Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:4

39 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω·

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–39 από 39

Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Ἀμέλει ὁ μὲν Υἱὸς παρὰ τοῦ Πατρὸς ἀποστέλλεται· «Οὕτω» γὰρ, φησὶν, «ὁ Θεὸς ἠγάπησε τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέστειλεν.» Ὁ δὲ Υἱὸς τὸ Πνεῦμα ἀποστέλλει· «Ἐὰν» γὰρ, φησὶν, «ἐγὼ ἀπέλθω, ἀποστελῶ τὸν Παράκλητον.» Καὶ ὁ μὲν Υἱὸς τὸν Πατέρα δοξάζει, λέγων· «Πάτερ, ἐγώ σε ἐδόξασα·» τὸ δὲ Πνεῦμα δοξάζει τὸν Υἱόν· «Ἐκεῖνος» γὰρ, φησὶν, «ἐμὲ δοξάσει.» Καὶ ὁ μὲν Υἱός φησιν· «Ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ Πατρὸς, ταῦτα καὶ λαλῶ εἰς τὸν κόσμον·» τὸ δὲ Πνεῦμα ἐκ τοῦ Υἱοῦ λαμβάνει· «Ἐκ τοῦ ἐμοῦ» γὰρ «λήψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν,» φησί. Καὶ ὁ μὲν Υἱὸς ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Πατρὸς ἦλθε· «Τὸ δὲ Πνεῦμα τὸ ἅγιον,» φησὶν ὁ Υἱὸς, «ὃ πέμψει ὁ Πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου.» Τοιαύτην δὲ τάξιν καὶ φύσιν ἔχοντος τοῦ Πνεύματος πρὸς τὸν Υἱὸν, οἵαν ὁ Υἱὸς ἔχει πρὸς τὸν Πατέρα, πῶς ὁ τοῦτο κτίσμα λέγων οὐ τὸ αὐτὸ καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ ἐξ ἀνάγκης φρονήσει; Εἰ γάρ ἐστι τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ κτίσμα, ἀκόλουθον ἂν εἴη λέγειν αὐτοὺς καὶ τὸν Λόγον τοῦ Πατρὸς εἶναι κτίσμα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βεβαίως, ο μεν Υιός αποστέλλεται από τον Πατέρα· διότι, λέει, «τόσο αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε απέστειλε τον Υιό του τον μονογενή». Ο δε Υιός αποστέλλει το Πνεύμα· διότι, λέει, «εάν εγώ απέλθω, θα αποστείλω τον Παράκλητο». Και ο μεν Υιός δοξάζει τον Πατέρα, λέγοντας: «Πάτερ, εγώ σε δόξασα»· το δε Πνεύμα δοξάζει τον Υιό· διότι, λέει, «Εκείνος θα με δοξάσει». Και ο μεν Υιός λέει: «Εκείνα που άκουσα από τον Πατέρα, αυτά και λαλώ στον κόσμο»· το δε Πνεύμα λαμβάνει από τον Υιό· διότι, λέει, «από το δικό μου θα λάβει και θα σας το αναγγείλει». Και ο μεν Υιός ήλθε στο όνομα του Πατρός· «Το δε Άγιο Πνεύμα», λέει ο Υιός, «το οποίο θα πέμψει ο Πατέρας στο όνομά μου». Εφόσον, λοιπόν, το Πνεύμα έχει τέτοια τάξη και φύση προς τον Υιό, σαν αυτή που έχει ο Υιός προς τον Πατέρα, πώς αυτός που το αποκαλεί κτίσμα δεν θα πρεσβεύσει κατ' ανάγκην το ίδιο και για τον Υιό; Διότι, εάν το Πνεύμα του Υιού είναι κτίσμα, θα ήταν λογικό επακόλουθο να ισχυριστούν αυτοί ότι και ο Λόγος του Πατρός είναι κτίσμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Πάλιν τε, ἐπειδὴ τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ, τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος, τέλειος κτισθεὶς, ἐλλιπὴς γέγονε διὰ τῆς παραβάσεως, καὶ γέγονε τῇ ἁμαρτίᾳ νεκρὸς, ἀπρεπὲς δὲ ἦν μένειν τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ ἀτελές· διὸ καὶ ἐδέοντο πάντες οἱ ἅγιοι περὶ τούτου λέγοντες ἐν τῷ ἑκατοστῷ τριακοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ψαλμῷ, Κύριε, ἀνταποδώσεις ὑπὲρ ἐμοῦ· Κύριε, τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου μὴ παρίδῃς· διὰ τοῦτο ὁ τέλειος τοῦ Θεοῦ Λόγος τὸ ἀτελὲς περιτίθεται σῶμα, καὶ λέγεται εἰς τὰ ἔργα κτίζεσθαι, ἵνα, ἀνθ᾽ ἡμῶν τὴν ὀφειλὴν ἀποδιδοὺς, τὰ λείποντα τῷ ἀνθρώπῳ δι᾽ ἑαυτοῦ τελειώσῃ. Ἔλειπε δὲ αὐτῷ ἡ ἀθανασία, καὶ ἡ εἰς τὸν παράδεισον ὁδός. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον παρὰ τοῦ Σωτῆρος· Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι, ἵνα ποιήσω· καὶ πάλιν· Τὰ ἔργα, ἃ δέδωκέ μοι ὁ Πατὴρ, ἵνα τελειώσω αὐτὰ, αὐτὰ τὰ ἔργα, ἃ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ· ἃ δὲ λέγει ἐνταῦθα ἔργα δεδωκέναι αὐτῷ τὸν Πατέρα εἰς τελείωσιν, ταῦτά ἐστι, εἰς ἃ κτίζεται, λέγων ἐν ταῖς Παροιμίαις· Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ· ἴσον γάρ ἐστι τὸ εἰπεῖν, Ἔδωκέ μοι ὁ Πατὴρ τὰ ἔργα, καὶ, Ἔκτισέ με Κύριος εἰς ἔργα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πάλι, επειδή το έργο του Θεού, δηλαδή ο άνθρωπος, αν και δημιουργήθηκε τέλειος, κατέστη ελλιπής εξαιτίας της παραβάσεως και νεκρώθηκε από την αμαρτία, ήταν απρεπές να παραμείνει το έργο του Θεού ατελές· γι' αυτό και όλοι οι άγιοι ικέτευαν για τούτο λέγοντας στον εκατοστό τριακοστό έβδομο ψαλμό: «Κύριε, θα ανταποδώσεις υπέρ εμού· Κύριε, τα έργα των χειρών σου μην τα παραβλέψεις»· για τον λόγο αυτό ο τέλειος Λόγος του Θεού περιβάλλεται το ατελές σώμα, και λέγεται ότι κτίζεται για τα έργα, ώστε, αποδίδοντας την οφειλή αντί για εμάς, να τελειοποιήσει μέσω του εαυτού του όσα λείπουν από τον άνθρωπο. Του έλειπε δε η αθανασία και η οδός προς τον παράδεισο. Και αυτό είναι εκείνο που λέγεται από τον Σωτήρα: «Εγώ σε δόξασα επί της γης· ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω»· και πάλι: «Τα έργα που μου έδωσε ο Πατέρας για να τα τελειώσω, αυτά τα ίδια τα έργα που κάνω μαρτυρούν για μένα»· τα έργα δε που λέει εδώ ότι του έχει δώσει ο Πατέρας προς τελείωση, αυτά είναι εκείνα για τα οποία κτίζεται, όταν λέει στις Παροιμίες: «Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του»· διότι είναι ισοδύναμο το να πει «Μου έδωσε ο Πατέρας τα έργα» με το «Με έκτισε ο Κύριος για τα έργα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Πόθεν γὰρ τούτοις ἡ τελείωσις, εἰ μὴ ἐγὼ ὁ σὸς Λόγος, τὸ σῶμα τούτων λαβὼν, ἐγενόμην ἄνθρωπος, καὶ ἐτελείωσα τὸ ἔργον ὃ δέδωκάς μοι, Πάτερ; Τετελείωται δὲ τὸ ἔργον, ὅτι, λυτρωθέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας οἱ ἄνθρωποι, οὐκέτι μένουσι νεκροί· ἀλλὰ καὶ θεοποιηθέντες ἔχουσιν, ἐν ἡμῖν βλέποντες, ἐν ἀλλήλοις τὸν σύνδεσμον τῆς ἀγάπης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι από πού αλλού θα προερχόταν για αυτούς η τελείωση, εάν εγώ, ο δικός σου Λόγος, αφού έλαβα το σώμα τους, δεν γινόμουν άνθρωπος και δεν ολοκλήρωνα το έργο που μου έδωσες, Πατέρα; Ολοκληρώθηκε δε το έργο, διότι οι άνθρωποι, αφού λυτρώθηκαν από την αμαρτία, δεν παραμένουν πλέον νεκροί· αλλά και, έχοντας θεοποιηθεί, διατηρούν αναμεταξύ τους τον σύνδεσμο της αγάπης, προσβλέποντας σε εμάς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος βʹ
πάλιν δὲ ἐπειδὴ τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ, τουτέστιν ὁ ἄνθρωπος τέλειος κτισθείς, ἐλλιπὴς γέγονε διὰ τῆς παραβάσεως καὶ γέγονε τῇ ἁμαρτίᾳ νεκρός, ἀπρεπὲς δὲ ἦν μένειν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ ἀτελές, διὸ καὶ ἐδέοντο πάντες οἱ ἅγιοι περὶ τούτου λέγοντες ἐν τῷ ἑκατοστῷ τριακοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ψαλμῷ· «κύριος ἀνταποδώσει ὑπὲρ ἐμοῦ· κύριε, τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου μὴ παρίδῃς». διά τοι τοῦτο ὁ τέλειος τοῦ θεοῦ λόγος τὸ ἀτελὲς περιτίθεται σῶμα καὶ λέγεται «εἰς τὰ ἔργα κτίζεσθαι», ἵνα ἀνθ’ ἡμῶν τὴν ὀφειλὴν ἀποδιδοὺς τὰ λείποντα τῷ ἀνθρώπῳ δι’ ἑαυτοῦ τελειώσῃ. ἔλειπε δὲ αὐτῷ ἡ ἀθανασία καὶ ἡ εἰς τὸν παράδεισον ὁδός. καὶ τοῦτό ἐστι τὸ λεγόμενον παρὰ τοῦ σωτῆρος «ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι, ἵνα ποιήσω»· καὶ πάλιν· «τὰ ἔργα, ἃ δέδωκέ μοι ὁ πατήρ, ἵνα τελειώσω αὐτά, αὐτὰ τὰ ἔργα, ἃ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ». ἃ δὲ λέγει ἐνταῦθα ἔργα δεδωκέναι αὐτῷ τὸν πατέρα εἰς τελείωσιν, ταῦτά ἐστιν εἰς ἃ κτίζεται, λέγων ἐν ταῖς Παροιμίαις· «κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ»· ἴσον γάρ ἐστιν εἰπεῖν «ἔδωκέ μοι ὁ πατὴρ τὰ ἔργα» καὶ «ἔκτισέ με εἰς ἔργα».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πάλι δε, επειδή το έργο του Θεού, δηλαδή ο άνθρωπος που πλάστηκε τέλειος, κατέστη ελλιπής εξαιτίας της παραβάσεως και έγινε νεκρός λόγω της αμαρτίας, και επειδή ήταν απρεπές να παραμείνει το έργο του Θεού ατελές, γι' αυτό και δέονταν όλοι οι άγιοι γι' αυτό το ζήτημα, λέγοντας στον εκατοστό τριακοστό έβδομο ψαλμό: «Ο Κύριος θα ανταποδώσει για χάρη μου· Κύριε, μην παραβλέψεις τα έργα των χεριών σου». Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ο τέλειος Λόγος του Θεού περιβάλλεται το ατελές σώμα και λέγεται ότι «κτίζεται για τα έργα», ώστε, εξοφλώντας την οφειλή αντί για εμάς, να τελειοποιήσει μέσω του εαυτού του όσα έλειπαν από τον άνθρωπο. Του έλειπε δε η αθανασία και η οδός προς τον παράδεισο. Και αυτό είναι εκείνο που λέγεται από τον Σωτήρα: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη· ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω»· και πάλι: «Τα έργα που μου έδωσε ο Πατέρας για να τα τελειώσω, αυτά τα ίδια τα έργα που εγώ πράττω, μαρτυρούν για μένα». Τα έργα δε που λέει εδώ ότι του έδωσε ο Πατέρας προς τελείωση, είναι αυτά για τα οποία κτίζεται, λέγοντας στις Παροιμίες: «Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του»· διότι είναι ισοδύναμο το να πει «μου έδωσε ο Πατέρας τα έργα» και το «με έκτισε για τα έργα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Σαβελλιανῶν καὶ Ἀρείου καὶ Ἀνομοίων
Νῦν δὲ ἡ ἐπὶ τὸ ἓν ἀναφορὰ τὴν καθ᾽ ὑπεροχὴν τῶν ἄλλων προσαγομένην δόξαν παρίστησιν. Οὐ γὰρ ὡς οἱ λέγοντες· Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ· ἀλλ᾽ ὡς ὁ εἰπών· Πάτερ, ἐδόξασά σε, τὸ ἔργον ὃ ἔδωκας ἐτελείωσα. Καὶ ὡς ὁ Πατὴρ δοξάζει τὸν Υἱὸν, λέγων· Καὶ ἐδόξασά σε, καὶ πάλιν δοξάσω· οὕτω καὶ ὁ Υἱὸς τὸ Πνεῦμα εἰς τὴν ἑαυτοῦ καὶ Πατρὸς κοινωνίαν παραλαμβάνει. Ἢ δειξάτω μοί τις μείζονα ταύτης δόξαν, καὶ πάντα δίδωμι ἀληθεύειν τοὺς ἀντιλέγοντας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τώρα όμως, η αναφορά στην ενότητα φανερώνει τη δόξα που του αποδίδεται κατ' εξοχήν σε σχέση με τα υπόλοιπα. Διότι δεν είναι όπως εκείνοι που λένε: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ», αλλά όπως Εκείνος που είπε: «Πατέρα, σε δόξασα, το έργο που μου έδωσες το ολοκλήρωσα». Και όπως ο Πατέρας δοξάζει τον Υιό, λέγοντας: «Και σε δόξασα, και πάλι θα σε δοξάσω», έτσι και ο Υιός παραλαμβάνει το Πνεύμα στην κοινωνία με τον εαυτό Του και με τον Πατέρα. Ή ας μου δείξει κάποιος μεγαλύτερη δόξα από αυτήν, και θα παραδεχθώ ότι σε όλα λένε την αλήθεια όσοι αντιλέγουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
Κεφάλ. αʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠ. Ἵνα ἦτε εἰλικρινεῖς καὶ ἀπρόσκοποι εἰς ἡμέραν Χριστοῦ, πεπληρωμένοι καρπῶν δικαιοσύνης τῶν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς δόξαν καὶ ἔπαινον Θεοῦ. ΠΡΟΣ ΡΩΜ. Ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι, διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν Θεὸν ἀτιμάζεις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο Α'. ΙΩΑΝΝΗΣ. Εγώ σε δόξασα επί της γης· ολοκλήρωσα το έργο, το οποίο μου έδωσες για να κάνω. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Έτσι ας λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους, για να δουν τα καλά σας έργα, και να δοξάσουν τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ. Για να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι έως την ημέρα του Χριστού, γεμάτοι από καρπούς δικαιοσύνης δια του Ιησού Χριστού, προς δόξα και έπαινο του Θεού. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Εσύ που καυχιέσαι για τον νόμο, με την παράβαση του νόμου ατιμάζεις τον Θεό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος
Διπλῆ δὲ καὶ αὕτη. «Υἱὸς γάρ, φησί, δοξάζει Πατέρα, καὶ δοῦλος τὸν Κύριον αὐτοῦ.» Τούτων τοίνυν ἡ μὲν δουλικὴ παρὰ τῆς κτίσεως προσάγεται· ἡ δέ, ἵν᾽ οὕτως εἴπω, οἰκειακὴ παρὰ τοῦ Πνεύματος ἐκπληροῦται. Ὡς γὰρ περὶ ἑαυτοῦ ἔλεγεν· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ ἔδωκάς μοι ἵνα ποιήσω»· οὕτω καὶ περὶ τοῦ Παρακλήτου· «Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται, καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν.» Καὶ ὡς δοξάζεται Υἱὸς παρὰ τοῦ Πατρός, λέγοντος· «Καὶ ἐδόξασα, καὶ πάλιν δοξάσω»· οὕτω δοξάζεται τὸ Πνεῦμα διὰ τῆς πρὸς Πατέρα καὶ Υἱὸν κοινωνίας, καὶ διὰ τῆς τοῦ Μονογενοῦς μαρτυρίας, λέγοντος· «Πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται ὑμῖν τοῖς ἀνθρώποις, ἡ δὲ τοῦ Πνεύματος βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται.» Ἐπειδὴ δὲ διὰ δυνάμεως φωτιστικῆς τῷ κάλλει τῆς τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου εἰκόνος ἐνατενίζομεν, καὶ δι᾽ αὐτῆς ἀναγόμεθα ἐπὶ τὸ ὑπέρκαλον τοῦ ἀρχετύπου θέαμα, αὐτοῦ που πάρεστιν ἀχωρίστως τὸ τῆς γνώσεως Πνεῦμα, τὴν ἐποπτικὴν τῆς εἰκόνος δύναμιν ἐν ἑαυτῷ παρεχόμενον τοῖς τῆς ἀληθείας φιλοθεάμοσιν, οὐκ ἔξωθεν τὴν δεῖξιν ποιούμενον, ἀλλ᾽ ἐν ἑαυτῷ εἰσάγον πρὸς τὴν ἐπίγνωσιν. Ὡς γὰρ «οὐδεὶς οἶδε τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός», οὕτως «οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ». Οὐ γὰρ διὰ Πνεύματος εἴρηται, ἀλλ᾽ ἐν Πνεύματι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διπλή είναι και αυτή. «Διότι ο υιός», λέγει, «δοξάζει τον πατέρα και ο δούλος τον κύριό του». Από αυτές, λοιπόν, η μεν δουλική προσφέρεται από την κτίση· η δε άλλη, για να το πω έτσι, η οικεία, εκπληρώνεται από το Πνεύμα. Διότι, όπως ακριβώς έλεγε για τον εαυτό Του: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη, τελείωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω»· έτσι λέγει και για τον Παράκλητο: «Εκείνος θα με δοξάσει, διότι θα λάβει από το δικό μου και θα σας το αναγγείλει». Και όπως δοξάζεται ο Υιός από τον Πατέρα, που λέγει: «Και δόξασα, και πάλι θα δοξάσω»· έτσι δοξάζεται και το Πνεύμα, μέσω της κοινωνίας με τον Πατέρα και τον Υιό, και μέσω της μαρτυρίας του Μονογενούς, που λέγει: «Κάθε αμαρτία και βλασφημία θα συγχωρηθεί στους ανθρώπους, αλλά η βλασφημία κατά του Πνεύματος δεν θα συγχωρηθεί». Επειδή δε μέσω της φωτιστικής δυνάμεως ατενίζουμε το κάλλος της εικόνας του αόρατου Θεού, και μέσω αυτής αναγόμαστε στο υπέρκαλο θέαμα του αρχετύπου, εκεί ακριβώς παρίσταται αχωρίστως το Πνεύμα της γνώσεως, παρέχοντας μέσα Του την εποπτική δύναμη της εικόνας σε όσους αγαπούν τη θέα της αλήθειας, χωρίς να κάνει την υπόδειξη από έξω, αλλά εισάγοντας μέσα Του προς την επίγνωση. Διότι, όπως «κανείς δεν γνωρίζει τον Πατέρα παρά μόνο ο Υιός», έτσι «κανείς δεν μπορεί να πει Κύριο τον Ιησού, παρά μόνο εν Πνεύματι Αγίω». Διότι δεν έχει ειπωθεί «διά Πνεύματος», αλλά «εν Πνεύματι».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Ἀλλ᾽ εἰ μόνῳ, φασί, τῷ γε ὄντι φύσει τε καὶ κατὰ ἀλήθειαν Θεῷ τὸ ἁγιάζειν δύνασθαι προσὸν ὁρῷτο καὶ πρέποι, τούτου δὲ πέφηνεν ἐνεργὸς ὁ Υἱός, τὸ ἀποσοβοῦν οὐδὲν ὅτι καὶ Θεὸς κατὰ φύσιν ἐστὶ διαρρήδην ὁμολογεῖν· καὶ εἰ τοῦτο συγχωρήσαιμεν, Θεῷ δὲ τῷ κατὰ φύσιν τῶν ἀγαθῶν ἐνδεῖ μηδενός, τί μαθὼν ὁ καθ᾽ ὑμᾶς Υἱὸς καὶ Θεὸς δόξης τε καὶ βασιλείας καὶ κυριότητος τὴν οἰκείαν ἐπιδεᾶ παρέδειξε φύσιν; Ἔφη γάρ που πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Πατέρα· «Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα, δόξασόν σου τὸν Υἱόν, ἵνα καὶ ὁ Υἱός σου δοξάσῃ σε· καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός, ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ, δώσει αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον. Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω· καὶ νῦν δόξασόν με σύ, Πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις οὓς δέδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου. Σοὶ ἦσαν, καὶ ἐμοὶ αὐτοὺς ἔδωκας, καὶ τὸν λόγον σου ἐτήρησαν. Νῦν ἔγνωσαν ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι παρὰ σοῦ εἰσιν, ὅτι τὰ ῥήματα ἃ δέδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, καὶ αὐτοὶ ἔλαβον, καὶ ἔγνωσαν ἀληθῶς ὅτι παρὰ σοῦ ἐξῆλθον, καὶ ἐπίστευσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά εάν, λένε, θεωρείται ότι η ικανότητα του αγιάζειν ανήκει και αρμόζει μόνο σε εκείνον που είναι εκ φύσεως και κατ' αλήθειαν Θεός, και ο Υιός έχει φανεί ενεργός ως προς αυτό, τίποτα δεν μας αποτρέπει από το να ομολογήσουμε ρητά ότι είναι και κατά φύση Θεός· και εάν το δεχθούμε αυτό, ενώ ο κατά φύση Θεός δεν στερείται κανενός αγαθού, για ποιον λόγο ο Υιός και Θεός, κατά την άποψή σας, παρουσίασε τη δική του φύση να έχει έλλειψη δόξας, βασιλείας και κυριότητας; Διότι είπε κάπου προς τον εν ουρανοίς Πατέρα: «Πατέρα, έφτασε η ώρα· δόξασε τον Υιό σου, ώστε και ο Υιός σου να σε δοξάσει· όπως του έδωσες εξουσία πάνω σε κάθε σάρκα, για να δώσει αιώνια ζωή σε όλους όσους του έχεις δώσει. Και αυτή είναι η αιώνια ζωή: το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό. Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη· ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω· και τώρα, Πατέρα, δόξασέ με εσύ κοντά σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος. Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους που μου έδωσες από τον κόσμο. Δικοί σου ήταν, και τους έδωσες σε εμένα, και τήρησαν τον λόγο σου. Τώρα γνώρισαν ότι όλα όσα μου έχεις δώσει προέρχονται από εσένα, διότι τα λόγια που μου έδωσες τα έχω δώσει σε αυτούς, και αυτοί τα δέχθηκαν, και γνώρισαν αληθινά ότι εξήλθα από εσένα, και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλες.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Πατὴρ γὰρ Θεοῦ γνωρίζεται τοῦ πάντα ἰσχύοντος, καίτοι πεφηνότος ἐν σαρκὶ καὶ μετὰ γηΐνου σώματος συνδιαιτωμένου τοῖς κατὰ κόσμον. Διὰ τοῦτό φησιν· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι, ἵνα ποιήσω αὐτό.» Προτεθύμησαι μὲν γάρ, ὦ Πάτερ, φησί, τὸ θρασὺ καὶ δυσάντητον τοῦ θανάτου καταργῆσαι κράτος· ἀλλ᾽ ἦν τοῦτο δρᾶν καὶ κατισχῦσαι πληροῦν οὐχ αἵματος καὶ σαρκός, ἀλλὰ τῆς σῆς θείας καὶ ζωοποιοῦ καὶ ἀκινήτου φύσεως, ἧς ἐπείπερ ἐξέφυν ἐγώ, κατώρθωκα τὸ δοκοῦν, ἀτονήσας πρὸς οὐδὲν διὰ τὸ ἀνθρώπινον τῶν τελούντων εἰς ἰσουργίαν, ἀλλά, καίπερ ὢν ἐν σαρκὶ καὶ αἵματι, τὸ γοῦν ὅτι τῆς σῆς ἐξέφυν οὐσίας ἐξ ἰσομοιρούσης ἰσχύος πεπιστευμένος. Δόξασον δὴ οὖν με καὶ σύ, τὸν ὡς ἄνθρωπον ἀδοξήσαντα, συννεύσας ἐμοὶ τῇ σῇ δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ ζωοποιῷ, καὶ θανάτου κρείττονα τὸν ἀπορρήτως ἑνωθέντα μοι καταδεῖξαι ναόν. Ὅτι δὲ οὐκ ἀσυνήθους καὶ τῆς οὐ πάλαι μετούσης αὐτῷ τιμῆς τε καὶ δόξης ἀξιοῦσθαι ζητεῖ, δῆλον ἂν εἴη δήπουθεν. Ἔφη γὰρ ὅτι «Καὶ νῦν δόξασόν με, Πάτερ, τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί.» Ὁ γὰρ ἀεί τε καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς δόξης Κύριος, ἀδοξήσας διὰ μέσου διὰ τοῦ καθικέσθαι πρὸς τὰ ἀνθρώπινα, πρὸς τὴν ἄνωθεν αὐτῷ καὶ φυσικῶς ἐνυπάρχουσαν δόξαν ὑπονοστεῖ, τοὺς τῇ κενώσει πρέποντας λόγους μετὰ τοῦ παθεῖν αὐτὴν τῇ μετὰ σαρκὸς οἰκονομίᾳ δωρούμενος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι αναγνωρίζεται ως Πατέρας του παντοδύναμου Θεού, αν και αυτός φανερώθηκε με σάρκα και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους του κόσμου με γήινο σώμα. Γι' αυτό λέει: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη· το έργο που μου έδωσας για να το κάνω, το ολοκλήρωσα.» Διότι εσύ θέλησες, ω Πατέρα, λέει, να καταργήσεις το θρασύ και δυσκολοπολέμητο κράτος του θανάτου· αλλά το να γίνει αυτό και να εκπληρωθεί με ισχύ δεν ήταν έργο αίματος και σάρκας, αλλά της δικής σου θείας, ζωοποιού και αμετάβλητης φύσεως, από την οποία επειδή προήλθα εγώ, κατόρθωσα αυτό που αποφασίστηκε, χωρίς να αδυνατίσω σε τίποτα εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης ως προς όσα συντελούν στο ίδιο έργο, αλλά, αν και ήμουν με σάρκα και αίμα, έχοντας αποδείξει από την ισότιμη δύναμη ότι προήλθα από τη δική σου ουσία. Δόξασέ με λοιπόν και εσύ, εμένα που ως άνθρωπος βρέθηκα στην αδοξία, συμπράττοντας μαζί μου με τη δύναμή σου και τη ζωοποιό ενέργεια, και να αναδείξεις τον ναό που έχει ενωθεί μαζί μου με τρόπο άρρητο ισχυρότερο από τον θάνατο. Το ότι δε δεν ζητά να αξιωθεί μια ασυνήθιστη και όχι εξ αρχής υπάρχουσα σε αυτόν τιμή και δόξα, είναι βεβαίως φανερό. Διότι είπε: «Και τώρα δόξασέ με, Πατέρα, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος.» Διότι αυτός που είναι πάντοτε και εξαρχής ο Κύριος της δόξας, αφού βρέθηκε στο ενδιάμεσο σε αδοξία μέσω της συγκατάβασης στα ανθρώπινα, επιστρέφει στη δόξα που του ανήκει άνωθεν και του ενυπάρχει φυσικά, προσφέροντας τους λόγους που ταιριάζουν στην κένωση, μετά το πάθος που υπέμεινε κατά την ένσαρκη οικονομία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Δυνάμει τοιγαροῦν τῇ ἰδίᾳ, τουτέστι τῷ Υἱῷ, ταυτὶ δὴ σύμπαντα κατορθοῦν ἐφιεὶς ὁ Πατήρ, ἀνεκεφαλαιοῦτο τὴν οἰκουμένην καὶ ἀνεκόμιζεν εἰς τὸ ἐν ἀρχῇ δραπέτην ὄντα τὸν ἄνθρωπον. Τοιγάρτοι καὶ ἔφασκε πρὸς αὐτὸν ὁ Υἱός· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω.» Β. Ἄριστα ἔφης. Α. Ἄθρει δὴ οὖν, ὡς ἔν γε τῷ παρόντι καιρῷ τυραννούσης μὲν ἔτι τῆς φθορᾶς, οὔπω δὲ εἰσάπαν τῆς ἁμαρτίας ἐξῃρημένης, βασιλεύοντος δὲ τῶν ἀπίστων ἔτι τοῦ πονηροῦ καὶ ἀπατεῶνος δράκοντος, διανενέμηταί πως τὸ τοῦ Θεοῦ κράτος, ἐπαμφοτερίζει δὲ ὥσπερ, ἀποσειομένων ἔτι τὸν ζυγὸν τῶν οὔπω κατεγνωκότων τῆς τῶν δαιμονίων ἀπάτης καὶ τῆς ἀνοσίου ταυτησὶ καὶ γεωδεστέρας ζωῆς· ἀναδεικνυμένου δὲ τοῦ καιροῦ καθ᾽ ὃν ἀτονήσει θάνατος καὶ τὸ τῆς ἁμαρτίας διαπεσεῖται κράτος, καταφθαρήσεται δὲ εἰσάπαν καὶ ἡ τοῦ διαβόλου πλεονεξία, παρίστησιν ὥσπερ εἰλικρινῆ τὴν ἀρχὴν καὶ τοῦ χείρονος ἀμιγῆ παραδίδωσι τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ τὴν βασιλείαν ὁ Υἱός. Μόνος γὰρ ἡμῶν κατάρξει δι᾽ αὐτοῦ τε καὶ σὺν αὐτῷ. Τὴν τοίνυν ἐκπλήρωσιν τῆς οἰκονομίας καὶ τὴν τοῦ παντὸς μυστηρίου κατόρθωσιν τῷ τῆς παραδόσεως ὀνόματι κατεσήμηνεν ὁ πνευματοφόρος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Με τη δική Του λοιπόν δύναμη, δηλαδή με τον Υιό, παραχωρώντας ο Πατέρας την επιτέλεση όλων αυτών των έργων, ανακεφαλαίωνε την οικουμένη και επανέφερε στην αρχική του κατάσταση τον άνθρωπο, ο οποίος είχε γίνει δραπέτης. Γι' αυτό άλλωστε έλεγε προς Αυτόν ο Υιός: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη, τελείωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω». Β. Πολύ σωστά μίλησες. Α. Παρατήρησε λοιπόν, πώς κατά τον παρόντα καιρό, ενώ τυραννεί ακόμη η φθορά και δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί εντελώς η αμαρτία, και ενώ βασιλεύει ακόμη στους απίστους ο πονηρός και απατεώνας δράκοντας, μοιάζει σαν να έχει διανεμηθεί η κυριαρχία του Θεού και σαν να αμφιταλαντεύεται, καθώς αποσείουν ακόμη τον ζυγό εκείνοι που δεν έχουν καταδικάσει την απάτη των δαιμόνων και αυτή την ανίερη και πιο γήινη ζωή. Όταν όμως φανερωθεί ο καιρός κατά τον οποίο θα ατονήσει ο θάνατος, θα καταρρεύσει η κυριαρχία της αμαρτίας και θα καταστραφεί ολοκληρωτικά η πλεονεξία του διαβόλου, τότε ο Υιός θα παρουσιάσει την εξουσία καθαρή και αμιγή από το κακό και θα παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα. Διότι Μόνος Του θα κυβερνά πάνω μας δι' Αυτού και μαζί με Αυτόν. Την εκπλήρωση λοιπόν της θείας οικονομίας και την επιτυχή ολοκλήρωση όλου του μυστηρίου, ο πνευματοφόρος τη δήλωσε με τη λέξη της παραδόσεως.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἔφη που, διαλεγόμενος ὡς πρὸς Θεὸν καὶ Πατέρα “Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς τὸ ἔργον τελει- ”ώσας ὃ δέδωκάς μοι ἵνα πληρώσω αὐτό.” ἐγχειρισάμενος γὰρ παρὰ τοῦ Πατρὸς ὥσπερ τὴν ἁπάντων ἡμῶν σωτηρίαν ὁ Μονογενὴς, εὖ μάλα κατώρθωκεν, οὐκ ἐν ὑπουργίας τάξει παραληφθεὶς, ἀλλ᾽ αὐτοσοφία καὶ δύναμις τοῦ φύσαντος ὑπάρχων, ἧς καὶ δίχα γένοιτο τὸ παράπαν οὐδέν. πάντα γὰρ δι᾽ αὐτοῦ, κατὰ τὸν ἅγιον Εὐαγγελιστὴν, ἐξαιρέτως δὲ τὰ καθ᾽ ἡμᾶς. καὶ γοῦν ὁ μακάριος Δαυεὶδ τῶν καθ᾽ ἡμᾶς πραγμάτων τὴν οἰκονομίαν, καὶ τῆς ἁπάντων ζωῆς τὴν κατόρθωσιν ἐπιτρέπεσθαι τῷ Υἱῷ παρὰ Πατρὸς, ἅτε δὴ καὶ ὑπάρχοντι δυνάμει καὶ σοφίᾳ αὐτοῦ, παρακαλεῖ λέγων, ποτὲ μέν “Ἔντειλαι ὁ Θεὸς τῇ δυνάμει σου, δυνάμωσον ὁ Θεὸς ”τοῦτο ὃ κατηρτίσω ἡμῖν,” ποτὲ δὲ πάλιν “Ὁ Θεὸς τὸ ”κρῖμα σου τῷ βασιλεῖ δός.” ἔργον γὰρ ἦν μόνου τοῦ συμβασιλεύοντος τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, τὸ πᾶσαν κατεφθαρμένην ἐπανορθῶσαι τὴν γῆν, καὶ ἀναμορφῶσαι δύνασθαι πρὸς ὅπερ ἦν ἐν ἀρχαῖς. ἐδοξάσθη τοιγαροῦν ὁ Πατήρ μου ἐπιδοὺς ἀντίλυτρον τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς τὸν ἴδιον ἑαυτοῦ Υἱὸν, εὐδοκήσας ἰδεῖν ἐν τοῖς καθ᾽ ἡμᾶς τὸν ὑπὲρ πᾶσαν τὴν κτίσιν, οὐχ ἵνα τι τῶν ἀγαθῶν τῇ ἰδίᾳ κατορθώσῃ φύσει· παντέλειος γὰρ καὶ ἀπροσδεὴς, ἁπάντων ἔχων τὸ κράτος· ἀλλ᾽ ἵνα ὑμεῖς πλείονα καρπὸν φέρητε, καὶ γένησθε ἐμοὶ μαθηταί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό και ο ίδιος είπε κάπου, μιλώντας προς τον Θεό και Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη, τελειώνοντας το έργο που μου έδωσες για να το εκπληρώσω». Διότι ο Μονογενής, αναλαμβάνοντας από τον Πατέρα τη σωτηρία όλων μας, την κατόρθωσε με τελειότητα, όχι επειδή ελήφθη σε τάξη υπηρέτη, αλλά επειδή υπάρχει ως η ίδια η σοφία και η δύναμη Εκείνου που τον γέννησε, χωρίς την οποία δεν θα μπορούσε να γίνει απολύτως τίποτα. Διότι τα πάντα έγιναν δι' αυτού, σύμφωνα με τον άγιο Ευαγγελιστή, και εξαιρέτως όσα αφορούν εμάς. Γι' αυτό λοιπόν και ο μακάριος Δαβίδ, παρακαλώντας να ανατεθεί η οικονομία των δικών μας πραγμάτων και η επίτευξη της ζωής όλων στον Υιό από τον Πατέρα, εφόσον βεβαίως υπάρχει ως δύναμη και σοφία Του, λέει άλλοτε μεν: «Δώσε εντολή, Θεέ, στη δύναμή σου, στερέωσε, Θεέ, αυτό που κατήρτισες για εμάς», και άλλοτε πάλι: «Θεέ, δώσε την κρίση σου στον βασιλιά». Διότι ήταν έργο αποκλειστικά Εκείνου που συμβασιλεύει με τον Θεό και Πατέρα, το να επανορθώσει όλη την κατεστραμμένη γη και να έχει τη δύναμη να την αναμορφώσει στην αρχική της κατάσταση. Δοξάστηκε λοιπόν ο Πατέρας μου, δίνοντας ως αντίλυτρο για τη ζωή του κόσμου τον ίδιο του τον Υιό, ευδοκώντας να δει στα δικά μας μέτρα Αυτόν που είναι πάνω από όλη την κτίση, όχι για να προσθέσει κάποιο αγαθό στη δική Του φύση· διότι είναι παντέλειος και ανενδεής, κατέχοντας την κυριαρχία των πάντων· αλλά για να φέρετε εσείς περισσότερο καρπό και να γίνετε μαθητές μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
ΚΕΦΑΛΗ ϛ. Ὅτι δόξης τῆς θεοπρεποῦς οὐ γυμνὸς ἦν ὁ Υἱὸς κἂν εὑρίσκηται λέγων πρὸς τὸν Πατέρα Καὶ νῦν δόξασόν με τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον, καὶ τὰ ἑξῆς. <Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω αὐτό. καὶ νῦν δόξασόν με σὺ Πάτερ παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί.> ἈΝΑΠΛΕΚΕΙ πάλιν τῷ θεοπρεπεῖ τὸ ἀνθρώπινον, καὶ μέμικταί πως ὁ λόγος, ἐπ᾽ ἄμφω βλέπων, οὔτε λίαν ἐξαίρων εἰς ὁλόκληρον ἐξουσίαν τε καὶ δόξαν τὴν θεοπρεπῆ τὸ τοῦ λέγοντος πρόσωπον, οὔτε μὴν εἰσάπαν τοῖς τῆς ἀνθρωπότητος μέτροις ἐνιζάνειν ἐῶν, ἀλλ᾽ ἕν τι τὸ ἐξ ἀμφοῖν ἀνακεραννὺς, οὐδενὸς τῶν εἰρημένων ἀπηλλαγμένον. ᾤετο γὰρ δεῖν ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς, οὐχ ὅτι μόνον ἐστὶ Θεὸς Μονογενὴς ἐκπαιδεύειν τοὺς πεπιστευκότας, ἀλλ᾽ ὅτι καὶ δι᾽ ἡμᾶς γέγονεν ἄνθρωπος, ἵνα πάντας κατακτήσηται τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ, καὶ ἀναμορφώσῃ πρὸς καινότητα ζωῆς ἐκπριάμενος αἵματι τῷ ἰδίῳ τὴν ἀνθρωπότητα, καὶ τῆς ἁπάντων προκινδυνεύσας ζωῆς, εἷς ὁ πάντων ἀξιώτερος· δοξάσαι τοίνυν φησὶν ἐπὶ τῆς γῆς τὸν Πατέρα, τελειώσας τὸ ἔργον ὃ δέδωκεν αὐτῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄. Ότι ο Υιός δεν στερούνταν τη θεοπρεπή δόξα, έστω κι αν βρίσκεται να λέει προς τον Πατέρα: Και τώρα δόξασόν με με τη δόξα που είχα, και τα εξής. <Εγώ σε δόξασα επί της γης· το έργο που μου έδωσες για να το κάνω, το ολοκλήρωσα. Και τώρα δόξασέ με εσύ, Πατέρα, κοντά σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν να υπάρξει ο κόσμος.> Αναμειγνύει πάλι το ανθρώπινο με το θεοπρεπές, και ο λόγος είναι κατά κάποιον τρόπο μεικτός, αποβλέποντας και στα δύο, ούτε εξυψώνοντας υπερβολικά το πρόσωπο εκείνου που μιλά σε πλήρη θεοπρεπή εξουσία και δόξα, ούτε βέβαια αφήνοντάς το να περιορίζεται εξολοκλήρου στα μέτρα της ανθρωπότητας, αλλά συνδυάζοντας κάτι ενιαίο και από τα δύο, χωρίς να αποκόπτεται από κανένα από αυτά που έχουν λεχθεί. Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός θεωρούσε σωστό να διδάξει όσους έχουν πιστέψει όχι μόνο ότι είναι Μονογενής Θεός, αλλά ότι έγινε και άνθρωπος για εμάς, προκειμένου να κερδίσει τους πάντες για τον Θεό και Πατέρα, και να τους αναμορφώσει προς μια καινούργια ζωή, εξαγοράζοντας την ανθρωπότητα με το δικό του αίμα και προκινδυνεύοντας για τη ζωή όλων, αυτός ο ένας που είναι πολυτιμότερος από όλους· λέει, λοιπόν, ότι δόξασε τον Πατέρα επί της γης, ολοκληρώνοντας το έργο που του έδωσε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἔοικε τοίνυν τῷ μὲν Νῶε παρεικάζειν τοὺς διὰ πίστεως τῆς εἰς Θεὸν εὐαρεστοῦντας αὐτῷ· τῷ γε μὴν Δανιὴλ τοὺς σοφούς τε καὶ διορατικούς· Ἰὼβ δὲ πάλιν τοὺς διά γε τῆς ὑπομονῆς, δῆλον δὲ ὅτι τῆς εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν ἐπαινουμένων, εὐαρεστοῦντας αὐτῷ. Δαπανώσης τοίνυν, φησὶ, τῆς ὀργῆς τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς, οὐχὶ μόνης τῆς Ἰουδαίων, ἀλλὰ γὰρ καὶ τῆς τῶν ἐθνῶν, οἱ καταλειφθέντες καὶ κρίσει δικαίᾳ τοῦ πάντα τὰ καθ᾽ ἡμᾶς ταλαντεύοντος Θεοῦ διαφυγόντες τὸν ὄλεθρον εὐφρανθήσονται ἅμα τῇ δόξῃ τοῦ Κυρίου· ἡσθήσονται γὰρ ἀνασεσωσμένοι διὰ τῆς ἀῤῥήτου δόξης τοῦ τῶν ἁγίων προεστηκότος, καὶ ἀνατειχίζοντος τὸν εὐσεβῆ τῇ παρ᾽ αὐτοῦ φειδοῖ τε καὶ χάριτι. Προσθήσομεν δὲ τοῖς εἰρημένοις κἀκεῖνο. Κατὰ γάρ τοι τὸν τῆς συντελείας τοῦ παρόντος αἰῶνος καιρὸν, καταπεμφθήσονται μὲν εἰς ᾅδου κολασθησόμενοι οἵτινες τῶν ἐκτόπων ἐπιτηδευμάτων γεγόνασιν ἐρασταί. Οἵ γε μὴν καταλειφθέντες, τοῦτ᾽ ἔστιν, οἱ δίκαιοι εὐφρανθήσονται ἅμα τῇ δόξῃ Κυρίου, συνέσονται γὰρ τῷ Χριστῷ ὅς ἐστι δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός. Ἔφη γὰρ αὐτὸς, ὅτι «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι, ἵνα ποιήσω αὐτό.» Καὶ μὴν καὶ αὐτός που φησὶν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τῷ μακαρίῳ Μωσῇ· Ζῶ ἐγὼ, καὶ ζῇ τὸ ὄνομά μου, ἦ μὴν ἐμπλησθήσεται τῆς δόξης Κυρίου πᾶσα ἡ γῆ. Ἐμπέπλησται γὰρ τὰ πάντα Χριστοῦ. <Ταραχθήσεται δὲ τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φαίνεται λοιπόν ότι με τον Νώε παρομοιάζει αυτούς που μέσω της πίστης τους στον Θεό γίνονται αρεστοί σε αυτόν. Με τον Δανιήλ τους σοφούς και διορατικούς. Ενώ με τον Ιώβ, πάλι, παρομοιάζει αυτούς που γίνονται αρεστοί σε αυτόν μέσω της υπομονής, και μάλιστα προφανώς σε καθετί το επαινετό. Λέει λοιπόν, ότι καθώς η οργή θα καταναλώνει όσους βρίσκονται πάνω στη γη, όχι μόνο από τους Ιουδαίους αλλά και από τα έθνη, όσοι απομείνουν και, με δίκαιη κρίση του Θεού που σταθμίζει τα πάντα σχετικά με εμάς, διαφύγουν τον όλεθρο, θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου. Διότι θα χαρούν επειδή διασώθηκαν μέσω της άρρητης δόξας Εκείνου που προΐσταται των αγίων και περιτειχίζει τον ευσεβή με τη δική Του ευσπλαχνία και χάρη. Θα προσθέσουμε δε στα λεγόμενα και το εξής: Διότι, κατά τον καιρό της συντέλειας του παρόντος αιώνος, θα καταπεμφθούν στον άδη για να κολαστούν όσοι υπήρξαν εραστές των άτοπων πράξεων. Εκείνοι όμως που θα απομείνουν, δηλαδή οι δίκαιοι, θα ευφρανθούν μαζί με τη δόξα του Κυρίου, διότι θα είναι μαζί με τον Χριστό, ο οποίος είναι η δόξα του Θεού και Πατρός. Διότι είπε ο Ίδιος: «Εγώ σε δόξασα επί της γης, ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να το κάνω». Αλλά και ο ίδιος ο Θεός και Πατέρας λέει κάπου στον μακάριο Μωυσή: «Ζω εγώ, και ζει το όνομά μου, αληθινά θα γεμίσει όλη η γη από τη δόξα του Κυρίου». Διότι τα πάντα έχουν γεμίσει από τον Χριστό. <Θα ταραχθεί δε το νερό της θάλασσας.>
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἀνεκαινίσθημεν γὰρ ἐν Χριστῷ, δι᾽ ἁγιασμοῦ πρὸς τὸ ἀρχαῖον τῆς φύσεως ἀναφοιτήσαντες κάλλος, τὸ κατ᾽ εἰκόνα δηλονότι τοῦ * ἐκ τῆς ἁμαρτίας, καὶ ἁπάσης φαυλότητος ἀποβαλόντες παλαίωσιν· ἀπεδυσάμεθα δὲ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης, καὶ ἐνεδυσάμεθα τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον κατ᾽ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν. Πλὴν ἐν Χριστῷ γέγονεν ὁ ἀναπλασμὸς καὶ ἡ καλουμένη καινὴ κτίσις, ἢν οὐκ ἐκ σπορᾶς φθαρτῆς ἐσχήκαμεν, ἀλλὰ διὰ λόγου ζῶντος Θεοῦ μένοντος. Τὸν τοίνυν λαὸν τὸν ἐκ τεσσάρων τῆς ὑπ᾽ οὐρανὸν κλιμάτων συνειλεγμένον ἐπικληθέντα τε τῷ ὀνόματί μου οὐχ ἕτερός τις, ἀλλ᾽ ἐγὼ μᾶλλον ἐν τῇ δόξῃ μου κατεσκεύασα, καὶ ἔπλασα, καὶ ἐποίησα· καὶ δόξαν μὲν εἶναι τοῦ Θεοῦ, καὶ Πατρὸς φαίη ἄν τις τὸν Υἱὸν, δι᾽ αὐτοῦ γὰρ καὶ ἐν αὐτῷ δοξάζεται, καὶ κατά γε τὸ, Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, παρ᾽ αὐτοῦ σαφῶς εἰρημένον. Πεπλᾶσθαι γὰρ, ὡς ἔφην, δι᾽ αὐτοῦ τοὺς εἰς αὐτὸν πιστεύσαντας διαβεβαιούμεθα, τῇ πρὸς αὐτὸν συμμορφίᾳ τὸ τῆς θείας φύσεως κάλλος ἐναστράπτον ἔχοντας ταῖς ἑαυτῶν ψυχαῖς. Ἔφη τι τοιοῦτον καὶ ὁ θεσπέσιος Ψαλμῳδός· «Ἀναγγελήσεται τῷ Κυρίῳ γενεὰ ἡ ἐρχομένη, καὶ λαὸς ὁ κτιζόμενος αἰνέσει τὸν Κύριον.» Προστιθεὶς δὲ τούτοις, ὅτι Καὶ λαὸν ἐξήγαγον τυφλὸν, τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως τὴν ἐπέκεινα λόγου παντὸς καὶ ἀξιάγαστον ὄντως ὑπεροχὴν καθίστησιν ἐναργῆ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ανακαινιστήκαμε εν Χριστώ, επιστρέφοντας μέσω του αγιασμού στο αρχαίο κάλλος της φύσης μας, δηλαδή στο κατ' εικόνα αποβάλλοντας την παλαιότητα που προέρχεται από την αμαρτία και κάθε φαυλότητα. Και απεκδυθήκαμε τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, και ενδυθήκαμε τον νέο, ο οποίος ανακαινίζεται κατ' εικόνα εκείνου που τον έκτισε. Πάντως, εν Χριστώ έγινε η ανάπλαση και η λεγόμενη καινή κτίση, την οποία δεν λάβαμε από φθαρτή σπορά, αλλά διά του ζωντανού και αιώνιου Λόγου του Θεού. Λοιπόν, τον λαό που έχει συγκεντρωθεί από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα κάτω από τον ουρανό και έχει επικαλεστεί το όνομά μου, δεν τον κατασκεύασε κανείς άλλος, αλλά εγώ μάλλον στη δόξα μου τον κατασκεύασα, και τον έπλασα, και τον εποίησα. Και δόξα του Θεού και Πατρός θα μπορούσε κανείς να πει ότι είναι ο Υιός, διότι δι' αυτού και εν αυτώ δοξάζεται, και σύμφωνα με το «Εγώ σε δόξασα επί της γης», το οποίο ειπώθηκε σαφώς από αυτόν. Διότι βεβαιώνουμε ότι αναπλάστηκαν διά αυτού, όπως είπα, όσοι πίστεψαν σε αυτόν, έχοντας στις ψυχές τους να αστράφτει το κάλλος της θείας φύσης μέσω της συμμόρφωσης προς αυτόν. Κάτι τέτοιο είπε και ο θεσπέσιος Ψαλμωδός: «Θα αναγγελθεί στον Κύριο η επερχόμενη γενεά, και ο λαός που κτίζεται θα αινέσει τον Κύριο». Προσθέτοντας δε σε αυτά ότι «Και εξήγαγα λαό τυφλό», καθιστά προφανή την πέρα από κάθε λόγο και αληθινά αξιοθαύμαστη υπεροχή της δικής του δύναμης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
Ἰστέον δὲ, ὅτι μετὰ τὴν τῶν Ἱεροσολύμων πόρθησιν, μεταπεφοίτηκε μὲν ἐπὶ τὰ ἔθνη Χριστὸς, ἔγνω δὲ πᾶσα λοιπὸν ἡ ὑπ᾽ οὐρανὸν τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς δόξαν, τουτέστιν, αὐτὸν ὡσανεὶ χειμάῤῥου τὴν γῆν ἐπικλύζοντος. ποταμοῦ γὰρ δίκην ἐξένευσεν ἐπ᾽ αὐτοὺς ὁ Χριστὸς, ὁ καὶ πάλαι λέγων διὰ προφήτου φωνῆς “Ἰδοὺ ἐγὼ ἐκκλίνω ”ἐπ᾽ αὐτοὺς ὡς ποταμὸς εἰρήνης, καὶ ὡς χειμάῤῥους ἐπι- “κλύζων δόξαν ἐθνῶν.” μεμοσχοποιηκότος γάρ ποτε κατὰ τὴν ἔρημον τοῦ Ἰσραὴλ, καὶ προσκεκρουκότος ταύτῃτοι Θεῷ, τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάδειξιν καὶ τῆς δι᾽ αὐτοῦ χάριτος τὸ ἀμφιλαφὲς κατεπηγγέλετο λέγων “Ἀλλὰ ζῶ ἐγὼ, καὶ ζῶν ”τὸ ὄνομά μου, καὶ ἐμπλήσει ἡ δόξα Κυρίου πᾶσαν τὴν “γῆν.” μεστὰ γὰρ τὰ πάντα Χριστοῦ, ὅς ἐστι δόξα τοῦ Πατρός. τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν “Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς ”γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι, ἵνα ποιήσω.” <Ὢ ὁ ποτίζων τὸν πλησίον αὐτοῦ ἀνατροπὴν θολερὰν, καὶ μεθύσκων, ὅπως ἐπιβλέπῃ ἐπὶ τὰ σπήλαια αὐτῶν· πλησμονὴν ἀτιμίας ἐκ δόξης πίε.> Ἐπιφθέγγεται πάλιν τό Ὢ τοῖς τοῦ Ναβουχοδονόσορ ἀνοσί[οι]ς τολμήμασι, προφωνῶν ἃ πείσεται, καὶ ὅτι πικρᾶς ὀδύνης ἔμπλεως ἡ πληγὴ, διὰ τούτου σημαίνων. ἔοικε δὲ θολερὰν ὀνομάζειν ἀνατροπὴν τὴν ἄκρατον λύπην ἤγουν αἰκίαν, ἣν καὶ μονονουχὶ ποτίζων τοὺς ἁλισκομένους ὁρᾶσθαι παρεσκεύαζε διενεγκόντας ὀλίγα τῶν ἐν οἴνῳ καὶ μέθαις. καὶ τί τὸ ἐντεῦθεν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρέπει να γνωρίζουμε ότι μετά την άλωση των Ιεροσολύμων, ο Χριστός μετέβη στα έθνη, και όλη πλέον η οικουμένη κάτω από τον ουρανό γνώρισε τη δόξα του Θεού και Πατρός, δηλαδή τον ίδιο, ο οποίος σαν χείμαρρος κατέκλυσε τη γη. Διότι σαν ποταμός στράφηκε προς αυτούς ο Χριστός, ο οποίος και παλαιότερα έλεγε μέσω της φωνής του προφήτη: «Ιδού εγώ στρέφω επάνω τους σαν ποταμός ειρήνης και σαν χείμαρρος που κατακλύζει τη δόξα των εθνών». Διότι, όταν κάποτε ο Ισραήλ κατασκεύασε τον μόσχο στην έρημο και με αυτό το γεγονός εξόργισε τον Θεό, Εκείνος υποσχέθηκε την ανάδειξη του Σωτήρα και την αφθονία της χάρης Του, λέγοντας: «Αλλά ζω εγώ, και ζει το όνομά μου, και η δόξα του Κυρίου θα γεμίσει όλη τη γη». Διότι τα πάντα είναι γεμάτα από τον Χριστό, ο οποίος είναι η δόξα του Πατρός. Γι' αυτό άλλωστε και έλεγε: «Εγώ σε δόξασα επί της γης, τελείωσα το έργο που μου έδωσες να κάνω». <Αλίμονο σε εκείνον που ποτίζει τον πλησίον του με θολερή ανατροπή και τον μεθά, για να βλέπει τα σπήλαιά τους· πιες τον χορτασμό της ατιμίας από τη δόξα.> Αναφωνεί πάλι το «Αλίμονο» για τα ανόσια τολμήματα του Ναβουχοδονόσορα, προλέγοντας όσα θα πάθει, και σημαίνοντας μέσω αυτού ότι η πληγή θα είναι γεμάτη από πικρή οδύνη. Φαίνεται δε ότι ονομάζει «θολερή ανατροπή» την ακραία λύπη ή κακοπάθεια, την οποία σχεδόν ποτίζοντας τους αιχμαλώτους, τους έκανε να φαίνονται ότι διαφέρουν ελάχιστα από εκείνους που βρίσκονται υπό την επήρεια κρασιού και μέθης. Και τι ακολουθεί από αυτό;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος
ΑΛΛΟ. Ἔργον τῶν ἐπὶ τῆς γῆς τὸ κάλλιστον ἄνθρωπος, ὃς δὴ τέλειος γεγονὼς, ἀτελὴς εὑρέθη διὰ τὴν παράβασιν, πεσὼν μὲν ἐξ ἀθανασίας εἰς θάνατον, ἐξ ἀφθαρσίας δὲ εἰς φθοράν. Ἐπεὶ τοίνυν ἕν τι τῶν ἀτοπωτάτων ἐφαίνετο, καὶ ἧν ὄντως αἰσχρὸν μέχρι παντὸς ἀτελὲς διαμεῖναι τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ, ἀναγκαίως ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, ὁ τέλειος τὸν ἀτελῆ ἄνθρωπον περιεβάλετο· καὶ διὰ τοῦτό φησιν εἰς τὰ ἕργα κτίζεσθαι, ἵνα τελειώσῃ αὐτὰ, ἵνα πάλιν αὐτοῖς τὴν τελειότητα περιθήσῃ, τὸ λεῖπον τῷ ἀνθρώπῳ πληρώσας δι᾽ ἑαυτοῦ. Καὶ γοῦν ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις φησὶ πρὸς τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον τελειώσας ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω.» Καὶ πάλιν· «Τὰ ἔργα ἃ δέδωκέ μοι ὁ Πατὴρ, ἵνα τελειώσω αὐτὰ, αὐτὰ τὰ ἔργα μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ.» Εἰ τοίνυν ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος, τότε τὰ ἔργα τελειοῖ, καὶ εἰς αὐτὰ κτίζεται, πρόδηλον δήπουθεν ὅτιπερ οὐ τῆς οὐσίας τοῦ Λόγου σημαντικὸν ἂν εἴη τὸ, «ἔκτισε·» δηλοῖ δὲ μᾶλλον τὸν τῆς ἐπιδημίας καιρὸν, καθὸ σὰρξ γεγονὼς, ἐκτίσθαι λέγεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΑΛΛΟ. Το πιο ωραίο από τα έργα πάνω στη γη είναι ο άνθρωπος, ο οποίος, αν και δημιουργήθηκε τέλειος, βρέθηκε ατελής εξαιτίας της παράβασης, πέφτοντας από την αθανασία στον θάνατο και από την αφθαρσία στη φθορά. Επειδή λοιπόν φαινόταν ως ένα από τα πιο άτοπα πράγματα, και ήταν όντως αισχρό να παραμείνει για πάντα ατελές το έργο του Θεού, αναγκαστικά ο Λόγος του Θεού, ο τέλειος, περιβλήθηκε τον ατελή άνθρωπο· και γι' αυτό λέει ότι κτίζεται για τα έργα, για να τα τελειοποιήσει, για να τους προσδώσει πάλι την τελειότητα, αναπληρώνοντας μέσω του εαυτού Του αυτό που έλειπε από τον άνθρωπο. Και μάλιστα στα Ευαγγέλια λέει προς τον Πατέρα Του: «Εγώ σε δόξασα επί της γης, τελειώνοντας το έργο που μου έδωσες για να κάνω». Και πάλι: «Τα έργα που μου έδωσε ο Πατέρας, για να τα τελειώσω, αυτά τα έργα μαρτυρούν για μένα». Αν λοιπόν όταν έγινε άνθρωπος, τότε τελειοποιεί τα έργα και κτίζεται γι' αυτά, είναι προφανές βεβαίως ότι το «έκτισε» δεν θα μπορούσε να υποδηλώνει την ουσία του Λόγου· αλλά φανερώνει μάλλον τον καιρό της επίγειας παρουσίας Του, κατά τον οποίο, έχοντας γίνει σάρκα, λέγεται ότι κτίζεται.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος
Ὁ Σωτήρ. «Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωὴ, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν, καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον τελειώσας ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω αὐτό. Καὶ νῦν δόξασόν με, σὺ Πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον, πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι, παρὰ σοί.» Εἰ δὲ ἦν ἐν Πατρὶ, καὶ πρὸ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως ὁ Υἱὸς, πῶς ὁ πρὸ πάντων οὐκ ἀΐδιος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Σωτήρας: «Αυτή δε είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό, και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό. Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη· ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω. Και τώρα δόξασέ με, εσύ Πατέρα, κοντά σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος.» Αν λοιπόν ο Υιός ήταν μέσα στον Πατέρα και πριν από τη δημιουργία του κόσμου, πώς αυτός που υπάρχει πριν από όλα δεν είναι αιώνιος;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος
Ἐν τοῖς Ψαλμοῖς. Ἡ δὲ βουλὴ τοῦ Κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα μένει. «Καὶ βουλὴ ἁγίων σύνεσις.» Σύνεσις γὰρ ἁγίων ἡ βουλὴ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, τουτέστιν ὁ Υἱός. Ἐν τῷ Ψαλτηρίῳ. «Ὁ Θεὸς ἐνδοξαζόμενος ἐν βουλῇ ἁγίων.» Δοξάζεται γὰρ ἐν Χριστῷ ὁ Πατὴρ κατὰ τὴν αὐτοῦ φωνήν· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στους Ψαλμούς. Η δε βουλή του Κυρίου μένει στον αιώνα. «Και η βουλή των αγίων είναι σύνεση.» Διότι σύνεση των αγίων είναι η βουλή του Θεού και Πατρός, δηλαδή ο Υιός. Στο Ψαλτήριο. «Ο Θεός ενδοξάζεται στη βουλή των αγίων.» Διότι ο Πατέρας δοξάζεται εν Χριστώ, σύμφωνα με τη φωνή Του: «Εγώ σε δόξασα επί της γης.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
Ὁρᾶτε γάρ, ὦ ἄνδρες ἀδελφοί, πῶς ἀνώτερον ἔφη ἡ θεία γραφή, μᾶλλον δὲ αὐτὸς ὁ κύριος, ὡς ἔχει ἡ ἀρχὴ τοῦ κεφαλαίου· ὅθεν καὶ δεικτέον ἐστὶ περὶ τῆς πάσης ἐν αὐτῷ τῷ κεφαλαίῳ ἀληθείας τε καὶ ὑποθέσεως ὅτι «ἐρωτήσατέ με περὶ τῶν υἱῶν μου καὶ τῶν θυγατέρων μου, καὶ 〈περὶ〉 τῶν ἔργων τῶν χειρῶν μου ἐντείλασθέ μοι. ἐγὼ ἐποίησα, φησί, τὴν γῆν καὶ ἄνθρωπον ἐπ᾽ αὐτῆς, ἐγὼ τῇ χειρί μου ἐστερέωσα τὸν οὐρανόν. ἐγὼ πᾶσι τοῖς ἄστροις ἐνετειλάμην, ἐγὼ ἤγειρα μετὰ δικαιοσύνης βασιλέα καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ εὐθεῖαι. οὗτος οἰκοδομήσει τὴν πόλιν μου καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν ἐπιστρέψει, οὐ μετὰ λύτρων οὐδὲ μετὰ δώρων, εἶπε κύριος σαβαώθ». εἶτα λοιπόν «ἐκοπίασεν Αἴγυπτος καὶ ἡ ἐμπορία Αἰθιόπων» καὶ τὰ ἑξῆς «ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστιν». ἐν τίνι δὲ φαίημεν ἀλλ᾽ ἢ ἐν τῷ πατρῴῳ Λόγῳ; καὶ γὰρ ἀληθῶς θεὸς Λόγος ὁ υἱὸς καὶ ἐν αὐτῷ ὁ πατὴρ γινώσκεται, ὡς λέγει «ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακεν τὸν πατέρα» καί «ἐγὼ ἐδόξασά σου τὸ ὄνομα ἐπὶ τῆς γῆς». εἶτα πάλιν «ἐγὼ ἤγειρα βασιλέα». οὐχ ὁρᾷς ὅτι φωνή ἐστι πατρὸς ἰδιάζουσα ἡ ἐγείρασα ἐξ αὐτῆς τὸν ἀληθινὸν Λόγον βασιλέα ἐπὶ πάντας, τὸν ἐξ αὐτοῦ ἀληθινῶς γεννηθέντα ἀνάρχως καὶ ἀχρόνως;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι βλέπετε, άνδρες αδελφοί, πώς είπε πιο πάνω η θεία Γραφή, ή μάλλον ο ίδιος ο Κύριος, όπως αναφέρει η αρχή του κεφαλαίου· επομένως πρέπει να καταδειχθεί, σχετικά με όλη την αλήθεια και την υπόθεση σε αυτό το κεφάλαιο, το εξής: «Ρωτήστε με για τους υιούς μου και για τις θυγατέρες μου, και για τα έργα των χειρών μου αναθέστε σε εμένα. Εγώ έπλασα, λέει, τη γη και τον άνθρωπο πάνω σε αυτήν, εγώ με το χέρι μου στερέωσα τον ουρανό. Εγώ έδωσα εντολή σε όλα τα άστρα, εγώ ανέδειξα με δικαιοσύνη βασιλιά και όλοι οι δρόμοι του είναι ευθείς. Αυτός θα οικοδομήσει την πόλη μου και θα φέρει πίσω τους αιχμαλώτους, όχι με λύτρα ούτε με δώρα, είπε ο Κύριος Σαβαώθ». Έπειτα λοιπόν λέει: «Κοπίασε η Αίγυπτος και το εμπόριο των Αιθιόπων» και τα εξής: «διότι μέσα σε σένα είναι ο Θεός». Και σε ποιον θα λέγαμε ότι είναι, παρά στον πατρικό Λόγο; Διότι πράγματι ο Υιός είναι ο Θεός Λόγος και μέσα σε Αυτόν γνωρίζεται ο Πατέρας, όπως λέει: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα» και «Εγώ δόξασα το όνομά σου πάνω στη γη». Έπειτα πάλι λέει: «Εγώ ανέδειξα βασιλιά». Δεν βλέπεις ότι είναι η ιδιαίτερη φωνή του Πατέρα αυτή που ανέδειξε από τον εαυτό της τον αληθινό Λόγο ως βασιλιά των πάντων, Εκείνον που αληθινά γεννήθηκε από Αυτόν άναρχα και άχρονα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
καὶ διὰ τοῦτο καίπερ ὢν ζωή, ὡς λέγει «ἐγώ εἰμι ἡ ζωή», δυνάμενος παρέχειν τὴν ζωὴν οὐ βούλεται ταράξαι τὸ δίκαιον, ἀλλὰ 〈ὡς〉 ἦλθεν εἰς μίαν ἀρχήν, εἰς μίαν θεότητα, εἰς μίαν ἀλήθειαν, εἰς μίαν ὁμόνοιαν, εἰς μίαν δοξολογίαν, συναγαγεῖν τῶν ἀνθρώπων σωτηρίαν τε καὶ διάνοιαν, καὶ ἐνώπιον τῶν μαθητῶν τὸν πατέρα αἰτεῖται. τίς γὰρ υἱὸς παρὰ πατρὸς οὐκ αἰτεῖται; τίς δὲ πατὴρ υἱῷ οὐ δίδωσι; ποῖος δὲ υἱὸς ἀλλοῖος τυγχάνει παρὰ τὴν τοῦ πατρὸς φύσιν; καὶ διὰ τοῦτο 〈ὁ〉 υἱὸς «μονογενὴς παρὰ πατρὸς πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας» οὐκ ἐπεδέετο τοῦ πληρώματος, οὐκ ἐλλιπὴς 〈ὢν〉 τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας. ὁ δὲ πλήρης ὢν καὶ δίδωσι καὶ δύναται δοῦναι· βούλεται δὲ πάντα ἀνάγειν ἐπὶ τὸν πατέρα. δοξάζει γὰρ υἱὸς τὸν πατέρα, δοξάζει ὁ πατὴρ τὸν μονογενῆ· «ἐγὼ γάρ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς», ἔλεγεν ὁ υἱὸς τῷ πατρί, καὶ ὁ πατὴρ ἔλεγε τῷ υἱῷ «ἐδόξασά σε, καὶ πάλιν δοξάσω». οὐκ ἔνι γὰρ διάστασις, οὐκ ἔνι φθόνος θεότητος. «δὸς οὖν αὐτοῖς ἔχειν ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς». ὁ ζωὴ ὢν ζωὴν θέλει παρὰ πατρὸς λαμβάνειν καὶ διδόναι τοῖς μαθηταῖς, αὐτὸς ὢν ζωή, ἵνα μὴ διέλῃ τὴν μονάδα, ἵνα μὴ σκῶλος γένηται τοῖς Ἰουδαίοις, ἵνα ἀκούσωσιν οἱ Ἰουδαῖοι παρὰ τοῦ πατρὸς αἰτοῦντα καὶ διδόντα τοῖς αὐτοῦ μαθηταῖς. 30. Πῶς οὖν αἰτεῖ τὸν πατέρα ὁ υἱός; ὡς μὴ ἔχων καὶ αἰτῶν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και για τον λόγο αυτό, αν και είναι η ίδια η ζωή, όπως λέει «εγώ είμαι η ζωή», και ενώ δύναται να παρέχει τη ζωή, δεν θέλει να διαταράξει το δίκαιο, αλλά καθώς ήλθε για να συνάξει τη σωτηρία και τη διάνοια των ανθρώπων σε μία αρχή, σε μία θεότητα, σε μία αλήθεια, σε μία ομόνοια, σε μία δοξολογία, παρακαλεί τον Πατέρα ενώπιον των μαθητών. Διότι, ποιος υιός δεν ζητά από τον πατέρα; Και ποιος πατέρας δεν δίνει στον υιό; Και ποιος υιός τυγχάνει να είναι διαφορετικός από τη φύση του πατέρα; Και γι' αυτό ο Υιός, «ως μονογενής παρά του Πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας», δεν είχε ανάγκη του πληρώματος, μη όντας ελλιπής ως προς την αλήθεια, αλλά όντας πλήρης χάριτος και αληθείας. Εκείνος δε που είναι πλήρης, και δίνει και δύναται να δώσει· θέλει όμως να ανάγει τα πάντα στον Πατέρα. Διότι ο Υιός δοξάζει τον Πατέρα, και ο Πατέρας δοξάζει τον Μονογενή· «διότι εγώ σε δόξασα επί της γης», έλεγε ο Υιός στον Πατέρα, και ο Πατέρας έλεγε στον Υιό «και σε δόξασα, και πάλι θα σε δοξάσω». Διότι δεν υπάρχει διάσταση, δεν υπάρχει φθόνος στη θεότητα. «Δώσε, λοιπόν, σε αυτούς να έχουν ζωή εν εαυτοίς». Εκείνος που είναι η ζωή, θέλει να λαμβάνει ζωή από τον Πατέρα και να τη δίνει στους μαθητές, αν και ο ίδιος είναι η ζωή, για να μην διαιρέσει τη μονάδα, για να μην γίνει πρόσκομμα στους Ιουδαίους, για να ακούσουν οι Ιουδαίοι ότι ζητά από τον Πατέρα και δίνει στους μαθητές Του. 30. Πώς, λοιπόν, ζητά από τον Πατέρα ο Υιός; Μήπως ως μη έχων και γι' αυτό ζητώντας;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς θεολογίας
εἰ τοίνυν ὁ σωτὴρ καὶ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς [τοῦ θεοῦ] ἀρχὴν εἶναι τῶν ὁδῶν τοῦ θεοῦ ἑαυτὸν διδάσκει λέγων «κύριος ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ» (πάντως που καὶ Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν καὶ τῶν ἔτι ἀνωτέρω κατὰ τὰς ὁδοὺς τοῦ θεοῦ βεβιωκότων ὢν πρεσβύτερος), ἀλλ᾽ οὐχὶ ἡ σὰρξ ἣν ἀνείληφεν ἐκείνων ἁπάντων ὑπῆρχεν προγενεστέρα, οὐκ ὀρθῶς ἐπὶ τὴν σάρκα ἐξείληπται τὸ λόγιον. οὐ διὰ τὴν σάρκα τοίνυν ταῦτ᾽ ἔλεγεν ὁ σωτήρ, διὰ δὲ τὸ προϋπάρχειν αὐτὸν καὶ καθηγεῖσθαι πασῶν τῶν ὁδῶν τοῦ θεοῦ, ἃς πάντες οἱ πάλαι θεοφιλεῖς ἄνδρες ὡδεύκασιν. ἐπεὶ δὲ ὁ θεῖος ἀπόστολος λέγων «ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ· ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ» ἑτέρας τινὰς ὁδοὺς ὑποβάλλει, τὰς προνοητικὰς τῶν ὅλων, δι᾽ ὧν ἀπορρήτῳ κρίσει καὶ λόγοις ἀλήπτοις τὰ σύμπαντα διακυβερνᾷ θείᾳ δυνάμει, ἀκόλουθόν ἐστιν καὶ τούτων τῶν ὁδῶν ἀρχὴν εἶναι λέγειν τὸν εἰρηκότα «κύριος ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ». ὁ δὲ μὴ νοήσας τὰς ὁδοὺς τοῦ θεοῦ, τὴν σάρκα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀρχὴν τούτων εἶναι ἀπεφήνατο. ἑρμηνεύει δὲ καὶ τὸ «εἰς ἔργα αὐτοῦ» φάσκων «ἔκτισεν οὖν με» φησὶν «ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ». ποῖα δὲ ἔργα φησίν; περὶ ὧν ὁ σωτὴρ λέγει «ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται, κἀγὼ ἐργάζομαι», καὶ αὖθις «τὸ ἔργον» φησὶν «ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν, λοιπόν, ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς Χριστός διδάσκει ότι ο ίδιος είναι η αρχή των οδών του Θεού, λέγοντας: «Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του» (όντας βεβαίως προγενέστερος και από τον Μωυσή και από τους προφήτες και από εκείνους που έζησαν ακόμη παλαιότερα σύμφωνα με τις οδούς του Θεού), αλλά η σάρκα που προσέλαβε δεν υπήρξε προγενέστερη όλων εκείνων, τότε το ρητό δεν έχει εκληφθεί ορθά πως αναφέρεται στη σάρκα. Δεν τα έλεγε, λοιπόν, αυτά ο Σωτήρας εξαιτίας της σάρκας, αλλά εξαιτίας του ότι προϋπήρχε και προηγούνταν σε όλες τις οδούς του Θεού, τις οποίες πορεύθηκαν όλοι οι θεοφιλείς άνδρες του παρελθόντος. Επειδή δε ο θείος απόστολος, λέγοντας «ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού· πόσο ανεξερεύνητα είναι τα κρίματά του, και ανεξιχνίαστες οι οδοί του», υποδηλώνει κάποιες άλλες οδούς, δηλαδή τις προνοητικές για τα πάντα οδούς, μέσω των οποίων κυβερνά τα σύμπαντα με θεία δύναμη, με απόρρητη κρίση και ακατάληπτους λόγους, είναι λογικό να λέμε ότι και αυτών των οδών είναι αρχή εκείνος που είπε «Ο Κύριος με έκτισε ως αρχή των οδών του για τα έργα του». Εκείνος όμως που δεν κατανόησε τις οδούς του Θεού, αποφάνθηκε ότι η σάρκα του Σωτήρα μας είναι η αρχή αυτών. Ερμηνεύει δε και το «για τα έργα του» λέγοντας: «Με έκτισε, λοιπόν», λέει, «ως αρχή των οδών του για τα έργα του». Ποια έργα όμως εννοεί; Εκείνα για τα οποία ο Σωτήρας λέει: «Ο Πατέρας μου έως τώρα εργάζεται, κι εγώ εργάζομαι», και πάλι λέει: «το έργο που μου έδωσες να κάνω, το τελείωσα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Κατὰ Μακεδονιανῶν περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος
Τὸ δὲ πνεῦμα τὸ ἅγιον πρῶτον μὲν ἀπὸ τῶν κατὰ φύσιν ἁγίων ἐκεῖνό ἐστιν ὅπερ ὁ πατήρ, κατὰ φύσιν ἅγιος, καὶ ὁ μονογενὴς ὡσαύτως. οὕτω καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. καὶ κατὰ τὸ ζωοποιὸν πάλιν καὶ κατὰ τὸ ἄφθαρτόν τε καὶ ἀναλλοίωτον καὶ ἀΐδιον, δίκαιον, σοφόν, εὐθές, ἡγεμονικόν, ἀγαθόν, δυνατόν, ἀγαθῶν πάντων παρεκτικὸν καὶ πρό γε ἁπάντων αὐτῆς τῆς ζωῆς· πανταχοῦ ὂν καὶ ἑκάστῳ παρὸν καὶ τὴν γῆν πληροῦν καὶ ἐν οὐρανοῖς μένον, ἐν ταῖς ὑπερκοσμίοις δυνάμεσιν ἐκχεόμενον, πάντα πληροῦν κατὰ τὴν ἀξίαν ἑκάστου καὶ αὐτὸ πλῆρες μένον, μετὰ πάντων ὂν τῶν ἀξίων, καὶ τῆς ἁγίας τριάδος οὐ χωριζόμενον· ἀεὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ ἐρευνᾷ, ἀεὶ ἐκ τοῦ υἱοῦ λαμβάνει καὶ ἀποστέλλεται καὶ οὐ χωρίζεται καὶ δοξάζεται καὶ δόξαν ἔχει· ὃ γὰρ ἄλλῳ δόξαν δίδωσιν, δῆλον ὅτι ἐν ὑπερβαλλούσῃ δόξῃ καταλαμβάνεται. πῶς γὰρ δοξάζει τὸ δόξης ἄμοιρον; ἐὰν μή τι φῶς ᾖ, πῶς τὴν τοῦ φωτὸς ἐπιδείξεται χάριν; οὕτως οὐδὲ τὴν δοξαστικὴν δύναμιν ἐπιδείξεται, ὃ ἂν μὴ αὐτὸ ᾖ δόξα καὶ τιμὴ καὶ μεγαλωσύνη καὶ μεγαλοπρέπεια. δοξάζει οὖν τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν τὸ πνεῦμα. ἀλλ᾽ ὁ εἰπὼν ἀψευδής ἐστι Τοὺς δοξάζοντάς με δοξάζω· Ἐγώ σε ἐδόξασα, φησὶ πρὸς τὸν πατέρα ὁ κύριος· καὶ πάλιν Δόξασόν με τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον ἀπ᾽ ἀρχῆς παρὰ σοὶ πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι. ἀποκρίνεται ἡ θεία φωνή· Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το Άγιο Πνεύμα, πρώτα απ' όλα, μεταξύ εκείνων που είναι κατά φύση άγια, είναι εκείνο ακριβώς που είναι ο Πατέρας, ο οποίος είναι κατά φύση άγιος, όπως και ο Μονογενής. Έτσι είναι και το Άγιο Πνεύμα. Και πάλι, ως προς το ζωοποιό, το άφθαρτο, το αναλλοίωτο και το αΐδιο, είναι δίκαιο, σοφό, ευθές, ηγεμονικό, αγαθό, δυνατό, χορηγός όλων των αγαθών και πρωτίστως αυτής της ίδιας της ζωής. Βρίσκεται παντού και είναι παρόν στον καθένα, γεμίζει τη γη και παραμένει στους ουρανούς, εκχέεται στις υπερκόσμιες δυνάμεις, τα γεμίζει όλα ανάλογα με την αξία του καθενός και παραμένει το ίδιο πλήρες, βρίσκεται μαζί με όλους τους άξιους και δεν χωρίζεται από την Αγία Τριάδα. Πάντοτε ερευνά τα βάθη του Θεού, πάντοτε λαμβάνει από τον Υιό, αποστέλλεται, δεν χωρίζεται, δοξάζεται και έχει δόξα· διότι αυτό που δίνει δόξα σε άλλον, είναι φανερό ότι περιβάλλεται από υπερβάλλουσα δόξα. Πώς άλλωστε θα μπορούσε να δοξάσει εκείνο που στερείται δόξας; Εάν κάτι δεν είναι φως, πώς θα επιδείξει τη χάρη του φωτός; Έτσι, δεν θα μπορούσε να επιδείξει δοξαστική δύναμη εκείνο που δεν είναι το ίδιο δόξα, τιμή, μεγαλωσύνη και μεγαλοπρέπεια. Το Πνεύμα, λοιπόν, δοξάζει τον Πατέρα και τον Υιό. Αλλά είναι αψευδής Αυτός που είπε: «Εκείνους που με δοξάζουν, θα τους δοξάσω». «Εγώ σε δόξασα», λέει προς τον Πατέρα ο Κύριος· και πάλι: «Δόξασέ με με τη δόξα που είχα κοντά σου από την αρχή, προτού να υπάρξει ο κόσμος». Και αποκρίνεται η θεία φωνή: «Και σε δόξασα, και πάλι θα σε δοξάσω».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Εἰς τοὺς ψαλμούς (ἐκ τοῦ μεγάλου ἑρμηνευτικοῦ)
Περὶ οὗ ὁ Χριστὸς πρὸς τὸν Πατέρα ἔλεγεν· Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ ἔδωκάς μοι ἵνα ποιήσω. Τοῦτο τὸ ἔργον διπλῆν τινα τὴν κατασκευήν, τὴν μὲν ἀπὸ τῆς ἡμετέρας προθέσεως, τὴν δὲ ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας κέκτηται. Ἡμῶν γὰρ τὸ αἰτῆσαι, αὐτοῦ δὲ τὸ δοῦναι· ἡμῶν τὸ κροῦσαι, αὐτοῦ δὲ τὸ ἀνοῖξαι. Οὐκοῦν ἡ μὲν ἐξομολόγησις ἡμῶν· τῷ γὰρ ἐξομολογεῖσθαι ἀναχώρησιν τῆς πονηρᾶς πολιτείας, ἐπιθυμίαν δὲ τῆς ἀγαθῆς ἐνδεικνύμεθα· ἡ μεγαλοπρέπεια δὲ τοῦ Θεοῦ. Μεγάλῳ γὰρ ὄντι πρέπει τοὺς μικροὺς οἰκτεῖραι, καὶ τοὺς ταπεινοὺς ὑψῶσαι, καὶ τοὺς πλανηθέντας προσδέξασθαι. Ὥστε ἐξ ἑκατέρου τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τῆς αὐτοῦ μεγαλοπρεπείας δηλαδή, καὶ τῆς ἐξομολογήσεως τῆς ἡμετέρας γίνεται. «Ἰσχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ.» Ταύτῃ δὴ τῇ ἰσχύϊ θαῤῥήσαντες οἱ ἀπόστολοι, εἰς πάντα τὰ ἔθνη κηρύττοντες ἐπορεύοντο, καὶ κληρονομίαν τὴν γῆν ὅλην ἐπιστρέψασαν, λόγοις τοῖς αὐτῶν καὶ πόνοις ἐδέξαντο. «Λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ.» Τὴν διὰ τοῦ Σωτῆρος γενομένην, εὔδηλον. Περὶ ἧς καὶ Ζαχαρίας, ἤδη τοῦ Χριστοῦ συλληφθέντος, προφητεύων αὐτοῦ τὴν γέννησιν ἔλεγεν· Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησε λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ. «Ἅγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» Ἅγιον μέν, ὅτι Χριστὸς ὀνομάζεται. Τὸ δὲ τοῦ Κυρίου χρίσμα, πάσης ἐστὶν ἁγιωσύνης πλήρωμα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για το οποίο ο Χριστός έλεγε προς τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα επί της γης· το έργο που μου έδωσες για να κάνω το ολοκλήρωσα». Αυτό το έργο έχει διπλή σύσταση, αποκτώντας τη μία από τη δική μας προαίρεση, και την άλλη από τη φιλανθρωπία του Θεού. Διότι δικό μας έργο είναι να ζητήσουμε, ενώ δικό του το να δώσει· δικό μας το να κρούσουμε, δικό του το να ανοίξει. Επομένως, η μεν εξομολόγηση είναι δική μας· διότι με το να εξομολογούμαστε αποδεικνύουμε την απομάκρυνσή μας από τον πονηρό τρόπο ζωής και την επιθυμία μας για τον αγαθό· ενώ η μεγαλοπρέπεια ανήκει στον Θεό. Διότι σε Εκείνον που είναι μεγάλος ταιριάζει να σπλαχνίζεται τους μικρούς, και τους ταπεινούς να υψώνει, και τους πλανημένους να προσδέχεται. Ώστε το έργο του Θεού πραγματοποιείται και από τα δύο, δηλαδή από τη δική του μεγαλοπρέπεια και από τη δική μας εξομολόγηση. «Ανήγγειλε στον λαό του τη δύναμη των έργων του.» Παίρνοντας θάρρος από αυτήν ακριβώς τη δύναμη, οι απόστολοι πορεύονταν κηρύττοντας σε όλα τα έθνη, και έλαβαν ως κληρονομιά ολόκληρη τη γη που επέστρεψε στον Θεό με τα δικά τους λόγια και τους κόπους. «Απέστειλε λύτρωση στον λαό του.» Είναι ολοφάνερο ότι εννοεί αυτήν που έγινε δια του Σωτήρος. Για την οποία και ο Ζαχαρίας, όταν πια είχε συλληφθεί ο Χριστός, προφητεύοντας τη γέννησή του έλεγε: «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, διότι επισκέφθηκε και χάρισε λύτρωση στον λαό του.» «Άγιο και φοβερό είναι το όνομά του.» Άγιο μεν, διότι ονομάζεται Χριστός. Και το χρίσμα του Κυρίου είναι το πλήρωμα κάθε αγιοσύνης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας Ἐπιστολαὶ παρεμβεβλημέναι καὶ ἐπιστολαὶ ὑποβολιμαῖαι (Νόθος)
Ἔγνων δέ τινας παροδεύσαντας δι᾽ ὑμῶν, ἔχοντας κακὴν διδαχὴν ἀλλοκότου καὶ πονηροῦ πνεύματος, οἷς οὐκ ἐδώκατε πάροδον σπεῖραι τὰ ζιζάνια, βύσαντες τὰ ὦτα, εἰς τὸ μὴ παραδέξασθαι τὴν ὑπ᾽ αὐτῶν καταγγελλομένην πλάνην, πεπεισμένοι τὸ λαοπλάνον πνεῦμα οὐ τὰ Χριστοῦ, ἀλλὰ τὰ ἴδια λαλεῖν· ψευδολόγον γάρ ἐστιν. τὸ δὲ ἅγιον πνεῦμα οὐ τὰ ἴδια, ἀλλὰ τὰ τοῦ Χριστοῦ, καὶ οὐκ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ κυρίου, ὡς καὶ ὁ κύριος τὰ παρὰ τοῦ πατρὸς ἡμῖν κατήγγελλεν. ὁ λόγος γάρ, φησίν, ὃν ἀκούετε, οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός. καὶ περὶ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου· Οὐ λαλήσει, φησίν, ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀλλ᾽ ὅσα ἂν ἀκούσῃ παρ᾽ ἐμοῦ. καὶ περὶ ἑαυτοῦ φησι πρὸς τὸν πατέρα· Ἐγώ σε, φησίν, ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον, ὃ ἔδωκάς μοι, ἐτελείωσα· ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις. καὶ περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος· Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λαμβάνει καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. οὐκοῦν ἑκάτερος αὐτὸν δοξάζει, παρ᾽ οὗ καὶ ἔλαβεν, ὃ ποιήσει· καὶ αὐτὸν κηρύττει καὶ αὐτοῦ τὰ ῥήματα καταγγέλλει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έμαθα δε ότι πέρασαν από εσάς μερικοί, οι οποίοι έφεραν κακή διδασκαλία κάποιου αλλόκοτου και πονηρού πνεύματος, στους οποίους δεν επιτρέψατε να περάσουν για να σπείρουν τα ζιζάνια, κλείνοντας τα αυτιά σας, ώστε να μην αποδεχθείτε την πλάνη που κήρυτταν αυτοί, όντας πεπεισμένοι ότι το λαοπλάνο πνεύμα δεν λαλεί τα του Χριστού, αλλά τα δικά του· διότι είναι ψευδολόγο. Το Άγιο Πνεύμα όμως δεν λαλεί τα δικά του, αλλά τα του Χριστού, και όχι από τον εαυτό του, αλλά από τον Κύριο, όπως ακριβώς και ο Κύριος κήρυττε σε εμάς αυτά που προέρχονται από τον Πατέρα. Διότι λέγει: «Ο λόγος που ακούτε, δεν είναι δικός μου, αλλά του Πατέρα που με έστειλε». Και για το Άγιο Πνεύμα: «Δεν θα μιλήσει», λέγει, «από τον εαυτό του, αλλά θα πει όσα ακούσει από εμένα». Και για τον εαυτό του λέγει προς τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα επί της γης· το έργο, που μου έδωσες, το ολοκλήρωσα· φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους». Και για το Άγιο Πνεύμα: «Εκείνος θα με δοξάσει, διότι θα λάβει από το δικό μου και θα το αναγγείλει σε εσάς». Επομένως, ο καθένας δοξάζει εκείνον από τον οποίο και έλαβε αυτό που θα πράξει· και εκείνον κηρύττει και τα δικά του λόγια αναγγέλλει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Τὸν μὴ ἀληθινὸν ἄνθρωπον εἶναι τί ἐροῦμεν, εἰπέ μοι; οὐχὶ οὐδὲ ἄνθρωπον; Οὕτως, εἰ ἀληθινὸς Θεὸς οὐκ ἔστιν ὁ Υἱὸς, πῶς ἐστι Θεός; πῶς δὲ ἡμᾶς θεοὺς ποιεῖ καὶ υἱοὺς, μὴ ὢν ἀληθής; Ἀλλ᾽ ὑπὲρ τούτων ἀκριβέστερον ἡμῖν ἐν ἑτέροις εἴρηται· διὸ τῶν ἑξῆς ἐχώμεθα. Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς. Καλῶς εἶπε, Ἐπὶ τῆς γῆς· ἐν γὰρ τῷ οὐρανῷ δεδόξαστο, ἔν τε τῇ φύσει τὴν δόξαν ἔχων, καὶ παρὰ τῶν ἀγγέλων προσκυνούμενος. Οὐ τοίνυν περὶ ἐκείνης τῆς δόξης φησὶ, τῆς τῇ οὐσίᾳ αὐτοῦ συγκεκληρωμένης (ἐκείνην γὰρ τὴν δόξαν, κἂν μηδεὶς αὐτὸν δοξάσῃ, μένει πεπληρωμένην ἔχων), ἀλλὰ ταύτην φησὶ τὴν ἀπὸ τῆς τῶν ἀνθρώπων λατρείας γινομένην.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτόν που δεν είναι αληθινός άνθρωπος, τι θα πούμε ότι είναι, πες μου; Ότι δεν είναι καν άνθρωπος; Έτσι, εάν ο Υιός δεν είναι αληθινός Θεός, πώς είναι Θεός; Και πώς κάνει εμάς θεούς και υιούς, εάν δεν είναι αληθινός; Αλλά για αυτά έχουμε μιλήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια αλλού· γι' αυτό ας προχωρήσουμε στα επόμενα. Εγώ σε δόξασα επί της γης. Ορθώς είπε, «επί της γης»· διότι στον ουρανό είχε ήδη δοξαστεί, κατέχοντας τη δόξα στη φύση του και δεχόμενος την προσκύνηση από τους αγγέλους. Επομένως, δεν κάνει λόγο για εκείνη τη δόξα, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ουσία του (διότι εκείνη τη δόξα, ακόμη και αν κανείς δεν τον δοξάσει, εξακολουθεί να την κατέχει πλήρως), αλλά αναφέρεται σε αυτήν τη δόξα που προέρχεται από τη λατρεία των ανθρώπων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Οὐκοῦν καὶ τὸ, Δόξασόν με, τοιοῦτόν ἐστιν. Καὶ ἵνα μάθῃς, ὅτι τοῦτον τὸν τρόπον τῆς δόξης φησὶν, ἄκουσον τῶν ἑξῆς· Τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω αὐτό. Καίτοι γε ἀρχὴν ἔτι τὸ πρᾶγμα εἶχε, μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἀρχήν. Πῶς οὖν λέγει, Ἐτελείωσα; Ἢ ὅτι τὸ ἐμαυτοῦ πᾶν ἐποίησα· ἢ ὅτι τὸ ἐσόμενον ὡς ἤδη γεγενημένον λέγει· ἢ ὃ μάλιστα πάντων ἐστὶν εἰπεῖν, ὅτι τὸ πᾶν ἦν ἤδη γεγενημένον τῷ τὴν ῥίζαν τῶν ἀγαθῶν καταβεβλῆσθαι, ᾗ πάντως ἐξ ἀνάγκης ἔμελλον ἕψεσθαι οἱ καρποὶ, καὶ τὸ τοῖς μέλλουσι μετὰ ταῦτα γίνεσθαι, αὐτὸν παρεῖναι καὶ συνεφάπτεσθαι. Διὰ τοῦτο πάλιν συγκαταβατικῶς φησιν. Ὃ ἔδωκάς μοι. Εἰ γὰρ δὴ περιέμενεν ἀκοῦσαι καὶ μαθεῖν, πολὺ ταῦτα τῆς δόξης αὐτοῦ ἀποδέοντα ἂν εἴη. Ὅτι γὰρ ἐξ οἰκείας ἐπὶ τοῦτο γνώμης ἦλθε, πολλαχόθεν δῆλον. Ὡς ὅταν λέγῃ Παῦλος, ὅτι Οὕτως ἠγάπησεν ἡμᾶς, ὥστε παραδοῦναι ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν· καὶ, Ἑαυτὸν ἐκένωσεν, μορφὴν δούλου λαβών· καὶ πάλιν, Καθὼς ἠγάπησέ με ὁ Πατὴρ, κἀγὼ ἠγάπησα ὑμᾶς. Δόξασόν με σὺ, Πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ, ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. Καὶ ποῦ ἡ δόξα ἐκείνη; ἔστω μὲν γὰρ, παρὰ ἀνθρώποις εἰκότως ἄδοξος ἦν διὰ τὸ περικείμενον ἔνδυμα· πῶς καὶ παρὰ Θεῷ δοξασθῆναι ζητεῖ; Τί οὖν ἐνταῦθά φησι;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, και το «Δόξασόν με», έχει τέτοια έννοια. Και για να μάθεις ότι με αυτόν τον τρόπο εννοεί τη δόξα, άκουσε τα εξής: «Το έργο το τελείωσα, το οποίο μου έδωσες για να το κάνω». Αν και το γεγονός βρισκόταν ακόμη στην αρχή, ή μάλλον ούτε καν στην αρχή. Πώς λοιπόν λέει: «Το τελείωσα»; Είτε διότι έπραξα καθετί που εξαρτιόταν από εμένα· είτε διότι αναφέρει αυτό που πρόκειται να συμβεί σαν να έχει ήδη γίνει· είτε, αυτό που κυρίως πρέπει να ειπωθεί, επειδή τα πάντα είχαν ήδη συντελεστεί με το να τεθεί η ρίζα των αγαθών, την οποία εξάπαντος και κατ' ανάγκην επρόκειτο να ακολουθήσουν οι καρποί, και επειδή στα όσα επρόκειτο να γίνουν έπειτα, θα παρευρισκόταν και θα συνέπραττε ο Ίδιος. Γι' αυτό πάλι με συγκατάβαση λέει: «Το οποίο μου έδωσες». Διότι, εάν περίμενε να ακούσει και να μάθει, αυτά θα υπολείπονταν πολύ της δόξας Του. Αφού το ότι προσήλθε σε αυτό με δική Του βούληση, είναι φανερό από πολλά σημεία. Όπως όταν λέει ο Παύλος, ότι «Τόσο μας αγάπησε, ώστε παρέδωσε τον εαυτό Του για εμάς»· και, «Εκένωσε τον εαυτό Του, λαμβάνοντας μορφή δούλου»· και πάλι, «Καθώς με αγάπησε ο Πατέρας, και εγώ αγάπησα εσάς». «Δόξασέ με εσύ, Πατέρα, κοντά Σου, με τη δόξα που είχα κοντά Σου προτού να υπάρξει ο κόσμος». Και πού είναι εκείνη η δόξα; Έστω δηλαδή ότι μεταξύ των ανθρώπων ήταν εύλογα άδοξος εξαιτίας του σαρκικού ενδύματος που φορούσε· πώς όμως ζητά να δοξαστεί και από τον Θεό; Τι λοιπόν εννοεί εδώ;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἀλλ᾽ ὅτι μὲν τοὺς ἐχθροὺς φίλους αὐτὸς ἐποίησε, καὶ Παῦλος δηλοῖ τῷ εἰπεῖν· Ὅταν παραδῷ τὴν βασιλείαν τῷ Θεῷ καὶ Πατρί· δηλοῖ δὲ καὶ ὁ Σωτὴρ, πρὸς αὐτὸν τὸν Πατέρα λέγων· Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐν τῷ κόσμῳ, τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω. Τὸ δὲ τοὺς ἐχθροὺς ὑποτάξαι, τοῦ Πατρὸς γέγονε. Καίτοι γε τοῦτο ἐκείνου μεῖζον. Οὐ γὰρ ἴσον κολάσαι ἐχθροὺς μένοντας, καὶ ποιῆσαι φίλους, ἐχθροὺς ὄντας. Ἀλλ᾽ οὔτε ὁ Υἱὸς διὰ τοῦτο ἐλάττων τοῦ Πατρὸς, οὔτε ὁ Πατὴρ ἐλάττων διὰ τοῦτο τοῦ Υἱοῦ. Ἵνα δὲ μάθῃς, ὅτι καὶ ἐκεῖνα τοῦ Υἱοῦ, ὥσπερ καὶ ταῦτα τοῦ Πατρὸς, ἄκουσον· Ἀπέλθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ, οἱ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά το ότι ο ίδιος έκανε τους εχθρούς φίλους, το δηλώνει και ο Παύλος λέγοντας: «Όταν παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα»· το δηλώνει όμως και ο Σωτήρας, όταν λέει προς τον ίδιο τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα στον κόσμο, ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες να κάνω». Το να υποτάξει όμως τους εχθρούς, έγινε έργο του Πατέρα. Αν και τούτο είναι ανώτερο από εκείνο. Διότι δεν είναι το ίδιο να τιμωρήσεις όσους παραμένουν εχθροί, με το να κάνεις φίλους αυτούς που είναι εχθροί. Αλλά ούτε ο Υιός είναι εξαιτίας αυτού κατώτερος από τον Πατέρα, ούτε ο Πατέρας είναι εξαιτίας αυτού κατώτερος από τον Υιό. Για να μάθεις δε ότι και εκείνα είναι έργα του Υιού, όπως ακριβώς και αυτά είναι έργα του Πατέρα, άκουσε: «Φύγετε από εμένα, οι καταραμένοι, στο αιώνιο πυρ, το οποίο είναι ετοιμασμένο για τον διάβολο και τους αγγέλους του».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Περὶ τοῦ τρισαγίου ὕμνου
Εἰ δὲ καὶ λέγοι ὁ θεοφόρος πατήρ, ὅτι «οἱ μὲν ἄνω τὴν ἐπὶ γῆς σωτηρίαν καταμηνύοντες ἔψαλλον», λίαν ἄριστα καὶ ἐνθεαστικώτατά φησιν. Ἴσμεν γάρ, ὡς ἀεὶ μὲν τῆς θείας δόξης πεπλήρωτο ὁ οὐρανός τε καὶ ἡ γῆ. Πάντα γὰρ τὰ ἔργα κυρίου εὐλογεῖ τὸν κύριον καὶ διηγεῖται τὴν δόξαν αὐτοῦ. Ἀλλ᾽ ἐπεὶ ἐν οὐρανοῖς μὲν οἱ ἄγγελοι τὴν τοῦ ὄντος θεοῦ ἐπεγίνωσκον δόξαν, ἐξώκειλε δὲ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἡ τῆς γῆς εἰληχυῖα τὴν οἴκησιν, καὶ ἠλλάξατο τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων, πεπληρῶσθαί φησιν ὁ θεοφόρος ἀνὴρ τὴν γῆν κατ᾽ ἐπίγνωσιν τῶν τὴν γῆν κατοικούντων θείας δόξης, ὅπερ—καὶ οὐκ ἄλλο—τοῖς ἐπὶ γῆς σωτηρία γεγένηται. Ἡ δὲ θεία δόξα δῆλον, ὡς πατρός ἐστιν καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος. Οὕτω γὰρ καὶ ὁ ἀψευδὴς ἔφησε κύριος πρὸς τὸν πατέρα· «Πάτερ, τὸ ἔργον, ὃ ἔδωκάς μοι, ἐπλήρωσα· ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα,» καὶ πάλιν· «Αὕτη ἐστὶν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν.» Οὕτως, ὥσπερ ἡ φύσις, οὕτω καὶ ἡ δόξα κοινὴ τῶν τριῶν τῆς θεότητος ὑποστάσεων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν όμως ο θεοφόρος πατέρας λέει ότι «οι άνω (άγγελοι) έψαλλαν αναγγέλλοντας τη σωτηρία πάνω στη γη», αυτό το διατυπώνει με τρόπο εξαιρετικά άριστο και θεόπνευστο. Διότι γνωρίζουμε ότι ο ουρανός και η γη ήσαν ανέκαθεν πλήρεις από τη θεία δόξα. Επειδή όλα τα έργα του Κυρίου ευλογούν τον Κύριο και διηγούνται τη δόξα Του. Αλλά, επειδή στους μεν ουρανούς οι άγγελοι γνώριζαν τη δόξα του αληθινού Θεού, ενώ η ανθρώπινη φύση, η οποία έλαβε ως κατοικία της τη γη, εξώκειλε και αντάλλαξε τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου και πτηνών και τετράποδων, ο θεοφόρος άνδρας λέει ότι η γη έχει πληρωθεί από θεία δόξα ως προς την επίγνωσή της από τους κατοίκους της γης, πράγμα το οποίο —και ουδέν άλλο— έχει γίνει σωτηρία για τους επί της γης. Είναι δε φανερό ότι η θεία δόξα ανήκει στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα. Διότι έτσι ακριβώς είπε και ο αψευδής Κύριος προς τον Πατέρα: «Πατέρα, το έργο που μου έδωσες, το ολοκλήρωσα· φανέρωσα το όνομά Σου», και πάλι: «Αυτή είναι η αιώνιος ζωή, το να γνωρίζουν Εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό». Κατ' αυτόν τον τρόπο, όπως ακριβώς η φύση, έτσι και η δόξα είναι κοινή στις τρεις υποστάσεις της θεότητας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωσὴφ Βρυέννιος Λόγοι
Οὕτω καὶ «τὸ ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς»· καὶ τό, «δόξασόν με τῇ δόξῃ ἣν εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί»· καὶ τό, «ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα εὐσεβῶς ἐκληφθήσεται»· εἰ δ’ οὖν, καὶ ὁ Πατὴρ τὸν Υἱόν, καὶ ὁ Υἱὸς τὸν Πατέρα, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸν Λόγον, ἢ ὡς ἐλάττονες πάντως, ἢ ὡς μείζονες τούτων δοξάσουσιν, ἄπερ δύσφημα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έτσι και το «εγώ σε δόξασα επί της γης» και το «δόξασέ με με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος» και το «εκείνος θα με δοξάσει», και όλα τα παρόμοια, θα ερμηνευθούν με ευσέβεια. Ειδάλλως, και ο Πατέρας τον Υιό και ο Υιός τον Πατέρα και το Πνεύμα τον Λόγο θα τους δοξάσουν είτε ως εντελώς κατώτερους είτε ως ανώτερους, γεγονός που αποτελεί βλασφημία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μᾶρκος ὁ Εὐγενικός Κεφάλαια συλλογιστικὰ κατὰ Λατίνων περὶ τῆς ἐκ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύσεως τοῦ ἁγίου πνεύματος
Εἰκὼν τοίνυν καὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, οὐχ ὡς αἰτίου αὐτοῦ ὄντος, ἀλλ’ ὅτι μὴ οἷόν τε γνῶναι τὸν Υἱὸν ἑτέρωθεν, εἰ μὴ διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· Οὐδεὶς γάρ, φησί, δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Καὶ αὖθις· Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. Ὅπερ ὁ θεῖος Χρυσόστομος ἐξηγούμενος, «Τουτέστι», φησί, «συνῳδὰ τοῖς ἐμοῖς ἐρεῖ· ἐπεὶ γὰρ ἐμά ἐστι τὰ τοῦ Πατρός, ἐκεῖνος δὲ ἐκ τῶν τοῦ Πατρὸς ἐρεῖ, ἐκ τῶν ἐμῶν ἐρεῖ». Καθάπερ γὰρ ὁ Υἱὸς ἐλθὼν εἰς τὸ πληρῶσαι τὸν παλαιὸν νόμον, τουτέστι τελειῶσαι καὶ προσθεῖναι τὰ παραλελειμμένα διὰ τὴν τῶν ἀκουόντων ἀσθένειαν, αὐτῷ τούτῳ τὸν Πατέρα ἐδόξασε τὸν τὸν νόμον ἐκεῖνον θέμενον (Ἐγὼ γάρ σε, φησίν, ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον ἐτελείωσα, ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω), οὕτω καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ τοῦ Υἱοῦ ἔργον ἐτελείωσεν αὖθις· Πολλὰ γάρ, φησίν, ἔχω λέγειν ὑμῖν, ἀλλ’ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι· ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν· οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ’ ἑαυτοῦ, ἀλλ’ ὅσα ἂν ἀκούσῃ, λαλήσει, καὶ τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν. Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. Ἐκ τοῦ ἐμοῦ, φησίν, ἔργου τὰς ἀφορμὰς λήψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν, τὰ λειπόμενα δηλονότι· ὃ ἔργον ταὐτόν ἐστι τῷ τοῦ Πατρός· Πάντα γὰρ ὅσα ἔχει ὁ Πατήρ, ἐμά ἐστι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εικόνα λοιπόν και του Υιού είναι το Άγιο Πνεύμα, όχι επειδή Αυτός είναι η αιτία Του, αλλά επειδή δεν είναι δυνατόν να γνωρίσουμε τον Υιό από αλλού, παρά μόνο μέσω του Αγίου Πνεύματος. Διότι κανείς, λέει, δεν μπορεί να πει Κύριο τον Ιησού, παρά μόνο εν Αγίω Πνεύματι. Και πάλι: Εκείνος θα με δοξάσει, διότι από το δικό μου θα λάβει και θα σας το αναγγείλει. Αυτό ακριβώς ερμηνεύοντας ο θείος Χρυσόστομος λέει: «Δηλαδή, θα πει λόγια σύμφωνα με τα δικά μου. Διότι, επειδή δικά μου είναι τα του Πατρός, και εκείνος θα μιλήσει από τα του Πατρός, άρα θα μιλήσει από τα δικά μου». Διότι, όπως ακριβώς ο Υιός, ερχόμενος για να εκπληρώσει τον παλαιό νόμο, δηλαδή να τον τελειοποιήσει και να προσθέσει όσα είχαν παραλειφθεί εξαιτίας της αδυναμίας των ακροατών, με αυτό ακριβώς δόξασε τον Πατέρα που θέσπισε εκείνον τον νόμο (επειδή εγώ, λέει, σε δόξασα επί της γης, ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω), έτσι και το Άγιο Πνεύμα ολοκλήρωσε πάλι το έργο του Υιού. Διότι έχω πολλά, λέει, να σας πω, αλλά δεν μπορείτε να τα βαστάξετε τώρα. Όταν όμως έλθει εκείνος, το Πνεύμα της αληθείας, θα σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια. Διότι δεν θα μιλήσει από τον εαυτό του, αλλά όσα ακούσει θα μιλήσει, και θα σας αναγγείλει τα ερχόμενα. Εκείνος θα με δοξάσει, διότι από το δικό μου θα λάβει και θα σας το αναγγείλει. Από το δικό μου έργο, λέει, θα λάβει τις αφορμές και θα σας τα αναγγείλει, δηλαδή αυτά που υπολείπονται. Αυτό το έργο είναι ταυτόσημο με αυτό του Πατρός. Διότι όλα όσα έχει ο Πατέρας, είναι δικά μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Ἑρμηνεία Κανόνων Δεσποτικῶν Ἑορτῶν
Ὥσπερ γὰρ ὅταν λέγῃ καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς τῷ Πατρί· «ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς», οὐ τοῦτο λέγει, ὅτι δόξαν οὐκ εἶχες καὶ «ἐδόξασά σε ἐγὼ ἐπὶ τῆς γῆς», ἀλλ’ ὅτι ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα ἐπὶ τῆς γῆς, «ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν Θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν», οὕτως καὶ ὁ θεῖος Πέτρος τὴν πρὸς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ μαρτυρίαν τιμὴν καὶ δόξαν ἐκάλεσεν. Ἔδει μὲν γὰρ ἔδει καὶ ἐκ τῶν λόγων αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν αὐτοῦ θεοσημειῶν πιστευθῆναι Θεὸν εἶναι καὶ Θεοῦ Υἱόν· ἐπεὶ δὲ καὶ τοιαῦτα λέγων καὶ πράττων ὁ τοῦ Θεοῦ ἠπιστεῖτο μονογενὴς Λόγος καὶ Υἱός, ἰδοὺ μαρτυρεῖ αὐτὸν ἄνωθεν καὶ ὁ Πατήρ, «οὗτός ἐστι» λέγων «ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα». Καὶ αὕτη ἐν Ἰορδάνῃ καὶ ἐν Θαβωρίῳ ταυτοφώνως ἄνωθεν ἡ μαρτυρία προσγίνεται· «Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα, αὐτοῦ ἀκούετε».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όπως ακριβώς όταν λέει και ο ίδιος ο Υιός προς τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη», δεν εννοεί αυτό, ότι δηλαδή δεν είχες δόξα και «σε δόξασα εγώ πάνω στη γη», αλλά ότι φανέρωσα το όνομά σου πάνω στη γη, «για να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό», έτσι και ο θείος Πέτρος ονόμασε τιμή και δόξα τη μαρτυρία προς τον Υιό του Θεού. Διότι έπρεπε, πραγματικά έπρεπε, και από τα λόγια του και από τα θεϊκά του σημεία να γίνει πιστευτό ότι είναι Θεός και Υιός του Θεού. Επειδή όμως, αν και έλεγε και έπραττε τέτοια, δεν γινόταν πιστευτός ο μονογενής Λόγος και Υιός του Θεού, ιδού που δίνει μαρτυρία για αυτόν άνωθεν και ο Πατέρας, λέγοντας: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα». Και αυτή η μαρτυρία έρχεται άνωθεν με τα ίδια ακριβώς λόγια και στον Ιορδάνη και στο Θαβώρ: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκα, αυτόν να ακούτε».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικηφόρος Α΄ Κωνσταντινουπόλεως Ἀντιρρητικοὶ τρεῖς κατὰ Κωνσταντῖνου τοῦ Κοπρωνύμου
Οὕτω γάρ πού φησιν αὐτὸς πρὸς τὸν Πατέρα· Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς. Καὶ πάλιν· Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις. Καί· Νῦν ἐδοξάσθη ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ. Καί· Πάτερ, δόξασόν σου τὸν Υἱόν, ἵνα καὶ ὁ Υἱός σου δοξάσῃ σε. Ὅτι δὲ καὶ διὰ τῆς εἰκόνος γινώσκεται τὸ ἀρχέτυπον, αὐτός που πάλιν πρὸς τοὺς μαθητὰς ὁ Σωτὴρ ἔφη· Εἰ ἐγνώκειτέ με, καὶ τὸν Πατέρα μου ἐγνώκειτε ἄν, καὶ ἀπάρτι γινώσκετε αὐτόν. Καί·
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι έτσι κάπου λέει ο ίδιος προς τον Πατέρα: Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη. Και πάλι: Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους. Και: Τώρα δοξάστηκε ο Υιός του ανθρώπου, και ο Θεός δοξάστηκε σε αυτόν. Και: Πατέρα, δόξασε τον Υιό σου, για να σε δοξάσει και ο Υιός σου. Το ότι δε μέσω της εικόνας γνωρίζεται το αρχέτυπο, ο ίδιος ο Σωτήρας πάλι κάπου είπε προς τους μαθητές: Αν γνωρίζατε εμένα, θα γνωρίζατε και τον Πατέρα μου, και από τώρα τον γνωρίζετε. Και:
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Καβάσιλας Ἑρμηνεία τῆς θείας λειτουργίας
Διὰ τοῦτο καὶ τοῦ ἱερέως βοήσαντος· «Τὰ ἅγια τοῖς ἁγίοις», οἱ πιστοὶ ἀντιβοῶσι· «Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός.» Ὅτι οὐδεὶς οἴκοθεν ἔχει τὸν ἁγιασμόν, οὐδ’ ἔργον ἀνθρωπίνης ἐστὶν ἀρετῆς, ἀλλ’ ἐξ ἐκείνου πάντες καὶ δι’ ἐκεῖνον. Καὶ καθάπερ εἰ πολλὰ κάτοπτρα τεθείη ὑπὸ τὸν ἥλιον, πάντα μὲν λάμπει καὶ ἀκτῖνας ἀφίησι, καὶ δόξεις πολλοὺς ἡλίους ὁρᾶν, εἷς δὲ ἀληθῶς ὁ ἐν πᾶσιν ἀστράπτων ἥλιος· οὕτω καὶ ὁ μόνος ἅγιος, εἰς τοὺς πιστοὺς χεόμενος, ἐν πολλαῖς μὲν φαίνεται ψυχαῖς καὶ πολλοὺς δείκνυσιν ἁγίους, ἔστι δὲ εἷς καὶ μόνος ἅγιος· οὐδὲν ἧττον εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Τὸν γὰρ Θεὸν οὐδεὶς ἐδόξαζε τὴν αὐτῷ προσήκουσαν δόξαν. Ὅθεν ὀνειδίζων πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἔλεγεν· «Εἰ Θεός εἰμι ἐγώ, ποῦ ἐστιν ἡ δόξα μου;» Ἀλλὰ μόνος ὁ Μονογενὴς ἀπέδωκεν αὐτῷ τὴν ὀφειλομένην δόξαν. Διὸ καὶ πρὸς τῷ πάθει γενόμενος ἔλεγεν πρὸς τὸν Πατέρα· «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς.» Πῶς γὰρ ἐδόξασεν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτόν τον λόγο, και όταν ο ιερέας αναφωνεί: «Τα άγια τοις αγίοις», οι πιστοί αντιφωνούν: «Εις άγιος, εις Κύριος Ιησούς Χριστός, εις δόξαν Θεού Πατρός.» Διότι κανείς δεν έχει τον αγιασμό από τον εαυτό του, ούτε είναι έργο της ανθρώπινης αρετής, αλλά όλοι αγιάζονται από Εκείνον και δι' Εκείνου. Και όπως ακριβώς αν τοποθετηθούν πολλοί καθρέφτες κάτω από τον ήλιο, όλοι λάμπουν και εκπέμπουν ακτίνες, και θα νομίσεις ότι βλέπεις πολλούς ήλιους, αλλά ένας είναι αληθινά ο ήλιος που αστράφτει σε όλους αυτούς· έτσι και ο μόνος Άγιος, εκχεόμενος στους πιστούς, φανερώνεται μεν σε πολλές ψυχές και αναδεικνύει πολλούς αγίους, είναι όμως ένας και μόνος Άγιος· και τούτο καθόλου λιγότερο προς δόξαν του Θεού Πατρός. Διότι κανείς δεν δόξαζε τον Θεό με τη δόξα που Του άρμοζε. Γι' αυτό, επιπλήττοντας τους Ιουδαίους, έλεγε: «Αν είμαι εγώ Θεός, πού είναι η δόξα μου;» Αλλά μόνο ο Μονογενής Του απέδωσε την οφειλόμενη δόξα. Γι' αυτό και όταν έφτασε στο πάθος, έλεγε προς τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη.» Πώς δηλαδή Τον δόξασε;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νικόλαος Καβάσιλας Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς
Καὶ τούτου χάριν τὸν τρόπον τοῦτον ὁ Σωτὴρ δι’ ἑαυτοῦ ἀξίως ἑαυτοῦ καὶ τοῦ γεγεννηκότος τὸν Πατέρα τιμᾷ. Τιμὴ γὰρ Θεοῦ τί γένοιτ’ ἂν ἄλλο, ἢ τὸ διαδειχθῆναι διαφερόντως ἀγαθὸν ὄντα; Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ δόξα ἣ πόρρωθεν ὠφείλετο μέν, οὐκ ἐνῆν δὲ παρ’ οὐδενὸς ἀνθρώπων εἰσενεχθῆναι· καὶ διὰ τοῦτο· «Εἰ πατήρ, φησίν, εἰμὶ ἐγώ, ποῦ ἐστιν ἡ δόξα μου;» Μόνῳ γὰρ ἐξῆν τῷ μονογενεῖ τὰ εἰκότα πάντα διασῶσαι πρὸς τὸν Πατέρα· καὶ τοίνυν αὐτὸ τοῦτο δεικνύς, ὡς ἄρα μόνος ἐδυνήθη τουτονὶ τὸν ἆθλον ἀνῦσαι, ἐπεὶ τὸ πᾶν «ἐτέλεσεν ἔργον» πρὸς τὸν τετιμημένον Πατέρα· «Ἐγώ, φησίν, ἐδόξασά σε ἐπὶ τῆς γῆς, ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις». Εἰκότως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και για τον λόγο αυτόν, με αυτόν τον τρόπο ο Σωτήρας διά του εαυτού Του τιμά τον Πατέρα επάξια προς τον εαυτό Του και προς Εκείνον που Τον γέννησε. Διότι τιμή προς τον Θεό τι άλλο θα μπορούσε να είναι, παρά το να καταδειχθεί ότι είναι εξαιρετικά αγαθός; Και αυτή είναι η δόξα που οφειλόταν μεν από παλιά, δεν ήταν δυνατόν όμως να προσφερθεί από κανέναν απολύτως άνθρωπο. Γι' αυτόν τον λόγο λέει: «Αν εγώ είμαι πατέρας, πού είναι η δόξα μου;». Διότι μόνο στον Μονογενή ήταν δυνατόν να αποδώσει σωστά όλα τα πρέποντα προς τον Πατέρα. Επομένως, δείχνοντας ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή μόνος Αυτός μπόρεσε να φέρει εις πέρας αυτόν τον άθλο, επειδή ολοκλήρωσε εξολοκλήρου το «έργο» προς τον τιμώμενο Πατέρα, λέει: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη, φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους». Και πολύ εύλογα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
ἢ δῆλον πρὸς τὴν διάνοιαν, ὡς ἔφημεν, τῶν μαθητῶν, ἵνα ἐκείνην διαναστήσῃ τῇ ἀθυμίᾳ καταπεσοῦσαν καὶ δείξῃ, ὅτι οὐκ ἂν ὁ πρὸς αὐτὸν λέγων τὸν πατέρα, ὅτι ἐδόξασεν αὐτόν, οὐκ ἂν παρ᾽ αὐτοῦ περιοραθείη ἢ αὐτὸς ἢ οἱ πιστεύσαντες καὶ ἀκολουθήσαντες αὐτῷ. ὥσπερ οὖν ταῦτα δι᾽ ἐκείνους εἴρηται καὶ πρὸς τὴν ἐκείνων ἀφορᾷ διάνοιαν, οὕτω καὶ τὸ εἰπεῖν 〈τὸ ἔργον ὃ δέδωκάς μοι ἐτελείωσα.〉 οὕτω καὶ τὸ 〈νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ〉 καὶ τὰ ἑξῆς. τοῦτ᾽ ἔστιν εἰ καὶ Ἰουδαῖοι ἐπὶ σταυρὸν καὶ θάνατον ἄγουσιν, ἀλλὰ 〈σὺ παρὰ σεαυτῷ δόξασόν με〉 καὶ μὴ παραχωρήσῃς τὴν αὐτῶν ἐπιβουλὴν καὶ μιαιφονίαν ἰσχυροτέραν γενέσθαι εἰς τὸ ἀποκρύψαι καὶ ἐπισκοτίσαι διὰ τοῦ θανάτου τὴν δόξαν, ἣν 〈εἶχον,〉 ἀλλὰ καὶ τὸν θάνατον αὐτοῖς προχωρῆσαι συγχώρησον καὶ τὴν δόξαν λαμπρὰν ὁμοίως καὶ ὑπέρθεον διατήρησον. ταῦτα δέ, ὡς εἴπομεν, λέγει οὐχ ὅτι ἔμελλεν ἄδοξος μένειν ἢ ὅτι ἀλλαχόθεν ἐδεῖτο δόξης αὐτὸς ὢν «ἀπαύγασμα» καὶ «εἰκὼν» καὶ «δόξα» τοῦ πατρός, ἀλλὰ πρὸς τὴν διάνοιαν καὶ τὸ κρατοῦν δέος ἀφορῶν τῶν μαθητῶν· ἵνα δὲ μὴ πάντα ταπεινὰ λέγων πάλιν κατασπάσῃ αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ἀληθείας, ἐπάγει· τῇ δόξῃ ᾗ 〈εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί·〉 εἰ γὰρ μὴ διὰ τοὺς μαθητὰς καὶ τοῦτο εἴρητο, τίνος ἕνεκα ἑτέρου εἴρηται;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ή είναι προφανές ότι απευθύνεται στη διάνοια των μαθητών, όπως είπαμε, για να την ανορθώσει από την αθυμία στην οποία είχε ξεπέσει και να δείξει ότι αυτός που λέει προς τον Πατέρα ότι τον δόξασε, δεν θα παραμεληθεί από αυτόν ούτε ο ίδιος ούτε όσοι πίστεψαν και τον ακολούθησαν. Όπως λοιπόν αυτά ελέχθησαν γι' αυτούς και αποβλέπουν στη δική τους διάνοια, έτσι και το να πει: «το έργο που μου έδωσες, το τελείωσα». Έτσι και το «τώρα δόξασέ με εσύ, Πατέρα, κοντά σου με τη δόξα» και τα εξής. Τουτέστιν, ακόμη κι αν οι Ιουδαίοι με οδηγούν σε σταυρό και θάνατο, εσύ όμως «δόξασέ με κοντά σου» και μην επιτρέψεις η δική τους επιβουλή και μιαιφονία να γίνει ισχυρότερη, ώστε να αποκρύψει και να επισκοτίσει μέσω του θανάτου τη δόξα που «είχα», αλλά, παρόλο που επιτρέπεις να προχωρήσει ο θάνατος από αυτούς, συγχρόνως διατήρησε τη δόξα λαμπρή και υπέρθεη. Αυτά δε, όπως είπαμε, τα λέει όχι επειδή επρόκειτο να μείνει άδοξος ή επειδή χρειαζόταν δόξα από αλλού, αφού ο ίδιος είναι «απαύγασμα» και «εικόνα» και «δόξα» του Πατέρα, αλλά αποβλέποντας στη διάνοια και στον φόβο που κυριαρχούσε στους μαθητές· και για να μη λέει μόνο ταπεινά λόγια και τους παρασύρει πάλι μακριά από την αλήθεια, προσθέτει: «με τη δόξα που είχα κοντά σου προτού να υπάρξει ο κόσμος»· διότι, αν δεν είχε λεχθεί και αυτό εξαιτίας των μαθητών, για ποιον άλλον λόγο θα είχε λεχθεί;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος μυσταγωγία
κζʹ. Εἰ δέ γε τοὺς μαθητὰς μὴ συνεῖχον, μηδ’ ἀνεσόβουν, μηδὲ συνετάραττον τοιοῦτοι λογισμοὶ (κρείττω γὰρ τῆς τοιαύτης συγχύσεως καὶ ταραχῆς τὸν ἱερὸν ἐκεῖνον χορὸν εὐλαβέστερον ἴσως ὁμολογεῖν), ἀλλ’ οὖν ὁ τῆς κακίας εὑρετὴς καὶ τεχνίτης τὸ βέλτιον τῇ τοῦ χείρονος φαντασίᾳ περιβαλεῖν, πολλοὺς ἂν ἔσχε τῆς οἰκείας ποιήσασθαι θήραμα μηχανῆς καὶ δόξαν αἱρετίζουσαν κατασπεῖραι ταῖς τῶν ἀνθρώπων ψυχαῖς· ἣν αὐτῇ καταβολῇ καὶ αὐτῷ τεχνίτῃ καταισχύνων τε καὶ διασκεδάζων ὁ Σωτὴρ ὀξέως καὶ θεοπρεπῶς ἐπιφέρει λέγων, ὡς Οὐ λαλήσει ἀφ’ ἑαυτοῦ, ἀλλ’ ὅσα ἂν ἀκούσῃ, λαλήσει· καὶ γὰρ καὶ περὶ αὐτοῦ ἦν προειρηκώς, ὅτι Πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ Πατρός μου, ἐγνώρισα ὑμῖν, οἷον· Ἀμφοῖν ἡμῖν ἐκ τοῦ Πατρός ἐστι τὸ διδάσκειν καὶ φωτίζειν τὰς διανοίας ἡμῶν. Διὸ καὶ διότι προϊὼν ἔφησε περὶ τοῦ Πατρός, ὅτι Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· ἀλλὰ καὶ ὁ Πατὴρ δοξάζει τὸν Υἱόν· καὶ ἐδόξασα γὰρ ἔφη, καὶ δοξάσω· νυνὶ δὲ καὶ τὸ Πνεῦμα δοξάζει ὁ Υἱὸς διὰ τῶν προειρημένων ὑψηλῶν τε καὶ θεοπρεπῶν φωνῶν· διὰ τοῦτο μετ’ ὀλίγον ἐπιφέρει, ὅτι Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, πανταχοῦ τὸ ὁμοούσιον καὶ ὁμοφυὲς καὶ τὸ τῆς ὁμοτιμίας ἀξίωμα ἀκήρατον συντηρῶν· ὡς ἄν τις εἴποι· Κοινόν ἐστι τῆς ὑπερουσίου καὶ ὑπερδεδοξασμένης Τριάδος τὸ παρ’ ἀλλήλων ἀρρήτῳ λόγῳ δοξάζεσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
27. Κι αν βέβαια τέτοιοι λογισμοί δεν κατείχαν, ούτε αναστάτωναν, ούτε συντάραζαν τους μαθητές (διότι ίσως είναι πιο ευλαβές να ομολογήσουμε ότι εκείνος ο ιερός χορός ήταν ανώτερος από μια τέτοια σύγχυση και ταραχή), εντούτοις ο εφευρέτης και τεχνίτης της κακίας, αν περιέβαλλε το καλύτερο με τη φαντασία του χειρότερου, θα μπορούσε να κάνει πολλούς θήραμα της δικής του μηχανουργίας και να σπείρει αιρετικές δοξασίες στις ψυχές των ανθρώπων. Αυτή τη δοξασία, μαζί με την ίδια τη ρίζα της και τον ίδιο τον τεχνίτη της, καταισχύνοντας και διαλύοντας ο Σωτήρας, προσθέτει με οξύτητα και θεοπρέπεια τα εξής: «Δεν θα μιλήσει από τον εαυτό Του, αλλά όσα ακούσει θα μιλήσει». Διότι και για τον εαυτό Του είχε πει προηγουμένως: «Όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου, σας τα έκανα γνωστά», υποδηλώνοντας: Και στους δυο μας, το έργο του να διδάσκουμε και να φωτίζουμε τις διάνοιές μας προέρχεται από τον Πατέρα. Γι’ αυτό και επειδή νωρίτερα είπε για τον Πατέρα: «Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη» –αλλά και ο Πατέρας δοξάζει τον Υιό, διότι είπε: «Και δόξασα και θα δοξάσω»– τώρα και ο Υιός δοξάζει το Πνεύμα μέσα από τους προαναφερθέντες υψηλούς και θεοπρεπείς λόγους. Γι' αυτό το λόγο, λίγο πιο κάτω προσθέτει: «Εκείνος θα δοξάσει εμένα», διατηρώντας παντού αλώβητο το ομοούσιο, το ομοφυές και το αξίωμα της ομοτιμίας· σαν να έλεγε κανείς: Αποτελεί κοινό γνώρισμα της υπερούσιας και υπερδεδοξασμένης Τριάδος το να δοξάζονται αμοιβαία τα Πρόσωπα μεταξύ τους με άρρητο τρόπο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεόδωρος ὁ Στουδίτης Μικρὰ Κατήχησις
Ταῦτα ὁ Ἀπόστολος· καὶ τοῦτο τὸ ἔργον ὃ ἐτελείωσεν ὁ Κύριος, καθώς φησι πρὸς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα· «Τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω·» τουτέστιν, εἰρηνεύσας τὰ ἐπίγεια καὶ τὰ ἐπουράνια, ἡμᾶς τε αὐτοὺς εἰρήνης καὶ ἀγάπης υἱοὺς ἀπεργασάμενος. Εἰ δέ τις λέγοι· πῶς ἐνδέχεται μὴ εἶναι ἡμᾶς ἐν πολέμῳ ἀεί; τοῦ Ἀποστόλου λέγοντος· «Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις.» Ἐκεῖνο ἔχομεν λέγειν, ὅτι τὸν πόλεμον οἷος καὶ ἡλίκος ἐστὶν ὑποδείκνυσιν, οὐ τὸ πολεμεῖσθαι ἡμᾶς· λέγει γὰρ ἑτέρωθι· «Λογισμοὺς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν.» Ὁ δὲ οὕτω διατεθεὶς δηλονότι κατέστειλε τὸν πόλεμον, καὶ εἰρήνην ἄγει. Καὶ μήτοι ἐπαχθὴς ὑμῖν φαίνωμαι, ἀδελφοί μου, τὰ τοιαῦτα λέγων καὶ περὶ τὰ τοιαῦτα καταγινόμενος καὶ τοῦτο κἀκεῖνο διεξετάζων καὶ διερευνώμενος· οὐκ ἀνόνητον γὰρ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ πάνυ ὠφέλιμον, ὁδοποιοῦντος τοῦ λόγου πρὸς τὴν πρᾶξιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά λέει ο Απόστολος. Και αυτό είναι το έργο που ολοκλήρωσε ο Κύριος, όπως λέει προς τον δικό Του Πατέρα: «Το έργο ολοκλήρωσα που μου έδωσες για να κάνω». Δηλαδή, έχοντας ειρηνεύσει τα επίγεια και τα επουράνια, και έχοντας κάνει εμάς τους ίδιους υιούς ειρήνης και αγάπης. Αν όμως κάποιος έλεγε: «Πώς ενδέχεται να μην είμαστε πάντοτε σε πόλεμο, εφόσον ο Απόστολος λέει: "Η πάλη μας δεν είναι προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τις αρχές, προς τις εξουσίες, προς τους κοσμοκράτορες του σκότους του αιώνος τούτου, προς τα πνεύματα της πονηρίας στα επουράνια";» Σε αυτό έχουμε να πούμε τούτο: ότι μας υποδεικνύει τι είδους και πόσο μεγάλος είναι ο πόλεμος, όχι το ότι εμείς πολεμούμαστε ακατάπαυστα. Διότι λέει αλλού: «Καθαιρούμε λογισμούς και κάθε ύψωμα που υψώνεται κατά της γνώσεως του Θεού, και αιχμαλωτίζουμε κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού, και είμαστε έτοιμοι να τιμωρήσουμε κάθε παρακοή». Εκείνος λοιπόν που έχει τέτοια διάθεση, προφανώς έχει καταστείλει τον πόλεμο και ζει εν ειρήνη. Και ας μην σας φαίνομαι φορτικός, αδελφοί μου, λέγοντας τέτοια πράγματα και καταπιανόμενος με αυτά και εξετάζοντας και διερευνώντας το ένα και το άλλο. Διότι τούτο δεν είναι ανώφελο, αλλά και πάρα πολύ ωφέλιμο, καθώς ο λόγος προετοιμάζει τον δρόμο για την πράξη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Καὶ αὐτὸς γὰρ ὁ Υἱὸς ἀληθινὸς ὤν, οὐκ ἂν εἴη Θεὸς ψευδής, ἀλλ’ ἀληθινός· ὥσπερ αὐτὸς οὗτος ὁ εὐαγγελιστὴς περὶ τοῦ Κυρίου ἐν τῇ καθολικῇ αὑτοῦ Ἐπιστολῇ φησιν, ὅτι «Ἰησοῦς Χριστός, οὗτός ἐστιν ἀληθινὸς Θεός, καὶ ζωὴ αἰώνιος.» Εἰ δὲ ἐνίστανται οἱ αἱρετικοί, ψευδῆ εἶναι Θεὸν τὸν Υἱόν, ἐπειδὴ ὁ Πατὴρ εἴρηται μόνος ἀληθινὸς Θεός, μανθανέτωσαν, ὅτι περὶ τοῦ Υἱοῦ φησιν ὁ αὐτὸς εὐαγγελιστὴς οὕτως, ὅτι «Ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν.» Ἄρα γοῦν κατ’ αὐτοὺς ὁ Πατὴρ ψευδές ἐστι φῶς· ἀλλ’ ἄπαγε! Ὥστε καὶ ὅταν ἀληθινὸν Θεὸν λέγῃ τὸν Πατέρα, πρὸς τοὺς ψευδεῖς θεοὺς παρ’ Ἕλλησι τοῦτον ἀντιδιαστέλλων λέγει· ὥσπερ οὖν καὶ τό, «Τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ οὐ ζητεῖτε» Ὡς γὰρ οἱ αἱρετικοὶ νοοῦσι λοιπόν, ἐπεὶ μόνος Θεὸς ὁ Πατήρ, ὁ Υἱὸς δὲ οὐδὲ ὅλως ἐστὶ Θεός, ὄντως ἀνόητα ταῦτα. «Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον ἐτελείωσα ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω, Καὶ νῦν δόξασόν με σύ, Πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ, ᾗ εἶχον, πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι, παρὰ σοί. Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις.» Μάνθανε ἐντεῦθεν, πῶς δοξάζει ὁ Πατὴρ τὸν Υἱόν· πάντως γάρ, οὕτως, ὡς καὶ ὁ Υἱὸς τὸν Πατέρα. «Ἐγώ σε, φησίν, ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς.» Εἰκότως προσέθηκε τό, «Ἐπὶ τῆς γῆς.» Ἐν οὐρανοῖς γὰρ δεδοξασμένος ἦν, ὑπὸ τῶν ἀγγέλων προσκυνούμενος· ἡ δὲ γῆ ἠγνόει αὐτόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι και ο ίδιος ο Υιός, εφόσον είναι αληθινός, δεν θα μπορούσε να είναι Θεός ψεύτικος, αλλά αληθινός· όπως ακριβώς ο ίδιος αυτός ο ευαγγελιστής αναφέρει για τον Κύριο στην Καθολική του Επιστολή, ότι «ο Ιησούς Χριστός, αυτός είναι αληθινός Θεός και ζωή αιώνια». Εάν όμως προβάλλουν την ένσταση οι αιρετικοί ότι ο Υιός είναι ψεύτικος Θεός, επειδή ο Πατέρας ονομάστηκε μόνος αληθινός Θεός, ας μάθουν ότι για τον Υιό ο ίδιος ευαγγελιστής λέει το εξής, ότι «Ήταν το φως το αληθινό». Άρα λοιπόν, σύμφωνα με αυτούς, ο Πατέρας είναι ψεύτικο φως· αλλά μη γένοιτο! Ώστε, και όταν αποκαλεί αληθινό Θεό τον Πατέρα, το λέει αντιδιαστέλλοντάς τον προς τους ψεύτικους θεούς των Ελλήνων· όπως ακριβώς και το «Τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό δεν την αναζητάτε». Διότι έτσι όπως τα κατανοούν οι αιρετικοί λοιπόν, επειδή μόνος Θεός είναι ο Πατέρας, ο Υιός δεν είναι καθόλου Θεός, αυτά είναι όντως ανόητα. «Εγώ σε δόξασα επί της γης· το έργο που μου έδωσες για να κάνω, το ολοκλήρωσα. Και τώρα δόξασέ με εσύ, Πατέρα, πλησίον σου με τη δόξα, την οποία είχα, πριν να υπάρξει ο κόσμος, κοντά σου. Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους». Μάθε από εδώ πώς δοξάζει ο Πατέρας τον Υιό· διότι πάντως έτσι, όπως και ο Υιός τον Πατέρα. «Εγώ», λέει, «σε δόξασα επί της γης». Εύλογα πρόσθεσε το «Επί της γης». Διότι στους ουρανούς ήταν δεδοξασμένος, καθώς τον προσκυνούσαν οι άγγελοι· η γη όμως τον αγνοούσε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Ἐπεὶ οὖν ὁ Υἱὸς αὐτὸν ἀνήγγειλε πᾶσιν, «Ἐδόξασά σε, φησίν, ἐπὶ» πάσης «τῆς γῆς,» θεογνωσίαν ἐγκατασπείρας, καὶ τελειώσας «τὸ ἔργον, ὁ δέδωκάς μοι.» Τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον τῆς τοῦ Μονογενοῦς σαρκώσεως, τὸ ἁγιάσαι τὴν φύσιν ἡμῶν, καὶ τὸν πρὶν θεοποιούμενον κοσμοκράτορα καταβαλεῖν, καὶ θεογνωσίαν ἐμφυτεῦσαι τῇ κτίσει. Πῶς δὲ ἐτελείωσεν αὐτό, καίτοι μηδὲ ἀρξάμενος;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή λοιπόν ο Υιός τον φανέρωσε σε όλους, «Σε εδόξασα», λέει, «σε όλη τη γη», εγκατασπείροντας τη θεογνωσία και ολοκληρώνοντας «το έργο που μου έδωσες». Διότι αυτό είναι το έργο της σαρκώσεως του Μονογενούς, το να αγιάσει τη φύση μας, και να καταβάλει τον κοσμοκράτορα που προηγουμένως θεοποιούνταν, και να εμφυτεύσει τη θεογνωσία στην κτίση. Πώς όμως το ολοκλήρωσε αυτό, ενώ δεν είχε καν ξεκινήσει;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες