούσαν πολλά και κάποια ούτε καν τα κατανοούσαν, όπως άλλωστε λέει και ο ευαγγελιστής, όταν τους βρήκε τόσο μεγάλος κίνδυνος, πώς δεν θα είχαν πετάξει από το μυαλό τους τα πάντα; Και τι λέω για τα λόγια; Εδώ ακόμη και ο πόθος προς τον ίδιο τον Διδάσκαλο σιγά-σιγά μαραινόταν εξαιτίας του φόβου για όσα επρόκειτο να συμβούν· πράγμα για το οποίο και τους επέπληξε. Διότι, ενώ πριν από αυτό κρέμονταν από εκείνον και ρωτούσαν συνεχώς: «Πού πηγαίνεις;», ύστερα, όταν ανέπτυξε εκτενείς λόγους περιγράφοντας τα δεινά που θα τους έβρισκαν κατά την ώρα του Σταυρού, έπειτα έχοντας παγώσει από τον φόβο έμειναν άφωνοι. Άκουσε πώς τους προβάλλει αυτό ακριβώς, λέγοντας: «Κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις; Αλλά, επειδή σας έχω πει αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας». Εάν, λοιπόν, αν και περίμεναν ότι θα πέθαινε και θα ανασταινόταν, πονούσαν τόσο πολύ, σε περίπτωση που δεν τον έβλεπαν αναστημένο, πώς δεν θα χάνονταν, και πώς δεν θα βιάζονταν να χωθούν μέσα στην ίδια τη γη, πολιορκούμενοι από την απογοήτευση της απάτης και τον τρόμο για όσα επρόκειτο να συμβούν;

ΟΜΙΛΙΑ ΟΗ΄. Αυτά, βεβαίως, δεν σας τα είπα από την αρχή, διότι ήμουν μαζί σας. Τώρα όμως πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά: «Πού πηγαίνεις;». Αλλά επειδή σας τα είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας.

Αυτό, λοιπόν, τους έλεγε επιτιμώντας τους: «Αυτά δεν σας τα είπα εξ αρχής, διότι ήμουν μαζί σας. Τώρα όμως πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας τα είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας». Διότι είναι φοβερή η αμετρία της, φοβερή, και πρόξενος θανάτου.

Άραγε λοιπόν δεν το είπε αυτό; Δεν κάλεσε τους δώδεκα και τους έλεγε: «Θα οδηγηθείτε μπροστά σε ηγεμόνες και βασιλείς, και θα σας μαστιγώσουν στις συναγωγές»; Πώς λοιπόν λέει ότι: «Από την αρχή δεν σας τα είπα»; Διότι τις μαστιγώσεις και τις συλλήψεις τις είχε προαναγγείλει, όχι όμως και το ότι ο θάνατός τους θα θεωρείτο τόσο επιδιωκόμενος, ώστε η πράξη αυτή να νομίζεται ότι αποτελεί λατρεία προς τον Θεό. Διότι αυτό περισσότερο από όλα ήταν ικανό να τους καταπλήξει με τρόμο, το ότι δηλαδή επρόκειτο να καταδικαστούν ως ασεβείς και καταστροφείς. Εκτός αυτού όμως, μπορεί να ειπωθεί και τούτο, ότι δηλαδή εκεί μεν είπε όσα επρόκειτο να υποστούν από τα έθνη, εδώ όμως πρόσθεσε και όσα θα προέρχονταν από τους Ιουδαίους με μεγαλύτερη υπερβολή, και τους δίδαξε ότι βρίσκονται προ των πυλών. «Τώρα όμως πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν λέει: Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας τα έχω πει αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας».

Ομιλία ΟΘʹ. «Λίγο ακόμη, και δεν θα με βλέπετε· και πάλι λίγο ακόμη, και θα με δείτε, διότι πηγαίνω προς τον Πατέρα». Είπαν τότε μερικοί από τους μαθητές του μεταξύ τους: «Τι είναι αυτό που λέει, Λίγο;» και τα εξής. αʹ. Την πονεμένη ψυχή, που κυριεύεται από πολλή αποθάρρυνση, τίποτα δεν συνηθίζει να την καταβάλλει τόσο, όσο η συνεχής επανάληψη των λόγων που γεννούν τη λύπη. Για ποιο λόγο λοιπόν ο Χριστός, ενώ είπε «Πηγαίνω» και «Δεν θα μιλήσω πλέον μαζί σας», επαναλαμβάνει συνεχώς τα ίδια, λέγοντας: «Λίγο ακόμη, και δεν θα με βλέπετε πλέον» και «Διότι πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε»; Διότι, αφού τους ανόρθωσε με τα λόγια περί του Πνεύματος, τότε πάλι καταβάλλει το φρόνημά τους. Για ποιο λόγο λοιπόν το κάνει αυτό; Δοκιμάζει τον λογισμό τους και τον καθιστά πιο δόκιμο, και τους συνηθίζει καλά, μέσα από την ακρόαση των λυπηρών πραγμάτων, να υπομείνουν γενναία τον χωρισμό του. Διότι εκείνοι που ασκήθηκαν σε αυτό μέσω των λόγων, επρόκειτο πλέον να το υπομείνουν εύκολα και στην πράξη. Αν όμως κάποιος το εξετάσει με ακρίβεια, και αυτό το ίδιο αποτελεί παρηγοριά, το να πει δηλαδή ότι «Αναχωρώ προς τον Πατέρα». Διότι αυτό έδειχνε ότι δεν πρόκειται να χαθεί, αλλά ότι ο θάνατός του είναι μια μετάσταση. Και τους προσέφερε και άλλη παρηγοριά. Διότι δεν είπε μόνο «Λίγο ακόμη, και δεν θα με βλέπετε πλέον», αλλά πρόσθεσε: «Λίγο ακόμη, και θα με δείτε», φανερώνοντας ότι θα επανέλθει, και ότι ο χωρισμός θα είναι για λίγο, ενώ η συναναστροφή μαζί τους θα είναι παντοτινή.

β΄. Επειδή, λοιπόν, όσα είχαν ειπωθεί ήταν συγκαλυμμένα, λέει: «Αυτά σας τα έχω πει με παροιμίες· έρχεται όμως η ώρα που δεν θα σας μιλήσω πλέον με παροιμίες». Θα έλθει καιρός που όλοι θα τα κατανοήσετε με σαφήνεια. Εννοεί δε τον χρόνο της αναστάσεως. «Τότε με παρρησία θα σας αναγγείλω τα περί του Πατρός». Διότι πράγματι επί σαράντα ημέρες ήταν μαζί τους και τους μιλούσε, συναναστρεφόμενος και λέγοντας τα σχετικά με τη βασιλεία του Θεού. Διότι τώρα, επειδή διακατέχεστε από φόβο, δεν προσέχετε τα λεγόμενα· τότε όμως, όταν θα με δείτε αναστημένο και θα είμαστε μαζί, θα μπορέσετε με παρρησία να τα μάθετε όλα, ότι δηλαδή ο ίδιος ο Πατέρας θα σας αγαπήσει, εφόσον η πίστη σας προς εμένα θα έχει καταστεί πλέον βέβαιη. Και δεν θα παρακαλέσω τον Πατέρα. Αρκεί η αγάπη προς εμένα για να σας προστατεύσει. «Επειδή εσείς με αγαπήσατε και πιστέψατε ότι από τον Θεό εξήλθα. Από τον Πατέρα εξήλθα και έρχομαι στον κόσμο. Πάλι αφήνω τον κόσμο και πορεύομαι προς τον Πατέρα». Επειδή, λοιπόν, ο λόγος περί της αναστάσεως τους παρηγορούσε εξαιρετικά, και μαζί με αυτό το να ακούν ότι «Από τον Θεό εξήλθα και εκεί πηγαίνω», επαναλαμβάνει τα λόγια αυτά συνεχώς. Διότι το πρώτο παρείχε την εγγύηση ότι ορθώς πιστεύουν σε αυτόν, ενώ το δεύτερο ότι πρόκειται να βρίσκονται σε ασφάλεια. Όταν, λοιπόν, έλεγε: «Λίγο ακόμη και δεν θα με βλέπετε· και πάλι λίγο ακόμη και θα με δείτε», δικαιολογημένα δεν καταλάβαιναν· τώρα όμως όχι πλέον. Τι σημαίνει δε το, «Εμένα δεν θα με ρωτήσετε»; Ότι δεν θα πείτε: «Δείξε μας τον Πατέρα σου» και, «Πού πηγαίνεις;».

Διότι πολλά επιτυγχάνονταν εξαιτίας αυτού· και πρώτον, το να γνωρίσουν τη δύναμη της πρόγνωσής του· δεύτερον δε, το να μην υποπτεύεται κανένας ότι αυτά τα δεινά συνέβαιναν εξαιτίας της αδυναμίας του διδασκάλου· τρίτον, το να μην καταλαμβάνονται από έκπληξη όσοι τα υπέμεναν, από το γεγονός ότι συνέβαιναν απροσδόκητα και παρά κάθε προσδοκία· τέταρτον, το να μη θορυβηθούν ακούγοντας αυτά ακριβώς κατά τον καιρό του σταυρού. Διότι πράγματι αυτό ακριβώς έπαθαν τότε, όταν επιπλήττοντάς τους έλεγε: «Επειδή σας τα είπα αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας· και κανένας από εσάς δεν με ρωτά, Πού πηγαίνεις;»

Γι' αυτόν τον λόγο και οι φίλοι του Ιώβ, όταν έφτασαν και είδαν την τραγωδία εκείνου του οίκου, και τον δίκαιο να κάθεται πάνω στην κοπριά και να είναι γεμάτος πληγές, έσχισαν τα ιμάτιά τους, θρήνησαν γοερά και κάθισαν δίπλα του σιωπηλοί, δεικνύοντας ότι τίποτα δεν είναι τόσο κατάλληλο στην αρχή για όσους οδυνώνται όσο η ησυχία και η σιωπή· διότι ο πόνος ήταν μεγαλύτερος από την παρηγοριά. Γι' αυτό και οι Ιουδαίοι, υποδουλωμένοι στον πηλό και την πλινθοποιία, όταν είδαν τον Μωυσή να έρχεται, δεν μπορούσαν να δώσουν προσοχή στα λεγόμενά του εξαιτίας της ολιγοψυχίας και της θλίψης τους. Και τι το θαυμαστό αν κάποιοι μικρόψυχοι άνθρωποι το έπαθαν αυτό, όταν βλέπουμε ακόμη και τους μαθητές να περιπίπτουν σε αυτό το πάθος; Διότι μετά από εκείνο το Μυστικό Δείπνο, όταν ο Χριστός τους πήρε και τους μιλούσε κατ' ιδίαν, στην αρχή μεν οι μαθητές τον ρωτούσαν συνεχώς: «Πού πηγαίνεις;»· όταν όμως τους ανέφερε τα δεινά που επρόκειτο να τους βρουν λίγο αργότερα, τους πολέμους, τις εξεγέρσεις, την απέχθεια από όλους, τις μαστιγώσεις, τις φυλακίσεις, τα δικαστήρια, τις βίαιες προσαγωγές, τότε η ψυχή τους, πιεζόμενη από τον φόβο των όσων ειπώθηκαν και από την αθυμία για τα μελλοντικά, σαν από κάποιο βαρύτατο φορτίο, έμεινε πλέον άφωνη. Γι' αυτό, βλέποντάς τους ο Χριστός να βρίσκονται σε σύγχυση, ελέγχοντάς τους ακριβώς γι' αυτό, τους έλεγε: «Πορεύομαι προς τον Πατέρα μου, και ουδείς εξ υμών με ερωτά: Πού πηγαίνεις;».

Αλλά γιατί πρέπει να μιλάμε για τους Ιουδαίους, έναν λαό άτακτο και αγνώμονα, υποδουλωμένο στη σάρκα και ανίδεο από την πνευματική φιλοσοφία; Εφόσον μπορούμε να λάβουμε την απόδειξη από άνδρες μεγάλους και υψηλούς. Διότι ο χορός των Αποστόλων, αφού συναναστράφηκε με τον Χριστό επί τρία χρόνια, αφού διδάχθηκε πολλά περί αθανασίας και για τα άλλα απόρρητα μυστήρια, αφού και οι ίδιοι επιτέλεσαν θαυμαστά και παράδοξα σημεία και Τον είδαν να θαυματουργεί για τόσο μεγάλο διάστημα, αφού μοιράστηκαν μαζί Του την τράπεζα, τη συναναστροφή και τους λόγους Του και εκπαιδεύτηκαν με κάθε τρόπο, επειδή άκουσαν λόγια που τους προκαλούσαν αθυμία, αν και Τον κρατούσαν συνεχώς και κρέμονταν από Αυτόν σαν θηλάζοντα βρέφη και Τον ρωτούσαν διαρκώς «πού πηγαίνεις;», κατανικήθηκαν σε τέτοιο βαθμό από την τυραννία αυτής της αθυμίας και βυθίστηκαν σε τόση λύπη, ώστε να μην Τον ρωτούν πλέον γι' αυτά. Και επιπλήττοντάς τους γι' αυτό, ο Χριστός έλεγε: «Ακούσατε ότι πηγαίνω προς Εκείνον που με έστειλε και έρχομαι σε εσάς, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά "πού πηγαίνεις;", αλλά επειδή σας έχω πει αυτά τα λόγια, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας».

Και καθένας που θα σας σκοτώνει, με τέτοιο ζήλο θα επιδιώξει τον φόνο σας, ώστε «θα νομίσει ότι προσφέρει λατρεία στον Θεό»· δηλαδή, θα θεωρήσει ότι πράττει θεάρεστο και ευσεβές έργο. Προσθέτει όμως και την επαρκή παρηγοριά. «Διότι αυτά», λέγει, «θα τα κάνουν, επειδή δεν γνώρισαν τον Πατέρα, ούτε εμένα». Εξαιτίας εμού, λέγει, και του Πατέρα, πρόκειται να τα υποστείτε αυτά· επομένως να κάνετε υπομονή. «Διότι είστε μακάριοι, όταν σας ονειδίσουν και σας διώξουν και πουν κάθε πονηρό λόγο εναντίον σας, λέγοντας ψέματα εξαιτίας μου». Αυτός ο μακαρισμός ας είναι για σας παρηγοριά, όταν τα θυμάστε αυτά. «Σας τα έχω πει δε αυτά», ώστε, όταν δείτε τα δυσάρεστα να έχουν πραγματοποιηθεί, να πιστέψετε και για τα υπόλοιπα. Διότι δεν θα μπορέσετε να πείτε, ότι σας προείπα τα ευχάριστα θέλοντας να σας εξαπατήσω· αλλά, όπως ακριβώς προαναγγέλλοντας τα λυπηρά δεν διαψεύστηκα, έτσι και όταν είπα τα ευχάριστα δεν αξίζει να μην με πιστεύετε· και συγχρόνως, για να μην είστε απροετοίμαστοι, αλλά έτοιμοι, ενθυμούμενοι ότι εγώ σας τα είπα αυτά, και γι' αυτό να στέκεστε γενναία απέναντι στα λυπηρά. «Δεν σας τα είπα όμως αυτά από την αρχή, επειδή ήμουν μαζί σας· τώρα όμως πηγαίνω προς εκείνον που με έστειλε, και κανείς από εσάς δεν με ρωτά· Πού πηγαίνεις; Αλλά επειδή σας έχω πει αυτά, η λύπη έχει γεμίσει την καρδιά σας».

«Αλλά εγώ σας λέω την αλήθεια: σας συμφέρει να αναχωρήσω εγώ. Διότι, εάν εγώ δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν θα έρθει σε εσάς· εάν όμως πορευθώ, θα τον στείλω σε εσάς.» Οι απόστολοι βάρυναν πολύ από τη λύπη, ακούγοντας ότι επρόκειτο να τους συμβούν τέτοια πράγματα. Γι' αυτό και ο Κύριος λέει: «Αυτά», δηλαδή τα τόσο λυπηρά, «δεν σας τα είπα από την αρχή», όχι επειδή τα αγνοούσα, αλλά «επειδή ήμουν μαζί σας» και είχατε εμένα ως ικανό καταφύγιο, και όλος ο πόλεμος ξεσπούσε πάνω μου, ενώ εσείς βρισκόσασταν σε απόλυτη ασφάλεια. Επομένως, δεν υπήρχε ανάγκη τέτοιων λόγων τότε, οι οποίοι δηλαδή να σας προετοιμάζουν και να σας προστατεύουν· αλλά τώρα που πηγαίνω προς τον Πατέρα μου και πρόκειται να σας αφήσω, τα προλέγω αυτά, για να προφυλάξετε τους εαυτούς σας. «Και κανείς από εσάς δεν με ρωτά: Πού πηγαίνεις;» αλλά συγχυστήκατε από τη λύπη και πάθατε ταραχή, έχοντας κλονιστεί στις καρδιές σας από την προσδοκία των δεινών. «Αλλά εγώ σας λέω την αλήθεια». Δες πώς τους παρηγορεί. Ακόμη και αν λυπηθείτε μύριες φορές, λέει, εγώ σας λέω το συμφέρον σας. Διότι εσείς μεν θέλετε να είμαι πάντοτε παρών μαζί σας· αυτό όμως δεν σας συμφέρει. «Διότι, εάν εγώ δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν θα έρθει σε εσάς». Ώστε, ακόμη και αν εσείς θέλετε την παρουσία μου, δεν θα πειστώ σε εσάς, αλλά θα επιλέξω μάλλον το συμφέρον σας, παρά το επιβλαβές για εσάς θέλημά σας.