Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 18:10

Όσο για τους εργάτες των έργων που Εκείνος μισεί, το ότι θα τους περιμένει μια πικρή και ατελεύτητη κρίση, πώς λοιπόν ή από πού θα μπορούσε να είναι αμφίβολο; <Ο Σίμων Πέτρος λοιπόν, επειδή είχε μάχαιρα, την έσυρε και χτύπησε τον δούλο του αρχιερέα και του απέκοψε το δεξί αυτί· το όνομα του δούλου ήταν Μάλχος.> Έπειτα, ποια είναι η ανάγκη, θα μπορούσε να πει κάποιος, να θυμηθεί ο θεσπέσιος Ευαγγελιστής και αυτά, ώστε να παρουσιάσει τον μαθητή να χρησιμοποιεί μάχαιρα παρά τη συνήθεια εναντίον εκείνων που ήρθαν για τη σύλληψη του Χριστού, κινούμενος πιο θερμά και πιο σκληρά από ό,τι έπρεπε, και επιπλέον τον Χριστό να τον επιπλήττει γι' αυτό; Και ίσως φανεί σε κάποιους περιττή η εξήγηση αυτών των πραγμάτων, όμως δεν έχουν έτσι. Διότι μας έχει εισαγάγει ένα υπόδειγμα όχι τυχαίας ωφέλειας. Επειδή μέσα από το γεγονός θα γνωρίσουμε μέχρι ποιου σημείου προχωρά ακατηγόρητα ο ζήλος της ευσέβειας προς τον Χριστό, και τι πρέπει να επιθυμούμε να πράττουμε σε τέτοιους αγώνες, ώστε να μην προσκρούσουμε σε τίποτα από όσα λυπούν τον Θεό. Διότι ο τύπος του γεγονότος αυτού δεν μας επιτρέπει να σηκώνουμε σίδερο, ή να σηκώνουμε λίθους εναντίον κάποιων, ή να χτυπούμε με ξύλο τους αντιπάλους για να συναγωνιζόμαστε υπέρ της ευσέβειας στον Χριστό· διότι τα όπλα μας δεν είναι σαρκικά, κατά τη φωνή του Παύλου, αλλά μάλλον πρέπει με ηπιότητα να συμπεριφερόμαστε ακόμη και προς τους φονευτές, όταν οι καιροί μάς αποκλείουν το να τους διαφύγουμε.

Τι είναι ταχύτερο από τη φιλανθρωπία; Οι μαθητές ζητούν πυρ Σοδομιτικό εναντίον εκείνων που οδηγούν δέσμιο τον Ιησού, εκείνος όμως απορρίπτει την εκδίκηση. Ο Πέτρος κόβει το αυτί του Μάλχου, ενός από τους υβριστές, αλλά ο Ιησούς το αποκαθιστά. Τι γίνεται δε με εκείνον που ρώτησε αν πρέπει να συγχωρεί επτά φορές τον αδελφό που έσφαλε; Δεν κατακρίνεται για μικροψυχία; Διότι στο «επτάκις» προστίθεται το «εβδομηκοντάκις». Και τι συνέβη με τον χρεοφειλέτη στα Ευαγγέλια, ο οποίος δεν συγχώρησε αυτά που του είχαν συγχωρεθεί; Δεν εισπράττεται από αυτόν το χρέος με πιο σκληρό τρόπο εξαιτίας αυτού;

Απορία. Πώς ο Ιωάννης αναφέρει ότι ο Πέτρος απέκοψε το αυτί του υπηρέτη του αρχιερέα, ενώ οι υπόλοιποι ανέφεραν απλώς ότι ήταν ένας από όσους βρίσκονταν γύρω από τον Χριστό;

Ο Ιούδας, από τους δώδεκα μαθητές, υπήρξε προδότης του Χριστού, και από τους δικούς μας πέντε, πρώτος είναι ο Κρατερός και δεύτερος ο Ρωμανός. Ιδού αυτές οι δύο μάχαιρες δεν είναι ευαγγελικές, αλλά φέρνουν κακές αγγελίες και είναι φονικές. Και αυτό είναι αρκετό· αν όμως πρέπει, ας μας προστεθεί και τρίτος προδότης, καθώς και τέταρτος. Αυτές οι μάχαιρες αποκόπτουν και τα δύο αυτιά της υπακοής, όχι του Μάλχου, του υπηρέτη του νόμου, αλλά ενός δούλου, ωστόσο, του Αρχιερέως, του υπερμέγιστου Αρχιερέως ο οποίος έχει διέλθει τους ουρανούς. Αλλά νομίζω ότι οι συνέπειες από εκείνα αποτελούν για εμάς, που φέρουμε το σχήμα, ανταπόδοση της παρανομίας. Τα επόμενα μάλιστα είναι τα χείριστα, αν και προς το παρόν το κακό κόπασε για εμάς. Δεν υπάρχουν πάλι φυλακίσεις των δικών μας, δεν υπάρχουν πάλι δεσμά, μαστιγώσεις και βίαιες προσαγωγές; Η απανθρωπιά των φοροεισπρακτόρων δεν μας καταπιέζει καθημερινά και δεν μας αναστατώνει με κάθε τρόπο; Διότι τα άλλα θα τα παραλείψουμε: τις ενέδρες, τους διασυρμούς, τις απειλές. Έτσι τιμάται ο λόγος (η παιδεία), και έτσι προοδεύει· διότι όπου υπάρχει τιμή, ανάλογη είναι και η πρόοδος. Εγώ μάλιστα κατακρίνω και όσους επιθυμούν να γίνουν μαθητές, εάν βέβαια υπάρχουν τέτοιοι. Διότι, τι ακριβώς επιθυμούν και τι είδους καρπούς της παιδείας βλέπουν; Κάποτε ήταν γλυκείς, κατά τον Ισοκράτη· τώρα όμως επιφέρουν κυρίως πίκρα σε όσους έχουν αντίληψη, εφόσον, μαζί με τα άλλα δεινά, εκείνος μεν που ανατράφηκε μέσα στην αμάθεια ίσταται ψηλά, ενώ εκείνος που ίδρωσε πάρα πολλές φορές για τα γράμματα παραμένει ταπεινότατος, χωρίς να κρίνεται άξιος κανενός λόγου.

Επειδή όμως επέμεναν στην κακία και μετά το θαύμα αυτό, τότε πια παραδίδει τον εαυτό του. Και δες πώς, ούτε μέχρι την τελευταία ώρα, δεν υποχωρεί από την αγάπη του προς τους μαθητές. «Εάν λοιπόν ζητάτε εμένα», λέει, «αφήστε αυτούς να φύγουν· για να εκπληρωθεί ο λόγος που είπε, ότι από αυτούς που μου έδωσες, δεν έχασα κανέναν». Απώλεια βέβαια ο μεν Κύριος εννοούσε αυτήν της ψυχής, την οποία κανείς από όσους μαθήτευσαν σε αυτόν δεν υπέστη· ο δε ευαγγελιστής παρέλαβε αυτόν τον λόγο για τη σωματική απώλεια. Είναι θαύμα δε, πώς δεν συνέλαβαν τους αποστόλους και δεν τους κατακρεούργησαν, και μάλιστα αφού ο Πέτρος τους είχε παροξύνει. Από όπου γίνεται φανερό, ότι η δύναμη αυτού που συνελήφθη το έκανε αυτό, και η απόφαση την οποία προείπε, ότι «Κανείς από αυτούς δεν χάθηκε». Αυτό ακριβώς διδάσκοντάς μας και ο ευαγγελιστής, ότι ήταν αποτέλεσμα της απόφασης του Κυρίου το να μην κατακοπούν οι μαθητές, λέει: «Για να εκπληρωθεί ο λόγος που είπε, ότι δεν έχασα κανέναν από αυτούς»· διότι εξαιτίας της αδυναμίας τους τους κρατά έξω από πειρασμούς. Έτσι και εμάς τώρα οικονομεί, έστω κι αν το αγνοούμε. Ώστε όταν σου έρθει πειρασμός, να πιστεύεις ότι αν δεν γνώριζε ότι μπορείς να τον ξεφύγεις, δεν θα επέτρεπε να σου έρθει, όπως ακριβώς ούτε τότε στους μαθητές. «Ο Σίμων Πέτρος λοιπόν, έχοντας μαχαίρι, το τράβηξε και χτύπησε τον δούλο του αρχιερέα, και του έκοψε το δεξί αυτί· το όνομα δε του δούλου ήταν Μάλχος».

Είπε, λοιπόν, ο Ιησούς στον Πέτρο: «Βάλε το μαχαίρι σου στη θήκη· το ποτήρι που μου έδωσε ο Πατέρας, δεν πρέπει να το πιώ;». Όταν είδε ο Πέτρος τον Κύριο να τους ρίχνει ανάσκελα, και γεμάτος θάρρος από τη φωνή του Κυρίου, που είπε, «Αφήστε αυτούς να φύγουν», νόμισε ότι είναι πλέον καιρός για άμυνα, και γι' αυτό τραβάει το μαχαίρι και χτυπάει τον δούλο. Και αν αναρωτιέσαι πώς αυτός που είχε λάβει εντολή να μην έχει σακίδιο, ούτε δύο χιτώνες, έχει μαχαίρι· μάθε ότι το χρειαζόταν για το αρνί, και το βαστούσε και μετά το δείπνο· ή επειδή φοβόταν την επίθεση, είχε προετοιμαστεί από πριν για αυτό. Και αν απορείς πώς αυτός που πήρε εντολή να μη χτυπά, προετοιμαζόταν για φόνους· θα ακούσεις ότι, κατά κύριο λόγο, δεν υπερασπιζόταν τον εαυτό του, αλλά τον δάσκαλο· έπειτα, δεν ήταν ακόμη τέλειοι· διότι αργότερα, δες τον πώς χαίρεται, όταν υποφέρει τα έσχατα. Τώρα όμως, αγανακτώντας για χάρη του δασκάλου, ορμάει κατευθείαν στο κεφάλι· γι' αυτό και επειδή δεν το πέτυχε, κόβει τουλάχιστον το αυτί.