Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:11

Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Σωτήριος του Πατρός στον κόσμο είναι ο Υιός· σωτήριο του Υιού στον κόσμο είναι ο σταυρός. [Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Το σωτήριο, λέει, το οποίο έδωσες στο ανθρώπινο γένος, μέσω της δικής σου ανάστασης το κατέστησες φανερό σε όλους.] Είθε ο Κύριος να εκπληρώσει όλα τα αιτήματά σου. Ποια ήταν τα αιτήματα, παρά το: «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους από τον κόσμο»; Είναι προφανές δε, ότι εννοεί αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν. [Ή τον Δαβίδ ή τον Εζεκία· διότι αναφέρεται σε ιερείς και βασιλείς, ή λόγω της κατά σάρκα οικονομίας και της ανάστασης του Κυρίου· ή και επειδή, όταν σωζόμαστε εμείς, ο ίδιος λέει ότι σώζεται, εφόσον αποτελούμε μέλη ενός σώματος. Γι' αυτό και τώρα είπε: Διότι στο παρόν γνωρίζουμε ότι σώζεται ο Χριστός, από το γεγονός ότι εμείς λαμβάνουμε από τώρα τον αρραβώνα της σωτηρίας. Έσωσες δε μέσω της δυνάμεως της δεξιάς σου. Ονομάζοντας «δεξιά» τις πράξεις, τις μεγάλες δυνάμεις, τη βοήθεια· ή προαναγγέλλει τα θεία σημεία του Χριστού.] Τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον Χριστό του, αφού έχει ήδη φωτιστεί από το Πνεύμα για τα γεγονότα της ανάστασης.

Αλλ' ούτε και έτσι δεν ντρέπονται οι Αρειανοί, και λένε: «Δεν είναι τα πράγματα όπως εσείς λέτε, αλλά όπως εμείς θέλουμε· διότι, επειδή εσείς ανατρέπετε τις προηγούμενες επινοήσεις μας, εφεύραμε μία νεότερη και λέμε: Έτσι είναι ο Υιός και ο Πατέρας ένα, και έτσι είναι ο Πατέρας μέσα στον Υιό και ο Υιός μέσα στον Πατέρα, όπως ακριβώς κι εμείς μπορούμε να γίνουμε μέσα σε αυτόν. Διότι αυτό έχει γραφτεί στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, το οποίο ο Χριστός ζητούσε για εμάς λέγοντας: "Άγιε Πατέρα, διατήρησέ τους στο όνομά σου, που μου έχεις δώσει, για να είναι ένα, όπως κι εμείς". Και πάλι μετά από λίγο: "Και δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα, κι εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι κι αυτοί ένα μέσα σε εμάς· ώστε να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες. Κι εγώ τους έδωσα τη δόξα που μου έχεις δώσει, για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα, εγώ μέσα τους, κι εσύ μέσα σε εμένα· ώστε να είναι τέλεια ενωμένοι σε ένα, και για να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες".» Έπειτα, σαν να βρήκαν πρόφαση, οι δόλιοι προσθέτουν τα εξής: «Αν λοιπόν, όπως ακριβώς εμείς γινόμαστε ένα μέσα στον Πατέρα, έτσι και αυτός και ο Πατέρας είναι ένα, και έτσι βρίσκεται και αυτός μέσα στον Πατέρα, πώς εσείς, από το γεγονός ότι αυτός λέει "Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα" και "Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα", ισχυρίζεστε ότι αυτός είναι ίδιος και όμοιος της ουσίας του Πατέρα;»

«Διότι είναι ανάγκη ή και εμείς να είμαστε οικείοι της ουσίας του Πατρός, ή και εκείνος να είναι ξένος, όπως ακριβώς είμαστε ξένοι και εμείς.» Αυτά λοιπόν φλυαρούν εκείνοι λέγοντας ανοησίες· εγώ όμως δεν βλέπω τίποτε άλλο σε αυτήν την κακόνοιά τους παρά παράλογη τόλμη και διαβολική παραφροσύνη, καθώς λένε και αυτοί κατά μίμηση εκείνου: «Θα ανεβούμε στον ουρανό, θα γίνουμε όμοιοι με τον Ύψιστο». Διότι τα όσα δίνονται κατά χάριν στους ανθρώπους, αυτοί τα θέλουν να είναι ίσα με τη θεότητα Εκείνου που τα δωρίζει. Ακούγοντας, λοιπόν, ότι οι άνθρωποι ονομάζονται υιοί, νόμισαν ότι και οι ίδιοι είναι ίσοι με τον αληθινό και κατά φύσιν Υιό. Και τώρα πάλι, ακούγοντας τον Σωτήρα να λέει: «Για να είναι ένα, όπως ακριβώς και εμείς», αυταπατώνται, και αποθρασυνόμενοι νομίζουν ότι και οι ίδιοι θα είναι έτσι, όπως ακριβώς είναι ο Υιός μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα στον Υιό· μη βλέποντας την πτώση του πατέρα τους, του διαβόλου, η οποία προήλθε από τέτοιου είδους έπαρση.

Επομένως, το «Για να είναι ένα, καθώς και εμείς», δεν το έλεγε για να γίνουμε εμείς όπως αυτός, αλλά ώστε, όπως ακριβώς εκείνος, όντας Λόγος, υπάρχει μέσα στον δικό του Πατέρα, έτσι και εμείς, λαμβάνοντας ένα πρότυπο και αποβλέποντας σε αυτόν, να γίνουμε ένα μεταξύ μας με την ομοψυχία και την ενότητα του πνεύματος· και να μη διαφωνούμε, όπως οι Κορίνθιοι, αλλά να έχουμε το ίδιο φρόνημα, όπως οι πεντακισχίλιοι στις Πράξεις των Αποστόλων, οι οποίοι ήταν σαν να αποτελούν έναν άνθρωπο. Διότι ως υιοί, δεν είμαστε όπως ο Υιός· και ως θεοί, δεν είμαστε όπως αυτός· και ως οικτίρμονες όπως ο Πατέρας, δεν είμαστε όπως ο Πατέρας. Αλλά όπως έχει λεχθεί, γινόμενοι με αυτόν τον τρόπο ένα, όπως ο Πατέρας και ο Υιός, δεν θα είμαστε με τον τρόπο που είναι εκ φύσεως ο Πατέρας μέσα στον Υιό, και ο Υιός μέσα στον Πατέρα, αλλά στο μέτρο της φύσεώς μας, και όσο μας είναι δυνατόν να διαμορφωθούμε βάσει αυτού του προτύπου και να μάθουμε πώς οφείλουμε να γίνουμε ένα, όπως ακριβώς μάθαμε και να δείχνουμε ευσπλαχνία. Διότι τα όμοια από τη φύση τους τείνουν να ενώνονται με τα όμοια· επειδή και κάθε σάρκα συνάγεται σύμφωνα με το γένος της.

Αλλά ούτε και έτσι δεν ντράπηκαν οι Αρειανοί και λένε: «Όχι όπως λέτε εσείς, αλλά όπως θέλουμε εμείς· διότι, εφόσον εσείς ανατρέπετε τις προηγούμενες επινοήσεις μας, εμείς εφεύραμε νεότερη και λέμε: Έτσι είναι ο Υιός και ο Πατέρας ένα, και έτσι είναι ο Πατέρας μέσα στον Υιό και ο Υιός μέσα στον Πατέρα, όπως ακριβώς θα μπορούσαμε να γίνουμε και εμείς ένα σε αυτόν. Διότι αυτό είναι γραμμένο στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, το οποίο ο Κύριος ζητούσε για εμάς λέγοντας: "Άγιε Πατέρα, διατήρησέ τους στο όνομά σου που μου έχεις δώσει, για να είναι ένα όπως και εμείς είμαστε ένα", και λίγο πιο κάτω: "Δεν παρακαλώ όμως μόνο γι' αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς, ώστε να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες· και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως και εμείς είμαστε ένα, εγώ μέσα τους και εσύ μέσα σε εμένα, για να είναι τελειωμένοι σε ένα, ώστε να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες"». Έπειτα, σαν να βρήκαν πρόφαση, προσθέτουν οι δόλιοι τα εξής: «Αν, όπως εμείς γινόμαστε ένα μέσα στον Πατέρα, έτσι και αυτός και ο Πατέρας είναι ένα και έτσι βρίσκεται και αυτός μέσα στον Πατέρα, πώς εσείς, από το γεγονός ότι αυτός λέει "εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα" και "εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα", ισχυρίζεστε ότι αυτός είναι ίδιος και όμοιος με την ουσία του Πατέρα;»

«Διότι είναι ανάγκη είτε να είμαστε και εμείς οικείοι της ουσίας του Πατρός, είτε και εκείνος να είναι αλλότριος, όπως ακριβώς είμαστε και εμείς αλλότριοι». Αυτά, βέβαια, φλυαρούν εκείνοι λέγοντας ανοησίες· εγώ όμως δεν βλέπω τίποτε άλλο σε μια τέτοια κακόνοιά τους παρά μόνο παράλογο θράσος και διαβολική παράνοια, επειδή λένε και αυτοί τα ίδια με εκείνον: «Θα ανεβούμε στον ουρανό, θα γίνουμε όμοιοι με τον Ύψιστο». Διότι όσα δίνονται στους ανθρώπους κατά χάριν, αυτά θέλουν να είναι ίσα με τη θεότητα Εκείνου που τα δωρίζει. Ακούγοντας, λοιπόν, ότι οι άνθρωποι αποκαλούνται υιοί, νόμισαν ότι και οι ίδιοι είναι ίσοι με τον αληθινό και κατά φύση Υιό. Και τώρα πάλι, ακούγοντας τον Σωτήρα να λέει «για να είναι ένα, όπως ακριβώς και εμείς», πλανώνται και, αποθρασυνόμενοι, νομίζουν ότι και οι ίδιοι θα γίνουν έτσι όπως είναι ο Υιός μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα στον Υιό, μη βλέποντας την πτώση του πατέρα τους, του διαβόλου, η οποία προήλθε από τέτοιου είδους αλαζονεία.

Επομένως, δεν έλεγε το «για να είναι ένα, όπως κι εμείς» για να γίνουμε όπως Αυτός, αλλά για να μπορέσουμε, όπως ακριβώς εκείνος, όντας Λόγος, υπάρχει μέσα στον «δικό του Πατέρα», έτσι κι εμείς, λαμβάνοντας κάποιο πρότυπο και αποβλέποντας σε εκείνον, να γίνουμε ένα μεταξύ μας με την ομοψυχία, και με την ενότητα του πνεύματος να μη διαφωνούμε όπως οι Κορίνθιοι, αλλά να έχουμε το ίδιο φρόνημα όπως οι πεντακισχίλιοι στις Πράξεις (των Αποστόλων), οι οποίοι βρίσκονταν σε τέτοια συμφωνία σαν να ήταν ένας άνθρωπος. Διότι είμαστε μεν υιοί, όχι όμως όπως ο Υιός· και θεοί, όχι όμως όπως Αυτός· και «οικτίρμονες όπως ο Πατέρας», όχι όμως ‹όπως ο Πατέρας›. Αλλά, όπως έχει λεχθεί, με το «γινόμενοι ένα καθώς ο Πατέρας και ο Υιός», δεν θα είμαστε με τον ίδιο τρόπο που είναι κατά φύση ο Πατέρας μέσα στον Υιό και ο Υιός μέσα στον Πατέρα, αλλά ανάλογα με τη φύση μας και στο μέτρο που μας είναι δυνατό να λάβουμε από εκεί το αποτύπωμα και να μάθουμε πώς οφείλουμε να γίνουμε ένα, όπως ακριβώς μάθαμε και να είμαστε οικτίρμονες. Διότι «τα όμοια» έχουν από τη φύση τους την τάση να ενώνονται «με τα όμοια», επειδή και κάθε σάρκα συνάγεται σύμφωνα με το γένος της. Ο μεν Λόγος, λοιπόν, είναι ανόμοιος προς εμάς, αλλά όμοιος προς τον Πατέρα. Γι' αυτόν τον λόγο, εκείνος μεν είναι κατά φύση και κατ' αλήθειαν ένα με τον δικό του Πατέρα, εμείς δε, όντας μεταξύ μας ομογενείς —διότι όλοι προερχόμαστε από έναν, και μία είναι η φύση όλων των λογικών όντων—, γινόμαστε ένα μεταξύ μας κατά τη διάθεση, έχοντας ως υπογραμμό τη φυσική ενότητα του Υιού προς τον Πατέρα.

Διότι είπε ο Κύριος περί των Αποστόλων: «Όταν ήμουν μαζί τους, εγώ τους φύλαγα, τώρα όμως έρχομαι προς εσένα, φύλαξέ τους στο όνομά σου», διότι δική σου είναι η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Διότι «με την πληγή του εμείς θεραπευτήκαμε», όπως λέει ο προφήτης, και «τις αμαρτίες μας ο ίδιος τις ανέφερε στο σώμα του επάνω στο ξύλο»· σταυρώθηκε δε υπέρ πάντων και για χάρη όλων, ώστε, αφού ένας πέθανε για όλους, όλοι να ζήσουμε εν αυτώ· διότι δεν ήταν δυνατόν «να κρατείται από» τον θάνατο, αλλά ούτε την κατά φύσιν ζωή θα μπορούσε να καταβάλει η φθορά. Το ότι ο Χριστός προσέφερε τη σάρκα του υπέρ της ζωής του κόσμου, θα το γνωρίσουμε και από τα δικά του λόγια: «Πάτερ άγιε, λέει, φύλαξέ τους»· και πάλι: «Υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου»· λέει δε ότι αγιάζει τον εαυτό του σε αυτά τα λόγια, όχι επειδή ωφελείται προς αγιασμό που συνίσταται στην κάθαρση της ψυχής ή του πνεύματος, όπως νοείται σε εμάς, αλλά ούτε και ως μετοχή του Αγίου Πνεύματος· διότι το Πνεύμα υπήρχε μέσα του φυσικώς· και ήταν και είναι πάντοτε άγιος, και θα είναι στο διηνεκές· το δε «αγιάζω», το λέει εδώ αντί του «αφιερώνω και προσφέρω ως άμωμο ιερείο σε οσμή ευωδίας». Διότι αγιαζόταν, ή σύμφωνα με τον νόμο ονομαζόταν άγιο, εκείνο που προσφερόταν στο θείο θυσιαστήριο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η. Ότι δεν θα τεθεί εκτός της βασιλείας του Χριστού, ακόμη και αν λεχθεί κάτι για τον Πατέρα· διότι η εξουσία τους επί πάντων είναι κοινή. «Εγώ για αυτούς παρακαλώ· δεν παρακαλώ για τον κόσμο, αλλά για εκείνους που μου έδωσες, διότι είναι δικοί σου, και τα δικά μου πάντα είναι δικά σου, και τα δικά σου δικά μου, και έχω δοξαστεί μέσω αυτών, και δεν είμαι πλέον στον κόσμο, ενώ αυτοί είναι στον κόσμο, και εγώ έρχομαι προς εσένα.» Μεσιτεύει πάλι ως άνθρωπος, ο συμφιλιωτής και μεσίτης Θεού και ανθρώπων, και ο όντως μέγας και πανάγιος αρχιερέας μας, εξευμενίζοντας με τις ικεσίες του τη θέληση του ίδιου του Πατέρα του, προσφέροντας τον εαυτό του ως ιερουργία υπέρ ημών. Διότι αυτός είναι το θύμα και αυτός ο ιερέας, αυτός ο μεσίτης, αυτός το πανάμωμο ιερείο, ο αληθινός αμνός «ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου.» Ήταν λοιπόν σαν ένας τύπος και μια διαφανής σκιά της μεσιτείας του Χριστού που αναδείχθηκε στους έσχατους καιρούς, η παλαιά μεσιτεία μέσω του Μωυσή, και ο αρχιερέας του νόμου προτύπωνε με το δικό του σχήμα τον ιερουργό που είναι υπεράνω του νόμου· διότι οι νομικές διατάξεις είναι σκιές της αλήθειας.

Ποιο είναι λοιπόν το αίτημα, και για ποια αιτία ζητά να δοθεί στους μαθητές του η εύνοια του Πατέρα; «Δεν είμαι πλέον στον κόσμο», λέει, «και αυτοί είναι στον κόσμο, κι εγώ έρχομαι προς εσένα». Διότι, όσο συμβίωνε και συμπαρευρισκόταν ακόμη με τους αγίους αποστόλους έχοντας σάρκα πάνω στη γη, αποτελούσε παρηγοριά εμφανή και ορατή, η οποία τρόπον τινά συμπαραστεκόταν και βρισκόταν δίπλα σε όσους κινδύνευαν, έτοιμη να προσφερθεί άμεσα· και για τον λόγο αυτόν ήταν πιο θαρραλέοι. Επειδή ο ανθρώπινος νους συνηθίζει να παίρνει θάρρος και να ευφραίνεται όχι τόσο με τα αόρατα, όσο με τα πιο εμφανή. Και το λέμε αυτό, όχι επειδή θεωρούμε τον Κύριο αδύναμο στο να μπορεί να διασώζει κάποιους, ακόμη κι αν δεν είναι ορατά παρών· διότι θα έλεγε ανοησίες όποιος σκεφτόταν έτσι, και πολύ δικαιολογημένα· «διότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο ίδιος χθες και σήμερα, και στους αιώνες»· αλλά γνώριζε ότι οι μαθητές θα έχαναν το θάρρος τους σε μεγάλο βαθμό, έχοντας μείνει κατά κάποιον τρόπο μόνοι πάνω στη γη, με τον κόσμο να μαίνεται ολόγυρά τους σαν άγρια κύματα και να συνηθίζει να πολιορκεί με ανυπόφορους φόβους και έσχατους κινδύνους όσους κηρύττουν τον θείο λόγο στους ακόμη αμύητους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ. Ότι είναι φυσικό στον Υιό το αξίωμα της θεότητας, έστω κι αν λέγεται ότι το έλαβε αυτό από τον Πατέρα εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης και του σχήματος της ταπείνωσης. «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους στο όνομά σου που μου έχεις δώσει, ώστε να είναι ένα όπως εμείς». Διατηρεί παντού τη σύμπλεξη των δύο πραγμάτων σε ένα, εννοώ του ανθρώπινου, που φέρει τη δική μας μικροπρέπεια, και του θεϊκού, που κυοφορεί την ανώτατη από όλες τις δόξες. Διότι τα λόγια του είναι συγκερασμένα και από τα δύο, και όπως αναφέραμε εξετάζοντας τα προηγούμενα, ούτε υψώνονται απολύτως στο κατεξοχήν θεοπρεπές ύψος, ούτε πάλι απομακρύνονται εντελώς από τα δικά μας μέτρα. Διότι είναι Θεός που έγινε άνθρωπος, κατέχοντας με μια άρρητη και ανέκφραστη ένωση μια τρόπον τινά ενδιάμεση θέση, ώστε ούτε να εξέλθει από τα όρια της αληθινής θεότητας, ούτε βέβαια να εγκαταλείψει ολοκληρωτικά εκείνα της ανθρωπότητας. Διότι από τη μια πλευρά η άρρητη γέννησή του από τον Θεό και Πατέρα, καθότι είναι Λόγος και Μονογενής, τον ανυψώνει προς τη θεϊκή ουσία και προς τη δόξα που εύλογα την ακολουθεί· ενώ από την άλλη η κένωση τον υποβιβάζει κατά κάποιον τρόπο στα δικά μας μέτρα, όχι σαν να μπόρεσε με τη βία να επικρατήσει επί του Βασιλέα των όλων, που συμβασιλεύει με τον Πατέρα· διότι ποτέ δεν θα εξαναγκαζόταν παρά τη θέλησή του ο Μονογενής· αλλά μάλλον [η κένωση] αναλήφθηκε οικειοθελώς και διατηρήθηκε από αγάπη προς εμάς. Διότι ταπείνωσε τον εαυτό του, δηλαδή εκούσια και όχι εξαιτίας κάποιας ανάγκης.

Λέει λοιπόν: «Άγιε Πατέρα, διαφύλαξέ τους στο όνομά σου, το οποίο μου έδωσες, ώστε να είναι ένα, όπως εμείς». Επιθυμεί να διαφυλαχθούν οι μαθητές με τη δύναμη και την εξουσία της άρρητης φύσης, αποδίδοντας ορθά και πρεπόντως τη δυνατότητα να διασώζει όποιους θέλει, και μάλιστα πολύ εύκολα, σε Εκείνον που είναι αληθινά και κατά φύση Θεός. Μέσω αυτών δοξάζει, όχι κάποια άλλη, αλλά τη δική του φύση, στο πρόσωπο του Πατέρα, από τον οποίο έχει γεννηθεί ως Θεός. Γι' αυτό λέει: «Πατέρα, διαφύλαξέ τους στο όνομά σου, το οποίο μου έδωσες», δηλαδή στο θείο όνομα. Και αναφέρει πάλι ότι του έχει δοθεί το όνομα της θεότητας, όχι σαν να μην ήταν κατά φύση Θεός και κλήθηκε σε κάποιο επίκτητο αξίωμα θεότητας· διότι τότε θα ήταν θετός, όπως εμείς, έχοντας νόθα και χαρισμένη δόξα και νοθευμένη φύση, πράγματα που δεν επιτρέπεται καν να σκεφτούμε. Διαφορετικά, εξαιτίας αυτού θα εξέπιπτε από το να είναι κατά φύση Υιός. Επειδή όμως, όπως διακηρύττουν οι θείες Γραφές, ο Λόγος έγινε σάρκα, δηλαδή άνθρωπος, λέει ότι έχει λάβει αυτά που είχε ήδη ως Θεός· διότι το όνομα και η πραγματικότητα της θείας δόξας δεν θα φαίνονταν να ανήκουν εκ φύσεως σε άνθρωπο. Να σκεφτείς, επίσης, και να κατανοήσεις με ακρίβεια πώς ανέδειξε τον εαυτό του ως τη ζωντανή και ενυπόστατη δύναμη του Θεού και Πατέρα, μέσω της οποίας τα πάντα ενεργεί.

Διότι, απευθυνόμενος και λέγοντας «Τήρησον αυτούς», δεν αρκέστηκε βέβαια μόνο σε αυτά, αλλά εισήγαγε και πάλι τον εαυτό του με επιδέξιο τρόπο, ως ενεργό στη φύλαξη και ως δύναμη του γεννήσαντος αυτόν που είναι δραστική και ως προς αυτό το έργο. Διότι λέγει: «φύλαξέ τους στο όνομά σου, το οποίο μου έχεις δώσει». Βλέπεις την ακρίβεια του λόγου; Διότι, απονέμοντας και αναθέτοντας την επίβλεψη και την οικονομία των δικών μας υποθέσεων ως κάτι που αρμόζει μόνο στη φύση της θεότητας, διαβεβαιώνει αμέσως ότι έχει δοθεί στον ίδιο η δόξα της θεότητας εξαιτίας του σχήματος της ανθρωπότητας, λέγοντας ότι δίνεται ως δωρεά αυτό που εκ φύσεως του ανήκει, δηλαδή «το όνομα το υπέρ παν όνομα». Γι' αυτό και λέμε ότι αυτά ενυπάρχουν στον Υιό φυσικώς μεν, ως προερχόμενα από τον Πατέρα, ανθρωπίνως δε κατά δωρεά, όσα δέχεται ως άνθρωπος, όσον αφορά την αναλογία του δικού μας ανθρώπου. Διότι ο άνθρωπος δεν είναι εκ φύσεως Θεός, ο Χριστός όμως είναι εκ φύσεως Θεός, ακόμη και αν νοείται όμοιος με εμάς επειδή προήλθε από εμάς.

Διότι ακριβώς γι' αυτό και ο ίδιος ο Σωτήρας στα προηγούμενα έλεγε: «Πάτερ άγιε, φύλαξέ τους στο όνομά σου που μου έχεις δώσει». Τώρα δε πάλι λέει: «Όταν ήμουν μαζί τους, εγώ τους φύλαγα στο όνομά σου που μου έχεις δώσει», δηλώνοντας σχεδόν το εξής στους μαθητές του, ότι στην ενέργεια της θεότητας μάλλον θα ταίριαζε, και όχι στην παρουσία της σάρκας, το να μπορεί να διασώζει κάποιους. Διότι και αυτή η ίδια η σάρκα δεν αγιαζόταν από μόνη της, αλλά με τη συνύπαρξη του Λόγου που ενώθηκε με αυτήν, μεταβαίνοντας κατά κάποιον τρόπο στη δική του φυσική δύναμη, γίνεται πρόξενος σωτηρίας και αγιασμού σε αυτούς που μετέχουν σε αυτήν. Συνεπώς, το σύνολο της θεοπρεπούς ενέργειας δεν θα το αποδώσουμε βέβαια στη σάρκα καθαυτήν, αλλά σκεπτόμενοι με μεγαλύτερη ευπρέπεια, θα το αποδώσουμε στη θεία δύναμη του Λόγου. Διότι το να διαφυλάσσονται οι μαθητές στο όνομα του Πατρός, άραγε δεν είναι αυτό και τίποτε άλλο; Διότι διαφυλάχθηκαν με τη δόξα του Θεού. Απομακρύνοντας λοιπόν από τη διάνοια των μαθητών τον φόβο που προερχόταν από την ιδέα ότι τους εγκαταλείπει, αφού επανέλαβε πολλές φορές τα ίδια πράγματα, λέει ότι θα έχουν απόλυτη ασφάλεια, όχι από τη σωματική συνύπαρξη με τον διδάσκαλο, αλλά επειδή μάλλον αυτός είναι κατά φύση Θεός.

Συνομιλώντας δε προς τον δικό του Πατέρα και λέγοντας «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους», αμέσως εισήγαγε, ως πραγματικά υπαρκτή, την ενεργή δύναμη του Πατέρα πάνω στα πάντα· και ταυτόχρονα δείχνει ότι δεν είναι έξω από τη δική Του φύση, αλλά υπάρχοντας μέσα σε αυτήν και προερχόμενος από αυτήν, έχει αδιάσπαστη την ένωση, έστω κι αν νοείται ως αυθύπαρκτος σε δική του υπόσταση. «Διότι, φύλαξέ τους», λέει, «στο όνομά σου που μου έχεις δώσει»· και πάλι: «Όταν ήμουν μαζί τους, εγώ τους φυλούσα στο όνομά σου που μου έχεις δώσει». Είναι λοιπόν αναγκαίο να κατανοήσουμε ότι, εφόσον τους έχει ήδη φυλάξει ο ίδιος στο όνομα που του δόθηκε από τον Πατέρα, δηλαδή στη δόξα της θεότητας· «διότι του χάρισε το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα»· και θέλει να τους φυλάξει και πάλι ο ίδιος ο Πατέρας στο όνομα που του δόθηκε, ώστε δεν θα βρεθεί έξω από την ενέργεια αυτού του έργου. Διότι ο Πατέρας θα διαφυλάξει εκείνους που είναι γνήσιοι στην πίστη προς Αυτόν, μέσω της ίδιας της ισχύος του Μονογενούς. Διότι δεν θα ενεργήσει σε τίποτα από όσα υπάρχουν, παρά μόνο δι' Αυτού. Επομένως, εάν τους φύλαξε, ακόμη και όντας ένσαρκος, με την εξουσία και τη δόξα της θεότητας, με ποιον τρόπο θα φανεί ότι παραλείπει να αξιωθούν οι μαθητές την πρέπουσα προστασία, και πώς θα συμβεί να εκπέσουν από την ασφάλεια που παρέχει ο Ίδιος, μολονότι η θεοπρεπής εξουσία του Μονογενούς παραμένει παντοτινά, και η ισχύς που ενυπάρχει σε Αυτόν εκ φύσεως είναι στερεωμένη στην ίδια ταυτότητα;

Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους στην αλήθεια· ο λόγος ο δικός σου είναι αλήθεια. Υπέδειξε πάλι με αυτά και κατέστησε σαφές υπέρ ποίων παρακαλεί να ανεβούν προς τον Θεό και Πατέρα, και υπέρ των οποίων θα ήταν πιο ταιριαστό, όταν ακόμη νοείται ως μεσίτης για εμάς και αρχιερέας και παράκλητος σύμφωνα με την αγία γραφή, ώστε, αν τυχόν συμβεί να σφάλουν σε κάτι και να αμαρτήσουν ως προς τον ορθό λογισμό και την πράξη, ή κάποτε να χτυπηθούν από απροσδόκητους πειρασμούς, ή να βρεθούν σε τρικυμία από διαβολικές κακουργίες, να προσέρχεται υπέρ ημών, σύμφωνα με το σχήμα που αρμόζει στη μεσιτεία, και να χορηγεί μαζί με τον ίδιο τον γεννήτορά του τα αγαθά στους άξιους· διότι θα ταίριαζε και αυτό σε αυτόν, αφού είναι κατά φύσιν Θεός. Έχουν λοιπόν, λέει, αυτοί που δέχτηκαν, ω Πατέρα, τον δικό σου λόγο μέσω εμού, τη δική μου εικόνα να λάμπει μέσα τους, και έχουν γίνει σύμμορφοι με τον γνήσιο Υιό σου, προσπερνώντας, κατά μίμησή του, τον κλύδωνα της κοσμικής φαυλότητας, και έχοντας αναδειχθεί αλλότριοι και ξένοι προς τη φιληδονία και κάθε αισχρότητα σε αυτή τη ζωή. Γι' αυτόν τον λόγο φύλαξέ τους στη δική σου αλήθεια· διότι η καθαρότητα στον Χριστό είναι φυσική και υπερβαίνει κάθε λογική.

Και βέβαια δεν θα πούμε ότι η άνανδρη δειλία υπήρξε για αυτούς η αιτία μιας τόσο συνετής φυγής, αλλά μάλλον θα θεωρήσουμε ότι η γνώση του ωφελίμου είχε εντεθεί στις ψυχές των αγίων από τον Χριστό, ο οποίος δεν επέτρεπε να κινδυνεύσουν άκαιρα εκείνοι που επρόκειτο να γίνουν φωστήρες και δάσκαλοι της οικουμένης. Διότι έπρεπε να αποδειχθεί αληθινός ο δικός του λόγος, τον οποίο είπε για αυτούς προς τον εν τοις ουρανοίς Πατέρα: «Πάτερ άγιε, φύλαξέ τους στο όνομά σου που μου έχεις δώσει, για να είναι ένα καθώς εμείς είμαστε ένα. Όταν ήμουν μαζί τους, εγώ τους διατηρούσα στο όνομά σου που μου έδωσες, και τους φύλαξα, και κανένας από αυτούς δεν χάθηκε, παρά μόνο ο υιός της απώλειας». Φεύγουν λοιπόν κρυφά οι μαθητές, θεωρώντας ότι πρέπει να περιμένουν τον καιρό της παρρησίας. Και το έκαναν αυτό υπακούοντας στα λόγια του Σωτήρα. Διότι τους παράγγειλε «να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα», καθώς έχει γραφτεί, «αλλά να περιμένουν την επαγγελία του Πατρός, την οποία άκουσαν από αυτόν, ότι δηλαδή ο Ιωάννης μεν βάπτισε με νερό, αυτοί όμως θα βαπτιστούν εν Πνεύματι Αγίω μετά από λίγες ημέρες». Πράγμα που θα δούμε ότι εκπληρώθηκε κατά τις ημέρες της αγίας Πεντηκοστής, όταν «τους φάνηκαν διαμοιραζόμενες γλώσσες σαν από φωτιά, και κάθισε πάνω στον καθένα από αυτούς».

Αντίθεση που προέρχεται από τους χριστομάχους, γεμάτη ασέβεια. Βρίσκεται, λένε, ο ίδιος ο Σωτήρας να παρακαλεί τον Πατέρα του τόσο για τους μαθητές του, όσο και για όλους όσοι έχουν πιστέψει σε αυτόν, και να λέει τα εξής: «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους στο όνομά σου, αυτούς που μου έχεις δώσει, για να είναι ένα, όπως και εμείς». Και μετά από άλλα προσθέτει: «Και δεν παρακαλώ μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· για να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς· ώστε να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες».

Και δεν αδικείται με κανέναν τρόπο από την ένωση των δύο σε ενότητα. Β— Τι εννοείς; Διότι δεν καταλαβαίνω και πολύ καλά. Α— Ο Εβραίος από Εβραίους και από τη φυλή Βενιαμίν, ο κλητός απόστολος, στέλνει επιστολή σε αυτούς που έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστεως και έχουν νεκρώσει τα μέλη της σάρκας, εννοώ δηλαδή την πορνεία και το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία: «Διότι πεθάνατε, και η ζωή σας είναι κρυμμένη μαζί με τον Χριστό στον Θεό.» Ο ίδιος ο Χριστός βέβαια είπε για τους δικούς του μαθητές: «Άγιε Πατέρα, διατήρησέ τους στο όνομά σου που μου έδωσες, ώστε να είναι ένα όπως εμείς. Όταν ήμουν μαζί τους, εγώ τους διατηρούσα στο όνομά σου που μου έδωσες, και τους φύλαξα, και κανένας από αυτούς δεν χάθηκε, παρά μόνο ο γιος της απώλειας, για να εκπληρωθεί η Γραφή.»

Πάλι, σε άλλο σημείο λέει: «Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, φύλαξε αυτούς που μου έδωσες. Όταν ήμουν μαζί τους, τους φύλαξα, και κανείς από αυτούς δεν χάθηκε, παρά μόνο ο υιός της απώλειας». Πάλι, σε άλλη περίπτωση λέει ότι «ο Υιός του Ανθρώπου πρέπει να παραδοθεί σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί για αυτόν, αλίμονο όμως σε εκείνον μέσω του οποίου θα παραδοθεί. Θα τον συνέφερε αν δεν είχε γεννηθεί», και τα εξής. Επομένως, κατανοήσαμε χωρίς καμία αμφιβολία ότι μιλούσε στους Ιουδαίους για τον Ιούδα· «διότι σε όποιον υποταχθεί κάποιος, σε αυτόν και έχει υποδουλωθεί», και σε όποιον κάποιος υπακούει, αυτόν έχει καταστήσει πατέρα και αρχηγό της υπακοής του. Λέει λοιπόν ο Κύριος: «Εσείς είστε υιοί του πατέρα σας, του διαβόλου», επειδή αντί του Χριστού υπάκουσαν στον Ιούδα, όπως ακριβώς η Εύα, απομακρυνόμενη από τον Θεό, υπάκουσε εξαρχής στο φίδι. Έπειτα, προσθέτει ότι δεν ήταν μόνο ψεύτης, αλλά και κλέφτης, σύμφωνα με όσα λέγονται στο Ευαγγέλιο. Γι' αυτό και του εμπιστεύθηκε το ταμείο, ώστε να είναι αναπολόγητος που, εξαιτίας της φιλαργυρίας του, παρέδωσε τον ίδιο του τον Δεσπότη στα χέρια των ανθρώπων. Ποιος είναι λοιπόν ο πατέρας αυτού, ο οποίος υπήρξε ψεύτης πριν από εκείνον, παρά ο Κάιν, του οποίου μιμητής έγινε ο Ιούδας; Διότι εκείνος, αφού εξαπάτησε τον αδελφό του υποκρινόμενος αδελφική αγάπη, τον ξεγέλασε και τον έπεισε με το ψέμα του, και αφού τον έβγαλε στην πεδιάδα, σήκωσε το χέρι του και τον σκότωσε. Έτσι και ο Ιούδας λέει: «Τι θέλετε να μου δώσετε, και εγώ θα σας τον παραδώσω;» και «Όποιον φιλήσω, αυτός είναι, πιάστε τον».

Διότι έτσι μαρτυρεί και ο Ιωάννης λέγοντας: «Εκείνο που ήταν απ' αρχής, εκείνο που έχουμε ακούσει και έχουμε δει με τα μάτια μας, και τα χέρια μας ψηλάφησαν», και πάλι στην Αποκάλυψη λέει: «ο Ων απ' αρχής και ο Ερχόμενος Παντοκράτωρ». Πολύ ορθά μίλησε για όλα· διότι, λέγοντας «όλα μου παραδόθηκαν από τον Πατέρα μου», προϋπέθετε με ακρίβεια και [τον Πατέρα]. Όντας λοιπόν Θεός επί πάντων, αλλά έχοντας τον δικό του Πατέρα, [το φανερώνει] όταν λέει: «Απέρχομαι προς τον Πατέρα». Εάν όμως ήταν ο ίδιος Πατέρας, προς ποιον Πατέρα πηγαίνει άραγε, ω ανόητε; 10. Ή πάλι δεν λέει: «για να είναι ένα, όπως εγώ και εσύ είμαστε ένα;» Διότι η Γραφή, προφυλάσσοντας πάντοτε από τις ακραίες πτώσεις των ανθρώπων, συγκεντρώνει από παντού τον νου στη μέση οδό της αλήθειας. Έτσι, προς αυτούς μεν που νομίζουν ότι ο Υιός είναι ξένος προς τον Πατέρα, εννοώ δηλαδή όπως νομίζει ο Άρειος και άλλες αιρέσεις, λέει: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα»· προς αυτούς δε που νομίζουν ότι ο ίδιος είναι Πατέρας και ο ίδιος είναι Υιός εξαιτίας του ρητού «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», λέει: «κάνε τους να είναι ένα, όπως κι εγώ και εσύ είμαστε ένα», ώστε να καταισχύνει τον Νοητό και τη σχολή του, φέρνοντας στο μέσο ως παράδειγμα την ένωση των μαθητών. Διότι πώς ήταν δυνατόν ο Πέτρος και ο Ιωάννης και οι υπόλοιποι να είναι ένα με την έννοια της συναλοιφής (συγχώνευσης);

Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηρίου μου· εσύ είσαι αυτός που μου αποκαθιστά την κληρονομιά μου. Αρμόζει να θυμηθούμε τα όσα έχουν ειπωθεί στον δεύτερο ψαλμό. Διότι και εκεί, κατά τον ανθρώπινο τρόπο, πάλι προς αυτόν έλεγε ο Πατέρας: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου, και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης». Και στα ιερά Ευαγγέλια ο ίδιος είπε προς τον δικό του Πατέρα σχετικά με τους ιερούς αποστόλους: «Πατέρα, αυτοί που μου έδωσες ήταν δικοί σου, και τους έδωσες σε εμένα και κανείς από αυτούς δεν χάθηκε παρά μόνο ο υιός της απώλειας».

Εσύ θα εισακούσεις, Κύριε, Θεέ μου. {Επειδή είπα: ας μην επιχαρούν ποτέ οι εχθροί μου.} Για ποιο λόγο λέει ότι ο Πατέρας θα εισακούσει την προσευχή που ανέπεμψε υπέρ των αποστόλων, ώστε να μην επιχαρεί ο εχθρός, δηλαδή οι αντίπαλες δυνάμεις; Λέει: «Άγιε Πατέρα, διαφύλαξέ τους στο όνομά σου, αυτούς που μου έδωσες, για να είναι ένα, όπως είμαστε εμείς». Και πάλι: «Δεν σε παρακαλώ να τους πάρεις από τον κόσμο, αλλά να τους προφυλάξεις από τον πονηρό». Διότι, εάν δεν είχε εκπληρωθεί αυτή η προσευχή και δεν είχε προφυλαχθεί ο χορός των αποστόλων, ο διάβολος, ο αληθινός εχθρός, και όσοι είναι μαζί του επρόκειτο να χαρούν.

Άγιε Πατέρα, διατήρησέ τους στο όνομά σου, αυτούς που μου έδωσες, για να είναι ένα, όπως και εμείς. Ηγεμόνας, επειδή, κρατώντας ο ίδιος το ταμείο των χρημάτων, ίσως είχε αποκτήσει την εξουσία της διαχείρισης. Γνωστός, διότι του αποκάλυψε τα πάντα ως μαθητή.

Διότι κανείς ποτέ δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την κακία για το καλό, ούτε την πορνεία για τη σωφροσύνη, ούτε τον φθόνο για τη φιλοφροσύνη. Επειδή και όταν ο Παύλος λέει για το φρόνημα της σάρκας, ότι δεν υποτάσσεται στον νόμο του Θεού —διότι άλλωστε ούτε και μπορεί— αυτό ακριβώς εννοεί, ότι η κακία, εφόσον παραμένει κακία, δεν μπορεί να είναι αρετή. Επομένως, όταν ακούς για «πονηρό αιώνα», να εννοείς τις πονηρές πράξεις και τη διεφθαρμένη προαίρεση. Διότι ο Χριστός δεν ήλθε για να μας θανατώσει και να μας απομακρύνει από την παρούσα ζωή, αλλά, αφήνοντάς μας μέσα στον κόσμο, να μας προετοιμάσει ώστε να γίνουμε άξιοι της διαγωγής στους ουρανούς. Γι' αυτό και απευθυνόμενος προς τον Πατέρα έλεγε: «Και αυτοί είναι μέσα στον κόσμο, και εγώ έρχομαι προς εσένα».

Διότι κανείς δεν δοξάζεται σε εκείνα επί των οποίων δεν έχει εξουσία. βʹ. Πώς όμως έχει δοξαστεί κατά τον ίδιο τρόπο; Όλοι ομοίως πεθαίνουν υπέρ αυτού, όπως ακριβώς και υπέρ του Πατρός, και τον κηρύττουν, όπως ακριβώς και τον Πατέρα· και όπως λένε ότι τα πάντα γίνονται στο όνομα εκείνου, έτσι και στο όνομα του Υιού. «Και δεν είμαι πλέον στον κόσμο, και αυτοί είναι στον κόσμο». Δηλαδή, έστω κι αν δεν εμφανίζομαι κατά σάρκα, δοξάζομαι μέσω αυτών. Γιατί άραγε λέγει συνεχώς ότι: «Δεν είμαι στον κόσμο»· και ότι: «Επειδή τους αφήνω, τους παραδίδω σε εσένα»· και: «Όταν ήμουν στον κόσμο, εγώ τους διεφύλαξα»; Διότι, εάν κάποιος τα εκλάβει αυτά απλοϊκά, θα προκύψουν πολλά άτοπα. Πώς, δηλαδή, θα μπορούσε να έχει λογική το ότι δεν είναι αυτός στον κόσμο, και όταν αναχωρεί, τους παραδίδει σε άλλον; Διότι αυτά θα ήσαν λόγια ενός απλού ανθρώπου που αποχωρίζεται από αυτούς διαπαντός.

Μέχρι πότε εμείς, που ανήκουμε στον ίδιο Χριστό και στην ίδια πίστη, θα χτυπάμε και θα κατακομματιάζουμε ο ένας τον άλλον; Μέχρι πότε εμείς οι προσκυνητές της ίδιας Τριάδας θα δαγκώνουμε και θα καταβροχθίζουμε ο ένας τον άλλον, έως ότου καταναλωθούμε μεταξύ μας και οδηγηθούμε στην ανυπαρξία από τους εξωτερικούς εχθρούς; Μη γένοιτο αυτό, Χριστέ Βασιλιά, και ας μη νικήσει την αγαθότητά σου το πλήθος των αμαρτιών μας. Αλλά, όπως ακριβώς στα παλαιότερα χρόνια, όταν είδες την κακία να υπερτερεί και να λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις, την ανέστειλες από την περαιτέρω ορμή της μέσω του εαυτού σου και των Αποστόλων σου, και έστρεψες τους πάντες προς την επίγνωσή σου, έτσι και τώρα, μέσω αυτών εδώ των θεραπόντων σου, οι οποίοι δεν έθεσαν τίποτα πιο σπουδαίο από την αγάπη σου, ένωσέ μας μεταξύ μας και με τον εαυτό σου, και κάνε να εκπληρωθεί εκείνη η προσευχή, την οποία έλεγες προσευχόμενος όταν πορευόσουν προς το πάθος: «Δώσε τους να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα». Βλέπεις, Κύριε, πόσο ελεεινή είναι η διασπορά μας, και πώς άλλοι μεν από εμάς, έχοντας συνηθίσει στην αυτονομία και την αυθάδεια, καταχραστήκαμε την ελευθερία ως αφορμή για τις σαρκικές επιθυμίες και γίναμε δούλοι της αμαρτίας και ολοκληρωτικά σαρκικοί, ενώ άλλοι έχουμε παραδοθεί στους εχθρούς του σταυρού σου για λεηλασία και υποδούλωση και έχουμε θεωρηθεί ως πρόβατα προς σφαγή. Ιλάσθητι, Κύριε· δώσε προσοχή, Κύριε· βοήθησέ μας, Κύριε.

Μη γένοιτο αυτό, Χριστέ Βασιλεύ, μηδέ να νικήσει την αγαθότητά σου το πλήθος των αμαρτιών μας· αλλά, όπως στους προηγούμενους χρόνους, όταν είδες την κακία να υπερτερεί και να προχωρά σε μεγάλο βαθμό, διά του εαυτού σου και των αποστόλων σου την ανέστειλες από την περαιτέρω ορμή της και έστρεψας τους πάντες προς την επίγνωσή σου, έτσι και τώρα, διά των θεραπόντων σου αυτών, οι οποίοι δεν έθεσαν τίποτα ανώτερο από την αγάπη σου, ένωσέ μας μεταξύ μας και με εσένα, και κάνε να εκπληρωθεί εκείνη η προσευχή, την οποία έλεγες προσευχόμενος όταν πορευόσουν προς το πάθος: Δώσε σε αυτούς να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα. Βλέπεις, Κύριε, πόσο ελεεινή είναι η διασπορά μας, και πώς, αφενός, έχοντας συνηθίσει στην αυτονομία και την αυθάδεια, καταχραστήκαμε την ελευθερία ως αφορμή για τη σάρκα και γίναμε δούλοι της αμαρτίας και εξ ολοκλήρου σάρκες, και αφετέρου, παραδοθήκαμε στους εχθρούς του σταυρού σου για διαρπαγή και δουλεία και θεωρηθήκαμε ως πρόβατα σφαγής; Ιλάσθητι, Κύριε· πρόσχες, Κύριε· αντιλαβού ημών, Κύριε. Αυτό που από παλιά θρυλούνταν, ότι δηλαδή η κατάσταση είχε ανάγκη οικουμενικής συνόδου, σήμερα εμείς το εκπληρώσαμε, και εισφέραμε καθετί δικό μας· δώσε λοιπόν και τα δικά σου για την ολοκλήρωση αυτών που αρχίσαμε· διότι μπορείς, εάν μόνο το θελήσεις, και η θέλησή σου αποτελεί πράξη τετελεσμένη.

Γι' αυτό, όπου εισέρχονται αυτοί, «επιθυμούν άγγελοι να παρακύψουν»· διότι τοποθετούνται πολύτιμα στεφάνια «στα κεφάλια τους». Αρχίζουν τότε οι άγγελοι να λένε ο ένας στον άλλον: Ποιοι είναι άραγε αυτοί που αξιώθηκαν τέτοια δόξα και τέτοια στεφάνια, ώστε να εισάγονται σε τόπους πιο τιμημένους από εμάς; Και τους λέγει ο Κύριος: Δικαίως προτιμώνται από εσάς, διότι αυτοί είναι που «για το όνομά μου» και την εντολή μου εξήλθαν από τον κόσμο και περιφρόνησαν εκείνον τον αιώνα, έγιναν φτωχοί, εμπαίχθηκαν, χλευάστηκαν σε εκείνον τον κόσμο, πολεμήθηκαν από τον σατανά, και αγωνίστηκαν και πάλεψαν εναντίον του και δεν νικήθηκαν από αυτόν, αυτοί που είχαν πόνο και γέμιζαν τα μάτια τους με δάκρυα νύχτα και μέρα διακονώντας με, αυτοί που βάσταξαν την ύβρη του σταυρού μου στους ώμους τους και τα πάθη μου στα σώματά τους. Παραλαμβάνει, λοιπόν, ο Κύριος τέτοιες ψυχές και τις προσφέρει στον Πατέρα λέγοντας: Δες, παρίστανται εδώ οι καθαρές παρθένες, αυτές που υπάκουσαν στην εντολή σου· δέξου τις στις αγκάλες του Πνεύματός σου και στους ευλογημένους κόλπους του φωτός σου. Διότι για χάρη τους εγώ έκλινα γόνυ στη γη και γέμιζα τα μάτια μου με δάκρυα λέγοντας: «Πατέρα άγιε», «αγίασέ τους» και διαφύλαξέ τους «από τον πονηρό», ώστε να γίνουν μαζί μας ένα σώμα και ένα πνεύμα.

Και όταν εγώ τους έχω, τους έχεις και εσύ, και δεν τους στερήθηκες. «Διότι όλα τα δικά μου είναι δικά σου». —«Και έχω δοξαστεί σε αυτούς»· δηλαδή: Έχοντας εξουσία πάνω τους ως Δεσπότης, «δοξάζομαι σε αυτούς»· όπως ακριβώς και ο γιος του βασιλιά, έχοντας την ίδια τιμή με τον πατέρα του και τη βασιλεία, δοξάζεται με το να κατέχει τόσα όσα και ο πατέρας. Εάν λοιπόν ο Υιός ήταν κατώτερος από τον Πατέρα, πώς θα τολμούσε να πει ότι «Όλα τα δικά σου είναι δικά μου»; Διότι ο κύριος κατέχει όλα τα υπάρχοντα του δούλου, ο δούλος όμως δεν κατέχει όλα τα υπάρχοντα του κυρίου. Εδώ όμως τα πράγματα αντιστρέφονται, και όσα ανήκουν στον Πατέρα ανήκουν στον Υιό, όπως ακριβώς και όσα ανήκουν στον Υιό ανήκουν στον Πατέρα. Δοξάζεται λοιπόν ο Υιός μέσα από τα του Πατρός. Διότι έχει τόση εξουσία επί πάντων, όση ακριβώς έχει και ο Πατήρ. «Και δεν είμαι πλέον στον κόσμο· αυτοί όμως είναι στον κόσμο, και εγώ έρχομαι προς εσένα. Πάτερ άγιε, διαφύλαξέ τους στο όνομά σου αυτούς που μου έδωσες, ώστε να είναι ένα όπως κι εμείς. Όταν ήμουν μαζί τους στον κόσμο, εγώ τους διαφύλαττα στο όνομά σου». Για ποιο λόγο λέει συνεχώς αυτό, το «Δεν είμαι πλέον στον κόσμο» και «Όταν ήμουν μαζί τους στον κόσμο»; Διότι φαίνονται άτοπα, εάν κάποιος τα εκλάβει χωρίς προσεκτική εξέταση. Επειδή αλλού τους υποσχέθηκε ότι «Θα είμαι μαζί σας» και ότι «Θα με δείτε»· τώρα όμως φαίνεται να λέει άλλα. Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι τα λέει αυτά προσαρμοζόμενος στη δική τους ικανότητα κατανόησης.

Επειδή, λοιπόν, ήταν φυσικό να ανησυχούν, θεωρώντας ότι εγκαταλείπονται έρημοι από βοηθό, τους δείχνει ότι τους εμπιστεύεται στον Πατέρα και Αυτόν ορίζει ως φύλακά τους, και συνομιλεί με τον Πατέρα, λέγοντας: Επειδή Εσύ με καλείς κοντά Σου, «φύλαξε αυτούς Εσύ στο όνομά Σου»· δηλαδή, μέσω της δικής Σου βοήθειας και δύναμης, την οποία μου έχεις δώσει. Ποια είναι, δε, αυτή η φύλαξη; «Να είναι ένα». Διότι, αν έχουν αγάπη μεταξύ τους και δεν διχαστούν, θα είναι αήττητοι και τίποτα δεν θα τους κατανικήσει. Και όχι απλώς «να είναι ένα», αλλά, όπως Εγώ και Εσύ, έχοντας το ίδιο φρόνημα, την ίδια θέληση. Διότι αυτό είναι το φυλακτήριό τους, η ομόνοια. Για να τους παρηγορήσει, λοιπόν, παρακαλεί τον Πατέρα για τη φύλαξή τους.