Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:14

Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Σωτήριος του Πατρός στον κόσμο είναι ο Υιός· σωτήριο του Υιού στον κόσμο είναι ο σταυρός. [Θα αγαλλιάσουμε για το σωτήριό σου. Το σωτήριο, λέει, το οποίο έδωσες στο ανθρώπινο γένος, μέσω της δικής σου ανάστασης το κατέστησες φανερό σε όλους.] Είθε ο Κύριος να εκπληρώσει όλα τα αιτήματά σου. Ποια ήταν τα αιτήματα, παρά το: «Άγιε Πατέρα, φύλαξέ τους από τον κόσμο»; Είναι προφανές δε, ότι εννοεί αυτούς που πιστεύουν σε αυτόν. [Ή τον Δαβίδ ή τον Εζεκία· διότι αναφέρεται σε ιερείς και βασιλείς, ή λόγω της κατά σάρκα οικονομίας και της ανάστασης του Κυρίου· ή και επειδή, όταν σωζόμαστε εμείς, ο ίδιος λέει ότι σώζεται, εφόσον αποτελούμε μέλη ενός σώματος. Γι' αυτό και τώρα είπε: Διότι στο παρόν γνωρίζουμε ότι σώζεται ο Χριστός, από το γεγονός ότι εμείς λαμβάνουμε από τώρα τον αρραβώνα της σωτηρίας. Έσωσες δε μέσω της δυνάμεως της δεξιάς σου. Ονομάζοντας «δεξιά» τις πράξεις, τις μεγάλες δυνάμεις, τη βοήθεια· ή προαναγγέλλει τα θεία σημεία του Χριστού.] Τώρα γνώρισα ότι ο Κύριος έσωσε τον Χριστό του, αφού έχει ήδη φωτιστεί από το Πνεύμα για τα γεγονότα της ανάστασης.

«Για να έχουν, λοιπόν, τη δική μου χαρά ολοκληρωμένη μέσα τους, αυτά τα λέω στον κόσμο», αναφέρει. Ποια είναι, λοιπόν, η ολοκληρωμένη και τέλεια χαρά; Το να γνωρίζουμε και να πιστεύουμε όχι μόνο ότι ο Χριστός ήταν άνθρωπος σαν κι εμάς, αλλά ότι, εκτός από το να είναι σαν κι εμάς, στερούμενος μόνο την αμαρτία, είναι και αληθινός Θεός. Είναι προφανές, λοιπόν, και σε καμία περίπτωση αμφίβολο, ότι θα υπάρχει πάντοτε σε αυτόν η ικανότητα να διασώζει αυτούς που τον σέβονται, σε όποιον χρόνο το θελήσει, ακόμη κι αν δεν φαίνεται παρών με τη σάρκα. Διότι σε αυτό θα έγκειται το να μπορούμε κι εμείς να έχουμε την τέλεια χαρά, επειδή ακριβώς θα έχουμε πάντοτε κοντά μας και συμπαραστάτη αυτόν που έχει τη δύναμη να μας απελευθερώνει από κάθε κακό. <Εγώ τους έδωσα τον λόγο σου, και ο κόσμος τους μίσησε, διότι δεν είναι από τον κόσμο, όπως εγώ δεν είμαι από τον κόσμο· δεν παρακαλώ να τους πάρεις από τον κόσμο, αλλά να τους προφυλάξεις από τον πονηρό.> Μας καθιστά φανερό ότι είναι απολύτως αναγκαία η παροχή της άνωθεν και προερχόμενης από τον Πατέρα εύνοιας, την οποία λέει ότι σχεδόν την οφείλει, ως δίκαιη και απολύτως πρέπουσα ανταμοιβή, σε αυτούς που κινδυνεύουν για χάρη του. Διότι ο κόσμος μισεί εξαιτίας του Θεού αυτούς που είναι αφοσιωμένοι στον Θεό, που υπακούουν στους νόμους που έχουν οριστεί από αυτόν και που δεν υπολογίζουν καθόλου την ηδονή του κόσμου, οι οποίοι και δικαιολογημένα θα λάβουν τη συνεργία και τη χάρη του, καθώς και τη διατήρησή τους σε αγαθή κατάσταση.

Διότι, αφού αναπαύθηκαν τρόπον τινά σε αυτόν και έλαβαν θάρρος, και ανέλαβαν τον πόλεμο εξαιτίας του, και δεν δείλιασαν να αντιμετωπίσουν κινδύνους που ξεπερνούν τις δυνάμεις τους, πώς δεν θα ελάμβαναν πλέον την ανταπόδοση αναλόγως προς τον σκοπό που είχε τεθεί; Γι' αυτό λέει ο Σωτήρας ότι εγώ τους έδωκα τον λόγο σου και ο κόσμος τους εμίσησε, διότι δεν είναι εκ του κόσμου, καθώς εγώ δεν είμαι εκ του κόσμου. Διότι αποδέχθηκαν, λέει, και μάλιστα με μεγάλη προθυμία τον δικό σου λόγο, ω Πατέρα, ο οποίος έφθασε σε αυτούς δι' εμού, δηλαδή το ευαγγελικό κήρυγμα, το οποίο απομακρύνει εύκολα αυτούς που το αποδέχονται από την κοσμική ζωή και τα πιο γήινα φρονήματα. Γι' αυτό ακριβώς έχουν μισηθεί από τον κόσμο, δηλαδή από εκείνους που επέλεξαν να φρονούν τα του κόσμου τούτου, και οι οποίοι αγαπούν αυτή τη φιλήδονη και εξαιρετικά μιαρή ζωή.

Έχουν μισηθεί λοιπόν εξαιτίας αυτών, λέγει, ω Πατέρα. Διότι δεν έγιναν πιο μισητοί σε αυτούς που ζουν στον κόσμο επειδή καταδικάστηκαν για κάποιες αισχρές ή ανόσιες πράξεις, αλλά επειδή τους έδωσα τον δικό σου λόγο, έτσι ώστε εξαιτίας αυτού να βρεθούν πλέον και αυτοί εκτός του κόσμου, όπως ακριβώς εγώ. Επειδή η εν Χριστώ πολιτεία και ζωή έχει διαχωριστεί εντελώς από το γεώδες φρόνημα και την κοσμική κατάσταση, και ακολουθώντας την, στο μέτρο του εφικτού, θα μπορούσαμε να αποφύγουμε και εμείς να συγκαταλεγόμαστε σε όσους ανήκουν στον κόσμο. Για τον λόγο αυτόν ο θεσπέσιος Παύλος μάς έδωσε την εντολή να ακολουθούμε τα ίχνη Του. Και τότε θα ακολουθήσουμε με τον καλύτερο τρόπο, όταν αγαπάμε να φρονούμε μόνο τα υπερκόσμια, και αφού στήσουμε τον νου μας ψηλότερα από το σαρκικό φρόνημα, ατενίζουμε μόνο τα επουράνια. Συγκαταλέγει δε και πάλι τον εαυτό του με τους μαθητές λόγω της ανθρώπινης φύσης, μιμούμενοι τον οποίο, όταν θεωρείται βέβαια ως άνθρωπος, ανερχόμαστε σε κάθε είδος αρετής, όπως ακριβώς λέγαμε προηγουμένως, αποφεύγοντας ολόκληρη την αμαρτία στον κόσμο, έχοντας αναδειχθεί αλλότριοι και ξένοι από τα κακά του. Όπως ακριβώς, άλλωστε, και ο θείος Παύλος μάς γράφει για τον εαυτό του και για τον Χριστό: «Μέσω του οποίου ο κόσμος έχει σταυρωθεί για εμένα και εγώ για τον κόσμο», προσθέτοντας δε και σε κάποιο άλλο σημείο λέγοντας: «Να γίνεστε μιμητές μου, όπως κι εγώ του Χριστού».

Ιω. 17, 13-16 «Αυτά τα λέω μέσα στον κόσμο». Ποια; Το «εγώ σε δόξασα» μέσα στον κόσμο, το «δόξασέ με εσύ, Πατέρα», το «φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους που μου έδωσες», «δικοί σου ήταν», «αυτά που μου έδωσες τα έδωσα σε αυτούς», «εγώ παρακαλώ για αυτούς», «φύλαξέ τους στο όνομά σου» και όσα άλλα έχουν ειπωθεί για την παρηγοριά των αποστόλων. Διότι, λέει, «αυτά τα λέω» στον κόσμο, «για να έχουν τη δική μου χαρά ολοκληρωμένη μέσα τους». Δηλαδή, για χάρη τους έχουν ειπωθεί αυτά και έχουν λάβει τον τύπο προσευχής, ώστε και ανακούφιση να λάβουν από τη θλίψη που τους διακατέχει και να πιστέψουν περισσότερο ότι οπωσδήποτε θα τους δοθούν αυτά, εφόσον εγώ καταβάλλω τόση μέριμνα υπέρ αυτών, ώστε να παρακαλώ και τον Πατέρα να τους γίνουν αυτά. Αυτά δε έγιναν, επειδή οι μαθητές βρίσκονταν ακόμη σε ατελή πνευματική κατάσταση. Και ότι ήταν σε ατελή κατάσταση, είναι φανερό από το ότι λέει: «δεν παρακαλώ για τον κόσμο, αλλά για αυτούς που μου έδωσες». Διότι έγινε βέβαια Σωτήρας του κόσμου, αλλά προς το παρόν, ανταποκρινόμενος στην ατέλειά τους και για να παρηγορήσει την αποθάρρυνσή τους, λέει και πάλι: «δεν παρακαλώ να τους πάρεις από τον κόσμο»· διότι προφανώς γνώριζε ο Δεσπότης ότι φοβούνταν ακόμη τον θάνατο.

Και επειδή έλεγε: «δεν είμαι από τον κόσμο» και «δεν είναι από τον κόσμο», για να μην υποπτευθούν ότι, όπως εκείνος πορεύεται με χαρά προς το πάθος, έτσι ζητά από τον Πατέρα να πάθουν και αυτοί το ίδιο, λέει: «δεν παρακαλώ να τους πάρεις» και τα εξής.

Από τη δική μου πλευρά, λέει, δεν άφησα να χαθεί κανένας· διότι, όσον αφορά εμένα, σε τίποτα δεν υστέρησα, αλλά τους φύλαξα, δηλαδή, με κάθε τρόπο φρόντισα για την προστασία τους· αν όμως από μόνοι τους απομακρύνονται, αυτό δεν αφορά εμένα. Και το, «Για να εκπληρωθεί η Γραφή», σημαίνει: κάθε Γραφή που προφητεύει για τον υιό της απώλειας. Διότι και σε διάφορους Ψαλμούς έχουν ειπωθεί πράγματα γι' αυτόν, καθώς και στα άλλα βιβλία των προφητών. Σχετικά με το «για να», έχουμε πει πολλές φορές, ότι η Γραφή συνηθίζει να εκφράζει τα αποτελέσματα ως αιτίες. «Εγώ τους έχω δώσει τον λόγο σου· και ο κόσμος τους μίσησε, επειδή δεν προέρχονται από τον κόσμο, όπως και εγώ δεν προέρχομαι από τον κόσμο. Δεν παρακαλώ να τους πάρεις από τον κόσμο, αλλά να τους προφυλάξεις από τον πονηρό. Δεν προέρχονται από τον κόσμο, όπως και εγώ δεν προέρχομαι από τον κόσμο». Παρακαλώντας τον Πατέρα για τη βοήθεια των αποστόλων, αναφέρει και την αιτία για την οποία είναι άξιοι να τύχουν πολλής φροντίδας από τον Πατέρα. Διότι, εξαιτίας του «λόγου σου», λέει, «που τους έδωσα», μισήθηκαν. Επομένως, είναι άξιοι να βοηθηθούν από εσένα, αυτοί που εξαιτίας σου μισήθηκαν από όσους φρονούν τα του κόσμου. Διότι από τους κοσμικούς και ευτελείς ανθρώπους αυτοί μισούνται, λέει. «Διότι δεν προέρχονται από τον κόσμο»· δηλαδή, δεν έχουν φρόνημα προσκολλημένο στον κόσμο, το οποίο να αφιερώνει σε αυτόν όλη την προσπάθεια. Πώς λοιπόν σε άλλο σημείο λέει, «Αυτούς που μου έδωσες από τον κόσμο, δικοί σου ήταν;»