Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:8

Αλλά εάν, λένε, θεωρείται ότι η ικανότητα του αγιάζειν ανήκει και αρμόζει μόνο σε εκείνον που είναι εκ φύσεως και κατ' αλήθειαν Θεός, και ο Υιός έχει φανεί ενεργός ως προς αυτό, τίποτα δεν μας αποτρέπει από το να ομολογήσουμε ρητά ότι είναι και κατά φύση Θεός· και εάν το δεχθούμε αυτό, ενώ ο κατά φύση Θεός δεν στερείται κανενός αγαθού, για ποιον λόγο ο Υιός και Θεός, κατά την άποψή σας, παρουσίασε τη δική του φύση να έχει έλλειψη δόξας, βασιλείας και κυριότητας; Διότι είπε κάπου προς τον εν ουρανοίς Πατέρα: «Πατέρα, έφτασε η ώρα· δόξασε τον Υιό σου, ώστε και ο Υιός σου να σε δοξάσει· όπως του έδωσες εξουσία πάνω σε κάθε σάρκα, για να δώσει αιώνια ζωή σε όλους όσους του έχεις δώσει. Και αυτή είναι η αιώνια ζωή: το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού Χριστό. Εγώ σε δόξασα πάνω στη γη· ολοκλήρωσα το έργο που μου έδωσες για να κάνω· και τώρα, Πατέρα, δόξασέ με εσύ κοντά σου, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν υπάρξει ο κόσμος. Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους που μου έδωσες από τον κόσμο. Δικοί σου ήταν, και τους έδωσες σε εμένα, και τήρησαν τον λόγο σου. Τώρα γνώρισαν ότι όλα όσα μου έχεις δώσει προέρχονται από εσένα, διότι τα λόγια που μου έδωσες τα έχω δώσει σε αυτούς, και αυτοί τα δέχθηκαν, και γνώρισαν αληθινά ότι εξήλθα από εσένα, και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλες.»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ'. Το ότι λέγεται πως κάτι έχει δοθεί στον Υιό από τον Πατέρα, δεν τον αποξενώνει από τη θεοπρεπή του αξία, αλλά, όντας ομοούσιος και προερχόμενος από αυτόν, διαφαίνεται η φύση του ακόμη και αν λέγεται ότι λαμβάνει κάτι. «Εφανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους τους οποίους μου έδωσες από τον κόσμο. Δικοί σου ήταν και τους έδωσες σε εμένα, και έχουν τηρήσει τον λόγο σου. Τώρα γνώρισαν ότι όλα όσα μου έδωσες προέρχονται από εσένα, διότι τα λόγια που μου έδωσες τα έδωσα σε αυτούς, και αυτοί τα έλαβαν και γνώρισαν αληθινά ότι από εσένα εξήλθα, και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλας.» Έχω ήδη αναφέρει στα όσα εξετάσαμε πρόσφατα, και μάλιστα όχι αβασάνιστα όπως τουλάχιστον νομίζω, ότι ο Χριστός διεξήγαγε τη συνομιλία προς τον εν ουρανοίς Πατέρα με τρόπο ταυτόχρονα θεοπρεπή και ανθρώπινο. Διότι κατευθύνει τον λόγο του και προς τις δύο κατευθύνσεις, ούτε τοποθετώντας τον εξ ολοκλήρου μέσα στα όρια της ανθρωπότητας, ούτε βέβαια αγγίζοντας ολοκληρωτικά τη θεοπρεπή του δόξα· αλλά παρ' όλα αυτά και εδώ πάλι διατηρείται για εμάς ο ίδιος χαρακτήρας. Επειδή, ως Θεός κατά φύση και ως χαρακτήρας της άρρητης φύσης, λέει προς τον δικό του Πατέρα: «Εφανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους», χρησιμοποιώντας τη λέξη όνομα αντί για τη δόξα. Διότι κάπως έτσι συνηθίζουμε να μιλάμε και εμείς στην καθημερινότητά μας. Γι' αυτό άλλωστε και ο σοφότατος Σολομών έγραψε: «Προτιμότερο είναι το καλό όνομα παρά ο πολύς πλούτος», δηλαδή, καλύτερη είναι η καλή υπόληψη και η δόξα από τη λαμπρότητα και την επιφάνεια του πλούτου.

Διότι για τον λόγο αυτό λέει: «Ότι όλα όσα μου έχεις δώσει προέρχονται από εσένα». Διότι κυρίως και κατ' εξοχήν τα πάντα ανήκουν στον Θεό· σε εμάς όμως, που δημιουργηθήκαμε μέσω αυτού, είναι δοσμένα. Και το μεν να κατέχει τα πάντα και να εξουσιάζει τα σύμπαντα είναι το πλέον ταιριαστό στη θεία φύση· σε εμάς πάλι, αντίθετα, το να λαμβάνουμε είναι το πιο οικείο. Επιβεβαίωσε, ωστόσο, τη γνήσια υποταγή και την προθυμία προς υπακοή για εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν χωρίς δισταγμό. Διότι λέει: «Επειδή τα λόγια που μου έδωσες, τα έδωσα σε αυτούς, και αυτοί τα έλαβαν και γνώρισαν αληθινά ότι από εσένα εξήλθα, και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλες»· ονομάζοντας ρητώς δικά του λόγια τα ρήματα του Θεού και Πατέρα, εξαιτίας της ταυτότητας ως προς την ουσία, και επειδή ο Θεός Λόγος είναι αποκαλυπτικός των θελημάτων του Πατέρα, όπως ακριβώς βεβαίως και ο λόγος που προέρχεται από τα δικά μας στόματα, και με την εξωτερική του προφορά προσκρούει στην ακοή του πλησίον, ερμηνεύοντας το μυστήριο που βρίσκεται στο βάθος της καρδιάς. Γι' αυτό ακριβώς και ο προφητικός λόγος είπε για αυτόν, ότι «καλείται το όνομά του Μεγάλης βουλής άγγελος».

Πλην όμως, αν και έχουμε κληθεί υιοί του Θεού και Πατρός, θα βρισκόμαστε πάλι υπό την εξουσία εκείνου που μας προσάγει και μας ενώνει με Αυτόν, δηλαδή του Χριστού. Διότι παρατήρησε πώς ο μακάριος Ιακώβ, αφού συμπεριέλαβε στα δικά του τέκνα τον Εφραίμ και τον Μανασσή, λέει: «Οι δε απόγονοι που θα αποκτήσεις, θα ανήκουν σε εσένα». Κατανοείς λοιπόν ότι, έστω κι αν ονομαζόμαστε υιοί του Θεού και Πατρός, δεν θα ανήκουμε καθόλου λιγότερο στον Χριστό. Και αυτό, νομίζω, είναι εκείνο που είπε προς τον Πατέρα: «Εκείνους που μου έδωσες από τον κόσμο, δικοί σου ήταν, και τους έδωσες σε εμένα· και έχω δοξαστεί σε αυτούς». Ο Ιακώβ μάλιστα έλεγε ότι η Ραχήλ έχει ταφεί στη Βηθλεέμ. Και υπενθυμίζουμε ότι πολλές φορές αναφέραμε τη Ραχήλ ως εικόνα και τύπο της Εκκλησίας που προέρχεται από τα έθνη.

Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομιάς μου και του ποτηρίου μου· εσύ είσαι αυτός που μου αποκαθιστά την κληρονομιά μου. Αρμόζει να θυμηθούμε τα όσα έχουν ειπωθεί στον δεύτερο ψαλμό. Διότι και εκεί, κατά τον ανθρώπινο τρόπο, πάλι προς αυτόν έλεγε ο Πατέρας: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομιά σου, και ως ιδιοκτησία σου τα πέρατα της γης». Και στα ιερά Ευαγγέλια ο ίδιος είπε προς τον δικό του Πατέρα σχετικά με τους ιερούς αποστόλους: «Πατέρα, αυτοί που μου έδωσες ήταν δικοί σου, και τους έδωσες σε εμένα και κανείς από αυτούς δεν χάθηκε παρά μόνο ο υιός της απώλειας».

Και από πού το έμαθαν; Από τα δικά μου λόγια· διότι έτσι δίδασκα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και ότι «από εσένα προήλθα»· διότι αυτό προσπάθησε να αποδείξει καθ' όλο το Ευαγγέλιο. Εγώ για αυτούς παρακαλώ. Τι λες; Διδάσκεις τον Πατέρα σαν να έχει άγνοια; Συνομιλείς μαζί του σαν να απευθύνεσαι σε άνθρωπο που δεν γνωρίζει; Τι εξυπηρετεί λοιπόν αυτός ο διαχωρισμός; Βλέπεις ότι η προσευχή δεν γίνεται για κανέναν άλλο λόγο, παρά για να μάθουν την αγάπη που τρέφει γι' αυτούς; Διότι εκείνος που όχι μόνο προσφέρει τα δικά του, αλλά παρακαλεί και άλλον γι' αυτόν τον σκοπό, αποδεικνύει μεγαλύτερη αγάπη. Τι σημαίνει λοιπόν το «Για αυτούς παρακαλώ»; Όχι για όλον τον κόσμο, λέει, αλλά για εκείνους που μου έδωσες. Συνεχώς επαναλαμβάνει το «Έδωσες», για να μάθουν ότι αυτό είναι το θέλημα του Πατέρα. Έπειτα, επειδή συνεχώς έλεγε: «Δικοί σου είναι, και εσύ μου τους έδωσες», αναιρώντας την πονηρή υποψία, για να μη νομίσει κανείς ότι η εξουσία του είναι πρόσφατη και ότι μόλις τώρα τους έλαβε, τι λέει; Όλα τα δικά μου είναι δικά σου, και τα δικά σου δικά μου, και έχω δοξαστεί μέσω αυτών.

«Τώρα γνώρισαν ότι όλα όσα μου έχεις δώσει προέρχονται από εσένα, διότι τα λόγια που μου έδωσες τα έδωσα σε αυτούς, και αυτοί τα έλαβαν, και γνώρισαν αληθινά ότι από εσένα εξήλθα, και πίστεψαν ότι εσύ με απέστειλες.» Δύο πράγματα θέλει να αποδείξει με αυτά: ένα μεν, ότι δεν είναι αντίθετος προς τον Πατέρα· έτερον δε, ότι θέλημά Του είναι να πιστέψουν αυτοί στον Υιό. Γι' αυτό λέει: «Αυτούς που μου έδωσες, δικοί σου ήταν.» Διότι και τα δύο αυτά τα αποδεικνύει η φράση, «Μου έδωσες.» Διότι δεν τους άρπαξα, αλλά εσύ ευδόκησες να έρθουν σε εμένα.

Διότι πάντοτε τους δίδασκε ότι: «Όλα όσα έχω, ανήκουν στον Πατέρα». Και όχι μόνο αυτό, αλλά ότι και «από εσένα προήλθα», και ότι «εσύ με απέστειλες». Επειδή μέσα από ολόκληρο το Ευαγγέλιο, αυτό ήθελε να καταδείξει, ότι δηλαδή δεν είναι αντίθεος, αλλά ότι εκπληρώνει το Πατρικό θέλημα. «Εγώ για αυτούς παρακαλώ, δεν παρακαλώ για τον κόσμο, αλλά για αυτούς που μου έχεις δώσει, επειδή σε εσένα ανήκουν· και όλα τα δικά μου είναι δικά σου, και τα δικά σου είναι δικά μου, και έχω δοξαστεί μέσω αυτών». Δείχνοντας, λοιπόν, ότι για κανέναν άλλο λόγο δεν λέει αυτά προς τον Πατέρα παρά μόνο για αυτούς, ώστε να μάθουν ότι τους αγαπά και προνοεί για αυτούς, λέει: «Εγώ για αυτούς παρακαλώ» και ζητώ, «όχι για τον κόσμο». Διότι αποδεικνύω με κάθε τρόπο μέσα από αυτό, ότι τους αγαπώ. Επειδή όχι μόνο προσφέρω τα δικά μου, αλλά και εσένα παρακαλώ να τους φυλάξεις. Επομένως, δεν σε παρακαλώ για τους κοινούς ανθρώπους, ούτε για εκείνους που έχουν κοσμικό φρόνημα, «αλλά για αυτούς που μου έχεις δώσει· διότι δικοί σου είναι». Αλλά για να μην νομίσεις, ακούγοντάς τον να λέει συνεχώς ότι «Μου τους έχεις δώσει», πως του δόθηκε πρόσφατα αυτή η αρχή και η εξουσία, και ότι όταν τους είχε ο Πατέρας, δεν τους είχε αυτός, ή πάλι τώρα, που τους έχει αυτός, ότι ο Πατέρας στερήθηκε την εξουσία τους· για αυτόν τον λόγο λέει: «Και όλα τα δικά μου είναι δικά σου, και τα δικά σου είναι δικά μου». Διότι δεν έλαβα τώρα την εξουσία, αλλά όταν ανήκαν σε εσένα, ανήκαν και σε εμένα· «Επειδή όλα τα δικά σου, είναι δικά μου».