Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:18

Δηλώνοντας δε αυτό και ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως έλεγε στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Εγώ τους απέστειλα στον κόσμο, και υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου, για να είναι και αυτοί αγιασμένοι εν αληθεία». Λέγοντας δε αυτό, έδειξε ότι δεν είναι αυτός που αγιάζεται, αλλά εκείνος που αγιάζει· διότι δεν αγιάζεται από άλλον, αλλά ο ίδιος αγιάζει τον εαυτό του, για να αγιασθούμε εμείς εν αληθεία. Αυτός δε που αγιάζει τον εαυτό του είναι Κύριος του αγιασμού. Πώς λοιπόν γίνεται αυτό; Και πώς το λέει αυτό, παρά με την έννοια ότι: Εγώ, όντας Λόγος του Πατρός, δίδω ο ίδιος το Πνεύμα στον εαυτό μου που έγινε άνθρωπος· και αγιάζω τον εαυτό μου που έγινε άνθρωπος μέσω αυτού, ώστε πλέον μέσα σε εμένα που είμαι η αλήθεια (Ο δε Λόγος ο δικός σου είναι αλήθεια), να αγιασθούν οι πάντες;

Διότι οι μεν βασιλείς του Ισραήλ, όταν χρίονταν, τότε γίνονταν και βασιλείς, ενώ προηγουμένως δεν ήταν βασιλείς, όπως ο Δαβίδ, ο Εζεκίας, ο Ιωσίας και οι άλλοι. Ο δε Σωτήρας, αντίθετα, όντας Θεός και βασιλεύοντας πάντοτε στη βασιλεία του Πατέρα, και όντας ο ίδιος χορηγός του Αγίου Πνεύματος, εντούτοις λέγεται τώρα ότι «χρίεται», ώστε πάλι, καθώς λέγεται ότι χρίεται με το Πνεύμα ως άνθρωπος, να εξασφαλίσει σε εμάς τους ανθρώπους, όπως ακριβώς την ύψωση και την ανάσταση, έτσι και την ενοίκηση και την οικειότητα του Πνεύματος. Υποδεικνύοντας δε αυτό και ο ίδιος ο Κύριος έλεγε αυτοπροσώπως στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Εγώ τους απέστειλα στον κόσμο· και υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου, ώστε να είναι και αυτοί αγιασμένοι μέσα στην αλήθεια». Λέγοντας δε αυτό έδειξε ότι δεν είναι αυτός που αγιάζεται, αλλά αυτός που αγιάζει· διότι δεν αγιάζεται από άλλον, αλλά ο ίδιος αγιάζει τον εαυτό του, ώστε εμείς να αγιαστούμε μέσα στην αλήθεια. Και εκείνος που αγιάζει τον εαυτό του είναι κύριος του αγιασμού. Πώς, λοιπόν, γίνεται αυτό; Και πώς το λέει αυτό, παρά εννοώντας ότι: «Εγώ, όντας Λόγος του Πατέρα, δίνω ο ίδιος το Πνεύμα στον εαυτό μου που έγινε άνθρωπος· και αγιάζω τον εαυτό μου, που έγινε άνθρωπος, μέσα στο Πνεύμα, ώστε στο εξής στο πρόσωπό μου, που είμαι η αλήθεια (διότι "ο δικός σου λόγος είναι αλήθεια"), να αγιαστούν οι πάντες».

Ότι ο Χριστός δεν είναι άγιος από συμμετοχή σε άλλον, ούτε ο αγιασμός μέσω του Πνεύματος είναι ξένος προς την ουσία Του. «Όπως εμένα απέστειλας στον κόσμο, έτσι κι εγώ τους απέστειλα στον κόσμο, και υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου, για να είναι και αυτοί αγιασμένοι εν αληθεία.» Έχοντας ονομάσει μάλιστα τώρα Άγιο τον Πατέρα, και έχοντας ζητήσει να διατηρηθούν οι μαθητές στην αλήθεια, δηλαδή στο δικό Του Πνεύμα –διότι το Πνεύμα είναι η αλήθεια, σύμφωνα με τον λόγο του Ιωάννη, επειδή είναι και Πνεύμα της αλήθειας, δηλαδή του ίδιου του Μονογενούς– λέει ότι τους έχει αποστείλει στον κόσμο κατά μίμηση της δικής Του αποστολής. Διότι ο Ιησούς έγινε απόστολος και αρχιερέας της ομολογίας μας, σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου, κατά το σχήμα που αρμόζει στην ανθρωπότητα και με τον τρόπο της κενώσεως. Αφού δε οι μαθητές προχειρίστηκαν άπαξ για αυτό, λέει ότι έχουν οπωσδήποτε την ανάγκη να αγιάζονται από τον άγιο Πατέρα, ο οποίος προφανώς ενοικίζει σε αυτούς μέσω του Υιού το Άγιο Πνεύμα. Διότι στ' αλήθεια οι μαθητές του Σωτήρα δεν θα έφταναν ποτέ σε τέτοιο ύψος λαμπρότητας, ώστε να γίνουν φωστήρες όλης της οικουμένης, ούτε θα άντεχαν απέναντι στις δυσχερείς βλάβες από τους πειρασμούς, δηλαδή τον διάβολο, εάν δεν είχαν περιφράξει τον νου τους με τη μετοχή στο Πνεύμα, και εάν δεν ενδυναμώνονταν μέσω Αυτού για την ασυνήθιστη και υπεράνθρωπη εντολή, και εάν δεν οδηγούνταν αβίαστα σε ακραιφνή γνώση της θεόπνευστης γραφής και των ιερών δογμάτων της Εκκλησίας μέσω της δαδουχίας του Πνεύματος.

Διότι και ο λόγος του Θεού γνωρίζει να καθαρίζει. Μου φαίνεται όμως ότι η φράση «Αγίασον αυτούς» δηλώνει και κάτι άλλο, σαν να λέγει: «Αφιέρωσέ τους στον λόγο και στο κήρυγμα». Και αυτό πάλι είναι φανερό από τα επόμενα. Διότι λέγει: «Καθώς απέστειλες εμένα στον κόσμο, έτσι και εγώ απέστειλα αυτούς»· το οποίο λέγει και ο Παύλος: «Αφού έθεσε μέσα μας τον λόγο της καταλλαγής». Διότι για τον σκοπό που ήλθε ο Χριστός, για τον ίδιο σκοπό και αυτοί απλώθηκαν στην οικουμένη. Η λέξη «Καθώς» όμως, και πάλι εδώ δεν τίθεται με την έννοια της πλήρους ομοιότητας μεταξύ αυτού και των αποστόλων (διότι πώς αλλιώς θα ήταν δυνατόν να αποσταλούν άνθρωποι;)· συνηθίζει δε να αναφέρει το μέλλον ως γεγονός που έχει ήδη συμβεί. «Και υπέρ αυτών αγιάζω τον εαυτό μου, για να είναι και αυτοί αγιασμένοι μέσα στην αλήθεια». Τι σημαίνει «Αγιάζω τον εαυτό μου»; Σου προσφέρω θυσία. Όλες δε οι θυσίες λέγονται άγιες· και κυρίως άγια είναι εκείνα που αφιερώνονται στον Θεό.

Επομένως, επειδή ολόκληρος ο κόσμος πρόκειται να τους συμπεριφερθεί ως ξένους, εσύ λοιπόν, ο επουράνιος, βοήθησέ τους ως πολίτες του ουρανού. Λέει δε αυτά συνεχέστερα εις επήκοον των μαθητών, ώστε ακούγοντάς τα, να μισήσουν τον κόσμο και να μην καταισχύνουν τους τόσους επαίνους τους. Το δε «Προφύλαξέ τους από τον πονηρό», δεν το λέει μόνο για την απαλλαγή από τους κινδύνους, αλλά και για την παραμονή και σταθερότητά τους στην πίστη. Γι' αυτό και προσθέτει: «Αγίασέ τους μέσα στην αλήθειά σου. Ο δικός σου λόγος είναι αλήθεια. Όπως έστειλες εμένα στον κόσμο, έτσι κι εγώ έστειλα αυτούς στον κόσμο. Και υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου, ώστε να είναι και αυτοί αγιασμένοι μέσα στην αλήθεια». Κάνε τους αγίους, λέει, μέσω της δωρεάς του Πνεύματος, και φύλαξέ τους μέσα στην ορθότητα του λόγου και των δογμάτων, και διαπαιδαγώγησέ τους, και δίδαξέ τους την αλήθεια. Διότι αυτό είναι αγιοσύνη, η τήρηση των ορθών δογμάτων.

Ότι μιλάει για δόγματα, είναι φανερό. Διότι εξηγεί ότι «Ο λόγος ο δικός σου είναι αλήθεια», δεν υπάρχει κανένα ψεύδος σε αυτόν. Ώστε, αν κάνεις και αυτούς να τηρήσουν τον λόγο σου, και να προφυλαχθούν από τον πονηρό, θα αγιαστούν μέσα στην αλήθεια. Δηλώνει όμως και κάτι άλλο η φράση: «Αγίασέ τους μέσα στην αλήθειά σου»· δηλαδή, ξεχώρισέ τους για τον λόγο και το κήρυγμα, και κάνε τους θυσία· ας υπηρετήσουν αυτή την αλήθεια, σε αυτήν ας αφιερώσουν τη ζωή τους. Προσθέτει λοιπόν: «Καθώς εμένα απέστειλες στον κόσμο, έτσι και εγώ αγιάζω τον εαυτό μου υπέρ αυτών»· δηλαδή, προσφέρω θυσία· έτσι και «αυτούς αγίασε», δηλαδή, ξεχώρισέ τους ως θυσία υπέρ του κηρύγματος, και όρισέ τους να γίνουν μάρτυρες της αλήθειας, όπως ακριβώς απέστειλες και εμένα ως μάρτυρα της αλήθειας και ως σφάγιο (διότι άγια ονομάζονται όλα όσα είναι αφιερωμένα στον Θεό)· «ώστε να είναι και αυτοί», όπως εγώ, «αγιασμένοι», και αφιερωμένοι σε εσένα τον Θεό, όχι όπως εκείνα που θυσιάζονταν κατά τον νόμο τυπικά, αλλά «εν αληθεία». Διότι οι παλιές θυσίες ήταν τυπικές, και όλα τα άγια ήταν αφιερωμένα στον Θεό με τυπικό τρόπο, προεικονίζοντας κάτι άλλο πνευματικό· όπως, για παράδειγμα, ο αμνός, τα περιστέρια, τα τρυγόνια και τα υπόλοιπα.